Leven met het einde in zicht, hoe praat je daarover?

Gesponsord 11 november 2024 3 minuten NPV - Zorg voor het Leven
Echtpaar in gesprek
Beeld: Cees van de Wal, NPV

Het sterven komt dichterbij voor meneer Den Hartog: hij heeft longkanker en de ziekte breidt zich uit. Hij wil zijn vrouw en kinderen geen verdriet doen en vindt het moeilijk om over zijn levenseinde te praten. Den Hartog belt de NPV-advieslijn: hoe kan hij hierover in gesprek gaan?

De arts heeft aangegeven dat het belangrijk is om over zijn wensen rond het levenseinde na te denken en te spreken met zijn vrouw en kinderen. Bijvoorbeeld zijn wensen over doorgaan of stoppen met behandelen, reanimatie en pijnbestrijding. Meneer Den Hartog belt de NPV-Advieslijn, omdat hij het moeilijk vindt om hierover in gesprek te gaan.

De NPV-consulent reageert: 'Het is begrijpelijk dat meneer Den Hartog bang is voor wat er komen gaat. Als je niet weet hoe de laatste levensfase zal gaan, hoe weet je dan waarover je na moet denken? Het onbekende kan ons bang maken. Die angst bespreken met de arts kan daarbij helpen. Waar zie je tegenop? Bijvoorbeeld als je bang bent voor pijn of benauwdheid. De arts weet welke behandelingen er zijn om dat lijden te verzachten. Het geeft rust als je weet wat er mogelijk is om de klachten zo goed mogelijk te bestrijden.

Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding

Op dit moment kan meneer Den Hartog het gesprek met de arts nog zelf voeren, maar hij is zich ervan bewust dat dit straks misschien niet meer mogelijk is. Zijn vrouw zal dit dan namens hem moeten doen. Hij realiseert zich dat het juist daarom belangrijk is om er met zijn vrouw over te spreken. Maar meneer Den Hartog wil haar er niet mee belasten. Ook dat is begrijpelijk. De huwelijksband die door God gegeven is, zal straks verbroken worden. Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding. Dat is een verdrietige gedachte die je niet graag uitspreekt naar degene van wie je houdt.

Meneer en mevrouw Den Hartog hebben ook een hechte band met hun kinderen. Ik vraag meneer Den Hartog hoe hij die band in deze levensfase wil vormgeven en aan welke aspecten hij aandacht wil geven. Ook vraag ik hem waar hij zijn laatste levensdagen zou willen doorbrengen en of er nog dingen zijn die hij tegen hen wil zeggen. Door nú te praten over wat je zelf nodig hebt, bied je de ander ook de mogelijkheid om jou straks tot steun te kunnen zijn. Straks als het moment komt dat het gesprek niet meer mogelijk is, kan de familie terugvallen op wat er eerder besproken is.

De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven

De NPV-Levenswensverklaring kan voor meneer Den Hartog een hulpmiddel zijn voor het gesprek over zijn wensen met de arts én zijn familie. De verklaring geeft Bijbelse handvatten voor de zorg rond ziekte en sterven. Die zorg is gericht op het leven en het welzijn omdat het leven waardevol is, beschrijft de Levenswensverklaring. De verklaring geeft aan de ene kant aan dat levensbeëindiging zoals euthanasie niet mag worden toegepast. En dat je aan de andere kant ook wilt voorkomen dat er eindeloos doorbehandeld wordt. De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven. De NPV-Levenswensverklaring is een kapstok voor het gesprek.

Door over nu met elkaar over deze onderwerpen in gesprek te gaan, komt er ook ruimte voor de zaken die in deze levensfase voor meneer Den Hartog werkelijk belangrijk zijn.

Ook een waarde(n)vol gesprek voeren met uw naasten?
De NPV-Levenswensverklaring kan een hulpmiddel zijn bij het gesprek over uw wensen rond het levenseinde. De verklaring is gebaseerd op de Bijbelse levensovertuiging dat het leven waardevol is en bescherming verdient. De Levenswensverklaring helpt uw naasten om vanuit een christelijke levensovertuiging uw zorg rond ziekte en sterven vorm te geven, samen met de zorgverleners. 

Meer informatie? 
Kijk op npvzorg.nl/levenswensverklaring of bel de NPV-Advieslijn (0318) 54 78 88 op werkdagen tussen 9.00 en 12.30 uur.

Praatmee

Beluister onze podcast

#392 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over Tom de Wal, Onno Hoes en godsdienstvrijheid
Of beluister op:

Meerartikelen

mexico
Nieuws

Protestantse voorganger in Mexico weigert katholieke rituelen en wordt verbannen

Een protestantse voorganger in het zuiden van Mexico werd in januari 2026 voor vijf dagen vastgehouden en vervolgens uit zijn dorp gezet, omdat hij weigerde deel te nemen aan katholieke rituelen. Dit incident vond plaats in de staat Oaxaca, zo meldt

Congo
Nieuws

Brute aanval ADF: 25 doden in christelijke gemeenschap Congo

In de vroege uren van zondag 25 januari zijn minstens 25 inwoners om het leven gekomen bij een gewelddadige aanval op het landbouwdorp Apakolu. De Alliance of Democratic Forces (ADF) wordt verantwoordelijk gehouden voor het bloedbad in deze christeli

Linden
Nieuws

HHK-predikant hervat ambtelijke taken na schorsing vanwege plagiaat

Ds. W.M. van der Linden, predikant van de Hersteld Hervormde Gemeente (HHG) in Ouderkerk aan den IJssel, mag vanaf zondag 1 februari zijn ambtelijke taken weer hervatten. Tegen de dominee was eind december een tijdelijke tuchtmaatregel ingesteld door

Henk Stoorvogel
Nieuws

Henk Stoorvogel draagt internationaal leiderschap 4M over aan nieuwe generatie

Tijdens de jaarlijkse International Leadership Summit van 4M heeft oprichter Henk Stoorvogel het internationale leiderschap van de mannenbeweging overgedragen. Daarmee komt een einde aan zijn rol als internationaal leider van 4M en begint een nieuwe

Rechtszaak
Nieuws

Kort geding rond vrije hervormde gemeente Driedorp gaat door

Het kort geding rond de Vrije Hervormde Gemeente (VHG) in Driedorp, dat gepland staat op 6 februari, gaat definitief door. Dat bevestigt het Reformatorisch Dagblad. De rechtszaak werd half januari aangespannen door prof. dr. W.J. op ’t Hof en een gro

Geboortekerk
Nieuws

Kerken starten unieke restauratie van geboorteplaats Jezus

De grot in Bethlehem die door christenen wereldwijd wordt vereerd als de geboorteplaats van Jezus Christus, wordt voor het eerst in zeshonderd jaar gerestaureerd. De restauratie is bedoeld om deze heilige plek te bewaren voor toekomstige generaties g

Donald Trump
Nieuws

Christelijke organisatie waarschuwt voor nieuwe vredesraad van Trump

De christelijke mensenrechtenorganisatie Christian Solidarity Worldwide uit haar zorgen over de zogenoemde Board of Peace die onlangs is ingesteld door de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens CSW kan deze raad het internationale recht en de me

Ceder
Nieuws

Kabinet schrapt post godsdienstgezant; christelijke partijen in verweer

Het kabinet schrapt de post van speciaal gezant om de vrijheid van religie en levensovertuiging te bevorderen. Deze functie, die in 2019 op initiatief van CDA, ChristenUnie en SGP ontstond en steun kreeg van een Kamermeerderheid, richtte zich op de i

Meerartikelen

Ernst Leeftink en Jan Hoek
Briefwisseling

Slotbrief Jan Hoek: ‘Eenheid van de Kerk nivelleert Israël niet’

'Vanaf Pinksteren heeft geen enkel volk meer een streepje voor', stelde dominee Ernst Leeftink in zijn slotbrief. In deze briefwisseling gaat hij via Cvandaag in gesprek met prof. dr. Jan Hoek over de plaats van het Joodse volk in Gods heilsplan. In

Kees Postma
Interview

Kees Postma wil Jezus weer in spotlights zetten: "Sommigen zijn Hem kwijtgeraakt"

“Het ging me steeds meer tegenstaan dat Jezus uit beeld raakte.” Die overtuiging vormt de kern van Doen als Jezus, het nieuwste boek van Kees Postma. Terwijl discussies binnen de kerk zich volgens hem steeds vaker richten op randzaken, groeide bij he

Tera
Getuigenis

Het getuigenis van Tera: “De Bijbel is niet oud en stoffig, God werkt vandaag”

Jarenlang leefde Tera uit Nijkerk met ernstige lichamelijke klachten. Vanaf haar veertiende kreeg ze te maken met rugproblemen die haar steeds verder beperkten. Wat begon met vermoeidheid en pijn, mondde uit in meerdere operaties, hulpmiddelen in hui

Masai in Kenia
Positief nieuws

Hoe een droom de toekomst van de Masai veranderde

Eén van de ontmoetingen die de veldwerkers van Bible League afgelopen jaar bijzonder is bijgebleven, vond plaats in Kenia. Daar ontmoetten ze de zoon en dochter van de Loibon, het hoofd van de Masai. Jarenlang investeerden ze in een relatie met de Ma

zimbabwe
Nieuws

Zimbabwaanse christenen verzetten zich tegen nieuwe abortuswet

De christelijke gemeenschap in Zimbabwe verzet zich tegen een nieuw wetsvoorstel dat abortusbeperkingen aanzienlijk zou versoepelen. Het wetsvoorstel, genaamd de Medical Services Bill, is al door de Nationale Vergadering aangenomen en ligt nu ter goe

Nigeriaase pastor
Nieuws

7 christenen vermoord bij aanval op Nigeriaanse mijn

Zeven christelijke mannen zijn in de vroege uren van donderdag 22 januari om het leven gekomen bij een gecoördineerde aanval door vermoedelijke Fulani-milities in Nigeria. De aanval vond plaats bij een mijnlocatie in de Kuru-gemeenschap, gelegen in h

Paus Leo XIV
Nieuws

Paus Leo XIV waarschuwt voor ongecontroleerd gebruik kunstmatige intelligentie

Paus Leo XIV heeft opnieuw gewaarschuwd voor de risico’s van kunstmatige intelligentie. In een boodschap vanuit Vaticaanstad schrijft hij dat digitale technologie, wanneer zij niet goed wordt geleid, fundamentele pijlers van de menselijke samenleving

India
Nieuws

Indiase pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken

In het Dhenkanal-district van Odisha, India, heeft een groep hindoenationalisten een pastor gedwongen koeienmest te eten en rioolwater te drinken. Dit gebeurde na beschuldigingen van gedwongen bekeringen van hindoes tot het christendom. Het incident,

CGK-situatie
Nieuws

CGK-regio Amersfoort zoekt uitweg uit impasse met tijdelijke herindeling van classes

De Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) in de regio Amersfoort hebben een opvallend voorstel gedaan om het vastgelopen kerkelijk leven weer op gang te brengen. Behoudende en meer progressieve gemeenten zouden tijdelijk van classis wisselen, zodat

minnea
Nieuws

Onrust in Minneapolis mogelijk catastrofaal voor kerken

Kerken in Minneapolis maken zich zorgen door de onrust die de stad al weken zijn greep heeft. Zo waarschuwde een Spaanse pastor deze week dat zijn kerk mogelijk gedwongen wordt te sluiten. Dit komt door de angst voor deportaties na recente invallen d

antisemitsme
Nieuws

SGP stelt Kamervragen over toenemend antisemitisme in klaslokalen

De SGP heeft schriftelijke Kamervragen gesteld over het toenemende antisemitisme in Europese en Nederlandse klaslokalen. Kamerleden Diederik van Dijk en Chris Stoffer vragen de ministers van Buitenlandse Zaken en Onderwijs om opheldering en actie, na

Coastal Family Church
Nieuws

Kerk in Florida vecht verbod op samenkomsten aan bij hoger beroep

Een kerk in de Amerikaanse staat Florida is in hoger beroep gegaan tegen een rechterlijk bevel dat haar verbiedt om samen te komen voor erediensten op het eigen terrein. Het gaat volgens CBN News om Coastal Family Church in Flagler Beach. Predikant R