Psalm 74 is hoogst actueel: ‘Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’

Verdieping 28 november 2023 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Een oorlog die we ook kunnen volgen via de opiniepeilingen in eigen land: hoe vaak lazen we al niet waar de sympathie van Nederlanders ligt in de oorlog die woedt in Israël en Gaza. Daarbij komen hiermee samenhangende uitbarstingen van geweld in heel de wereld. Dat gebeurt niet als er al acht jaar in Jemen een burgeroorlog is.

Israël is Gods oogappel. Hoe mooi zou het zijn als de betekenis hiervan in deze tijd uitgelegd wordt in de prediking, in de catechese. Als je dit ziet, dan begrijp je veel van wat er in het Midden-Oosten speelt, van wat er wereldwijd gebeurt. Al jaren is het antisemitisme, de haat tegen mensen met een Joodse achtergrond, aan een gestage opmars bezig. En nu, na de verraderlijke aanval van de terreurorganisatie Hamas, barst de Jodenhaat naar buiten.

‘Vergas de Joden’
Ongekend is dat! Aangrijpend is tegelijk dat die haat niet alleen uit islamitische landen komt, maar ook uit landen die zich tot de vrienden van Israël rekenen. Zomaar één situatie – terwijl we een heel nummer van De Waarheidsvriend met voorbeelden als dit kunnen vullen: Een docent aan de universiteit van Californië riep op om ‘de zionistische journalisten die desinformatie verspreiden en propaganda’ thuis op te zoeken, waarbij hij sprak over hun huizen en hun schoolgaande kinderen, waarbij hij een mes toonde en bloed.

Dat is dan een enkeling. Op Sky News waren echter beelden te zien van een grote groep mensen die buiten het Opera House in het Australische Sydney fakkels aanstaken en scandeerden ‘Vergas de Joden’. Wat maakt nu dat het conflict in het Midden-Oosten wereldwijd mensen raakt en tot agressie brengt?

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel.

Alleen wonen
Ik wijs erop dat op diverse plaatsen in de Bijbel klinkt dat Israël als volk ‘alleen zal wonen’. Dit betekent meer dan dat vermenging met de heidense volkeren en hun afgoden verboden was, het houdt ook in dat Israël anders was dan alle andere volken. Heel de aarde is van de HEERE, maar uit alle volken koos Hij Israël als Zijn persoonlijk eigendom (Ex.19:5). Ook in Numeri 23 komen we de eigen positie van Israël tegen: ‘Zie, dat volk woont afgezonderd, onder de heidenvolken rekent het zich niet.’

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel. Niet zomaar een beeld is dat. De eerste keer, in Deuteronomium 32:10, is dat hoopvol voor alle Joden: ‘Hij omringde hem, Hij onderwees hem, Hij beschermde hem als Zijn oogappel.’ De oogappel is hier iets kwetsbaars, iets waardevols in het oog van de ander. Om die reden bidt David in Psalm 17: ‘Bewaar mij als Uw oogappel.’ Een stofje in je oog kan je al raken, zo kwetsbaar is dit lichaamsdeel. Zó raakt het de Heere als Zijn volk in moeite is. Kom je aan Israël, dan kom je aan God Zelf, leren we uit Zacharia 2:8. ‘Raak Mijn gezalfden niet aan,’ zegt Psalm 105. Dat is houvast voor de gelovige Israëliet, ook vandaag.

Om heidenen te verlichten
Tegelijk - en dat aspect heeft onder ons veelal wat minder aandacht - is je oogappel toegangspoort tot het licht. Via oogappel Israël wil God heel de wereld verlichten met Zijn Evangelie. Simeon zong ervan in de tempel, over ‘zaligheid die God bereid heeft voor de ogen van alle volken, een licht om de heidenen te verlichten en om Uw volk Israël te verheerlijken’ (Luk.2:32). De zaligheid is uit de Joden en onze redding ontvangen we door het geloof in de Messias van Israël.

Laten we er in de kerk onomwonden over spreken, ook naar onze jongeren: vijandschap tegen Israël is vijandschap tegen de God van Israël. Verkiezing door Hem van wat in zichzelf geen kracht heeft, roept weerstand op, ergernis, haat.

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding.

Juist omdat dit de eeuwen door realiteit geweest is, van Bijbelse tijden af, herkennen we ook vandaag zoveel in de psalmen, in de profetische boeken van het Oude Testament. ‘U maakt ons tot smaad voor onze buren, tot spot en schimp voor wie ons omringen. (…) Maar om U worden wij de hele dag gedood; wij worden beschouwd als slachtschapen.’ (Ps.44) Of neem Psalm 79: ‘O God, heidenvolken zijn in Uw tempel gekomen (…), zij hebben Jeruzalem tot een puinhoop gemaakt. (…) Zij hebben hun bloed rondom Jeruzalem als water vergoten en er was niemand die hen begroef. (…) Waarom zouden de heidenvolken zeggen: Waar is hun God?’

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding. ‘Hoelang, o God, zal de tegenstander U smaden? Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’ – woorden die Psalm 74 de gelovige Israëliet in de mond legt.

Hopen op blijvende oorlog
Vijf weken na de inval van Hamas hebben de leiders van deze terreurgroep hun demonische motieven aan The New York Times bekendgemaakt. Gehoopt wordt op een blijvend conflict dat een einde maakt aan vreedzaam samenleven tussen Joden en Palestijnen, gehoopt wordt op een permanente staat van oorlog. Israëls voortbestaan en zijn veiligheid zijn in het geding, dat begrijpt het land als geen ander, beproefd in eeuwen van vervolging en onderdrukking. Om die reden reageert het in zijn vergelding stevig.

In zijn antwoord op de laffe Hamas-aanval ligt Israël onder een vergrootglas – en daarmee kantelt zomaar de publieke opinie. Dat is al jaren zo. Twee jaar terug besloten de Verenigde Naties tot de oprichting van een permanente commissie voor mensenrechtenonderzoek die heel Israël beslaat en waar 125 landen mee instemden!

Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op?

Media in Nederland
In Nederland zijn ondertussen de meeste seculiere media ook gekleurd. In De Telegraaf heeft oud-minister Ronald Plasterk erop gewezen: ‘De NOS kopte dat angst en onrust onder Nederlandse moslims toenemen door de oorlog. De omgekeerde wereld. In alle grote steden waren massale demonstraties met luidkeelse oproepen om de staat Israël te vernietigen, en volgens de NOS zijn het de moslims die onveiligheid ervaren.’

Freek Vergeer, werkzaam bij het centrum voor informatie en documentatie Israël (CIDI), sloot hierbij aan in dagblad Trouw: ‘Israël wordt sinds het begin van de oorlog beschuldigd van het schenden van internationaal recht, zelfs van genocide. De gruweldaden en oorlogsmisdrijven van Hamas worden vaak slechts in de marge genoemd. Deze zeer eenzijdige en onjuiste interpretatie, veelvuldig vertoond in de Nederlandse media, past in het beeld dat Israël de Gazastrook willekeurig zou bombarderen. De oorlog die Israël moet voeren, is zeer ingewikkeld. In een zeer dichtbevolkt gebied, met militaire infrastructuur tussen en in ziekenhuizen, gebedshuizen en woningen.’

Onze gebeden
Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op? Voor dat laatste, ook in de eredienst, reikt het Oude Testament ons zoveel aan. Dan zijn onze gebeden geen uitingen van balancerend beleid, niet voortkomend uit politieke analyses, niet flets geformuleerd omdat er diversiteit in denken in de kerk is.

Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt.

Als oudere Israëli’s opmerken dat ze in alle jaren in het land én in het leger niet eerder zo’n verschrikkelijk scenario meemaakten waarin honderden onschuldige burgers de frontlinie vormden, waarbij vrouwen, kinderen en baby’s vermoord en ontvoerd werden, dan bidden we om bewaring en bescherming voor Zijn volk.

Herdenk de trouw, aan ons voorheen betoond;
denk aan Uw volk, door U van ouds verkregen;
denk aan Uw erf, het voorwerp van Uw zegen;
aan Sions berg waar G’ eertijds hebt gewoond.

Geestelijke strijd
‘Om wille van Uw Naam, denk aan Uw bedreigde volk’, dat gebed heeft niets van doen met kanttekeningen bij het beleid van de regering-Netanyahu. Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt. Die ziet dat Gods tegenstander, als altijd, sluw is en doortrapt, door als Hamas zijn commandocentra in te richten bij en onder ziekenhuizen en moskeeën. Gewone burgers van Gaza zijn op immense wijze slachtoffer van eigen leiders, zoals de Russen leden onder Stalin, zoals de Syriërs met hun burgeroorlog al tien jaar lijden onder het regime van Assad. Ons mededogen gaat uit naar alle ontheemden in Gaza, die lijden onder hun eigen leiders, nu de ontreddering immens is.

De oorlog in het Midden-Oosten lijkt heel de wereld te beroeren, naast de vele oorlogshaarden die er vandaag zijn. Een van de tekenen is het waarin we de voetstappen horen van Jezus, de Zoon van God, de Koning van de Joden, de Heiland van de wereld, de Heilige bij Wie geen onrecht past. In ons bidden en zuchten verlangen we naar Zijn vrede. Hij zal over Zijn volk rechtspreken met gerechtigheid, over de ellendigen met recht. De bergen, zegt Psalm 72, zullen voor het volk vrede dragen en de heuvels zullen vol zijn met gerechtigheid. Deze psalm nemen we vandaag met Israël op de lippen, uitziende naar een gezegende en rechtvaardige heerschappij.

Die komt, als Jezus komt.

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 52,50). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Jennifer Melle
Nieuws

Ziekenhuis laat zaak tegen christelijke verpleegkundige na maanden vallen

De christelijke verpleegkundige Jennifer Melle kan na maanden eindelijk weer aan het werk. Dat meldt Christian Today. Haar werkgever schorste Melle na een conflict over het aanspreken van een transgenderpatiënt. Melle weigerde namelijk een door de pa

Yuval Noah Harari
Nieuws

Israëlische historicus: kunstmatige intelligentie neemt religie over

De Israëlische historicus en schrijver Yuval Noah Harari (foto) heeft opnieuw gezegd dat kunstmatige intelligentie religie kan overnemen. Deze week sprak hij daarover tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos. Volgens Harari zal AI uiteindelijk

Mike Huckabee
Nieuws

Amerikaanse ambassadeur verwerpt kritiek van kerkleiders op christenzionisme

De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, heeft scherp gereageerd op een gezamenlijke verklaring van kerkleiders in Jeruzalem. In die verklaring noemden zij het christenzionisme een schadelijke ideologie die de eenheid van christenen in he

Ds. A. T. Vergunst
Video

Ds. Vergunst over de verlamde man: "God vergaf eerst zijn zonden"

"De Heere reinigt de ziel van deze man van al zijn zonden. Dat betekent dat de schuld voor altijd is weggedaan. De gebroken verhouding tussen God en deze man is hersteld", aldus ds. A. T. Vergunst. De GerGem-predikant legde in een recente preek, aan

Peter van der Weerd
Video

'Wat houdt Gods Naam überhaupt in?' Bekijk de Upstream-podcast

In de podcast Waarom zou ik in GodsNaam geloven? worden de meest complexe levensvragen vanuit Bijbels perspectief onder de loep genomen. In elke aflevering stelt presentator Guido Roorda enkele prikkelende vragen die bij veel mensen leven, zoals: waa

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je om in de voetstappen van Jezus te treden

"Als wij op Jezus lijken, zullen wij ons net als Hem onder de mensen begeven. Dan mogen wij door onze woorden en daden Jezus zichtbaar maken aan een wereld die Hem nog niet kent. Doe je mee?", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de

Ds. B. A. Zuiddam
Recensie

Hoe genderideologie kerk en wetenschap in haar greep kreeg

Vorig jaar verscheen een kritische doordenking van de genderwaanzin in wetenschap en kerk. Het komt uit een onverwachte hoek. Jantine Nierop is predikante in de Evangelische Kerk in Duitsland en noemt zich feministe. Tot voor kort stond ze aan het ho

Ernst Leeftink en Jan Hoek
Briefwisseling

Vervolgbrief Jan Hoek: ‘Ook na Pinksteren blijft Israël Gods verkoren volk’

'In mijn optiek zitten veel christenen vast in een te concreet denken als het om het Joodse volk gaat', aldus dominee Ernst Leeftink in zijn vervolgbrief. Via Cvandaag wisselt hij met prof. dr. Jan Hoek van gedachten over de plaats van het Joodse vol

Meerartikelen

Marijn Burkunk
Column

Een geloofsparabel: Durf jij de Piloot de leiding te geven?

In een beeldende parabel neemt Marijn Burkunk de lezer mee langs eenden, herten, zeeleeuwen en uiteindelijk een vliegtuig dat nooit echt opstijgt. Het verhaal is een spiegel voor christenen. Wat gebeurt er wanneer we proberen met middelen voor de weg

Nienke Struik
Getuigenis

Nienke Struik: "God zei dat ik mijn baan moest opzeggen"

In deze aflevering van de podcast Ichthus Alive vertelt Nienke Struik openhartig over een ingrijpende keuze in haar leven. Tijdens een kerkdienst voelde zij zich diep geraakt door een preek. De woorden die zij hoorde, ervoer ze als een directe oproep

Trump
Nieuws

Trump over presidentschap: "Ik denk dat God trots op ons is"

Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is God "trots" op wat de Amerikaanse regering het afgelopen jaar heeft bereikt. Hij benadrukte zijn inspanningen voor Amerikaanse christenen en christenen wereldwijd. Dat zei hij tijdens een persmoment in

Christenzionisme
Nieuws

Kerkleiders Israël waarschuwen voor christenzionisme; ICEJ verwerpt kritiek

De International Christian Embassy Jerusalem (ICEJ) heeft fel gereageerd op een gezamenlijke verklaring van verschillende kerkleiders in Israël. In die verklaring werd het christenzionisme omschreven als een schadelijke ideologie, laat All Israel New

Timothy Broglio
Nieuws

Oorlogspolitiek Trump: aartsbisschop roept militairen op tot verzet

De Amerikaanse rooms-katholieke aartsbisschop Timothy Broglio (foto) heeft zich uitgesproken tegen mogelijke militaire plannen van president Donald Trump rond Groenland. Volgens Broglio mogen katholieke militairen een bevel weigeren als het gaat om e

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse overheid erkent alsnog massale ontvoering uit kerken na eerdere ontkenning

De Nigeriaanse autoriteiten hebben bevestigd dat zondag talloze christenen zijn ontvoerd uit kerken in de staat Kaduna, nadat zij eerdere berichten daarover hadden ontkend. Lokale bewoners en kerkleiders spraken al kort na de aanvallen over een groot

Ds. C. P. de Boer
Video

CGK-predikant vertelt hoe God de prediking van zijn collega's tot zegen wil gebruiken

"Wat heeft de Heere soms ook op wonderlijke wijze onder de prediking van ds. Smits, ds. Tanis, ds. Boiten, Ds. Van der Zwan, zonder dat die dienaren het wisten, antwoord gegeven op gebeden die in de stilte van de binnenkamer voor Gods aangezicht werd

tilburg
Nieuws

Gemeente onderzoekt 'illegale' kerkdiensten Praise Tilburg: "Geen heksenjacht op kerken"

De kerk Praise Tilburg organiseert al geruime tijd 'illegaal' samenkomsten in een gebouw aan de Apennijnenweg in Tilburg. Volgens de gemeente Tilburg is dat namelijk in strijd met het omgevingsplan. De kwestie kreeg landelijke aandacht na de arrestat

Hans Maat
Opinie

Discussieer niet over Frontrunners, maar kom op voor onze vrijheid

Wat mij vorige week misschien nog wel het meest heeft geraakt, is niet eens de arrestatie van Tom de Wal. Het raakte mij vooral dat het blijkbaar mogelijk is dat de politie een religieuze samenkomst binnenvalt en dat gebed op straat vervolgens de aan

Bart Jan Spruyt
Podcast

Cultuurchristendom: kans of gevaar? In gesprek met Bart Jan Spruyt

“Ik vind het arrogant om cultuurchristenen de maat te nemen en jezelf als maat te stellen”, stelt Bart Jan Spruyt. De discussie over cultuurchristendom houdt christelijk Nederland behoorlijk bezig. Journalist Wierd Duk riep orthodoxe christenen op om

Iran protest
Getuigenis

Iraniërs ontmoeten Jezus in dromen te midden van geweld en vervolging

Terwijl Iran wordt geteisterd door grootschalige protesten, dodelijk geweld en toenemende repressie, klinken er vanuit de ondergrondse kerk opmerkelijke en hoopvolle verhalen. Volgens Lily Meschi, directeur van Iran Alive Ministries, ontmoeten steeds

Arnold Huijgen
Column

Verdeeldheid is zonde en daarom bidden we voor eenheid

Deze week is de week van gebed voor eenheid. Eenheid, zo schrijft theoloog Arnold Huijgen, smoort verscheidenheid niet, maar schept er juist ruimte voor. Problematisch wordt het als je je opsluit in je eigen vorm en je meent dat je geen waar christen