Jan Zwart en zijn zoon André keken allebei de dood in de ogen

Levensverhaal 13 februari 2024 3 minuten Redactie
Jan en André Zwart
YouTube

De dood in de ogen kijken. Jan Zwart en zijn zoon André weten beiden wat dat is. Jan, die jarenlang als MAF-piloot werkte, ontsnapte als jongetje aan de dood toen een vrouw hem uit een rivier haalde. Zijn zoon André, die als veelbelovend academicus carrière maakte in Amerika, kwam erachter dat hij leukemie had. Later vocht hij op de intensive care voor zijn leven toen een hevige longinfectie hem bijna fataal werd. In Hour of Power vertelden de twee het een wonder te vinden dat ze beiden nog leven.

Een val in het water die bijna fataal werd
Jan Zwart heeft er een jarenlange staat van dienst als MAF-piloot opzitten. Maar het scheelde niets of het had nooit zover gekomen. “Toen ik acht jaar was, kreeg ik van mijn zeer arme ouders een fiets. Daarmee ben ik toen in de Zaan (rivier bij Zaandam, etc.) gevallen. Ik zag mijn levensfilm aan mij voorbij trekken, hoewel die als achtjarige maar kort is. Een vrouw haalde mij toen uit het water. Dat is een heel bijzonder verhaal, want zij vroeg zich de rest van haar leven af wat er met dat jongetje gebeurd was. Vlak voor het publiceren van mijn boek (De Schipper en de Vader, red.) heb ik haar gevonden. Dat is een hele bijzondere ontmoeting geweest", vertelt Zwart. 

MAF
Zoals gezegd vloog Zwart jarenlang voor MAF in afgelegen gebieden waarbij hij mensen in aanraking bracht met het evangelie én hen op plekken kon krijgen waar zij de medische zorg kregen die zij nodig hadden. Maar wat motiveerde Jan om piloot voor de MAF te worden? “Het was mijn passie om diegenen te helpen die de minste kans hebben om geholpen te worden en het evangelie te horen. Je zou kunnen zeggen: de meest benadeelde mensen. Het middel om daar te komen was het vliegtuig.”

Offers en korte landingsbanen
Jan Zwart ging als MAF-piloot aan de slag in het arme Ecuador, nam zijn gezin met vijf kinderen met zich mee en moest het hebben van giften en gaven. Hoe zwaar was dat voor Zwart? “In die tijd weet je niet hoe zwaar dat is. Je doet wat je moet doen. Je vliegt op de moeilijkste landingsbanen van de wereld. Je doet dat. Je zit daarin.”

Over die moeilijkste landingsbanen gesproken: soms had Zwart maar zo'n drie honderd meter om te landen. Ervoer hij nooit de angst dat hij zijn toestel niet veilig aan de grond kon krijgen? “Je moet gewoon heel precies zijn. Het leuke is dat mijn instructeur in Hilversum, waar ik leerde vliegen, al vanaf het begin wist dat ik dit uiteindelijk zou gaan doen. Je moet je daalhoeken heel goed aan kunnen voelen. De touchdown waar je wielen de grond raken. Maar je moet ook weten wanneer je vooral niet moet landen”, merkt hij op.

Mooiste herinnering
Wat is de mooiste herinnering die Jan Zwart in al die jaren als MAF-piloot heeft opgedaan? “Ik ontmoette een toverdokter. Zijn vrouw was uit de hut gevallen en had beide armen gebroken. Het zag er vreselijk uit. Via de radio kregen we de oproep om haar te gaan halen. Haar man had gezegd dat hij haar met zijn toverkrachten wel zou genezen. Nou mooi niet. Die vrouw was bezig te sterven. Het bleek zo te zijn dat men bang voor hem was. Toen ik onderweg was, dacht ik: ‘De Heere Jezus is veel sterker dan dat mannetje.’ Ik heb rustig gebeden met die zieke vrouw en man, zoals we dat altijd deden. In de weken daarna, toen ze in de hoofdstad verbleven, zijn ze tot geloof gekomen. Dat is een feest als je dat hoort. Dan denk je van: dit blijf ik doen. Dit is het waard."

André
Zijn zoon André is niet in de voetsporen van zijn vader getreden, maar was een veelbelovende en talentvolle academicus die jaren terug carrière in Amerika maakte. Nadat hij daar aankwam, kwam zijn leven totaal op zijn kop te staan toen bleek dat hij leukemie had. “Ik werd heel erg ziek in Amerika. Wat ik niet wist is dat ik leukemie had. Het was zo erg dat ik in de eindfase van mijn leven zat.”

Dat nieuws kwam als een dreun voor vader Jan binnen. “Eerst schreeuw je naar God. Letterlijk”, antwoordt Jan Zwart. “Ik hen toen geleerd wat David zei: ‘Heere, ik roep tot U.’ Ik riep tot God: “Red die jongen. Hij bereidt zich voor om naar de onbereikte volkeren te gaan. Hoe zit dat?’ Dat was geen mooi gestroomlijnd gebed. Het was echt zwaar, maar gelukkig kon ik ook actie ondernemen. Ik heb hem uit Amerika opgehaald. Achteraf bezien was dat een hele zware reis die als een film aan mij voorbijgegaan is.”

Draagkracht
Ook bij André kwam het nieuws als een dreun binnen, maar reageerde tegelijkertijd op een wijze die veel mensen verrast moet hebben. “Vanaf het moment dat ik het hoorde en de arts zei dat ik chemo moest krijgen, zei ik: ‘My life is not my own’ (mijn leven is niet van mijzelf, red.) Eerlijk waar. De mensen om mij heen hadden zoiets van: ‘Wat?’ Ik voelde de draagkracht van God op dat moment, hoewel ik wist dat het moeilijk werd. Het moeilijkste vond ik om mijn familie te bellen."

Gebeden
Wat is er gebeurd dat André er doorheen kwam? “Er is veel voor mij gebeden. Ik had hier niet gezeten zonder gebed en natuurlijk ook niet zonder de artsen in het ziekenhuis. Ik heb een stamceltransplantatie gehad en een volledige bestraling van mijn lichaam.” Een longinfectie die plots de kop opstak, werd hem bijna fataal. “Toen ik op de intensive care lag, heeft de kerk een hele week voor mij gebeden.”

Jezus hield André vast
Toen André op de intensive care lag, verscheen Jezus aan hem. “Dat was op zes december. Ik zag een beeld van Jezus die mij optilde en vasthield. Achter mij zat een wolf die mij wou verslinden en aanvallen. Maar hij kon niks, want het gewaad van Jezus lag tussen mij en die wolf in. Die wolf had een gebroken bek. Hij kon niks. Die was dood.

Toen ik dat zag, had ik rust. Door de zuurstof kon ik bijna niet praten. Ik was bijna kapot. Dat weet ik nog heel goed. Dat beeld van Jezus heb ik nog uren in mijn hoofd gezien. Ik kreeg daar zoveel rust door. Ja, God heeft dat echt gedaan.”

Benieuwd naar het volledige gesprek met Jan Zwart en zijn zoon André? Bekijk dan onderstaande video van Hour of Power terug.

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Opperrabbijn Jacobs
Column

We zijn dankbaar dat onze zoon 47 jaar zoveel voor anderen betekende

Hoewel opperrabbijn Jacobs zich normaal gesproken niet vaak uitlaat over zijn privéleven vertelt hij in zijn nieuwste dagboek over het overlijden van zijn zoon enkele jaren geleden. Ook doet hij uit de doeken hoe hij als een VVV-informatiepaal bij ee

bijbel
Nieuws

Bijbel brak in 2025 records op social media

De Bijbel brak in 2025 records in de sociale media. Dat laten de kijkcijfers van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en Zij Lacht zien. Het bereik van Bijbelfilmpjes op TikTok verdrievoudigde ten opzichte van 2024. De groei is vooral te danken aa

Verwoeste kerk
Nieuws

Twintig predikanten overleven Russische drone-aanval op evangelische kerk in Kiev

Een Russische droneaanval op een evangelische kerk in Kiev heeft eind september wonderbaarlijk genoeg geen slachtoffers gemaakt. Dat schrijft The Christian Post. In het gebouw sliepen namelijk op dat moment twintig predikanten. De aanval vond plaats

Kerk
Nieuws

Onderzoek: steeds meer Amerikaanse kerken sluiten de deuren

In de Verenigde Staten sloten in 2024 meer protestantse kerken de deuren dan in datzelfde jaar geopend werden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Lifeway Research. Toch is er volgens de onderzoekers ook reden om hoopvol te zijn.   Volgens het onde

china
Nieuws

Chinese christenen in VS bidden en vasten voor vervolgde kerken in China

Honderden Chinese christenen in de Verenigde Staten hebben begin januari samen gebeden en gevast voor vervolgde kerken in China. Aanleiding was de nieuwe overheidsactie tegen huiskerken, waaronder de inval op 6 januari bij de Early Rain Covenant Chur

Cities Church Minnesota
Nieuws

Activisten leggen kerkdienst in Amerika plat en protesteren tegen voorganger

In de Amerikaanse stad St. Paul (Minnesota) is gisteren een kerkdienst platgelegd door activisten. Het ging om een samenkomst van Cities Church. Demonstranten onderbraken de dienst met luid geschreeuw. De actie was gericht tegen een van de voorganger

Ds. G. van Zanden
Video

Predikant wijst kerkgangers op sterfelijkheid: "Niemand van ons zit hier over 100 jaar"

"Niemand van ons, op misschien de allerkleinsten na, zal dan nog zitten waar hij of zij nu zit. Dan zijn we er niet meer", aldus ds. G. van Zanden. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee wees zijn toehoorders in een recente preek op onze sterfeli

Arda’s Nonnen
Video

Arda’s Nonnen zingen 'Wat de toekomst brenge moge'

Een bekend lied in een nieuw muzikaal jasje raakt soms extra diep. In deze video zingen Arda’s Nonnen het lied Wat de toekomst brenge moge op de melodie van The Rose. Het optreden vond plaats tijdens een bijeenkomst voor ouderen in Dennenheul in Erme

Meerartikelen

Werelddag
Persbericht

Van doodsangst naar herstel: Oegandees deelt levensverhaal op Werelddag

“Iedere nacht opnieuw die angst: zouden veedieven onze kudde roven, rebellen onze kerk aanvallen?” In de jaren negentig leefde James Alex Adima in de ban van dood en terreur. Het liet diepe sporen na. Toch bleef hij overeind en hervond hoop. Daarover

Ds. A. A. Egas / Ds. M. P. Hofland
Interview

Hoe bid je om eenheid als je kerkverband uit elkaar valt? Twee CGK-predikanten reageren

Deze week is het de jaarlijkse Week van Gebed waarin christenen bidden voor eenheid, vrede en gerechtigheid. Een van de gebeden die dan vaak gebeden wordt, is het gebed van de Heere Jezus uit Johannes 17: 'Opdat zij allen één zullen zijn.' Maar hoe z

Marta
Boekfragment

Geloof in de schaduw van de dood: Marta’s krachtige getuigenis

In het rustige Betanië, waar verdriet het huis van Marta, Maria en Lazarus overschaduwde, vond een bijzonder moment plaats. Toen Marta hoorde dat Jezus in de buurt was, droogde ze haar tranen en ging Hem alleen tegemoet. Jezus zei tegen haar: ‘Ik ben

spruyt
Podcast

Cvandaag Podcast: Bart Jan Spruyt over cultuurchristendom, Wierd Duk en seculiere bondgenoten

Wat is de plek van conservatisme binnen de christelijke roeping? En is het cultuurchristendom een bondgenoot of juist een bedreiging? In deze aflevering van de Cvandaag podcast gaat Bart Jan Spruyt, historicus, publicist en conservatief denker, in ge

nigeria
Nieuws

Twaalf christenen gedood bij reeks aanvallen in centraal Nigeria

Minstens twaalf christenen zijn begin januari om het leven gekomen bij gewelddadige aanvallen in de centrale Nigeriaanse deelstaat Plateau. Volgens lokale bronnen gaat het om een reeks gerichte aanvallen door gewapende Fulani-herders op overwegend ch

Iran
Nieuws

Iran in duisternis gehuld

De landelijke protesten die op 28 december 2025 in Iran begonnen, doen ons denken aan hartverscheurende beelden die wij de afgelopen jaren hebben gezien. Eerdere protesten die vaak heel snel keihard werden neergeslagen door het Iraanse regime. Nu vin

Stoffer
Opinie

Stijgende christenvervolging vraagt om actie

De nieuwste ranglijst over christenvervolging van Open Doors laat geen ruimte voor vrijblijvendheid. Wereldwijd worden meer dan 388 miljoen christenen vervolgd of gediscrimineerd vanwege hun geloof. Dat is geen statistiek, maar een harde werkelijkhei

Ds. P. W. J. van der Toorn
Nieuws

CGK Doornspijk hoopt op komst ds. P. W. J. van der Toorn

De christelijke gereformeerde kerk (CGK) te Doornspijk heeft een beroep uitgebracht op ds. P. W. J. van der Toorn (foto). De predikant moet in het Veluwse dorp ds. B. L. C. Aarnoudse opvolgen. Laatstgenoemde predikant ging eind 2023 met emeritaat. Va

Sela
Video

Sela brengt in paar dagen tijd tweede single van nieuw album uit: 'Leve de Koning'

Leve de Koning, zo heet de allernieuwste single van de christelijke zanggroep Sela. Het lied maakt deel uit van het nieuwe paasalbum dat eind deze maand verschijnt. Eerder deze week verscheen ook al de eerste single van het album: Met Christus opgest

Ds. J. Koppelaar
Video

HHK-predikant deelt onverwachte ontmoeting tussen Peter ten Boom en Joodse cardioloog

De meeste mensen kennen de Nederlandse verzetsheldin Corrie ten Boom wel, maar een stuk minder bekend is haar familielid Peter ten Boom. Peter hielp als jonge man mee om Joodse kinderen aan een onderduikplaats te helpen en dus uit de handen van de SS

Worstelende LHBTI'er
Dagelijks leven

Biseksuele gevoelens en geloof: Refoweb-vragensteller zoekt rust

Openheid over seksuele gevoelens groeit, ook binnen christelijke kringen. Toch blijven sommige thema’s moeilijk bespreekbaar. Dat blijkt uit een recente vraag op Refoweb van een jongeman die zich al sinds zijn tienertijd aangetrokken voelt tot zowel

Elise van Hoek
Nieuws

Sociologe Elise van Hoek waarschuwt in podcast voor normalisering van draagmoederschap

In een recente aflevering van De Podcast van je Leven! uit sociologe Elise van Hoek stevige zorgen over de praktijk van draagmoederschap, zowel in Nederland als internationaal. Zij pleit ervoor om draagmoederschap niet wettelijk te regelen, omdat dit