Leven met het einde in zicht, hoe praat je daarover?

Gesponsord 11 november 2024 3 minuten NPV - Zorg voor het Leven
Echtpaar in gesprek
Beeld: Cees van de Wal, NPV

Het sterven komt dichterbij voor meneer Den Hartog: hij heeft longkanker en de ziekte breidt zich uit. Hij wil zijn vrouw en kinderen geen verdriet doen en vindt het moeilijk om over zijn levenseinde te praten. Den Hartog belt de NPV-advieslijn: hoe kan hij hierover in gesprek gaan?

De arts heeft aangegeven dat het belangrijk is om over zijn wensen rond het levenseinde na te denken en te spreken met zijn vrouw en kinderen. Bijvoorbeeld zijn wensen over doorgaan of stoppen met behandelen, reanimatie en pijnbestrijding. Meneer Den Hartog belt de NPV-Advieslijn, omdat hij het moeilijk vindt om hierover in gesprek te gaan.

De NPV-consulent reageert: 'Het is begrijpelijk dat meneer Den Hartog bang is voor wat er komen gaat. Als je niet weet hoe de laatste levensfase zal gaan, hoe weet je dan waarover je na moet denken? Het onbekende kan ons bang maken. Die angst bespreken met de arts kan daarbij helpen. Waar zie je tegenop? Bijvoorbeeld als je bang bent voor pijn of benauwdheid. De arts weet welke behandelingen er zijn om dat lijden te verzachten. Het geeft rust als je weet wat er mogelijk is om de klachten zo goed mogelijk te bestrijden.

Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding

Op dit moment kan meneer Den Hartog het gesprek met de arts nog zelf voeren, maar hij is zich ervan bewust dat dit straks misschien niet meer mogelijk is. Zijn vrouw zal dit dan namens hem moeten doen. Hij realiseert zich dat het juist daarom belangrijk is om er met zijn vrouw over te spreken. Maar meneer Den Hartog wil haar er niet mee belasten. Ook dat is begrijpelijk. De huwelijksband die door God gegeven is, zal straks verbroken worden. Nadenken over eindigheid en sterven, betekent ook nadenken over het loslaten van die verbinding. Dat is een verdrietige gedachte die je niet graag uitspreekt naar degene van wie je houdt.

Meneer en mevrouw Den Hartog hebben ook een hechte band met hun kinderen. Ik vraag meneer Den Hartog hoe hij die band in deze levensfase wil vormgeven en aan welke aspecten hij aandacht wil geven. Ook vraag ik hem waar hij zijn laatste levensdagen zou willen doorbrengen en of er nog dingen zijn die hij tegen hen wil zeggen. Door nú te praten over wat je zelf nodig hebt, bied je de ander ook de mogelijkheid om jou straks tot steun te kunnen zijn. Straks als het moment komt dat het gesprek niet meer mogelijk is, kan de familie terugvallen op wat er eerder besproken is.

De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven

De NPV-Levenswensverklaring kan voor meneer Den Hartog een hulpmiddel zijn voor het gesprek over zijn wensen met de arts én zijn familie. De verklaring geeft Bijbelse handvatten voor de zorg rond ziekte en sterven. Die zorg is gericht op het leven en het welzijn omdat het leven waardevol is, beschrijft de Levenswensverklaring. De verklaring geeft aan de ene kant aan dat levensbeëindiging zoals euthanasie niet mag worden toegepast. En dat je aan de andere kant ook wilt voorkomen dat er eindeloos doorbehandeld wordt. De wetenschap dat het leven eindig is, maakt ook dat er een moment komt dat we als mens een stap terug mogen doen om ruimte te geven aan het sterven. De NPV-Levenswensverklaring is een kapstok voor het gesprek.

Door over nu met elkaar over deze onderwerpen in gesprek te gaan, komt er ook ruimte voor de zaken die in deze levensfase voor meneer Den Hartog werkelijk belangrijk zijn.

Ook een waarde(n)vol gesprek voeren met uw naasten?
De NPV-Levenswensverklaring kan een hulpmiddel zijn bij het gesprek over uw wensen rond het levenseinde. De verklaring is gebaseerd op de Bijbelse levensovertuiging dat het leven waardevol is en bescherming verdient. De Levenswensverklaring helpt uw naasten om vanuit een christelijke levensovertuiging uw zorg rond ziekte en sterven vorm te geven, samen met de zorgverleners. 

Meer informatie? 
Kijk op npvzorg.nl/levenswensverklaring of bel de NPV-Advieslijn (0318) 54 78 88 op werkdagen tussen 9.00 en 12.30 uur.

Praatmee

Beluister onze podcast

#401 Jeffrey & Hans Maat over spanning rond charismatische vernieuwing: herstel of ontsporing?
Of beluister op:

Meerartikelen

Het Omega Project
Verdieping

Hoe leef je als christen in de wereld terwijl je niet van de wereld bent?

Hoe leef je als christen midden in een samenleving die steeds verder afstand neemt van haar christelijke wortels, zonder je terug te trekken of juist volledig op te gaan in de omgeving? Over dat en meer gaat het in een boeiende en prikkelende tutoria

solidariteitsavond voor Israël
Video

Grote solidariteitsavond voor Israël: kijk hier live mee

Op dinsdagavond 21 april om 19.30 uur is live een solidariteitsavond voor Israël te volgen. Tijdens deze avond wordt stilgestaan bij het 78-jarig bestaan van de staat Israël. Vanuit het midden van Nederland klinkt samenzang tot eer van de God van Isr

Israël en de Bijbel
Persbericht

Israël en de Bijbel organiseert Ontmoetingsdag 2026: 'Levende woorden voor Israël'

Op Hemelvaartsdag, donderdag 14 mei 2026, organiseert Stichting Israël en de Bijbel een landelijke ontmoetingsdag in Veenendaal. Het thema van de dag is ‘Levende woorden voor Israël’. Gastspreker is Victor Kalisher, directeur van het Israëlisch Bijbe

Ds. A. van der Zwan
Video

CGK Damwoude brengt beroep uit op ds. A. van der Zwan uit Dordrecht

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Damwoude heeft een beroep uitgebracht op ds. A. van der Zwan (foto). In het Friese dorp zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant vanwege het eerdere vertrek van ds. A. A. Egas

Nigeriaanse kinderen
Nieuws

Nigeriaanse overheid weigert weggehaalde kinderen terug te laten keren naar christelijk weeshuis

Zeven kinderen die eind 2019 door agenten werden weggehaald uit een christelijk weeshuis in Noord-Nigeria, zijn nog altijd niet terug bij de familie die voor hen zorgde. Sinds hun gedwongen vertrek verblijven zij in een overheidsweeshuis in de staat

LHBTI
Nieuws

Baptistenorganisatie overweegt samenwerking met universiteit te schrappen vanwege LHBTI-event

De Amerikaanse baptistenorganisatie Baptist General Convention of Texas overweegt eventueel haar samenwerking met Baylor University te schrappen. Aanleiding is een bijeenkomst op de universiteit waarbij sprekers aanwezig zijn die zich inzetten voor a

Steve Maile
Nieuws

Britse straatprediker opgepakt tijdens evangelisatie in Watford

Een christelijke straatprediker is zaterdag opgepakt in Watford. Op internet gaan beelden rond van de arrestatie van Steve Maile. Op de video is te zien hoe drie agenten Maile meenemen terwijl hij op straat preekt. De straatprediker werd ervan verdac

Soedan
Dagelijks leven

God trouw blijven tijdens de burgeroorlog in Soedan

“Ik probeer te helpen met wat ik heb, want de mensen hebben ons nodig. God heeft ons hier gebracht om mensen te helpen. Dat is waarom wij ons hieraan hebben toegewijd”, zegt voorganger Tariq*. Hij leidde een grote gemeente in Khartoem, Soedan, totdat

Meerartikelen

India
Nieuws

Indiase priester die stelde dat christendom enige ware religie is voorlopig niet vervolgd

Het Indiase Hooggerechtshof heeft alle strafprocedures tegen een rooms-katholieke priester opgeschort. De priester, Vincent Pereira, werd aangeklaagd nadat hij tegen zijn kerkgemeenschap had gezegd dat het christendom de enige ware religie is. De uit

ds. Bogerd
Persbericht

Symposium ‘Het geweten van de mens’ in Jaarsveld

Op D.V. dinsdag 2 juni 2026 vindt in de Hervormde Kerk te Jaarsveld het symposium Het geweten van de mens plaats, met als ondertitel Work in progress voor prediking, pastoraat en vorming. Het symposium is bedoeld voor predikanten, pastores, kerkelijk

Opperrabbijn
Column

Waarom ik de keuze maakte om op de uitnodiging van premier Jetten in te gaan

Onlangs werd opperrabbijn Jacobs uitgenodigd door minister-president Rob Jetten. Hij ging op die uitnodiging in, maar dat kon niet iedereen waarderen. In onderstaand dagboek legt hij uit waarom het volgens hem wel de juiste keuze was. Daarnaast verte

Suzon van Noord
Interview

De zendingsdroom van Suzon stortte in: "Ik wilde weten waar God was"

Toen Suzon van Noort en haar gezin onverwacht moesten terugkeren uit Portugal, stortte een zendingsdroom in. Wat bedoeld was als een verblijf van tien jaar eindigde al na tien maanden. Terug in Nederland bleef ze achter met vragen aan God die haar ge

Maf
Nieuws

MAF waarschuwt voor effect Iran-oorlog tot in verste uithoeken van de wereld

De stijging van de brandstofprijzen voor vliegtuigen door het Iran-conflict dreigt impact te krijgen tot in de verste uithoeken van de wereld. De christelijke bushvliegersorganisatie MAF uit Teuge is een actie gestart om het effect op te vangen en vl

Oeganda
Nieuws

Oegandese evangelist bruut vermoord na samenkomst

Een evangelist is vorige week, kort na een evangelisatiebijeenkomst, in centraal Oeganda gedood. Volgens lokale bronnen begaf hij zich op 9 april samen met zijn vrouw naar huis, toen zij werden benaderd door vermoedelijke moslimextremisten die zich v

Bijbel op tafel
Boekfragment

Twee levens, één God: Wanneer God Zich onverwacht laat zien

Vanuit Iran en de voormalige Sovjet-Unie vertellen Reza en Vladimir hoe God op onverwachte manieren in hun leven ingreep. Hun verhalen laten zien hoe geloof niet alleen woorden zijn, maar een ontmoeting die levens verandert. Reza uit Iran: Vier jaar

buiten
Persbericht

Samen naar Buiten compleet: 12 wandelingen om God en rust samen te ervaren in de natuur

Goed nieuws: het tweede gedeelte van Samen naar Buiten is afgerond! We zijn ontzettend blij dat ook de overige 8 wandelingen nu beschikbaar zijn, waardoor alle 12 wandelingen volledig te bewandelen zijn. Met dit boekje en de bijbehorende wandelingen

De Jong
Persbericht

Matthijs de Jong nieuwe Hoogleraar Oude Testament PThU

De Protestantse Theologische Universiteit (PThU) heeft prof. dr. Matthijs de Jong benoemd tot Hoogleraar Oude Testament. Op 17 april heeft de Generale Synode van de Protestantse Kerk in Nederland hiermee ingestemd. Daarmee is de benoeming van het Col

Dhr. L.J. Blees
Nieuws

Nieuwe kerkelijk werker voor hervormde gemeente Lelystad

De hervormde gemeente te Lelystad mag binnenkort L. J. (Leo) Blees verwelkomen. Blees (foto) aanvaardde het op hem uitgebrachte beroep. Blees is momenteel als kerkelijk werker, met preek - en sacramentsbevoegdheid, werkzaam in Dorkwerd (Groningen) en

Libanon
Nieuws

Israël door het stof na "zeer ernstig incident" met Jezusbeeld

Er is internationaal ophef ontstaan over een foto waarop te zien is dat een Israëlische soldaat een kruisbeeld van Jezus kapotslaat. Het Israëlische leger zegt het als een “zeer ernstig incident” te zien en belooft passende maatregelen te nemen. Ook

Reid Wiseman
Nieuws

Niet-gelovige NASA-astronaut moet huilen bij zien van kruis op outfit legerpredikant

NASA-astronaut Reid Wiseman zegt dat hij diep geraakt was na zijn terugkeer van de Artemis II-missie. Kort na de landing voor de kust van de Amerikaanse stad San Diego werden Wiseman en zijn crew op een marineschip opgevangen en onderzocht. Daar vroe