Hebben gelovigen de wet der tien geboden nodig?

Opinie 4 juli 2025 4 minuten Willem Lingeman
Willem Lingeman

Elke zondagmorgen buigen veel christenen zich onder het voorlezen van de Wet des Heeren, zoals die te vinden is in Exodus 20:1-17 en Deuteronomium 5:6-21. In veel kerken, met name van reformatorische signatuur, is dit zoals men zegt: ‘een goede gewoonte’. ‘Je onder opzicht en tucht van de Wet stellen’. Regels moeten er zijn nietwaar?

De gelovigen ter plaatse verzameld zijn het van harte eens met dit onderdeel van de dienst. ‘De Wet als leefregel der dankbaarheid’, zo vindt en belijdt men.

Het zevende gebod in die Wet des Heeren luidt, althans in de veel gebruikte vertalingen luidt: ‘gij zult niet echtbreken’. In de grondtekst staat echter ‘gij zult niet overspelig zijn’ of 'gij zult geen overspel plegen’. Dat is iets totaal anders dan echtbreken.

Dus als de voorlezer de gemeente het zevende gebod voorhoudt, dat er geen overspel zal plaatsvinden, zegt de luisterende gemeente daar in haar hart amen op: ‘het zal waar en zeker zijn’.

Toch zien we in de christenheid overspel hand over hand toenemen. Ook in de kringen waar men zich zo hartgrondig stelt onder opzicht en tucht van die Wet, dat is dus inclusief het zevende gebod.

In eerste instantie was de Wet bedoeld voor het volk Israël en in de tweede plaats voor ongelovigen.

We dienen ons af te vragen aan wie de Wet in eerste instantie is gegeven. Dat was aan het volk Israël, toen ze aan de voet van de berg Horeb hun kampement hadden opgeslagen.

In de tweede plaats is de Wet bedoeld voor onrechtvaardigen, lees ongelovigen, zie 1 Timotheüs 1:9-10. Ongelovigen zijn immers nog niet gerechtvaardigd door het bloed van de Heere Jezus?

Het is goed om eens naar het Nieuwe Testament te gaan en te lezen wat Paulus de gemeente van Galatië voorhoudt inzake de Wet. Zoek de stilte en lees Galaten 5 eens rustig door!

De apostel houdt ons daar voor dat, als we onder de Wet leven, we een bedekking over het hart hebben; dat we dan onder de vloek leven (zie Galaten 3:10)! Dat is nogal wat! Als je onder de Wet leeft, zegt de apostel, doet Christus je geen nut! Een buitengewoon ernstige boodschap!

Als je onder de Wet leeft, zegt de apostel, doet Christus je geen nut! Een buitengewoon ernstige boodschap!

Die bedekking wil zeggen dat we niet kunnen begrijpen wat God in Zijn Woord ons wil leren. Mensen die onder de bedekking leven kunnen iedere zondag naar de kerk gaan maar kunnen ten diepste niet bij dé Waarheid komen. Bij de Heere Jezus Zelf, want Hij is dé Waarheid. Niet bij Hem kunnen komen; dat is een ernstige zaak.

Hoorders van de Wet heb ik meerdere malen horen verzuchten ‘we zijn nu eenmaal zondige mensen’ daarbij geen onderscheid makend tussen in zonde leven en in zonde vallen. Het lezen van de Wet is een uitnodiging om te zondigen.

Romeinen 7:8
Maar uitgaande van het gebod, wekte de zonde in mij allerlei begeerlijkheid op;...

Dicht bij Hem, in volle overgave. Niet vanuit een opgelegde Wet maar vanuit een liefdesrelatie.

Immers het is precies het tegenovergestelde van waar de Heere Jezus ons wil hebben. Dicht bij Hem, in volle overgave. Niet vanuit een opgelegde Wet maar vanuit een liefdesrelatie.

Een relatie waarin niet gezegd wordt dit en dat mag u niet (de Wet), maar een relatie waarin de gelovigen zich overgeven aan hun Heer. Waarin ze zich realiseren dat we onze Verlosser verdriet doen als we leven vanuit een opgelegde Wet en niet vanuit totale overgave; vanuit een grote liefde tot Hem.

De apostel Paulus verwoordt het zo mooi in zijn brief aan de Galaten.

Galaten 4:1-7
Maar ik zeg: zolang de erfgenaam onmondig is, verschilt hij in niets van een slaaf, hoewel hij heer is van alles; maar hij staat onder voogden en rentmeesters tot op de tijd door de vader vooraf bepaald. Maar toen de volheid van de tijd gekomen was, zond God zijn Zoon, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet, opdat Hij hen die onder de wet waren, vrijkocht, opdat wij het zoonschap zouden ontvangen. En omdat u zonen bent, heeft God de Geest van zijn Zoon in onze harten uitgezonden, die roept: Abba, Vader! U bent dus niet meer slaaf, maar zoon; en bent u zoon, dan ook erfgenaam door God.

Wij moeten ons bekleden met Christus’ gerechtigheid en niet met onze eigen gerechtigheid uit werken van de Wet.

Door de dood van de Heere Jezus zijn wij zonen (en natuurlijk dochters) geworden. Geen dienstknechten, geen slaven, niets van dat alles. Geen ‘werknemers’, die zonder commentaar alle opgelegde taken moeten uitvoeren. Nee, zonen en dochters, die niet meer onder de Wet staan, en zich daaraan dus op zondagmorgen ook niet moeten onderwerpen. Zonen en dochters die leven in een innige liefdesrelatie tot hun Schepper en Verlosser.

Alles is in het offer van de Heere Jezus voldaan. God wil niet onze werken maar ons hart. Wij moeten ons bekleden met Christus’ gerechtigheid en niet met onze eigen gerechtigheid uit de werken van de Wet.

2 Korinthiërs 3:15-18
Maar tot heden toe ligt er, wanneer Mozes wordt gelezen, een bedekking over hun hart; maar wanneer het tot de Heer zal terugkeren, wordt de bedekking weggenomen. De Heer nu is de Geest; waar nu de Geest van de Heer is, is vrijheid.

Willem Lingeman is Bijbelleraar en schrijver van het boek 'Verbonden voor het leven'. De inhoud van deze column vertegenwoordigt niet per se de mening van de redactie.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt tijdens preek hoe het met de avondmaalsgang in Uddel gesteld is

Ds. G. van Zanden deed eind augustus intrede in de hervormde gemeente te Uddel. De predikant kwam over vanuit Katwijk aan Zee en volgde in de Veluwse plaats ds. A. Vonk Noordegraaf op, die eerder naar Putten vertrok. Tijdens de voorbereidingsdienst...

Reinier van den Berg, Prof. dr. Arnold Huijgen, Prof. dr. David Onnekink
Interview

Minder vliegen en vlees eten? Drie christelijke deskundigen over rentmeesterschap

De vraag naar rentmeesterschap leidt onder christenen tot verschillende antwoorden. Hoe zwaar weegt de zorg voor de schepping en waar ligt de grens van onze verantwoordelijkheid? Cvandaag legde die vragen voor aan drie christelijke deskundigen:...

Mars tegen vrouwengeweld
Nieuws

Kerken Zuid-Afrika komen in actie na dood negen vrouwen: ‘Meer nodig dan woorden’

Kerken en christelijke leiders in Zuid-Afrika komen in actie tegen geweld tegen vrouwen. Aanleiding is de vondst van negen dode vrouwen in Ekurhuleni, in de provincie Gauteng. Sinds juli werden hun lichamen op verschillende plaatsen aangetroffen. Dat...

Kerk in Parijs
Nieuws

Katholicisme in Frankrijk ‘ingestort’, maar opvallend veel jongeren vinden weg naar de kerk

Het katholicisme in Frankrijk is de afgelopen decennia sterk teruggelopen. Toch zijn er ook opvallende tekenen van hoop. Vooral onder jongeren groeit de belangstelling voor het christelijk geloof. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het European...

schilderijenexpositie BibleBeeld
Nieuws

Schilderijenexpositie over Bijbelse thema’s in Zaltbommel verlengd na succes

De schilderijenexpositie BibleBeeld van kunstenaar Paul Boer in de Grote-Sint-Maartenskerk in Zaltbommel is vanwege de belangstelling verlengd tot 1 november. Met kleurrijke en expressieve doeken verbeeldt Boer verschillende verhalen en thema’s uit...

Jan van den Bosch en Annelies van Walsum
Nieuws

God bevrijdde Annelies van beklemming: zondag deelt ze haar verhaal in Hour of Power

Annelies van Walsum koos er in haar jeugd voor haar hart op slot te doen. Nu loopt ze door de straten van grote steden om mensen over Jezus te vertellen. Waar komt die verandering vandaan? "Als God je hart weer opent, en je bevrijdt van beklemming,...

Dokes
Column

Waarom we bij onbegrepen gedrag naar de hele mens moeten kijken

Mensen met ‘onbegrepen gedrag’ worden volgens ervaringsdeskundige Matthijn Doekes te vaak beoordeeld op wat aan de buitenkant zichtbaar is. Wie werkelijk wil helpen, moet volgens hem naar de hele mens kijken: naar lichamelijke en psychische...

Betty Krooneman
Interview

Ziekte zette Betty’s geloof onder druk: “Wordt het makkelijker als ik het geloof aan de kant zet?”

Al ruim twintig jaar leeft Betty Krooneman met een chronische ziekte. Haar leven werd kleiner, haar lichaam onbetrouwbaar en vanzelfsprekendheden vielen weg. Ook haar geloof kwam onder druk te staan. Toch ontdekte ze in die gebrokenheid steeds meer...

Meerartikelen

Willie Zeldenrust-ten Harkel
Persbericht

Nieuw boek geeft stem aan veertien moeders die hun kindje verloren

Schrijfster en spreker Willie Zeldenrust-ten Harkel presenteert vandaag (vrijdag 25 september) haar nieuwe boek Niet van voorbij. Daarin vertellen veertien moeders over het verlies van hun kindje en de weg die zij daarna gingen. Geloof, rouw,...

Trump
Nieuws

Trump ontmoet Xi: dringende oproep om vrijlating gevangen christenen klinkt

De Amerikaanse president Donald Trump ontvangt de Chinese president Xi Jinping deze week in het Witte Huis. Handel, Taiwan en kunstmatige intelligentie zullen waarschijnlijk veel aandacht krijgen, maar mensenrechtenorganisaties en tien Amerikaanse...

Ds. D. J. W. Kok
Nieuws

Hervormde gemeente Oud-Beijerland beroept voor de tweede keer ds. D. J. W. Kok

De hervormde gemeente te Oud-Beijerland (Wijk Oost) heeft opnieuw een beroep uitgebracht op ds. D. J. W. Kok (foto). De predikant uit Stolwijk moet in het dorp uit de Hoeksche Waard de opvolger worden van ds. J. J. ten Brinke, die sinds september...

Ds. H. Peet
Video

CGK-predikant vertelt waarom hij tijdens de afkondigingen de slappe lach kreeg

Ds. H. Peet, predikant van de CGK (Eben-Haëzergemeente) te Sliedrecht, ging drie jaar geleden plotseling viraal nadat hij tijdens de afkondigingen in de lach schoot. De predikant moest afkondigen dat de ouderen van CGK Vlaardingen zich konden...

Andy Beshear
Nieuws

Amerikaanse gouverneur haalt uit naar Trump en JD Vance: ‘Gebruiken geloof als politiek wapen’

De Amerikaanse gouverneur Andy Beshear heeft scherpe kritiek geuit op vicepresident JD Vance en president Donald Trump. Volgens de Democraat gebruiken zij het christelijk geloof om politieke keuzes te rechtvaardigen die kwetsbare mensen raken. Zelf...

monument militairen
Nieuws

Israël krijgt eerste monument voor gesneuvelde christelijke militairen

In het noorden van Israël komt voor het eerst een monument dat speciaal is gewijd aan christelijke militairen die tijdens hun dienst in het Israëlische leger (IDF) zijn omgekomen. Premier Benjamin Netanyahu woonde op 16 september de...

sri lanka
Nieuws

Vijftien moslims krijgen ieder 220 jaar cel voor bloedige aanslagen op kerken tijdens Pasen

Een rechtbank in Sri Lanka heeft vijftien islamitische mannen veroordeeld voor hun betrokkenheid bij de bloedige aanslagen op Eerste Paasdag 2019. Zij krijgen ieder 220 jaar gevangenisstraf. Bij de aanslagen op drie kerken en drie hotels kwamen 279...

Andrea IJsselstein
Video

Andrea IJsselstein wil miljoen mensen bereiken met ‘Jij bent waardevol’

Wat begon met 250 kaartjes met de boodschap ‘Jij bent waardevol’, is uitgegroeid tot een landelijke evangelisatieactie. Via stichting Yes and Amen zijn inmiddels ruim 300.000 exemplaren aangevraagd om te worden verspreid. Initiatiefnemer Andrea...

Trump
Nieuws

Trump spreekt bij VN over vervolgde christenen en noemt Mensenrechtenraad "laffe huichelaars"

De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn toespraak bij de Verenigde Naties (VN) aandacht gevraagd voor de vervolging van christenen. Volgens hem is de VN-Mensenrechtenraad daar veel te stil over terwijl ze zich wel voortdurend...

Reenen
Opinie

Het lijkt alsof we niets geleerd hebben van de coronacrisis

Twee weken geleden was de laatste verhoorweek van de Parlementaire enquêtecommissie Corona. Afgelopen vrijdag blikte Groot Nieuws Radio terug met enkele bestuurders over vragen rondom kerken. Mijn gevoel zegt dat er maar weinig geleerd is. Laat ik...

Jafeth Bekx
Interview

Jafeth Bekx: “God vraagt niet of wij alles begrijpen, maar of wij Hem vertrouwen”

Na achttien jaar InSalvation voelde Jafeth Bekx dat het tijd was voor een nieuw seizoen. De overstap naar ZERA worship bracht ook onzekerheid en lastige vragen met zich mee. In gesprek met Cvandaag vertelt hij wat de lente, zomer, herfst en winter...

jongere
Boekfragment

Waarom identiteitsvorming voor jongeren steeds ingewikkelder wordt

Jongeren staan tijdens de puberteit voor een belangrijke opgave: ontdekken wie ze zijn en welke plaats ze innemen in de wereld. Volgens Roelien den Ouden is die zoektocht ingewikkelder geworden door sociale media, de overvloed aan keuzes en...