cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
Alex ten Cate
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

09 november 2021 door Alex ten Cate

Coronapas en vaccinatiedwang: hoe moet de ChristenUnie zich opstellen?

Even leken we aan het begin van het nieuwe werk- en schooljaar verlost te zijn van het coronavirus. Maar nu gaan de besmettings- en ziekenhuiscijfers toch weer de verkeerde kant op. Debatten tussen voor- en tegenstanders van maatregelen verharden, en complottheorieën winnen terrein. Hoe moet de opstelling van de ChristenUnie zijn nu de partij weer aan tafel zit bij de formatie?

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Tegen de vaccinatiedwang
Het is nog geen twee maanden geleden dat de ChristenUnie, ondanks dat zij deel is van het demissionair kabinet, tegen de invoering van de coronapas stemde. Een maatregel die er dankzij de steun van de progressieve oppositie alsnog kwam. De tegenstem van de ChristenUnie was een niet te onderschatten signaal. Als je op zo’n precair dossier dissident stemt, maak je weinig vrienden in een kabinet.

Het essentiële punt blijft vaag: wat doet de fractie als het kabinet juist een uitbreiding van de coronapas introduceert?

Met de tegenstem was de fractie echter wel trouw aan een aangenomen amendement op het verkiezingsprogramma, waarin de leden klip en klaar duidelijk hebben gemaakt dat niet alleen “dwang” maar ook “drang” een brug te ver is. Wij zijn tegen exclusieve privileges voor gevaccineerden voor wat betreft de toegang tot sociale en economische activiteiten en het verkeer.

Maakt de partij een draai?
Zeven weken later lijkt de partij echter alsnog in te stemmen met de verdere uitbreiding van de coronapas naar plaatsen als terrassen, sportscholen en onderwijsinstellingen. Hoe is dit te rijmen?

In een blog van 4 november geeft woordvoerster Mirjam Bikker inzicht in de afwegingen: de situatie in de ziekenhuizen verslechtert, en dus is er een nieuwe balans nodig. Er staat wat mij betreft veel goeds in deze toelichting, zoals de gerichte aanpak op plekken waar de vaccinatiegraad achterblijft en de uitbreiding van testmogelijkheden. Daarnaast legt Bikker uit waarom het op dit moment niet opportuun is de coronapas terug te draaien.

Het essentiële punt blijft echter vaag: wat doet de fractie als het kabinet juist een uitbreiding van de coronapas introduceert? De coronapas waar de leden principieel tegen zijn? Deze onduidelijkheid roept de vraag op of de partij van standpunt verandert vanwege de verslechterde coronasituatie, of omdat zij inmiddels weer aan tafel zit bij de coalitiebesprekingen.

De minimale bijdrage van de ChristenUnie aan de nieuwe bestuurscultuur zou moeten zijn dat de partij in elk geval transparant is of zij maatregelen steunt uit overtuiging, of omdat iets in een coalitie het maximale is dat je kunt bereiken.

Het dunne draadje van vertrouwen
Dit brengt ons bij het dunne draadje waaraan het publieke vertrouwen in de Haagse politiek hangt. De minimale bijdrage van de ChristenUnie aan de nieuwe bestuurscultuur zou mijns inziens moeten zijn dat de partij in elk geval transparant is of zij maatregelen steunt uit overtuiging, of omdat iets in een coalitie het maximale is dat je kunt bereiken. Als iets een meloen is die je slikt, noem het dan hardop een meloen.

Er is geen beleidsterrein waarop dit belangrijker is dan het coronabeleid. Het vertrouwen in demissionair coronaminister Hugo de Jonge is laag. Deze minister spreekt eerst van een “pandemie van ongevaccineerden”, en wisselt een paar weken vrolijk van argument als er toch weer meer gevaccineerden op de intensive care blijken te liggen. Eenzelfde mistgordijn trekt hij op over de vraag of groepsimmuniteit nu wel of geen strategische keus was.

Dit “gebrek aan consistentie en geloofwaardigheid” (in de woorden van Welmoed Vlieger) geeft voer aan extreme complottheorieën. Thierry Baudet verzamelt zijn duizenden op het Malieveld, en het christelijk erf kent daar helaas haar eigen varianten van.

Realisme en openheid
Je hoeft geen complottheorist te zijn om de gevaren van de coronapas te zien. Het is een ijzeren wet in de technologie dat alles dat kan, ook gebeurt. Technocraten hebben een ongeneeslijke neiging tot scope creep, en elke IT’er weet dat er “niet zoiets bestaat als een tijdelijke oplossing”.

Het gesprek over nut, noodzaak en eindigheid van de coronapas moet daarom veel strategischer en principiëler worden gevoerd dan op basis van dagkoersen in het ziekenhuis. De zorg of het digitale toezicht van de overheid op de burger een tijdelijk middel is of een permanent doel, verdient een geloofwaardig antwoord.

De leden van de ChristenUnie hebben zich ondubbelzinnig uitgesproken tegen drang en dwang. De uitbreiding van de coronapas is daarmee in strijd.

Dat geldt des te meer omdat het niet vol te houden is dat het vragen van een QR-code op het terras en in de sportschool ook maar één jota bijdraagt aan coronabestrijding, terwijl allerlei maatregelen die veel minder ingrijpend zijn, niet worden genomen. Denk hierbij aan het doorontwikkelen en opschalen van blaastesten.

Vaccinatie moet zeker worden aangemoedigd: een land als Portugal bewijst het effect. Tegelijk zien we in Canada, Australië en Oostenrijk ook hoe snel een coronapas zich kan ontwikkelen tot een totalitair beheersingsinstrument. We hebben realisme en openheid nodig: zowel over het nut van vaccinatie als over het gebruik van technologie. Het vuur dat Prometheus stal van de goden kan ons helpen ijzer te smelten, maar ook het dorp in vlammen zetten.

Tegen beide pandemieën
De leden van de ChristenUnie hebben zich ondubbelzinnig uitgesproken tegen drang en dwang. De uitbreiding van de coronapas is daarmee in strijd. Ik wens de fractie van de ChristenUnie veel wijsheid bij de moeilijke taak om tegelijk de pandemieën van corona en die van wantrouwen te bestrijden. Ons land wint alleen als we slagen in beide.

Alex ten Cate is organisatieontwikkelaar en leiderschapscoach. Op de achtergrond denkt hij regelmatig mee met de ChristenUnie.

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

R
Mooi gedegen stuk. CU zit in een lastige situatie. Maar dat mevr Bikker vindt dat we nu QR nodig hebben gezien de oplopende cijfers zegt helaas genoeg en het toch een toelaatbaar systeem vindt.

In plaats van het principieel af te keuren. Jammer en teleurstellend.