Jan Zwart en zijn zoon André keken allebei de dood in de ogen

Levensverhaal 13 februari 2024 3 minuten Redactie
Jan en André Zwart
YouTube

De dood in de ogen kijken. Jan Zwart en zijn zoon André weten beiden wat dat is. Jan, die jarenlang als MAF-piloot werkte, ontsnapte als jongetje aan de dood toen een vrouw hem uit een rivier haalde. Zijn zoon André, die als veelbelovend academicus carrière maakte in Amerika, kwam erachter dat hij leukemie had. Later vocht hij op de intensive care voor zijn leven toen een hevige longinfectie hem bijna fataal werd. In Hour of Power vertelden de twee het een wonder te vinden dat ze beiden nog leven.

Een val in het water die bijna fataal werd
Jan Zwart heeft er een jarenlange staat van dienst als MAF-piloot opzitten. Maar het scheelde niets of het had nooit zover gekomen. “Toen ik acht jaar was, kreeg ik van mijn zeer arme ouders een fiets. Daarmee ben ik toen in de Zaan (rivier bij Zaandam, etc.) gevallen. Ik zag mijn levensfilm aan mij voorbij trekken, hoewel die als achtjarige maar kort is. Een vrouw haalde mij toen uit het water. Dat is een heel bijzonder verhaal, want zij vroeg zich de rest van haar leven af wat er met dat jongetje gebeurd was. Vlak voor het publiceren van mijn boek (De Schipper en de Vader, red.) heb ik haar gevonden. Dat is een hele bijzondere ontmoeting geweest", vertelt Zwart. 

MAF
Zoals gezegd vloog Zwart jarenlang voor MAF in afgelegen gebieden waarbij hij mensen in aanraking bracht met het evangelie én hen op plekken kon krijgen waar zij de medische zorg kregen die zij nodig hadden. Maar wat motiveerde Jan om piloot voor de MAF te worden? “Het was mijn passie om diegenen te helpen die de minste kans hebben om geholpen te worden en het evangelie te horen. Je zou kunnen zeggen: de meest benadeelde mensen. Het middel om daar te komen was het vliegtuig.”

Offers en korte landingsbanen
Jan Zwart ging als MAF-piloot aan de slag in het arme Ecuador, nam zijn gezin met vijf kinderen met zich mee en moest het hebben van giften en gaven. Hoe zwaar was dat voor Zwart? “In die tijd weet je niet hoe zwaar dat is. Je doet wat je moet doen. Je vliegt op de moeilijkste landingsbanen van de wereld. Je doet dat. Je zit daarin.”

Over die moeilijkste landingsbanen gesproken: soms had Zwart maar zo'n drie honderd meter om te landen. Ervoer hij nooit de angst dat hij zijn toestel niet veilig aan de grond kon krijgen? “Je moet gewoon heel precies zijn. Het leuke is dat mijn instructeur in Hilversum, waar ik leerde vliegen, al vanaf het begin wist dat ik dit uiteindelijk zou gaan doen. Je moet je daalhoeken heel goed aan kunnen voelen. De touchdown waar je wielen de grond raken. Maar je moet ook weten wanneer je vooral niet moet landen”, merkt hij op.

Mooiste herinnering
Wat is de mooiste herinnering die Jan Zwart in al die jaren als MAF-piloot heeft opgedaan? “Ik ontmoette een toverdokter. Zijn vrouw was uit de hut gevallen en had beide armen gebroken. Het zag er vreselijk uit. Via de radio kregen we de oproep om haar te gaan halen. Haar man had gezegd dat hij haar met zijn toverkrachten wel zou genezen. Nou mooi niet. Die vrouw was bezig te sterven. Het bleek zo te zijn dat men bang voor hem was. Toen ik onderweg was, dacht ik: ‘De Heere Jezus is veel sterker dan dat mannetje.’ Ik heb rustig gebeden met die zieke vrouw en man, zoals we dat altijd deden. In de weken daarna, toen ze in de hoofdstad verbleven, zijn ze tot geloof gekomen. Dat is een feest als je dat hoort. Dan denk je van: dit blijf ik doen. Dit is het waard."

André
Zijn zoon André is niet in de voetsporen van zijn vader getreden, maar was een veelbelovende en talentvolle academicus die jaren terug carrière in Amerika maakte. Nadat hij daar aankwam, kwam zijn leven totaal op zijn kop te staan toen bleek dat hij leukemie had. “Ik werd heel erg ziek in Amerika. Wat ik niet wist is dat ik leukemie had. Het was zo erg dat ik in de eindfase van mijn leven zat.”

Dat nieuws kwam als een dreun voor vader Jan binnen. “Eerst schreeuw je naar God. Letterlijk”, antwoordt Jan Zwart. “Ik hen toen geleerd wat David zei: ‘Heere, ik roep tot U.’ Ik riep tot God: “Red die jongen. Hij bereidt zich voor om naar de onbereikte volkeren te gaan. Hoe zit dat?’ Dat was geen mooi gestroomlijnd gebed. Het was echt zwaar, maar gelukkig kon ik ook actie ondernemen. Ik heb hem uit Amerika opgehaald. Achteraf bezien was dat een hele zware reis die als een film aan mij voorbijgegaan is.”

Draagkracht
Ook bij André kwam het nieuws als een dreun binnen, maar reageerde tegelijkertijd op een wijze die veel mensen verrast moet hebben. “Vanaf het moment dat ik het hoorde en de arts zei dat ik chemo moest krijgen, zei ik: ‘My life is not my own’ (mijn leven is niet van mijzelf, red.) Eerlijk waar. De mensen om mij heen hadden zoiets van: ‘Wat?’ Ik voelde de draagkracht van God op dat moment, hoewel ik wist dat het moeilijk werd. Het moeilijkste vond ik om mijn familie te bellen."

Gebeden
Wat is er gebeurd dat André er doorheen kwam? “Er is veel voor mij gebeden. Ik had hier niet gezeten zonder gebed en natuurlijk ook niet zonder de artsen in het ziekenhuis. Ik heb een stamceltransplantatie gehad en een volledige bestraling van mijn lichaam.” Een longinfectie die plots de kop opstak, werd hem bijna fataal. “Toen ik op de intensive care lag, heeft de kerk een hele week voor mij gebeden.”

Jezus hield André vast
Toen André op de intensive care lag, verscheen Jezus aan hem. “Dat was op zes december. Ik zag een beeld van Jezus die mij optilde en vasthield. Achter mij zat een wolf die mij wou verslinden en aanvallen. Maar hij kon niks, want het gewaad van Jezus lag tussen mij en die wolf in. Die wolf had een gebroken bek. Hij kon niks. Die was dood.

Toen ik dat zag, had ik rust. Door de zuurstof kon ik bijna niet praten. Ik was bijna kapot. Dat weet ik nog heel goed. Dat beeld van Jezus heb ik nog uren in mijn hoofd gezien. Ik kreeg daar zoveel rust door. Ja, God heeft dat echt gedaan.”

Benieuwd naar het volledige gesprek met Jan Zwart en zijn zoon André? Bekijk dan onderstaande video van Hour of Power terug.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #4: een christelijke kijk op de genderrevolutie
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. B.L.P. Tramper
Video

Ds. Tramper tijdens afscheidsdienst in Waarder: "Wees een voorbidder voor de gemeente"

Ds. B. L. P. Tramper nam onlangs afscheid van de hervormde gemeente te Waarder. Tijdens de afscheidsdienst preekte Tramper uit 1 Koningen 8. Aan de hand van Salomo's gebed(en), benadrukte de predikant meermaals hoe belangrijk het is dat er in een ker

Tijs van den Brink
Nieuws

Tijs van den Brink: “Christendom is geen wapen tegen de islam”

CDA-Kamerlid Tijs van den Brink waarschuwt voor een groeiende tendens waarbij het christendom wordt ingezet als politiek middel tegen de islam. In een interview met het Wetenschappelijk Instituut van het CDA spreekt de voormalig EO-journalist zijn zo

GZB
Persbericht

GZB viert 125-jarig bestaan met jubileumevent

Op D.V. zaterdag 4 juli viert de GZB haar 125-jarig bestaan met een feestelijk jubileumevent op landgoed Mariënwaerdt in Beesd. Onder het thema ‘Hou vol, God is trouw’ staat de dag in het teken van ontmoeting, inspiratie en verbondenheid met de werel

Matthew Lee Anderson
Opinie

Waarom christenen opnieuw moeten nadenken over sterilisatie

Ethicus en theoloog Matthew Lee Anderson stelt dat christenen vaak onvoldoende nadenken over Bijbelse vragen rond sterilisatie. Volgens hem heeft dit niet alleen betrekking op gezinsplanning of anticonceptie, maar vooral op onze visie op het lichaam

Ds. Wim Otte
Opinie

De Geest in de cloud? AI kan de kerk meer helpen dan we denken

Generatieve taalmodellen roepen bewondering én ongemak op. Kunnen christenen daar iets mee of moeten we juist op onze hoede zijn? Predikant Wim Otte pleit in deze column voor een open, nieuwsgierige houding. Dionysius is de beschermheilige van Parijs

Gakpo
Nieuws

Cody Gakpo verliest ongeboren zoontje: vriendin deelt bijzonder geloofsmoment

Oranje-international Cody Gakpo en zijn vriendin Noa van der Bij hebben hun ongeboren zoontje verloren tijdens de zwangerschap. Dat maakten zij zaterdag bekend via Instagram. In hun bericht delen zij niet alleen hun verdriet, maar ook hoe zij juist i

Donald Trump in een speech
Nieuws

Trump haalt in speech over geloof uit naar 'goddeloze' Democraten

De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een speech deze week verklaard dat de Verenigde Staten altijd een "natie onder God" zullen blijven. Hij waarschuwde ook voor de dreiging van Democraten, "goddeloze communisten", voor de toekomst van het

oegandese vlag
Nieuws

Oegandese evangelist toegetakeld na evangelisatie

In de Oost-Oegandese plaats Mayuge is twee weken geleden een christen zwaar toegetakeld nadat ze meededen met een evangelisatieactiviteit. De 37-jarige David Musobya, die er samen met zijn echtgenote was, wordt nog steeds medisch behandeld voor zijn

Meerartikelen

De aanval in Sadrapal op 31 mei
Nieuws

Aangevallen Indiase christenen komen thuis en treffen het geplunderd aan

Negen mensen in India zijn twee weken na een vergrijp op borgtocht vrijgelaten. Ze verwondden dertien christenen zozeer dat ze naar het ziekenhuis moesten. De christelijke families durfden pas na de vrijlating terug te keren naar hun huizen in het do

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt waar echte zekerheid te vinden is als we zalig willen worden

"Onze tekst wil zeggen dat in die ene Naam onder de hemel gegeven, door welke wij zalig moeten worden, volkomen zekerheid ligt voor een ieder die Hem aanroept", aldus ds. V. S. van der Meer. De hersteld hervormde predikant vertelde tijdens een recent

vluchtelingenkamp
Persbericht

ZOA: miljoenen vluchtelingen blijven buiten beeld in Nederlandse media

Terwijl de oorlog in Oekraïne dagelijks het nieuws haalt, krijgen andere grote vluchtelingencrises nauwelijks aandacht in Nederlandse media. Dat blijkt uit de nieuwe editie van De Vergeten Lijst van christelijke hulporganisatie ZOA. Volgens het onder

Internationaal Orgelfestival Haarlem
Persbericht

Blinde oud-organist van Notre-Dame hoofdgast op Internationaal Orgelfestival Haarlem

De wereldberoemde Franse organist Jean-Pierre Leguay komt deze zomer naar Nederland als een van de hoofdgasten van het Internationaal Orgelfestival Haarlem. De 87-jarige musicus, voormalig organist van de Notre-Dame in Parijs, verzorgt tijdens het fe

Centraal-Java
Nieuws

Opnieuw protest tegen bouw van kerk in Indonesië: vrees voor evangelisatie

In de Indonesische provincie Centraal-Java is opnieuw protest ontstaan tegen de geplande bouw van een christelijke kerk. Een groep moslims demonstreerde op 11 juni in het dorp Banyuanyar, nabij de stad Solo, uit onvrede over de plannen van de Java Ch

Prof. dr. W.A. Zondag
Persbericht

Prof. W.A. Zondag benoemd tot hoogleraar Kerkrecht aan TUA

Prof. dr. W.A. Zondag is per 1 september benoemd tot hoogleraar Kerkrecht aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA). Met de aanstelling bereidt de universiteit zich voor op het toekomstige emeritaat van prof. dr. H.J. Selderhuis en wordt tegel

Reddingswerkers in Venezuela
Nieuws

ZOA in actie voor slachtoffers aardbeving Venezuela

Venezuela is getroffen door twee zware aardbevingen kort na elkaar. Vooral de hoofdstad Caracas is zwaar geraakt. Gebouwen zijn ingestort, wegen beschadigd en de stroomvoorziening is op veel plaatsen uitgevallen. Hulpdiensten zoeken naar overlevenden

Ghana voetbalteam
Verdieping

Van gebed tot Bijbelteksten: WK-spelers Ghana maken hun geloof zichtbaar

Wanneer Ghana vandaag op het WK tegenover Kroatië staat, gaat het niet alleen om voetbal. De Black Stars vertegenwoordigen een land waar het christelijk geloof diep verweven is met het dagelijks leven. In Ghana komt het geloofsleven tot uiting op str

Bidden voor de overheid
Opinie

Bidden voor de overheid, doen we dat ook echt?

We worden opgeroepen om te bidden voor de overheid, maar doen we dat ook echt? HGJB-jongerenwerker Bert, bibliotheekvrijwilliger Jolanda en gepensioneerd leraar Albert geven hun mening over de volgende stelling: We worden opgeroepen om te bidden voor

discipelschap
Boekfragment

Het stof van je voeten schudden: een vergeten les van Jezus

Wat doe je als je graag mensen over Jezus wilt vertellen, maar niemand open lijkt te staan voor het evangelie? Volgens David en Paul Watson worstelen veel christenen met die vraag. In dit boekfragment laten zij zien dat Jezus daar verrassend duidelij

Anne Borkent
Column

Wanneer de kerkdienst belangrijker wordt dan de mensen

Het was weer code oranje in Nederland. Zware sneeuwval, gladde wegen en het advies om thuis te blijven. Mijn vrouw en ik woonden in de regio Amsterdam en reisden elke zondag naar Arnhem voor de kerkdienst. Anderhalf tot twee uur rijden, enkele reis,

Arnold Huijgen
Video

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen komende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag is theoloog der Nederlanden en predikant Arnold Huijgen te gast in Hour of Power. Hij wil mensen vooral met elkaar in gesprek brengen over de grote vragen van het leven. "Dat mensen het gaan hebben over waar ze hun hoop vandaan hale