De Volkskrant had stukken opgevraagd over WhatsApp-berichten, e-mails en andere communicatie over de mondkapjesdeal die werd gesloten met het bedrijf van opiniemaker Sywert van Lienden. De rechter oordeelde in januari dat die stukken binnen vier werken verstrekt moesten worden, maar daar was het ministerie het niet mee eens. Toch besloot het ministerie na een maandenlange juridische strijd donderdag niet verder te procederen, maar gewoon de dwangsom te betalen, aldus de Volkskrant.

Het ministerie wil vragen over de kwestie maandag nauwelijks beantwoorden en stuurt alleen een korte schriftelijke verklaring. VWS wil ook niets zeggen op vragen over het besluit om de zaak niet verder voor de rechter uit te vechten. De Volkskrant meldt dat de dwangsom die VWS door deze werkwijze moet betalen al is opgelopen tot 15.000 euro.

Stengere aanpak oude bestuurscultuur
Bezorgde Nederlanders klagen naar aanleiding van dit nieuws opnieuw over een in hun ogen onbetrouwbare overheid. Het invloedrijke ChristenUnie-lid Antonie Fountain laat naar aanleiding van bovenstaand nieuws via Twitter weten: 'Dit is precies zo'n situatie waarvan het partijcongres van de ChristenUnie twee maanden geleden zei: hiervoor mogen Gert-Jan Segers c.s. (en de zijnen, red.) een motie van wantrouwen steunen. De regering die bewust een uitspraak van de rechter negeert. Onbestaanbaar.'

Fountain verwijst naar een recent partijcongres, waar 70 procent van de CU-leden opriep tot een strengere aanpak van het kabinet om de oude bestuurscultuur te bestrijden. "Wat doen we als bestuurders niet doen wat we van ze verwachten? We moeten niet normaal maken, want niet normaal is. We mogen ons duidelijker uitspreken hierover", stelde Antonie Fountain, één van de indieners van de motie, destijds. Ook Wietse de Boer (raadslid CU Zwolle) en opiniemaker Alex ten Cate zijn mede-indieners van de motie.

Ten Cate zei op het desbetreffende partijcongres dat de CU de nieuwe bestuurscultuur handen en voeten geeft door haar eigenheid te laten zien. “Onze Kamerfractie doet dit goed als het gaat om beleid en het zoeken van dualisme. Tegelijkertijd wordt te gemakkelijk geaccepteerd dat capriolen van onze partners bij het politieke spel horen. Ik denk dat we juist daar datzelfde dualisme moeten uitdragen. We zijn met enige tegenzin in het kabinet gestapt vanwege de bestuurscultuur. Daarom hebben de regeringspartijen juist aan ons als ChristenUnie iets te bewijzen.”

In een column liet ChristenUnie-lid Jochem Duinhof eerder dit jaar via Cvandaag weten dat het gebrek aan een nieuwe bestuurscultuur volgens hem ten koste gaat van de geloofwaardigheid van de CU. 'De ChristenUnie draagt met haar deelname aan kabinet Rutte IV echter indirect bij aan het inmiddels gapende gat tussen 'Den Haag' en de samenleving.'

Voor ChristenUnie-lid Thimo den Hartog is met deze kwestie de grens bereikt: 'Dit is voor mij wel de limiet. Ik ga m’n lidmaatschap van de ChristenUnie serieus heroverwegen. Waarom wil je in zo’n kabinet zitten? Bizar. En communicatief is het gewoon zo slecht. Dit speelt alle complotdenkers compleet in de hand. Dan maar keihard op je bek. Nu wordt de reet van De Jonge gered ten koste van het laatste restje geloofwaardigheid van dit kabinet.' Ook Alex ten Cate, één van de indieners van de bovengenoemde motie, heeft via Twitter een duidelijke boodschap: 'Bij de coalitiegenoten moeten ze maar eens begrijpen dat ze er nog zitten dankzij onze zetels. Bij nieuwe verkiezingen zijn ze alledrie weg. Ze zijn die geloofwaardige nieuwe bestuurscultuur in eerste instantie aan óns verplicht. Zo mogen wij ons ook opstellen, ChristenUnie.'

Naar aanleiding van de ontstane onrust reageert partijleider Gert-Jan Segers als volgt: 'Ik lees dit nieuws net, weet van niets, laat staan dat ik iets ‘ondersteun’ en ‘corruptie faciliteer’. Maar anderen moeten wel nu hun lidmaatschap van onze partij opzeggen... Misschien even tot 10 tellen? Natuurlijk gaat de Kamer als controleur van het kabinet hier werk van maken.'

Cvandaag zet een aantal reacties van christenen op een rijtje:

Cor Verkade, ondernemer: Tsjah, die nieuwe bestuurscultuur van Rutte en Kaag wordt steeds duidelijker. Spannend wanneer Gert-Jan Segers al dan niet door ChristenUnie-leden gedwongen gaat optreden...

Dirk-Jan de Jeu, ondernemer: Doorgaan met dit kabinet is een doodlopende weg, Gert-Jan Segers en ChristenUnie. “De democratie kan kapot, écht kapot.”

Leon van Steensel, journalist en publicist: Het vorige kabinet viel om een ministerie wat haar taak verzaakte en functie misbruikte - en een kabinet wat er omhoog bungelde ipv pro-actief dit aan te pakken. Nu al herhaling. Dit zou echt een halszaak voor de ChristenUnie moeten zijn in dit kabinet.

Gerhard Rijksen, directeur Uitgeverij Gideon: In een tijd van polarisatie en nul vertrouwen bij de burger in de overheid, verkiest het minister van VWS het betalen van een dwangsom boven openheid van zaken. Coalitiepartijen, waar blijven jullie met je integriteit, met je herstel van vertrouwen? 

Johan Almekinders, ondernemer en Conservatief Liberaal Statenlid in Overijssel: EU weigert berichtgeving tussen Von der Leyen en Pfizer's CEO vrij te geven. In ons land weigert VWS openheid van zaken te geven over berichtgeving tussen Hugo de Jonge en Sywert van Lienden. Hoe groot is de coronadoofpot eigenlijk?

Gert-Jan van Leeuwen, docent: Ik mag toch hopen dat het moreel kompas van ChristenUnie en Gert-Jan Segers nu toch echt gaat spreken. Belofte van nieuwe bestuurscultuur, transparantie en dualisme is niks waard als ze dit laten gebeuren.

Gert-Wim Dubbeldam: Je weet wel. Die nieuwe politiek. Die transparanter zou worden. Dan groeit het vertrouwen weer in de politiek.