Psalm 74 is hoogst actueel: ‘Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’

Verdieping 28 november 2023 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Een oorlog die we ook kunnen volgen via de opiniepeilingen in eigen land: hoe vaak lazen we al niet waar de sympathie van Nederlanders ligt in de oorlog die woedt in Israël en Gaza. Daarbij komen hiermee samenhangende uitbarstingen van geweld in heel de wereld. Dat gebeurt niet als er al acht jaar in Jemen een burgeroorlog is.

Israël is Gods oogappel. Hoe mooi zou het zijn als de betekenis hiervan in deze tijd uitgelegd wordt in de prediking, in de catechese. Als je dit ziet, dan begrijp je veel van wat er in het Midden-Oosten speelt, van wat er wereldwijd gebeurt. Al jaren is het antisemitisme, de haat tegen mensen met een Joodse achtergrond, aan een gestage opmars bezig. En nu, na de verraderlijke aanval van de terreurorganisatie Hamas, barst de Jodenhaat naar buiten.

‘Vergas de Joden’
Ongekend is dat! Aangrijpend is tegelijk dat die haat niet alleen uit islamitische landen komt, maar ook uit landen die zich tot de vrienden van Israël rekenen. Zomaar één situatie – terwijl we een heel nummer van De Waarheidsvriend met voorbeelden als dit kunnen vullen: Een docent aan de universiteit van Californië riep op om ‘de zionistische journalisten die desinformatie verspreiden en propaganda’ thuis op te zoeken, waarbij hij sprak over hun huizen en hun schoolgaande kinderen, waarbij hij een mes toonde en bloed.

Dat is dan een enkeling. Op Sky News waren echter beelden te zien van een grote groep mensen die buiten het Opera House in het Australische Sydney fakkels aanstaken en scandeerden ‘Vergas de Joden’. Wat maakt nu dat het conflict in het Midden-Oosten wereldwijd mensen raakt en tot agressie brengt?

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel.

Alleen wonen
Ik wijs erop dat op diverse plaatsen in de Bijbel klinkt dat Israël als volk ‘alleen zal wonen’. Dit betekent meer dan dat vermenging met de heidense volkeren en hun afgoden verboden was, het houdt ook in dat Israël anders was dan alle andere volken. Heel de aarde is van de HEERE, maar uit alle volken koos Hij Israël als Zijn persoonlijk eigendom (Ex.19:5). Ook in Numeri 23 komen we de eigen positie van Israël tegen: ‘Zie, dat volk woont afgezonderd, onder de heidenvolken rekent het zich niet.’

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel. Niet zomaar een beeld is dat. De eerste keer, in Deuteronomium 32:10, is dat hoopvol voor alle Joden: ‘Hij omringde hem, Hij onderwees hem, Hij beschermde hem als Zijn oogappel.’ De oogappel is hier iets kwetsbaars, iets waardevols in het oog van de ander. Om die reden bidt David in Psalm 17: ‘Bewaar mij als Uw oogappel.’ Een stofje in je oog kan je al raken, zo kwetsbaar is dit lichaamsdeel. Zó raakt het de Heere als Zijn volk in moeite is. Kom je aan Israël, dan kom je aan God Zelf, leren we uit Zacharia 2:8. ‘Raak Mijn gezalfden niet aan,’ zegt Psalm 105. Dat is houvast voor de gelovige Israëliet, ook vandaag.

Om heidenen te verlichten
Tegelijk - en dat aspect heeft onder ons veelal wat minder aandacht - is je oogappel toegangspoort tot het licht. Via oogappel Israël wil God heel de wereld verlichten met Zijn Evangelie. Simeon zong ervan in de tempel, over ‘zaligheid die God bereid heeft voor de ogen van alle volken, een licht om de heidenen te verlichten en om Uw volk Israël te verheerlijken’ (Luk.2:32). De zaligheid is uit de Joden en onze redding ontvangen we door het geloof in de Messias van Israël.

Laten we er in de kerk onomwonden over spreken, ook naar onze jongeren: vijandschap tegen Israël is vijandschap tegen de God van Israël. Verkiezing door Hem van wat in zichzelf geen kracht heeft, roept weerstand op, ergernis, haat.

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding.

Juist omdat dit de eeuwen door realiteit geweest is, van Bijbelse tijden af, herkennen we ook vandaag zoveel in de psalmen, in de profetische boeken van het Oude Testament. ‘U maakt ons tot smaad voor onze buren, tot spot en schimp voor wie ons omringen. (…) Maar om U worden wij de hele dag gedood; wij worden beschouwd als slachtschapen.’ (Ps.44) Of neem Psalm 79: ‘O God, heidenvolken zijn in Uw tempel gekomen (…), zij hebben Jeruzalem tot een puinhoop gemaakt. (…) Zij hebben hun bloed rondom Jeruzalem als water vergoten en er was niemand die hen begroef. (…) Waarom zouden de heidenvolken zeggen: Waar is hun God?’

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding. ‘Hoelang, o God, zal de tegenstander U smaden? Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’ – woorden die Psalm 74 de gelovige Israëliet in de mond legt.

Hopen op blijvende oorlog
Vijf weken na de inval van Hamas hebben de leiders van deze terreurgroep hun demonische motieven aan The New York Times bekendgemaakt. Gehoopt wordt op een blijvend conflict dat een einde maakt aan vreedzaam samenleven tussen Joden en Palestijnen, gehoopt wordt op een permanente staat van oorlog. Israëls voortbestaan en zijn veiligheid zijn in het geding, dat begrijpt het land als geen ander, beproefd in eeuwen van vervolging en onderdrukking. Om die reden reageert het in zijn vergelding stevig.

In zijn antwoord op de laffe Hamas-aanval ligt Israël onder een vergrootglas – en daarmee kantelt zomaar de publieke opinie. Dat is al jaren zo. Twee jaar terug besloten de Verenigde Naties tot de oprichting van een permanente commissie voor mensenrechtenonderzoek die heel Israël beslaat en waar 125 landen mee instemden!

Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op?

Media in Nederland
In Nederland zijn ondertussen de meeste seculiere media ook gekleurd. In De Telegraaf heeft oud-minister Ronald Plasterk erop gewezen: ‘De NOS kopte dat angst en onrust onder Nederlandse moslims toenemen door de oorlog. De omgekeerde wereld. In alle grote steden waren massale demonstraties met luidkeelse oproepen om de staat Israël te vernietigen, en volgens de NOS zijn het de moslims die onveiligheid ervaren.’

Freek Vergeer, werkzaam bij het centrum voor informatie en documentatie Israël (CIDI), sloot hierbij aan in dagblad Trouw: ‘Israël wordt sinds het begin van de oorlog beschuldigd van het schenden van internationaal recht, zelfs van genocide. De gruweldaden en oorlogsmisdrijven van Hamas worden vaak slechts in de marge genoemd. Deze zeer eenzijdige en onjuiste interpretatie, veelvuldig vertoond in de Nederlandse media, past in het beeld dat Israël de Gazastrook willekeurig zou bombarderen. De oorlog die Israël moet voeren, is zeer ingewikkeld. In een zeer dichtbevolkt gebied, met militaire infrastructuur tussen en in ziekenhuizen, gebedshuizen en woningen.’

Onze gebeden
Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op? Voor dat laatste, ook in de eredienst, reikt het Oude Testament ons zoveel aan. Dan zijn onze gebeden geen uitingen van balancerend beleid, niet voortkomend uit politieke analyses, niet flets geformuleerd omdat er diversiteit in denken in de kerk is.

Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt.

Als oudere Israëli’s opmerken dat ze in alle jaren in het land én in het leger niet eerder zo’n verschrikkelijk scenario meemaakten waarin honderden onschuldige burgers de frontlinie vormden, waarbij vrouwen, kinderen en baby’s vermoord en ontvoerd werden, dan bidden we om bewaring en bescherming voor Zijn volk.

Herdenk de trouw, aan ons voorheen betoond;
denk aan Uw volk, door U van ouds verkregen;
denk aan Uw erf, het voorwerp van Uw zegen;
aan Sions berg waar G’ eertijds hebt gewoond.

Geestelijke strijd
‘Om wille van Uw Naam, denk aan Uw bedreigde volk’, dat gebed heeft niets van doen met kanttekeningen bij het beleid van de regering-Netanyahu. Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt. Die ziet dat Gods tegenstander, als altijd, sluw is en doortrapt, door als Hamas zijn commandocentra in te richten bij en onder ziekenhuizen en moskeeën. Gewone burgers van Gaza zijn op immense wijze slachtoffer van eigen leiders, zoals de Russen leden onder Stalin, zoals de Syriërs met hun burgeroorlog al tien jaar lijden onder het regime van Assad. Ons mededogen gaat uit naar alle ontheemden in Gaza, die lijden onder hun eigen leiders, nu de ontreddering immens is.

De oorlog in het Midden-Oosten lijkt heel de wereld te beroeren, naast de vele oorlogshaarden die er vandaag zijn. Een van de tekenen is het waarin we de voetstappen horen van Jezus, de Zoon van God, de Koning van de Joden, de Heiland van de wereld, de Heilige bij Wie geen onrecht past. In ons bidden en zuchten verlangen we naar Zijn vrede. Hij zal over Zijn volk rechtspreken met gerechtigheid, over de ellendigen met recht. De bergen, zegt Psalm 72, zullen voor het volk vrede dragen en de heuvels zullen vol zijn met gerechtigheid. Deze psalm nemen we vandaag met Israël op de lippen, uitziende naar een gezegende en rechtvaardige heerschappij.

Die komt, als Jezus komt.

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 52,50). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #4: Ds. Egas over roeping, predikantschap en emeritaat
Of beluister op:

Meerartikelen

Walk of Hope
Nieuws

Honderden christenen lopen in Utrecht Walk of Hope voor vervolgde kerk

Honderden christenen hebben zaterdag deelgenomen aan de Walk of Hope in Utrecht. De stille tocht, gevolgd door een podiumprogramma op het Moreelsepark, werd georganiseerd om aandacht te vragen voor de 388 miljoen christenen die wereldwijd vervolgd...

Ds. A. van Duijn
Video

HHK-predikant over beladen begrip ‘aannemen’: ‘Laten we niet gelijk in een kramp schieten’

Het woord 'aannemen' ligt in een deel van de reformatorische gezindte gevoelig. Ds. A. van Duijn waarschuwt ervoor de zaligheid afhankelijk te maken van de mens die Christus 'maar moet aannemen' maar benadrukt tegelijk dat aannemen voluit Bijbelse...

Mozaiek Worship
Nieuws

Mozaiek Worship trekt door Nederland met ‘Jezus Messias Tour’

Mozaiek Worship gaat dit najaar op tournee door Nederland. Na de verschijning van het album Jezus Messias brengt de worshipformatie de nieuwe liederen tijdens acht avonden op verschillende plaatsen in het land. De tour begint op 1 oktober in...

Willem Lingeman
Video

Willem Lingeman over Mattheüs 19:9: wat betekent de uitzonderingsregel?

Wat bedoelt Jezus met de uitzonderingsregel rond echtscheiding in Mattheüs 19:9? Willem Lingeman van Verbonden voor het Leven behandelt die vraag in een college over huwelijk, echtscheiding en hertrouwen. In deze video richt hij zich vooral op de...

Weet Magazine
Persbericht

Weet Magazine viert honderdste editie: "We tellen onze zegeningen"

Het christelijke populairwetenschappelijke tijdschrift Weet Magazine heeft onlangs een bijzondere mijlpaal gevierd. Het honderdste nummer van het blad verscheen afgelopen zomer. Wat in 2010 begon als een initiatief rond vragen over schepping,...

klink
Nieuws

Priester noemt Jezus transgender en beschrijft opstanding als transitie

Een episcopaalse priester uit New York zorgt voor grote ophef met de bewering dat God non-binair en transgender is. Volgens Flourish Klink zou ook Jezus na Zijn opstanding zijn "getransitioneerd” naar Zijn ware identiteit. Een fragment van de preek...

Taybeh
Nieuws

Wereldwijde evangelicale koepel roept Israël bij VN op kolonistengeweld te stoppen

De World Evangelical Alliance (WEA) heeft Israël bij de Verenigde Naties opgeroepen harder op te treden tegen geweld van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. De evangelicale koepel maakt zich vooral zorgen over Taybeh, een vrijwel...

Aslan
Nieuws

Familie C.S. Lewis bezorgd over vrouwelijke Aslan in nieuwe Narnia-film

De nabestaanden van de christelijke schrijver C.S. Lewis zouden zeer ontstemd zijn over de keuze van Meryl Streep als stem van Aslan in de nieuwe Narnia-film van Netflix. Volgens een vriend van de familie vrezen zij dat de makers niet alleen het...

Meerartikelen

Marzban
Nieuws

Iraanse christen in hongerstaking nadat gevangenis haar Bijbel weigert

De Iraanse christen Ghazal Marzban is in de beruchte Evin-gevangenis opnieuw in hongerstaking gegaan. De 43-jarige bekeerlinge krijgt geen Bijbel en zou zijn bedreigd met de doodstraf als zij haar christelijke geloof niet afzweert. Marzban weigert...

Nigeria
Nieuws

Opnieuw vijftien christenen gedood in Nigeria na moord op baptistenpredikant

Bij nieuwe aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn in vijf dagen tijd minstens vijftien christenen gedood. Het geweld vond plaats in hetzelfde gebied waar enkele dagen eerder al acht christenen werden vermoord, onder wie een...

Prof. dr. Henk van den Belt
Preekverslag

Prof. dr. Van den Belt over onmacht en onwil: “Laat los en klem je vast aan de Heere Jezus”

Is een mens onmachtig om te geloven of vooral onwillig? Prof. dr. Henk van den Belt waarschuwt ervoor om bij die vraag te snel bij de mens te beginnen. Tijdens een pastorale Questions & Answers-avond van Pelgrims on the way in het Hoornbeeck...

Hendrik Folmer
Opinie

Abortusslachtoffers verdienen het om gezien te worden

Moeten christelijke organisaties confronterende beelden van geaborteerde kinderen laten zien? Bas van Renswoude betoogde eerder op Cvandaag dat christenen beter op een andere manier tegen abortus kunnen strijden. Hendrik Folmer, bestuurslid en...

Dr. Piet van Midden
Column

Wat betekent ‘Eer je vader en je moeder’ werkelijk?

'Eer je vader en je moeder.' Het vijfde gebod wordt vaak gebruikt om kinderen op hun verantwoordelijkheid tegenover hun ouders te wijzen. Maar gaat het eigenlijk wel alleen over kinderen? Dr. Piet van Midden neemt ons mee naar het vaderhuis in het...

Jacobs
Column

Ik voel me ondanks alles een bevoorrecht mens

Opperrabbijn Jacobs is duidelijk in zijn nopjes met wat hij de afgelopen periode meemaakte. Hij vertelt in zijn nieuwe dagboek onder meer over een bijzondere ontmoeting in Friesland. Ook vertelt hij hoe het begrip en de zorgen van veel mensen in...

Päivi Räsänen
Nieuws

Päivi Räsänen krijgt prijs voor moed na jarenlange juridische strijd om Bijbelse overtuiging

De Finse politica Päivi Räsänen heeft in de Verenigde Staten een prijs ontvangen voor haar moed om vast te houden aan haar christelijke overtuigingen. De politica raakte verwikkeld in een jarenlange juridische strijd vanwege haar uitspraken over...

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt tijdens preek hoe het met de avondmaalsgang in Uddel gesteld is

Ds. G. van Zanden deed eind augustus intrede in de hervormde gemeente te Uddel. De predikant kwam over vanuit Katwijk aan Zee en volgde in de Veluwse plaats ds. A. Vonk Noordegraaf op, die eerder naar Putten vertrok. Tijdens de voorbereidingsdienst...

Reinier van den Berg, Prof. dr. Arnold Huijgen, Prof. dr. David Onnekink
Interview

Minder vliegen en vlees eten? Drie christelijke deskundigen over rentmeesterschap

De vraag naar rentmeesterschap leidt onder christenen tot verschillende antwoorden. Hoe zwaar weegt de zorg voor de schepping en waar ligt de grens van onze verantwoordelijkheid? Cvandaag legde die vragen voor aan drie christelijke deskundigen:...

Mars tegen vrouwengeweld
Nieuws

Kerken Zuid-Afrika komen in actie na dood negen vrouwen: ‘Meer nodig dan woorden’

Kerken en christelijke leiders in Zuid-Afrika komen in actie tegen geweld tegen vrouwen. Aanleiding is de vondst van negen dode vrouwen in Ekurhuleni, in de provincie Gauteng. Sinds juli werden hun lichamen op verschillende plaatsen aangetroffen. Dat...

Kerk in Parijs
Nieuws

Katholicisme in Frankrijk ‘ingestort’, maar opvallend veel jongeren vinden weg naar de kerk

Het katholicisme in Frankrijk is de afgelopen decennia sterk teruggelopen. Toch zijn er ook opvallende tekenen van hoop. Vooral onder jongeren groeit de belangstelling voor het christelijk geloof. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het European...

schilderijenexpositie BibleBeeld
Nieuws

Schilderijenexpositie over Bijbelse thema’s in Zaltbommel verlengd na succes

De schilderijenexpositie BibleBeeld van kunstenaar Paul Boer in de Grote-Sint-Maartenskerk in Zaltbommel is vanwege de belangstelling verlengd tot 1 november. Met kleurrijke en expressieve doeken verbeeldt Boer verschillende verhalen en thema’s uit...