Psalm 74 is hoogst actueel: ‘Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’

Verdieping 28 november 2023 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Een oorlog die we ook kunnen volgen via de opiniepeilingen in eigen land: hoe vaak lazen we al niet waar de sympathie van Nederlanders ligt in de oorlog die woedt in Israël en Gaza. Daarbij komen hiermee samenhangende uitbarstingen van geweld in heel de wereld. Dat gebeurt niet als er al acht jaar in Jemen een burgeroorlog is.

Israël is Gods oogappel. Hoe mooi zou het zijn als de betekenis hiervan in deze tijd uitgelegd wordt in de prediking, in de catechese. Als je dit ziet, dan begrijp je veel van wat er in het Midden-Oosten speelt, van wat er wereldwijd gebeurt. Al jaren is het antisemitisme, de haat tegen mensen met een Joodse achtergrond, aan een gestage opmars bezig. En nu, na de verraderlijke aanval van de terreurorganisatie Hamas, barst de Jodenhaat naar buiten.

‘Vergas de Joden’
Ongekend is dat! Aangrijpend is tegelijk dat die haat niet alleen uit islamitische landen komt, maar ook uit landen die zich tot de vrienden van Israël rekenen. Zomaar één situatie – terwijl we een heel nummer van De Waarheidsvriend met voorbeelden als dit kunnen vullen: Een docent aan de universiteit van Californië riep op om ‘de zionistische journalisten die desinformatie verspreiden en propaganda’ thuis op te zoeken, waarbij hij sprak over hun huizen en hun schoolgaande kinderen, waarbij hij een mes toonde en bloed.

Dat is dan een enkeling. Op Sky News waren echter beelden te zien van een grote groep mensen die buiten het Opera House in het Australische Sydney fakkels aanstaken en scandeerden ‘Vergas de Joden’. Wat maakt nu dat het conflict in het Midden-Oosten wereldwijd mensen raakt en tot agressie brengt?

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel.

Alleen wonen
Ik wijs erop dat op diverse plaatsen in de Bijbel klinkt dat Israël als volk ‘alleen zal wonen’. Dit betekent meer dan dat vermenging met de heidense volkeren en hun afgoden verboden was, het houdt ook in dat Israël anders was dan alle andere volken. Heel de aarde is van de HEERE, maar uit alle volken koos Hij Israël als Zijn persoonlijk eigendom (Ex.19:5). Ook in Numeri 23 komen we de eigen positie van Israël tegen: ‘Zie, dat volk woont afgezonderd, onder de heidenvolken rekent het zich niet.’

In het Woord komen we niet alleen Israël als eigendom van de Heere tegen, ook als Gods oogappel. Niet zomaar een beeld is dat. De eerste keer, in Deuteronomium 32:10, is dat hoopvol voor alle Joden: ‘Hij omringde hem, Hij onderwees hem, Hij beschermde hem als Zijn oogappel.’ De oogappel is hier iets kwetsbaars, iets waardevols in het oog van de ander. Om die reden bidt David in Psalm 17: ‘Bewaar mij als Uw oogappel.’ Een stofje in je oog kan je al raken, zo kwetsbaar is dit lichaamsdeel. Zó raakt het de Heere als Zijn volk in moeite is. Kom je aan Israël, dan kom je aan God Zelf, leren we uit Zacharia 2:8. ‘Raak Mijn gezalfden niet aan,’ zegt Psalm 105. Dat is houvast voor de gelovige Israëliet, ook vandaag.

Om heidenen te verlichten
Tegelijk - en dat aspect heeft onder ons veelal wat minder aandacht - is je oogappel toegangspoort tot het licht. Via oogappel Israël wil God heel de wereld verlichten met Zijn Evangelie. Simeon zong ervan in de tempel, over ‘zaligheid die God bereid heeft voor de ogen van alle volken, een licht om de heidenen te verlichten en om Uw volk Israël te verheerlijken’ (Luk.2:32). De zaligheid is uit de Joden en onze redding ontvangen we door het geloof in de Messias van Israël.

Laten we er in de kerk onomwonden over spreken, ook naar onze jongeren: vijandschap tegen Israël is vijandschap tegen de God van Israël. Verkiezing door Hem van wat in zichzelf geen kracht heeft, roept weerstand op, ergernis, haat.

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding.

Juist omdat dit de eeuwen door realiteit geweest is, van Bijbelse tijden af, herkennen we ook vandaag zoveel in de psalmen, in de profetische boeken van het Oude Testament. ‘U maakt ons tot smaad voor onze buren, tot spot en schimp voor wie ons omringen. (…) Maar om U worden wij de hele dag gedood; wij worden beschouwd als slachtschapen.’ (Ps.44) Of neem Psalm 79: ‘O God, heidenvolken zijn in Uw tempel gekomen (…), zij hebben Jeruzalem tot een puinhoop gemaakt. (…) Zij hebben hun bloed rondom Jeruzalem als water vergoten en er was niemand die hen begroef. (…) Waarom zouden de heidenvolken zeggen: Waar is hun God?’

In de oorlog tussen Israël en de terreur van Hamas is Gods Naam in het geding. ‘Hoelang, o God, zal de tegenstander U smaden? Zal de vijand Uw Naam voor altijd lasteren?’ – woorden die Psalm 74 de gelovige Israëliet in de mond legt.

Hopen op blijvende oorlog
Vijf weken na de inval van Hamas hebben de leiders van deze terreurgroep hun demonische motieven aan The New York Times bekendgemaakt. Gehoopt wordt op een blijvend conflict dat een einde maakt aan vreedzaam samenleven tussen Joden en Palestijnen, gehoopt wordt op een permanente staat van oorlog. Israëls voortbestaan en zijn veiligheid zijn in het geding, dat begrijpt het land als geen ander, beproefd in eeuwen van vervolging en onderdrukking. Om die reden reageert het in zijn vergelding stevig.

In zijn antwoord op de laffe Hamas-aanval ligt Israël onder een vergrootglas – en daarmee kantelt zomaar de publieke opinie. Dat is al jaren zo. Twee jaar terug besloten de Verenigde Naties tot de oprichting van een permanente commissie voor mensenrechtenonderzoek die heel Israël beslaat en waar 125 landen mee instemden!

Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op?

Media in Nederland
In Nederland zijn ondertussen de meeste seculiere media ook gekleurd. In De Telegraaf heeft oud-minister Ronald Plasterk erop gewezen: ‘De NOS kopte dat angst en onrust onder Nederlandse moslims toenemen door de oorlog. De omgekeerde wereld. In alle grote steden waren massale demonstraties met luidkeelse oproepen om de staat Israël te vernietigen, en volgens de NOS zijn het de moslims die onveiligheid ervaren.’

Freek Vergeer, werkzaam bij het centrum voor informatie en documentatie Israël (CIDI), sloot hierbij aan in dagblad Trouw: ‘Israël wordt sinds het begin van de oorlog beschuldigd van het schenden van internationaal recht, zelfs van genocide. De gruweldaden en oorlogsmisdrijven van Hamas worden vaak slechts in de marge genoemd. Deze zeer eenzijdige en onjuiste interpretatie, veelvuldig vertoond in de Nederlandse media, past in het beeld dat Israël de Gazastrook willekeurig zou bombarderen. De oorlog die Israël moet voeren, is zeer ingewikkeld. In een zeer dichtbevolkt gebied, met militaire infrastructuur tussen en in ziekenhuizen, gebedshuizen en woningen.’

Onze gebeden
Wat moet er nu gezegd geworden, als de oorlog voortduurt? Met welke woorden zenden we onze gebeden tot God op? Voor dat laatste, ook in de eredienst, reikt het Oude Testament ons zoveel aan. Dan zijn onze gebeden geen uitingen van balancerend beleid, niet voortkomend uit politieke analyses, niet flets geformuleerd omdat er diversiteit in denken in de kerk is.

Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt.

Als oudere Israëli’s opmerken dat ze in alle jaren in het land én in het leger niet eerder zo’n verschrikkelijk scenario meemaakten waarin honderden onschuldige burgers de frontlinie vormden, waarbij vrouwen, kinderen en baby’s vermoord en ontvoerd werden, dan bidden we om bewaring en bescherming voor Zijn volk.

Herdenk de trouw, aan ons voorheen betoond;
denk aan Uw volk, door U van ouds verkregen;
denk aan Uw erf, het voorwerp van Uw zegen;
aan Sions berg waar G’ eertijds hebt gewoond.

Geestelijke strijd
‘Om wille van Uw Naam, denk aan Uw bedreigde volk’, dat gebed heeft niets van doen met kanttekeningen bij het beleid van de regering-Netanyahu. Die bidder ziet wel de geestelijke strijd die woedt achter wat ons elke dag via Journaal of krant aangereikt wordt. Die ziet dat Gods tegenstander, als altijd, sluw is en doortrapt, door als Hamas zijn commandocentra in te richten bij en onder ziekenhuizen en moskeeën. Gewone burgers van Gaza zijn op immense wijze slachtoffer van eigen leiders, zoals de Russen leden onder Stalin, zoals de Syriërs met hun burgeroorlog al tien jaar lijden onder het regime van Assad. Ons mededogen gaat uit naar alle ontheemden in Gaza, die lijden onder hun eigen leiders, nu de ontreddering immens is.

De oorlog in het Midden-Oosten lijkt heel de wereld te beroeren, naast de vele oorlogshaarden die er vandaag zijn. Een van de tekenen is het waarin we de voetstappen horen van Jezus, de Zoon van God, de Koning van de Joden, de Heiland van de wereld, de Heilige bij Wie geen onrecht past. In ons bidden en zuchten verlangen we naar Zijn vrede. Hij zal over Zijn volk rechtspreken met gerechtigheid, over de ellendigen met recht. De bergen, zegt Psalm 72, zullen voor het volk vrede dragen en de heuvels zullen vol zijn met gerechtigheid. Deze psalm nemen we vandaag met Israël op de lippen, uitziende naar een gezegende en rechtvaardige heerschappij.

Die komt, als Jezus komt.

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 52,50). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #15 Richard Groenenboom over aanbidding in tijden van strijd en pijn
Of beluister op:

Meerartikelen

NGK kerk
Nieuws

NGK krimpt minder hard, maar kampt met ‘geestelijke sprakeloosheid’

De Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) tellen bijna 129.000 leden, verdeeld over 305 plaatselijke gemeenten. Hoewel het ledental nog altijd daalt, neemt de krimp af. Tegelijk staan gemeenten voor stevige uitdagingen: veel kerken hebben geen...

CGK-synode
Nieuws

Stevige discussie op CGK-synode over Rijnsburg: "Niet te snel de breuk accepteren"

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) heeft dinsdagmiddag en -avond uitvoerig gesproken over de crisis in het kerkverband. Vooral de positie van de kerken die zich rond Rijnsburg hebben georganiseerd, leidde tot discussie....

Zweden
Nieuws

Zweedse predikanten protesteren tegen plan om weigeren homohuwelijk onmogelijk te maken

Een voorstel binnen de Zweedse Lutherse Kerk om predikanten niet langer ruimte te geven homohuwelijken te weigeren, stuit op verzet. In een open brief vragen 126 predikanten de kerkvergadering tegen het plan te stemmen. Ook de kerkelijke...

Flynn
Nieuws

Voormalig worshipleader schuldig bevonden aan moord op zijn vrouw

De Amerikaanse voormalig worshipleader Caleb Flynn (40) is dinsdag schuldig bevonden aan de moord op zijn vrouw Ashley. De jury achtte hem schuldig op alle negen aanklachtpunten. Op 5 oktober hoort hij welke straf hij krijgt. Hij riskeert...

Nigeria
Nieuws

Nigeria werkt aan eigen politie per deelstaat om geweld tegen te gaan

Nigeria is een stap dichter bij een politiehervorming die moet helpen om inwoners beter te beschermen tegen aanvallen en ontvoeringen. Deelstaten moeten een eigen politiekorps kunnen oprichten, zodat zij sneller kunnen ingrijpen bij dreigend...

abortus
Nieuws

Pro-lifeorganisaties willen nieuwe groep bij de VN

Politici, diplomaten en pro-lifeorganisaties werken aan een nieuwe groep bij de Verenigde Naties die moet opkomen voor ongeboren leven en het gezin. Tijdens een bijeenkomst in New York spraken deelnemers af een comité te vormen om de plannen verder...

bootvormige structuur Turkije
Nieuws

Onderzoekers testen materiaal in Turkije op mogelijk hout van ark van Noach

Een internationaal onderzoeksteam heeft nieuwe monsters verzameld uit de Durupınar-formatie in het oosten van Turkije, een opvallende bootvormige structuur die door sommigen in verband wordt gebracht met de ark van Noach. Laboratoriumonderzoek moet...

Jan
Nieuws

Henri Nouwen-conferentie: thuiskomen bij God begint hier en nu

Het geestelijk leven speelt zich niet af in straks of elders, maar in het hier en nu. Dat was de kern van de 11e Henri Nouwen Hour of Power Conferentie, afgelopen weekend in Bezinningscentrum Emmaus in Helvoirt. Onder het thema 'Hier en Nu' kwamen de...

Meerartikelen

Stadsklooster Leeuwarden
Persbericht

Stadsklooster Leeuwarden opent deuren: gebed en ontmoeting midden in de stad

Na ruim vier jaar voorbereiding wordt Stadsklooster Leeuwarden op zondag 4 oktober officieel geopend. De Grote of Jacobijnerkerk en omliggende gebouwen moeten de komende jaren uitgroeien tot een plek waar gebed, gastvrijheid en cultuur samenkomen. De...

Evangelist.Network
Persbericht

Evangelist.Network trekt Arnhem in voor ‘profetisch evangeliseren’

Luisteren naar de Heilige Geest en vervolgens de stad ingaan om het Evangelie te delen. Dat staat centraal tijdens een nieuwe editie van Take The City, die Evangelist.Network op zaterdag 3 oktober organiseert in Arnhem. Jacques Koek en Marjon...

Jeroen Achterberg
Interview

Oud-topschaatser Jan Achterberg: "Ook met sporten kun je God aanbidden"

Jan Achterberg (39) had een veelbelovende schaatscarrière voor zich, maar worstelde jarenlang met de vraag hoe sport en geloof samen konden gaan. Inmiddels is hij oprichter van het platform Sport en Geloof en daagt hij christenen uit om hun geloof...

Dick van der Ouw
Video

Dick verloor plotseling vrijwel al zijn zicht, maar niet zijn geloof

Van het ene op het andere moment veranderde het leven van Dick van der Ouw ingrijpend. Hij werd wakker met een grote witte vlek in zijn linkeroog en binnen 24 uur had hij daarmee nog maar vijf procent zicht. Vijf maanden later gebeurde hetzelfde...

Jaap Bönker
Opinie

Liefde voor Israël én bewogenheid met Gaza

Voor wie ben je eigenlijk als je jarenlang in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever werkte en je later vooral met Israël verbonden raakte? Jaap Bönker kent mensen aan beide kanten en blijft met hen meeleven. Sinds 7 oktober 2023 brengt die...

ds. Wouter Moolhuizen
Interview

Ds. Moolhuizen bij start CGK-synode: “Laten we elkaar blijven zoeken”

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) is begonnen in een periode van grote verdeeldheid. Toch hoopt ds. Wouter Moolhuizen dat niet de crisis, maar het zoeken naar elkaar de komende synodeweken zal bepalen. Laten we...

CGK-synode
Nieuws

Vier CGK-predikanten worstelen met synode: "Een hele flank ontbreekt"

Vier predikanten hebben op de eerste vergaderdag van de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) een verklaring van gevoelen afgelegd. Ds. Rien Mulder, ds. Sander Kok, ds. Arnout Weststrate en ds. Willem-Jan van de Velde spraken...

moderamen CGK-synode
Nieuws

Ds. Jelle Nutma nieuwe voorzitter generale synode CGK

Ds. Jelle Nutma is dinsdag gekozen tot voorzitter van de nieuwe generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Ds. Jurrian Oosterbroek werd assessor, ds. Derk-Jan Hoogenboom eerste scriba en ds. Cees-Jan Smits tweede scriba. Het...

Polen
Nieuws

Priester gedood en vier mensen gewond bij mesaanval in Pools klooster

Bij een mesaanval in een benedictinessenklooster in het Poolse Jarosław is een priester om het leven gekomen. Vier andere mensen raakten gewond. Twee van hen verkeerden na de aanval in levensgevaar. De aanval vond donderdagochtend 24 september plaats...

paus
Nieuws

Franse president benadrukt tegenover paus de joods-christelijke wortels van Europa

De Franse president Emmanuel Macron heeft tijdens het bezoek van paus Leo XIV nadrukkelijk gewezen op de christelijke wortels van Europa. Volgens Macron is het Europese continent gebouwd op een "Grieks-Romeins en joods-christelijk fundament”....

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen: "God walgt van dubbelhartigheid met een vroom sausje"

Ds. M. Klaassen liet zich in een recente preek kritisch uit over het leven op de Biblebelt. De hersteld hervormde predikant uit Barneveld wees erop dat bekering inhoudt dat je breekt met zonde en wereldse gewoonten. Daarbij uitte hij stevige...

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp spoort christenen aan om mensen door de ogen van Jezus te zien

Wie ontdekt hoe God in Christus naar hem of haar kijkt, gaat volgens Wilkin van de Kamp ook anders naar andere mensen kijken. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met God' legt hij aan de hand van Mattheüs 9 uit waarom christenen...