Leven met het einde in zicht, hoe praat je daarover?

Gesponsord 11 november 2024 3 minuten NPV - Zorg voor het Leven
Echtpaar in gesprek
Beeld: Cees van de Wal, NPV

Het sterven komt dichterbij voor meneer Den Hartog: hij heeft longkanker en de ziekte breidt zich uit. Hij wil zijn vrouw en kinderen geen verdriet doen en vindt het moeilijk om over zijn levenseinde te praten. Den Hartog belt de NPV-advieslijn: hoe kan hij hierover in gesprek gaan?

De arts heeft aangegeven dat het belangrijk is om over zijn wensen rond het levenseinde na te denken en te spreken met zijn vrouw en kinderen. Bijvoorbeeld zijn wensen over doorgaan of stoppen met behandelen, reanimatie en pijnbestrijding. Meneer Den Hartog belt de NPV-Advieslijn, omdat hij het moeilijk vindt om hierover in gesprek te gaan.

De NPV-consulent reageert: 'Het is begrijpelijk dat meneer Den Hartog bang is voor wat er komen gaat. Als je niet weet hoe de laatste levensfase zal gaan, hoe weet je dan waarover je na moet denken? Het onbekende kan ons bang maken. Die angst bespreken met de arts kan daarbij helpen. Waar zie je tegenop? Bijvoorbeeld als je bang bent voor pijn of benauwdheid. De arts weet welke behandelingen er zijn om dat lijden te verzachten. Het geeft rust als je weet wat er mogelijk is om de klachten zo goed mogelijk te bestrijden.

Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding

Op dit moment kan meneer Den Hartog het gesprek met de arts nog zelf voeren, maar hij is zich ervan bewust dat dit straks misschien niet meer mogelijk is. Zijn vrouw zal dit dan namens hem moeten doen. Hij realiseert zich dat het juist daarom belangrijk is om er met zijn vrouw over te spreken. Maar meneer Den Hartog wil haar er niet mee belasten. Ook dat is begrijpelijk. De huwelijksband die door God gegeven is, zal straks verbroken worden. Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding. Dat is een verdrietige gedachte die je niet graag uitspreekt naar degene van wie je houdt.

Meneer en mevrouw Den Hartog hebben ook een hechte band met hun kinderen. Ik vraag meneer Den Hartog hoe hij die band in deze levensfase wil vormgeven en aan welke aspecten hij aandacht wil geven. Ook vraag ik hem waar hij zijn laatste levensdagen zou willen doorbrengen en of er nog dingen zijn die hij tegen hen wil zeggen. Door nú te praten over wat je zelf nodig hebt, bied je de ander ook de mogelijkheid om jou straks tot steun te kunnen zijn. Straks als het moment komt dat het gesprek niet meer mogelijk is, kan de familie terugvallen op wat er eerder besproken is.

De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven

De NPV-Levenswensverklaring kan voor meneer Den Hartog een hulpmiddel zijn voor het gesprek over zijn wensen met de arts én zijn familie. De verklaring geeft Bijbelse handvatten voor de zorg rond ziekte en sterven. Die zorg is gericht op het leven en het welzijn omdat het leven waardevol is, beschrijft de Levenswensverklaring. De verklaring geeft aan de ene kant aan dat levensbeëindiging zoals euthanasie niet mag worden toegepast. En dat je aan de andere kant ook wilt voorkomen dat er eindeloos doorbehandeld wordt. De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven. De NPV-Levenswensverklaring is een kapstok voor het gesprek.

Door over nu met elkaar over deze onderwerpen in gesprek te gaan, komt er ook ruimte voor de zaken die in deze levensfase voor meneer Den Hartog werkelijk belangrijk zijn.

Ook een waarde(n)vol gesprek voeren met uw naasten?
De NPV-Levenswensverklaring kan een hulpmiddel zijn bij het gesprek over uw wensen rond het levenseinde. De verklaring is gebaseerd op de Bijbelse levensovertuiging dat het leven waardevol is en bescherming verdient. De Levenswensverklaring helpt uw naasten om vanuit een christelijke levensovertuiging uw zorg rond ziekte en sterven vorm te geven, samen met de zorgverleners. 

Meer informatie? 
Kijk op npvzorg.nl/levenswensverklaring of bel de NPV-Advieslijn (0318) 54 78 88 op werkdagen tussen 9.00 en 12.30 uur.

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

CU-leider Mirjam Bikker en SP-Kamerlid
Nieuws

ChristenUnie en SP willen online gokken aan banden leggen met nieuwe initiatiefwet

De ChristenUnie en de SP presenteerden vandaag een initiatiefwetsvoorstel om de online gokmarkt strenger aan banden te leggen en mensen beter te beschermen tegen de risico’s van online gokken. Volgens beide partijen zijn de maatschappelijke problemen

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP stelt schriftelijke vragen over financiering abortussen door de Europese Commissie

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) heeft met collega’s schriftelijke vragen gesteld over het besluit van de Europese Commissie om abortussen te gaan betalen. De Commissie maakte op 26 februari bekend het Europees Sociaal Fonds (ESF+) in te zet

Koos Siegers
Nieuws

ChristenUnie-lijsttrekker schrijft open brief na omstreden uitspraken SGP'er

Een interview met de jonge SGP-lijsttrekker Tim Venekamp in het Nederlands Dagblad heeft geleid tot een open brief van ChristenUnie-lijsttrekker Koos Siegers (foto) in Westerkwartier. In de brief roept Siegers op tot meer verbinding tussen christelij

India
Nieuws

Indiase pastor zwaar mishandeld bij aanval van hindoe-menigte op huiskerk

In de Indiase deelstaat Madhya Pradesh is een kerkdienst ruw verstoord door een woedende menigte. Afgelopen februari viel een groep hindoe-nationalisten op gewelddadige wijze een huiskerk binnen. De aanwezige pastor, Ramesh Barela (42), raakte hierbi

Linkse Kerk
Nieuws

De Linkse Kerk gelanceerd: "Christenen moeten weer bekendstaan om barmhartigheid"

“God zal ons bij het laatste oordeel niet vragen of we geloofden dat Jezus over het water liep, of dat de vrouw in het ambt mocht. Hij zal vragen: heb je de vluchtelingen opgevangen en de armen gevoed?” Met die boodschap trapte De Linkse Kerk woensda

Amerikaanse kerk
Nieuws

Aantal ongelovigen in Amerika bereikt recordhoogte

Het aantal Amerikanen dat geen religie aanhangt, is vorig jaar opnieuw gestegen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het peilingsbureau Gallup. Volgens het onderzoek is inmiddels een recordaantal Amerikanen niet aan een religie verbonden.  Uit intervi

Ds. P. W. J. van der Toorn
Video

CGK-predikant vertelt voor kerkdienst over aangenomen beroep naar Doornspijk

Ds. P. W. J. van der Toorn aanvaardde onlangs het beroep van de christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk en neemt dus binnenkort afscheid van de CGK in Bunschoten. Voorafgaand aan een kerkdienst die recent plaatsvond, vertelde de predikant

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt hoe Gods volmaakte liefde zichtbaar werd in Jezus

"Gods liefde is onvoorwaardelijk en niet afhankelijk van hoe jij je gedraagt", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie Begin je dag met God zoomt de spreker en schrijver in op Gods volmaakte liefde. Deze liefde, die in alles a

Meerartikelen

Marijn Vlasblom
Interview

Missionair denker waarschuwt: “Laat AI je worsteling met God niet vervangen”

Kunstmatige intelligentie rukt snel op, ook in missionair werk. Maar helpt AI ons werkelijk bij het bouwen van Christus’ gemeente, of dreigt het juist iets wezenlijks te ondermijnen? Missionair denker Marijn Vlasblom ziet beide kanten. Volgens hem ka

Roshan Jibodh
Video

Roshan deelt waarschuwende boodschap naar aanleiding van Epstein-files

Roshan Jibodh waarschuwt christenen voor de kracht van verleiding en seksuele zonde. In een nieuwe video van Christendom.nl stelt hij dat achter veel grote maatschappelijke schandalen een dieper mechanisme schuilgaat. Volgens hem werkt datzelfde prin

Petra van Aalst
Column

Eenheid in Christus stijgt boven kerkelijke verschillen uit

Tijdens de Week van Gebed voor de eenheid van de christenen komen voorgangers uit verschillende kerken samen in Osttirol. Wat ooit ondenkbaar was, blijkt nu mogelijk. Rooms-katholieken, traditioneel-protestanten en evangelischen zitten naast elkaar i

Libanon
Nieuws

Priester gedood in Libanon: “Christelijke minderheden betalen opnieuw de prijs”

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) heeft de dood van de Libanees-Aramese Maronitische priester Pierre al-Rahi scherp veroordeeld. De priester kwam op maandag 9 maart om het leven in het dorp Qlayaa in Zuid-Libanon, nadat een woning door tan

Gerald Troost
Persbericht

Gerald Troost start Paastournee met boodschap van hoop

De christelijke singer-songwriter Gerald Troost gaat deze maand opnieuw op pad met een speciale paastournee. Onder de titel ‘U gaf 100%’ reist hij langs verschillende plaatsen in Nederland met concerten waarin muziek en bezinning rond het paasverhaal

Ivy
Interview

Bij Turning Point vertrokken christenen: "Voor ons is er maar één Waarheid"

Met veel enthousiasme stapten een aantal christenen in het project Turning Point Nederland. Maar amper een half jaar later zijn ze alweer vertrokken na onenigheid over godsdienstvrijheid rondom de arrestatie van Tom de Wal. Daarna besloten Daniël van

Truus
Nieuws

Meesteroplichter van kerken Truus W. veroordeeld tot celstraf

Meesteroplichter Truus W. moet bijna een jaar de cel in. Daarnaast krijgt ze een jaar voorwaardelijke celstraf en moet ze sommige gedupeerde kerken geld terugbetalen. De 54-jarige vrouw lichtte tientallen kerken op. Omdat ze haar straf al in voorarre

Iraanse kerk in Armenië
Nieuws

Armenië als toevluchtsoord voor Iraanse christenen: “Mijn droom is een vrij Iran”

Aan de grens tussen Armenië en Iran bereiden kerken en hulporganisaties zich voor op een mogelijke toestroom van duizenden Iraanse vluchtelingen. Terwijl de oorlog in Iran escaleert, maken christelijke organisaties noodplannen om mensen op te vangen

Ds. K. Hoefnagel
Video

Ds. Hoefnagel over huidige impasse binnen CGK: "Rebellie in onze kerken"

Hoewel er formeel nog geen definitieve breuk is, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al lange tijd in een diepe impasse. Zo overwegen tientallen plaatselijke gemeenten zich af te scheiden. Het verschil in visie ten aanzien van vrouwel

Indonesie
Nieuws

Groep moslims forceert stop kerkreparatie Indonesië

In het dorp Kulim Jaya, op Sumatra, is op 1 maart de reparatie van het dak van een protestantse kerk stilgelegd na protesten van tientallen moslimbewoners. De groep eiste voorafgaande goedkeuring van de lokale moslimgemeenschap voor de dakwerkzaamhed

DMM
Persbericht

DMM-conferentie wil kerken toerusten tot discipelschap en vermenigvuldiging

Op zaterdag 18 april 2026 vindt de tweede DMM-conferentie plaats. Tijdens deze dag staan toerusting en praktische handvatten centraal voor christenen die verlangen naar groei en vermenigvuldiging van gemeenten. Sprekers zijn Kevin Wiegelt uit Canada

Ceder
Nieuws

Tweede Kamer debatteert over christenvervolging ondanks tegenstand GroenLinks/PvdA

Even leek het erop dat het geplande debat over christenvervolging wereldwijd geannuleerd zou worden. Maar CU-Kamerlid Don Ceder overtuigde een meerderheid van de Tweede Kamer om het alsnog plaats te laten vinden. Onder meer GroenLinks/PvdA zag geen p