Psalm 74 is hoogst actueel: ‘Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’

Verdieping 28 november 2023 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Een oorlog die we ook kunnen volgen via de opiniepeilingen in eigen land: hoe vaak lazen we al niet waar de sympathie van Nederlanders ligt in de oorlog die woedt in Israël en Gaza. Daarbij komen hiermee samenhangende uitbarstingen van geweld in heel de wereld. Dat gebeurt niet als er al acht jaar in Jemen een burgeroorlog is.

Israël is Gods oogappel. Hoe mooi zou het zijn als de betekenis hiervan in deze tijd uitgelegd wordt in de prediking, in de catechese. Als je dit ziet, dan begrijp je veel van wat er in het Midden-Oosten speelt, van wat er wereldwijd gebeurt. Al jaren is het antisemitisme, de haat tegen mensen met een Joodse achtergrond, aan een gestage opmars bezig. En nu, na de verraderlijke aanval van de terreurorganisatie Hamas, barst de Jodenhaat naar buiten.

‘Vergas de Joden’
Ongekend is dat! Aangrijpend is tegelijk dat die haat niet alleen uit islamitische landen komt, maar ook uit landen die zich tot de vrienden van Israël rekenen. Zomaar één situatie – terwijl we een heel nummer van De Waarheidsvriend met voorbeelden als dit kunnen vullen: Een docent aan de universiteit van Californië riep op om ‘de zionistische journalisten die desinformatie verspreiden en propaganda’ thuis op te zoeken, waarbij hij sprak over hun huizen en hun schoolgaande kinderen, waarbij hij een mes toonde en bloed.

Dat is dan een enkeling. Op Sky News waren echter beelden te zien van een grote groep mensen die buiten het Opera House in het Australische Sydney fakkels aanstaken en scandeerden ‘Vergas de Joden’. Wat maakt nu dat het conflict in het Midden-Oosten wereldwijd mensen raakt en tot agressie brengt?

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel.

Alleen wonen
Ik wijs erop dat op diverse plaatsen in de Bijbel klinkt dat Israël als volk ‘alleen zal wonen’. Dit betekent meer dan dat vermenging met de heidense volkeren en hun afgoden verboden was, het houdt ook in dat Israël anders was dan alle andere volken. Heel de aarde is van de HEERE, maar uit alle volken koos Hij Israël als Zijn persoonlijk eigendom (Ex.19:5). Ook in Numeri 23 komen we de eigen positie van Israël tegen: ‘Zie, dat volk woont afgezonderd, onder de heidenvolken rekent het zich niet.’

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel. Niet zomaar een beeld is dat. De eerste keer, in Deuteronomium 32:10, is dat hoopvol voor alle Joden: ‘Hij omringde hem, Hij onderwees hem, Hij beschermde hem als Zijn oogappel.’ De oogappel is hier iets kwetsbaars, iets waardevols in het oog van de ander. Om die reden bidt David in Psalm 17: ‘Bewaar mij als Uw oogappel.’ Een stofje in je oog kan je al raken, zo kwetsbaar is dit lichaamsdeel. Zó raakt het de Heere als Zijn volk in moeite is. Kom je aan Israël, dan kom je aan God Zelf, leren we uit Zacharia 2:8. ‘Raak Mijn gezalfden niet aan,’ zegt Psalm 105. Dat is houvast voor de gelovige Israëliet, ook vandaag.

Om heidenen te verlichten
Tegelijk - en dat aspect heeft onder ons veelal wat minder aandacht - is je oogappel toegangspoort tot het licht. Via oogappel Israël wil God heel de wereld verlichten met Zijn Evangelie. Simeon zong ervan in de tempel, over ‘zaligheid die God bereid heeft voor de ogen van alle volken, een licht om de heidenen te verlichten en om Uw volk Israël te verheerlijken’ (Luk.2:32). De zaligheid is uit de Joden en onze redding ontvangen we door het geloof in de Messias van Israël.

Laten we er in de kerk onomwonden over spreken, ook naar onze jongeren: vijandschap tegen Israël is vijandschap tegen de God van Israël. Verkiezing door Hem van wat in zichzelf geen kracht heeft, roept weerstand op, ergernis, haat.

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding.

Juist omdat dit de eeuwen door realiteit geweest is, van Bijbelse tijden af, herkennen we ook vandaag zoveel in de psalmen, in de profetische boeken van het Oude Testament. ‘U maakt ons tot smaad voor onze buren, tot spot en schimp voor wie ons omringen. (…) Maar om U worden wij de hele dag gedood; wij worden beschouwd als slachtschapen.’ (Ps.44) Of neem Psalm 79: ‘O God, heidenvolken zijn in Uw tempel gekomen (…), zij hebben Jeruzalem tot een puinhoop gemaakt. (…) Zij hebben hun bloed rondom Jeruzalem als water vergoten en er was niemand die hen begroef. (…) Waarom zouden de heidenvolken zeggen: Waar is hun God?’

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding. ‘Hoelang, o God, zal de tegenstander U smaden? Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’ – woorden die Psalm 74 de gelovige Israëliet in de mond legt.

Hopen op blijvende oorlog
Vijf weken na de inval van Hamas hebben de leiders van deze terreurgroep hun demonische motieven aan The New York Times bekendgemaakt. Gehoopt wordt op een blijvend conflict dat een einde maakt aan vreedzaam samenleven tussen Joden en Palestijnen, gehoopt wordt op een permanente staat van oorlog. Israëls voortbestaan en zijn veiligheid zijn in het geding, dat begrijpt het land als geen ander, beproefd in eeuwen van vervolging en onderdrukking. Om die reden reageert het in zijn vergelding stevig.

In zijn antwoord op de laffe Hamas-aanval ligt Israël onder een vergrootglas – en daarmee kantelt zomaar de publieke opinie. Dat is al jaren zo. Twee jaar terug besloten de Verenigde Naties tot de oprichting van een permanente commissie voor mensenrechtenonderzoek die heel Israël beslaat en waar 125 landen mee instemden!

Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op?

Media in Nederland
In Nederland zijn ondertussen de meeste seculiere media ook gekleurd. In De Telegraaf heeft oud-minister Ronald Plasterk erop gewezen: ‘De NOS kopte dat angst en onrust onder Nederlandse moslims toenemen door de oorlog. De omgekeerde wereld. In alle grote steden waren massale demonstraties met luidkeelse oproepen om de staat Israël te vernietigen, en volgens de NOS zijn het de moslims die onveiligheid ervaren.’

Freek Vergeer, werkzaam bij het centrum voor informatie en documentatie Israël (CIDI), sloot hierbij aan in dagblad Trouw: ‘Israël wordt sinds het begin van de oorlog beschuldigd van het schenden van internationaal recht, zelfs van genocide. De gruweldaden en oorlogsmisdrijven van Hamas worden vaak slechts in de marge genoemd. Deze zeer eenzijdige en onjuiste interpretatie, veelvuldig vertoond in de Nederlandse media, past in het beeld dat Israël de Gazastrook willekeurig zou bombarderen. De oorlog die Israël moet voeren, is zeer ingewikkeld. In een zeer dichtbevolkt gebied, met militaire infrastructuur tussen en in ziekenhuizen, gebedshuizen en woningen.’

Onze gebeden
Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op? Voor dat laatste, ook in de eredienst, reikt het Oude Testament ons zoveel aan. Dan zijn onze gebeden geen uitingen van balancerend beleid, niet voortkomend uit politieke analyses, niet flets geformuleerd omdat er diversiteit in denken in de kerk is.

Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt.

Als oudere Israëli’s opmerken dat ze in alle jaren in het land én in het leger niet eerder zo’n verschrikkelijk scenario meemaakten waarin honderden onschuldige burgers de frontlinie vormden, waarbij vrouwen, kinderen en baby’s vermoord en ontvoerd werden, dan bidden we om bewaring en bescherming voor Zijn volk.

Herdenk de trouw, aan ons voorheen betoond;
denk aan Uw volk, door U van ouds verkregen;
denk aan Uw erf, het voorwerp van Uw zegen;
aan Sions berg waar G’ eertijds hebt gewoond.

Geestelijke strijd
‘Om wille van Uw Naam, denk aan Uw bedreigde volk’, dat gebed heeft niets van doen met kanttekeningen bij het beleid van de regering-Netanyahu. Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt. Die ziet dat Gods tegenstander, als altijd, sluw is en doortrapt, door als Hamas zijn commandocentra in te richten bij en onder ziekenhuizen en moskeeën. Gewone burgers van Gaza zijn op immense wijze slachtoffer van eigen leiders, zoals de Russen leden onder Stalin, zoals de Syriërs met hun burgeroorlog al tien jaar lijden onder het regime van Assad. Ons mededogen gaat uit naar alle ontheemden in Gaza, die lijden onder hun eigen leiders, nu de ontreddering immens is.

De oorlog in het Midden-Oosten lijkt heel de wereld te beroeren, naast de vele oorlogshaarden die er vandaag zijn. Een van de tekenen is het waarin we de voetstappen horen van Jezus, de Zoon van God, de Koning van de Joden, de Heiland van de wereld, de Heilige bij Wie geen onrecht past. In ons bidden en zuchten verlangen we naar Zijn vrede. Hij zal over Zijn volk rechtspreken met gerechtigheid, over de ellendigen met recht. De bergen, zegt Psalm 72, zullen voor het volk vrede dragen en de heuvels zullen vol zijn met gerechtigheid. Deze psalm nemen we vandaag met Israël op de lippen, uitziende naar een gezegende en rechtvaardige heerschappij.

Die komt, als Jezus komt.

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 52,50). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Historische uitspraak Irak: vrouw mag na jaren islam officieel christen zijn

Een rechtbank in Irak heeft een uitspraak gedaan in het voordeel van een christelijke vrouw die haar geregistreerde religie wilde wijzigen van islam naar christendom. Dit besluit wordt door voorstanders van godsdienstvrijheid beschouwd als een belang

Ds. P. den Ouden
Video

Ds. Den Ouden: "Ons tobben en twijfelen kan soms te maken hebben met eigenwijsheid"

"Ons tobben en twijfelen kan soms ook wel een beetje te maken hebben met eigenwijsheid. Dat je zegt: 'Als de Heere gaat werken, dan moet het wel zus en zo. Als het niet dan niet zus of zo gaat, dan houdt het op voor mij.' Dat is eigenwijsheid en late

Syri
Verdieping

Sterft de kerk in het Midden-Oosten?

Het Midden-Oosten is de bakermat van het christendom. Maar als je het aan de christenen daar zou vragen, zouden velen antwoorden dat ze hun geboortegrond willen verlaten. Miljoenen christenen zijn hen in de afgelopen decennia al voorgegaan. Op veel p

Ruben Flach
Podcast

Voormalig Opwekking-directeur vertelt hoe hij als 12-jarige gedoopt werd in Brazilië

In de D-PODcast gaat presentator Mart-Jan van der Maas in gesprek met Ruben Flach. Veel mensen kennen Flach van grote podia, zoals Opwekking, maar in deze aflevering deelt hij vooral zijn persoonlijke verhaal. Zo vertelt hij over zijn jeugd in Brazil

Groene vingers gezocht
Persbericht

Groene vingers gezocht voor Gods schepping

NatuurGetrouw roept christenen op om mee te denken over nieuwe manieren om Gods schepping onder de aandacht te brengen. Tijdens een voorjaarsbijeenkomst op zaterdag 23 mei in Amersfoort staat het thema ‘Groene vingers gezocht’ centraal. De vereniging

studie
Persbericht

Studiedag over nalatenschap Jonathan Sacks in Bilthoven

De invloed van de overleden Britse opperrabbijn Jonathan Sacks blijft wereldwijd groeien. Zijn boeken behoren nog altijd tot de meest gelezen titels over geloof, Bijbeluitleg en zingeving. Daarom wordt op 18 mei in Bilthoven een studiedag georganisee

Dineke
Column

Geen vergeving in de liefdesrelatie

Veel stellen kennen het patroon: er gebeurt iets — groot of klein — en al snel volgt een “sorry”, of de vraag: “Wil je me vergeven?” Op het eerste gezicht lijkt dat liefdevol en volwassen. Maar onder de oppervlakte gebeurt vaak iets anders. Met elke

Jan Pool
Boekfragment

Dankbaarheid als keuze wanneer het leven pijn doet

Dankbaarheid is niet vanzelfsprekend, zeker niet als je door lijden heen gaat. Toch heb ik geleerd dat juist in de diepste duisternis dankbaarheid een sleutel kan zijn. Een sleutel die de deur opent naar hoop, rust en zelfs vreugde. Niet omdat je sit

Meerartikelen

vlag
Nieuws

Christelijke leiders waarschuwen VN: Eritrea's mensenrechten blijven erbarmelijk

Een coalitie van dertig mensenrechtenorganisaties, waaronder Christian Solidarity Worldwide (CSW), roept de VN-Mensenrechtenraad op om het mandaat van de speciale rapporteur voor mensenrechten in Eritrea te verlengen. De organisaties menen dat er sin

Franse Senaat
Nieuws

Franse Senaat verwerpt opnieuw euthanasiewet: christelijke organisaties in actie

De Franse Senaat heeft maandag opnieuw een belangrijk onderdeel van een wetsvoorstel over euthanasie en hulp bij zelfdoding afgewezen. Met 151 tegen 118 stemmen stemden de senatoren tegen het artikel dat de voorwaarden voor ‘hulp bij sterven’ moest v

China
Nieuws

China probeert Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden

De Chinese Communistische Partij probeert de Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden en de controle te behouden. Dit gebeurt te midden van een groeiend aantal christenen in het land, dat nu meer gelovigen telt dan leden van de Communistisch

Brian Houston
Nieuws

Brian Houston zegt dat X-account is gehackt na plaatsen pornovideo

Brian Houston, oprichter van de wereldwijde Hillsong-beweging, zegt dat zijn account op X is gehackt. Donderdag verscheen er op zijn account een expliciete pornografische video, merkt de Christian Post op. Houston reageerde enkele uren later met een

Paus Leo
Nieuws

Paus doet oproep aan christenen en moslims: "Blaas menselijkheid nieuw leven in"

Paus Leo heeft christenen en moslims opgeroepen om samen te werken aan meer medeleven en solidariteit in de wereld. Dat deed hij volgens Vatican News tijdens een ontmoeting in het Vaticaan met deelnemers aan een interreligieuze bijeenkomst uit Jordan

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Ds. A. S. Middelkoop neemt beroep naar HHK Oldebroek-’t Harde aan

Ds. A. S. Middelkoop (foto) heeft het beroep aangenomen van de hersteld hervormde gemeente te Oldebroek-’t Harde. De predikant bedankte tegelijkertijd voor het beroep dat hij onlangs ontving van de hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothk

Ds. N. P. J. Kleiberg
Video

HHK-predikant wijst op strijd tegen karakter: "Ik was vroeger een driftig mannetje"

Een hoogmoedig of driftig karakter is misschien wel de grootste vijand van een christen. Dat stelde ds. N. P. J. Kleiberg, predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk, in een recente preek. Kleiberg merkt op dat we in ons leven tegen ons eigen karakt

Daphne en Lucas Smit
Video

Voormalig topsporters Daphne en Lucas Smit zondag te gast in Hour of Power

Van topsport en een leven vol prestaties naar een compleet andere focus. Aanstaande zondag vertellen Daphne en Lucas Smit hun verhaal in Hour of Power. Daphne verhuisde voor haar voetbalcarrière zelfs naar Amerika, terwijl Lucas zijn geluk zocht in b

Jacobs
Column

Hoe op bijzondere wijze een ontmoeting tot stand kwam met de Telegraaf-hoofdredacteur

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs onder meer over het ziekenbezoek dat hij aflegde en zijn ontmoeting met de hoofdredacteur van De Telegraaf. Die afspraak kwam overigens op een bijzondere manier tot stand. 'Hoe we ook plannen, alles

congo
Nieuws

Opnieuw bloedbad in Congo: tientallen christenen vermoord

In de Democratische Republiek Congo (DRC) is de oostelijke provincie Ituri opnieuw het toneel geweest van brute aanvallen, waarbij meer dan 30 burgers om het leven zijn gekomen. Rebellen van de Allied Democratic Forces (ADF) voerden dodelijke aanvall

Annelijn de Gier
Opinie

Kan Protestants Nederland vernieuwen zonder te verwateren?

Tijdens de eerste algemene ledenvergadering van het vernieuwde Protestants Nederland werden plannen voor nieuwe campagnes en maatschappelijke betrokkenheid gedeeld. Toch bleef bestuurskundige en religiewetenschapper Annelijn de Gier achter met fundam

David Epema
Interview

David pleit voor een kerk zonder muren: “Als de kerk morgen verdwijnt, merkt de stad dat dan?”

“Gemeenten krimpen, gebouwen sluiten hun deuren en kerkenraden zoeken koortsachtig naar manieren om vast te houden wat er nog is. Maar misschien is dat juist wel het probleem”, zegt voorganger en auteur David Epema. De kerk is volgens hem dusdanig dr