Leven met het einde in zicht, hoe praat je daarover?

Gesponsord 11 november 2024 3 minuten NPV - Zorg voor het Leven
Echtpaar in gesprek
Beeld: Cees van de Wal, NPV

Het sterven komt dichterbij voor meneer Den Hartog: hij heeft longkanker en de ziekte breidt zich uit. Hij wil zijn vrouw en kinderen geen verdriet doen en vindt het moeilijk om over zijn levenseinde te praten. Den Hartog belt de NPV-advieslijn: hoe kan hij hierover in gesprek gaan?

De arts heeft aangegeven dat het belangrijk is om over zijn wensen rond het levenseinde na te denken en te spreken met zijn vrouw en kinderen. Bijvoorbeeld zijn wensen over doorgaan of stoppen met behandelen, reanimatie en pijnbestrijding. Meneer Den Hartog belt de NPV-Advieslijn, omdat hij het moeilijk vindt om hierover in gesprek te gaan.

De NPV-consulent reageert: 'Het is begrijpelijk dat meneer Den Hartog bang is voor wat er komen gaat. Als je niet weet hoe de laatste levensfase zal gaan, hoe weet je dan waarover je na moet denken? Het onbekende kan ons bang maken. Die angst bespreken met de arts kan daarbij helpen. Waar zie je tegenop? Bijvoorbeeld als je bang bent voor pijn of benauwdheid. De arts weet welke behandelingen er zijn om dat lijden te verzachten. Het geeft rust als je weet wat er mogelijk is om de klachten zo goed mogelijk te bestrijden.

Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding

Op dit moment kan meneer Den Hartog het gesprek met de arts nog zelf voeren, maar hij is zich ervan bewust dat dit straks misschien niet meer mogelijk is. Zijn vrouw zal dit dan namens hem moeten doen. Hij realiseert zich dat het juist daarom belangrijk is om er met zijn vrouw over te spreken. Maar meneer Den Hartog wil haar er niet mee belasten. Ook dat is begrijpelijk. De huwelijksband die door God gegeven is, zal straks verbroken worden. Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding. Dat is een verdrietige gedachte die je niet graag uitspreekt naar degene van wie je houdt.

Meneer en mevrouw Den Hartog hebben ook een hechte band met hun kinderen. Ik vraag meneer Den Hartog hoe hij die band in deze levensfase wil vormgeven en aan welke aspecten hij aandacht wil geven. Ook vraag ik hem waar hij zijn laatste levensdagen zou willen doorbrengen en of er nog dingen zijn die hij tegen hen wil zeggen. Door nú te praten over wat je zelf nodig hebt, bied je de ander ook de mogelijkheid om jou straks tot steun te kunnen zijn. Straks als het moment komt dat het gesprek niet meer mogelijk is, kan de familie terugvallen op wat er eerder besproken is.

De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven

De NPV-Levenswensverklaring kan voor meneer Den Hartog een hulpmiddel zijn voor het gesprek over zijn wensen met de arts én zijn familie. De verklaring geeft Bijbelse handvatten voor de zorg rond ziekte en sterven. Die zorg is gericht op het leven en het welzijn omdat het leven waardevol is, beschrijft de Levenswensverklaring. De verklaring geeft aan de ene kant aan dat levensbeëindiging zoals euthanasie niet mag worden toegepast. En dat je aan de andere kant ook wilt voorkomen dat er eindeloos doorbehandeld wordt. De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven. De NPV-Levenswensverklaring is een kapstok voor het gesprek.

Door over nu met elkaar over deze onderwerpen in gesprek te gaan, komt er ook ruimte voor de zaken die in deze levensfase voor meneer Den Hartog werkelijk belangrijk zijn.

Ook een waarde(n)vol gesprek voeren met uw naasten?
De NPV-Levenswensverklaring kan een hulpmiddel zijn bij het gesprek over uw wensen rond het levenseinde. De verklaring is gebaseerd op de Bijbelse levensovertuiging dat het leven waardevol is en bescherming verdient. De Levenswensverklaring helpt uw naasten om vanuit een christelijke levensovertuiging uw zorg rond ziekte en sterven vorm te geven, samen met de zorgverleners. 

Meer informatie? 
Kijk op npvzorg.nl/levenswensverklaring of bel de NPV-Advieslijn (0318) 54 78 88 op werkdagen tussen 9.00 en 12.30 uur.

ChristenvervolgingOpvoedenGeloofszekerheidIsraëlDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #5: Ds. T. A. Bakker promoveerde op homoseksualiteit en hermeneutiek
Of beluister op:

Meerartikelen

Renzo Merbis
Nieuws

ChristendomNL wil documentaire over islam maken: "We willen moeilijke vragen niet uit de weg gaan"

ChristendomNL werkt aan een nieuwe documentaire over de islam en de invloed van deze religie op de Nederlandse samenleving. Initiatiefnemer Renzo Merbis wil daarvoor in gesprek gaan met moslims, imams, ex-moslims en deskundigen op het gebied van...

Kerk in Stockholm
Nieuws

Ophef in Zweden om getuigenis van bekeerde politiemoordenaar in kerk

Een Zweedse kerk krijgt veel kritiek omdat een veroordeelde politiemoordenaar tijdens een kerkdienst over zijn bekering mocht vertellen. Tony Olsson, tegenwoordig Tony Byström, zat jarenlang vast voor de moord op twee politieagenten in 1999....

moslims en christenen herdenken slachtoffers
Nieuws

Jordanië beveiligt kerken na dodelijke aanslag: moslims en christenen herdenken slachtoffers

Koning Abdullah II van Jordanië laat kerken beveiligen na de aanslag op een Grieks-orthodoxe kerk, waarbij negen mensen omkwamen. Ook worden straten vernoemd naar de slachtoffers. In de hoofdstad Amman staken moslims en christenen samen kaarsen...

bijbel
Nieuws

Chinese huiskerkleider vast na bijbelcursus in Indonesië

De Chinese huiskerkleider Ding Xing’an zit vast na een inval tijdens een samenkomst in Pingxiang. Zijn detentie houdt volgens mensenrechtenorganisatie ChinaAid verband met een bijbelcursus in Indonesië. Ding en zijn vrouw gaven in 2022 hun banen op...

Kerstboom
Nieuws

Gemeente Berg en Dal zwicht voor massaal protest: kerstboom in Groesbeek blijft toch staan

De traditionele kerstboom bij het gemeentehuis in Groesbeek blijft voorlopig behouden. De gemeente Berg en Dal wilde de boom vervangen door een lichtsculptuur die niet aan één bepaalde traditie verbonden is. Na fel protest van inwoners en een petitie...

pakistan
Nieuws

Christelijke Maria (14) nog altijd niet thuis: rechter in Pakistan stelt zaak uit

De ouders van het ontvoerde christelijke meisje Maria Shahbaz uit Pakistan moeten opnieuw wachten op een uitspraak over hun dochter. De rechter stelde de behandeling op 21 oktober uit omdat de verdachte geen oproep had ontvangen. Zijn woonadres zou...

Manifest 'Ruimte voor rust'
Nieuws

Zeven christelijke organisaties willen zondagsrust terug: 'Wat als we één dag zouden stoppen?'

Zeven christelijke organisaties pleiten voor de terugkeer van de zondagrust. Volgens hen heeft ons land behoefte aan een gezamenlijke rustdag. Volgens de organisaties helpt zondagrust om stress en prestatiedruk te verminderen, maar is het ook goed...

Stoffer
Nieuws

SGP wil actie na bloedbad onder christenen in Ethiopië

De SGP wil dat Nederland aandringt op bescherming van christenen in Ethiopië na twee aanvallen waarbij volgens de Ethiopisch-Orthodoxe Kerk zeker zestig gelovigen omkwamen. SGP-leider Chris Stoffer en Kamerlid Diederik van Dijk stelden dinsdag...

Meerartikelen

Tiktok
Nieuws

Zes christelijke jongeren vrij na arrestatie om TikTok-filmpje in Egypte

De zes christelijke jongeren die in Egypte vastzaten na het naspelen van een komische filmscène, zijn vrij. Dat meldt de Egyptische mensenrechtenorganisatie EIPR maandag in een verklaring. De jongeren werden opgepakt omdat hun TikTok-filmpje de islam...

Wilma Veen presenteert 400e aflevering 'Ik wonder jou'
Persbericht

Wilma Veen maakt de 400e aflevering van Ik Wonder Jou

Wat in het voorjaar van 2020 begon als een snel bedacht bemoedigingsmoment tijdens de coronacrisis, is uitgegroeid tot een vaste ontmoetingsplek voor duizenden kijkers. Op 19 oktober 2026 verscheen de vierhonderdste aflevering van Ik Wonder Jou op...

Bijbel
Nieuws

Amerikaanse school moet excuses aanbieden nadat leerlingen Bijbels moesten verbergen

Een Amerikaanse schoolorganisatie moet excuses aanbieden en ongeveer 247.000 euro betalen na een rechtszaak over godsdienstvrijheid. Christelijke leerlingen moesten hun Bijbels en christelijk lesmateriaal in gesloten enveloppen stoppen. Volgens...

SGP-jongeren
Persbericht

Prof. dr. Van Vlastuin en Ruben Brekelmans spreken op najaarscongres SGP-jongeren

Apologeet Carel de Lange, prof. dr. Wim van Vlastuin, Ruben Brekelmans en SGP-leider Chris Stoffer leveren een bijdrage aan het najaarscongres van SGP-jongeren. De bijeenkomst vindt op vrijdag 6 en zaterdag 7 november plaats in Amersfoort. Naast...

Vrouwen van Hoop
Persbericht

Vrouwen van Hoop organiseert vrouwenavond in Amersfoort: 'Laat je kruik staan'

Wat kunnen christelijke vrouwen vandaag leren van de Samaritaanse vrouw die Jezus ontmoette bij de waterput? Die vraag staat centraal tijdens een vrouwenavond van Vrouwen van Hoop op donderdag 12 november in Amersfoort. Onder het thema 'Laat je kruik...

Benefietconcert
Persbericht

Benefietconcert in Genderen brengt Joodse en christelijke muziek samen voor goed doel

Onder het motto 'Muziek verbindt harten' wordt op zaterdag 7 november 2026 in Genderen een benefietconcert georganiseerd. Tijdens de muzikale avond treden onder anderen een Joodse muziekgroep van Stichting MOCA en verschillende christelijke musici...

Marcos en zijn familie
Getuigenis

Marcos ontsnapte aan de grip van criminele bendes en vindt zijn houvast nu in God en de Bijbel

"Ik zal mijn kinderen nooit verlaten. Zelfs als we onder een brug moesten slapen, zou ik ze niet achterlaten.” Marcos woont als alleenstaande vader met zijn vier kinderen langs de Amazone-rivier in Brazilië. Sinds zijn vrouw hem verliet, gaat zijn...

Sarina Kriek
Column

Wat een pruimenboom mij leerde over opvoeden

We leven in een tijd waarin iedereen op de piek van zijn kunnen moet presteren. Hulpinstanties lopen over en we proberen elk ‘probleem’ meteen op te lossen met praten en verwachtingen. Na de oogst van mijn pruimenboom had ik een voorbeeld van snel...

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Luther provoceerde om te hervormen, maar wat wil de SGP bereiken?

De SGP zoekt steeds nadrukkelijker de provocatie, constateert theoloog Arnold Huijgen. Maar wat levert die politieke stijl op? Aan de hand van drie risico's onderzoekt hij de keerzijde van provocerende christelijke politiek. Tegelijkertijd erkent hij...

Ds. A. J. Mensink
Interview

Ds. Mensink schreef als leerling op dat hij dominee wilde worden: “Ik wist niet waar dat vandaan kwam”

Sinds maart dit jaar is ds. A.J. Mensink predikant van de hervormde gemeente in Huizen. Na Hei- en Boeicop, Emst, Driesum, Krimpen aan den IJssel en Elburg is het de zesde gemeente die hij dient. Terugkijkend ziet Mensink hoe iedere standplaats hem...

Bikker Van Dijk
Nieuws

CDA steunt CU en SGP niet: Kamer wil plannen voor late abortussen niet stoppen

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil de plannen voor late abortussen in ziekenhuizen niet stoppen. Een motie van ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker kreeg dinsdag 50 stemmen voor en 96 tegen. Ook het CDA stemde tegen het voorstel. Een motie van...

Palestijnse vlag
Nieuws

Pauluskerk Rotterdam organiseert solidariteitsavond voor Palestijnen met boekpresentatie

De Pauluskerk in Rotterdam houdt donderdag 29 oktober een solidariteitsavond voor de Palestijnse bevolking. Tijdens de bijeenkomst wordt een nieuw boek van een schrijver uit Gaza gepresenteerd en vertellen verschillende betrokkenen over hun werk in...