Leven met het einde in zicht, hoe praat je daarover?

Gesponsord 11 november 2024 3 minuten NPV - Zorg voor het Leven
Echtpaar in gesprek
Beeld: Cees van de Wal, NPV

Het sterven komt dichterbij voor meneer Den Hartog: hij heeft longkanker en de ziekte breidt zich uit. Hij wil zijn vrouw en kinderen geen verdriet doen en vindt het moeilijk om over zijn levenseinde te praten. Den Hartog belt de NPV-advieslijn: hoe kan hij hierover in gesprek gaan?

De arts heeft aangegeven dat het belangrijk is om over zijn wensen rond het levenseinde na te denken en te spreken met zijn vrouw en kinderen. Bijvoorbeeld zijn wensen over doorgaan of stoppen met behandelen, reanimatie en pijnbestrijding. Meneer Den Hartog belt de NPV-Advieslijn, omdat hij het moeilijk vindt om hierover in gesprek te gaan.

De NPV-consulent reageert: 'Het is begrijpelijk dat meneer Den Hartog bang is voor wat er komen gaat. Als je niet weet hoe de laatste levensfase zal gaan, hoe weet je dan waarover je na moet denken? Het onbekende kan ons bang maken. Die angst bespreken met de arts kan daarbij helpen. Waar zie je tegenop? Bijvoorbeeld als je bang bent voor pijn of benauwdheid. De arts weet welke behandelingen er zijn om dat lijden te verzachten. Het geeft rust als je weet wat er mogelijk is om de klachten zo goed mogelijk te bestrijden.

Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding

Op dit moment kan meneer Den Hartog het gesprek met de arts nog zelf voeren, maar hij is zich ervan bewust dat dit straks misschien niet meer mogelijk is. Zijn vrouw zal dit dan namens hem moeten doen. Hij realiseert zich dat het juist daarom belangrijk is om er met zijn vrouw over te spreken. Maar meneer Den Hartog wil haar er niet mee belasten. Ook dat is begrijpelijk. De huwelijksband die door God gegeven is, zal straks verbroken worden. Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding. Dat is een verdrietige gedachte die je niet graag uitspreekt naar degene van wie je houdt.

Meneer en mevrouw Den Hartog hebben ook een hechte band met hun kinderen. Ik vraag meneer Den Hartog hoe hij die band in deze levensfase wil vormgeven en aan welke aspecten hij aandacht wil geven. Ook vraag ik hem waar hij zijn laatste levensdagen zou willen doorbrengen en of er nog dingen zijn die hij tegen hen wil zeggen. Door nú te praten over wat je zelf nodig hebt, bied je de ander ook de mogelijkheid om jou straks tot steun te kunnen zijn. Straks als het moment komt dat het gesprek niet meer mogelijk is, kan de familie terugvallen op wat er eerder besproken is.

De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven

De NPV-Levenswensverklaring kan voor meneer Den Hartog een hulpmiddel zijn voor het gesprek over zijn wensen met de arts én zijn familie. De verklaring geeft Bijbelse handvatten voor de zorg rond ziekte en sterven. Die zorg is gericht op het leven en het welzijn omdat het leven waardevol is, beschrijft de Levenswensverklaring. De verklaring geeft aan de ene kant aan dat levensbeëindiging zoals euthanasie niet mag worden toegepast. En dat je aan de andere kant ook wilt voorkomen dat er eindeloos doorbehandeld wordt. De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven. De NPV-Levenswensverklaring is een kapstok voor het gesprek.

Door over nu met elkaar over deze onderwerpen in gesprek te gaan, komt er ook ruimte voor de zaken die in deze levensfase voor meneer Den Hartog werkelijk belangrijk zijn.

Ook een waarde(n)vol gesprek voeren met uw naasten?
De NPV-Levenswensverklaring kan een hulpmiddel zijn bij het gesprek over uw wensen rond het levenseinde. De verklaring is gebaseerd op de Bijbelse levensovertuiging dat het leven waardevol is en bescherming verdient. De Levenswensverklaring helpt uw naasten om vanuit een christelijke levensovertuiging uw zorg rond ziekte en sterven vorm te geven, samen met de zorgverleners. 

Meer informatie? 
Kijk op npvzorg.nl/levenswensverklaring of bel de NPV-Advieslijn (0318) 54 78 88 op werkdagen tussen 9.00 en 12.30 uur.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin

Ds. P. W. J. van der Toorn
Nieuws

CGK Doornspijk hoopt op komst ds. P. W. J. van der Toorn

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk heeft een beroep uitgebracht op ds. P. W. J. van der Toorn (foto). De predikant moet in het Veluwse dorp ds. B. L. C. Aarnoudse opvolgen. Laatstgenoemde predikant ging eind 2023 met emeritaat. Va

Sela
Video

Sela brengt in paar dagen tijd tweede single van nieuw album uit: 'Leve de Koning'

Leve de Koning, zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind deze maand verschijnt. Eerder deze week verscheen ook al de eerste single van het album: Met Christus opgest

Ds. J. Koppelaar
Video

HHK-predikant deelt onverwachte ontmoeting tussen Peter ten Boom en Joodse cardioloog

De meeste mensen kennen de Nederlandse verzetsheldin Corrie ten Boom wel, maar een stuk minder bekend is haar familielid Peter ten Boom. Peter hielp als jonge man mee om Joodse kinderen aan een onderduikplaats te helpen en dus uit de handen van de SS

Worstelende LHBTI'er
Dagelijks leven

Biseksuele gevoelens en geloof: Refoweb-vragensteller zoekt rust

Openheid over seksuele gevoelens groeit, ook binnen christelijke kringen. Toch blijven sommige thema’s moeilijk bespreekbaar. Dat blijkt uit een recente vraag op Refoweb van een jongeman die zich al sinds zijn tienertijd aangetrokken voelt tot zowel

Elise van Hoek
Nieuws

Sociologe Elise van Hoek waarschuwt in podcast voor normalisering van draagmoederschap

In een recente aflevering van De Podcast van je Leven! uit sociologe Elise van Hoek stevige zorgen over de praktijk van draagmoederschap, zowel in Nederland als internationaal. Zij pleit ervoor om draagmoederschap niet wettelijk te regelen, omdat dit

Rafael en zijn vrouw
Nieuws

Een geestelijke noodsituatie: wereldwijd verlangen miljoenen naar de Bijbel

Afgelopen maand was voor veel christenen een maand van bezinning. Maar juist in die Adventperiode wordt het verschil pijnlijk duidelijk tussen mensen die vrij beschikken over Gods Woord… en miljoenen die dat níet kunnen. Uit de Bible Access List blee

Meerartikelen

Lydia en Gerard de Groot
Boekfragment

Het kruis als keerpunt: Jezus herstelde de verloren glorie van de mens

Waarom werd Jezus mens en wat was het doel van Zijn komst naar de aarde? In dit boekfragment nemen Gerard en Lydia de Groot de lezer mee naar de kern van Jezus’ missie. Vanuit het paradijs tot aan het kruis laten zij zien hoe Jezus kwam om de gebroke

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal kondigt juridische stappen aan tegen gemeente Tilburg

Frontrunners Ministries-voorman Tom de Wal heeft juridische stappen aangekondigd tegen de gemeente Tilburg. Dat meldt Omroep Brabant. Waarnemend burgemeester Onno Hoes besloot vorige week vrijdag een genezingsdienst van De Wal in de kerk Praise te ve

ds. IJ.R. Bijl,
Nieuws

Ds. Bijl keert mogelijk als gemeentepredikant terug: twee beroepen voor HHK-dominee

Ds. IJ. R. Bijl (foto) mag de komende periode gaan nadenken over een terugkeer als gemeentepredikant. De predikant ontving namelijk onlangs twee beroepen. Eén van de hersteld hervormde gemeente te Waddinxveen (Dorpstraat), de ander van de hersteld he

Organist Martin Mans en ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Ds. Bogerd verzorgt solo als bariton tijdens zangmiddag in Jaarsveld

Op zaterdag 7 februari is er een zangmiddag in de hervormde kerk in Jaarsveld voor jong en oud rond het thema 'De vrede van Jeruzalem/Jaarsveld'. Ds. E. Boogert vertelt over zijn werk als werker voor Cama in Israël, er is samenzang onder de muzikale

Rudy Palacios
Nieuws

Nicaragua laat predikant na zes maanden vrij, maar legt hem direct huisarrest op

Een predikant in Nicaragua is na bijna zes maanden gevangenisstraf vrijgelaten. Het gaat om pastor Rudy Palacios Vargas. Hij zat al die tijd vast zonder contact met de buitenwereld. Dat schrijft Christian Today. Maar het betreft geen volledige vrijhe

Pakistan
Nieuws

Pakistan: Rechterlijk bevel voor opsporing christelijk meisje (13) na gedwongen bekering

Een federale rechtbank in Pakistan heeft de politie opgedragen een ontvoerde christelijke minderjarige op te sporen en in veiligheid aan de rechtbank te presenteren. Het gaat om de 13-jarige Maria Shahbaz uit Lahore, die volgens haar familie afgelope

Rose Docherty
Nieuws

Rechtszaak tegen bij abortuskliniek gearresteerde pro-life activiste (75) uitgesteld

De rechtszaak tegen de 75-jarige christelijke pro-life activiste Rose Docherty is tot 3 februari uitgesteld. Christian Today meldt dat de Schotse aanklager te laat was met het aanleveren van de stukken. Docherty werd in september vorig jaar gearreste

 Esther Vorsterman van Oijen
Video

Zondag is Esther Vorsterman van Oijen te gast in Hour of Power

Soms vraagt het leven om stil te staan en opnieuw te luisteren. In Hour of Power deelt Esther Vorsterman van Oijen hoe een recente sabbatical haar hielp om ruimte te maken voor nieuwe inzichten en een diepere verbondenheid met God. Ze vertelt openhar

Sela
Video

Luister naar het nieuwe 'Met Christus opgestaan' van Sela

'Met Christus gestorven, met Christus opgestaan, met Christus verborgen in God'. Deze woorden zijn afkomstig uit de nieuwe single van Sela 'Met Christus opgestaan'. De single verscheen begin deze week en is onderdeel van het nieuwe en gelijknamige pa

Ds. J. M. J. Kieviet
Video

CGK-predikant verbindt Belgische mijnramp aan Jezus' verlossingswerk op Golgotha

In de jaren dertig van de vorige eeuw stortte de steenkolenmijn in de Borinage (Zuid-België) in. Verschillende mijnwerkers kwamen daarbij ondergronds vast te zitten en de ontreddering bij hun gezinnen was enorm. In een recente preek trok ds. J. M. J.

Ron van der Spoel
Video

Waarom Ron van der Spoel bij Psalm 90 moest denken aan een lied van Marco Borsato

"Laat mij zien waar ik voor leef. Eén moment zodat ik weet dat alles niet voor niets is, dat alles niet voor niets is geweest'. Het zijn deze woorden, afkomstig uit de single De bestemming van Marco Borsato, waar ds. Ron van der Spoel aan moest denke

Rotterdam, inzet Schippers en Van Dijk
Interview

Christelijke partijen staan in Rotterdam los op stembiljet en kunnen zetel verliezen: "Treurig"

“Buikpijn” krijgen lijsttrekker Gerben van Dijk (ChristenUnie) en voorzitter Jan Schippers (SGP) ervan: komende gemeenteraadsverkiezingen vragen de twee politieke partijen onafhankelijk van elkaar om de steun van de kiezer. Het kan een pijnlijke uitk