cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
Almatine Leene en Wim van Vlastuin
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

God

10 november 2020 door Redactie

Hoogleraar reageert op brief vrouwelijke dominee: ‘Jezus riep geen vrouwen tot apostel’

‘We beginnen vaak bij Genesis 2 en richten we ons op twee zogenoemde zwijgteksten uit het Nieuwe Testament. Als we ons slechts daarop richten doen we de Bijbel te kort’, schreef dr. Almatine Leene vorige week. Afgelopen zondag werd zij bevestigd als eerste vrouwelijke dominee ooit in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Prof. dr. Wim van Vlastuin vindt dat leidinggevende posities in kerken alleen zijn weggelegd voor mannen en schreef aan Leene deze brief. In de zes brieven kijken de broeder en zuster in elkaars hart. Van Vlastuin reageert op deze brief van Leene.

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

Beste Almatine,

Heel hartelijk dank voor je welwillende reactie op mijn eerste brief. Er zijn heel veel dingen waarin ik je bijval. Bijvoorbeeld in de verhouding tussen Schrift en katholiciteit. Ook heb je volledig gelijk als je schrijft dat vrouwen in de geschiedenis vaak zijn onderdrukt. Ik zou meer kunnen noemen, maar ik wil me richten op je hoofdlijn.

Als we naar Paulus luisteren, moeten we denken vanuit de eenheid en niet vanuit de tweeheid.

Als ik probeer zo goed mogelijk naar de grondtoon van je brief te luisteren, hoor ik je zeggen dat man en vrouw gelijkwaardig zijn. Bijbels-theologisch verantwoord je dat met de insteek vanuit Genesis 1. Je doelt dan op de belangrijke notie dat onze Schepper heel nadrukkelijk zegt dat Hij de mens wil scheppen naar of in Zijn beeld waarbij het mannelijke en het vrouwelijke de uitdrukking is van Gods beeld.

Ik vind dat een prachtige en heel fundamentele insteek. Vanuit deze insteek licht het ook heel duidelijk op dat er van minderwaardigheid van de vrouw ten opzichte van de man geen sprake kan zijn. Er zijn tal van momenten in de Bijbelse geschiedenis dat je dit uitgangspunt ziet doorwerken. Ik hoor het in de opdracht dat Abraham naar Sara moet luisteren. Ik hoor het ook in Gods zorg voor Hagar. Ik zie het terug in Spreuken 31 over de actieve vrouw van het huis. Hooglied onderstreept het ook nog eens.

Misschien is het Nieuwe Testament nog wel radicaler. Als ik 1 Korinthe 7:3-4 lees, vraag ik mij af hoe dat in de toenmalige cultuur moet hebben geklonken. Dat het lichaam van de vrouw het eigendom is van de man, zal in die tijd geen verbazing hebben opgeroepen, maar wel de notie dat het lichaam van de man het eigendom is van de vrouw. Het christelijk geloof stond kritisch tegenover die cultuur.

De man is het hoofd van de vrouw en niet andersom. Dat deze notie niet alleen binnen het huwelijk geldt, blijkt bijvoorbeeld uit 1 Korinthe 11:3 waar het om het gemeenteleven gaat.

Ik vind het ook buitengewoon indrukwekkend hoe Paulus in Efeze 5 schrijft over de wederzijdse relaties in het huwelijk. Ik doel op de woorden dat de man zijn vrouw liefheeft als zijn eigen lichaam. Ik hoor hierin dat de pijn en de vreugde van de vrouw de pijn en de vreugde van de man is. Hij kan zichzelf niet isoleren van de ander. Dit vraagt een buitengewone fijngevoeligheid voor de ander en zich identificeren met de ander. Het staat ook vandaag haaks op de cultuur waarin het idee bestaat dat twee individuen samen een huishouding runnen. Als we naar Paulus luisteren, moeten we denken vanuit de eenheid en niet vanuit de tweeheid.

Paulus gaat nog verder als hij opmerkt dat de man zijn vrouw moet liefhebben zoals Christus Zijn gemeente heeft liefgehad. Dus de man moet bereid zijn om offers te brengen voor zijn vrouw, zichzelf en zijn eigen belang op te offeren voor haar belang. Daar zit geen spoor van onderdrukking bij. Dat moet in de cultuur van die tijd absurd hebben geklonken, aangezien daar de vrouw werd gezien als bezit dat goed genoeg was om (veel) kinderen te baren.

Al deze concretiseringen zou je kunnen zien als een toepassing van de notie uit Genesis 1. Maar dan komt toch ook Genesis 2 waarin we lezen dat Manninne uit de man geschapen is? De vrouw is been van Adams been en vlees van zijn vlees, niet andersom. Ook dat zien we heel de Schrift door oplichten. Sara volgde Abraham en niet andersom. De man is het hoofd van de vrouw en niet andersom. Dat deze notie niet alleen binnen het huwelijk geldt, blijkt bijvoorbeeld uit 1 Korinthe 11:3 waar het om het gemeenteleven gaat. In zijn brief aan Timotheüs (1 Tim. 2:12) trekt Paulus opnieuw consequenties voor het gemeenteleven. Je kunt hier nog best een keer doorvragen naar een specifieke context, maar het lijkt mij duidelijk dat hier een ongelijkheid naar voren komt.

Terwijl Paulus zo’n oog had voor de gelijkwaardigheid van man en vrouw, heeft hij nooit vrouwen aangesteld als ouderlingen.

Derhalve, als we het geheel van de Schrift op ons af laten komen, dan zie ik enerzijds de volstrekte gelijkwaardigheid van man en vrouw als een blijvende kritiek op elke onderdrukking van de vrouw alsof zij minder zou zijn. Tegelijk zie ik anderzijds een verschil in positie tegenover elke nivellering. Naar mijn besef moeten wij beide noties recht doen.

Ik kijk naar Jezus hoe Hij dat bedoelde. Hij had een hart voor vrouwen in nood, Hij openbaart Zich aan vrouwen die Zijn discipelen moeten vertellen van Zijn opstanding, maar Hij riep geen vrouwen tot apostel. Dacht Jezus niet aan Genesis 1? Dat zou een merkwaardige conclusie zijn, omdat Hij Zelf Genesis 1 heeft bedacht, om het wat simpel te zeggen. Als Genesis 1 structurerend is voor de verhoudingen in de kerk, hadden we dat wel mogen verwachten.

Terwijl Paulus zo’n oog had voor de gelijkwaardigheid van man en vrouw, heeft hij nooit vrouwen aangesteld als ouderlingen. Terwijl de kerk van alle tijden op diverse momenten het cultuurkritische van de Schrift heeft laten functioneren, heeft men op dit punt eenparig het onderscheid tussen man en vrouw in de publieke eredienst laten functioneren.

Laat jij je bij je uitleg van de Schrift niet te veel leiden door de cultuur in plaats dat je de Schrift tegenover de cultuur plaatst? Ik denk aan je woorden in het interview: ‘Daarnaast kan God de cultuur gebruiken om zijn principes duidelijk te maken. Dat vrouwen predikant mochten worden lag allang in de Bijbel besloten en had allang zo moeten zijn. We zijn immers beiden geschapen naar Gods beeld en bevrijd door Christus.’ Ik denk dat het onderscheid tussen man en vrouw in de kerk helemaal niet negatief is en dat we daar helemaal niet van bevrijd hoeven te worden, maar dat het een verlies is als we Gods onderscheid niet respecteren.

Ik zie weer uit naar je reactie en ik groet je recht hartelijk,

Wim

Lees ook: Vrouwelijke dominee reageert op brief: ‘Focus op zwijgteksten doet Bijbel te kort’.

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Vrouw in de kerk
- Mogen vrouwen preken? Dit zijn de voors en tegens!
- Dr. Bert Loonstra: "Logisch dat Paulus zei dat vrouwen moeten zwijgen"
- Vrouwen in het ambt? Dit zegt de Bijbel volgens Stefan
- Vrouwen moeten hun mond houden
- Vrouwen moeten zich onderwerpen aan hun man: hoe zit dat eigenlijk?
Meer over Vrouw in de kerk »

Briefwisseling vrouw in ambt
- HHK-hoogleraar schrijft brief aan vrouwelijke dominee: ‘Ik was geschokt’
- Vrouwelijke dominee reageert op brief: ‘Focus op zwijgteksten doet Bijbel te kort’
- Slotbrief hoogleraar aan vrouwelijke dominee: ‘Het is mij niet gelukt om jouw uitleg te volgen’
- Vervolgbrief van vrouwelijke dominee: ‘Ik laat mij leiden door de Bijbel, niet door de cultuur’
- Slotbrief vrouwelijke dominee: ‘Winst dat je hebt ontdekt dat ik de Bijbel serieus neem’
Meer over Briefwisseling vrouw in ambt »

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

Mooie discusie! Los van hetgeen je zelf vind of denkt te vinden, wordt de discussie waardig en leerzaam gevoerd. Het kan niet anders dan dat e.e.a. je nog eens extra aan het denken zet.

Dit zie ik als één van de waardevolle aspecten van CIP. Chapeau!