34 vragen en antwoorden over de doop

Dagelijks leven23 juni 2023 Ds. M. van Reenen
Ds. M van Reenen

In een eerdere, veelgelezen column schreef ds. M. van Reenen over 5 lessen die hij leerde van een gespreksavond over de kinderdoop. In die column ging hij kort inhoudelijk in op de kinderdoop. Daarbij verwees de predikant naar een nog te verschijnen boek dat hij hierover schreef. Lees hieronder alvast een voorpublicatie van een bijlage uit dat boek waarin Van Reenen een aantal vragen en antwoorden over de doop op een rijtje zet.

Hoe staan gereformeerden tegenover baptisten en andersom?
Er zijn veel verschuivingen in de kerk en in de wereld. Daarin ontdekken we, dat de echte verwantschap ligt tussen die christenen die de Bijbel voor 100 % als Gods Woord aanvaarden. Dus Bijbelgetrouwe gereformeerden en baptisten kunnen elkaar als broeders zien. Psalm 119:63.

Waarom zijn er dan toch zulke discussies over de doop?
De doop is een heel belangrijke instelling, door Christus Zelf aan de Kerk gegeven. Als het goed is, is ze voor een christen ook heel belangrijk. Het is dan ook pijnlijk, dat mede-christenen er zo’n verschillende visie op hebben. Efeze 3:18.

Over welk verschil gaat het hier?
Gereformeerden menen, dat er ook kinderen gedoopt moeten worden. Baptisten ontkennen dat. Dit wordt meestal benoemd als ‘kinderdoop’ versus ‘volwassendoop’.

Welke benamingen zijn er nog meer?
De kinderdoop wordt ook wel ‘gezinsdoop’ genoemd, de volwassendoop ook wel ‘geloofsdoop’. Overigens is er in feite maar één doop; het is alleen de vraag, aan wie deze bediend moet worden. Efeze 4:5.

Waarom geloven baptisten dat het niet goed is om kinderen te dopen?
De doop is volgens hen nauw verbonden aan het geloof. Er wordt in de Bijbel eerst belijdenis van het geloof afgelegd en daarna vindt pas de doop plaats. Een kind is nog niet in staat om het geloof te belijden. Handelingen 8:37.

Zijn gereformeerden het daarmee eens?
Met dat laatste wel. Daarom gaan er in behoudende gereformeerde kerken ook geen kinderen aan het avondmaal. 1 Korinthe 11:28.

Waarom willen zij dan toch kinderen (laten) dopen?
Omdat volgens hen de doop niet allereerst getuigt van het geloof maar allereerst van de verbondenheid met Christus. En kinderen behoren ook tot de gemeente van Christus. Romeinen 6:3.

Is dit op de Bijbel gefundeerd?
Ja, diverse keren wordt er in het Nieuwe Testament iemand gedoopt ‘en zijn huis’ – zijn gezin dus. 1 Korinthe 1:16.

Maar waarom worden er dan niet met zo veel woorden gedoopte kinderen genoemd?
Omdat kinderen nooit ‘los’ gedoopt werden maar altijd samen met de ouders; daarom spreek ik ook liever van gezinsdoop dan van kinderdoop. God werkt in de lijn van de geslachten. 1 Korinthe 7:14.

Zie je dit ook terug in een bevel van Christus?
Ja, als Hij Zijn discipelen het bevel geeft te dopen, dan heeft Hij het over ‘alle volken’ – en bij volken horen de kinderen. Mattheüs 28:19.

Maar het is toch zo, dat kinderen niet bewust schuld en geloof kunnen belijden?
Dat is waar, maar het is wel zo dat zij tot het verbond behoren en dus de beloften voor hen gelden, en de doop onderstreept juist de beloften van God. Handelingen 2:39.

Hier wordt ‘het verbond’ genoemd, maar over welk verbond gaat dat dan?
Het verbond dat voor de christelijke gemeente geldt, is ten diepste hetzelfde verbond als het verbond dat God sloot met Abraham. Romeinen 4:16.

Maar het verbond dat God met Abraham sloot, en via hem met Israël, is toch een uitwendig verbond met uitwendige beloften?
Nee. Het is waar, dat er bij Abraham aan dit verbond uitwendige beloften gekoppeld zijn – vooral die van het land, en die gelden niet voor ons. Maar het verbond zelf was een inwendig verbond: ‘om u te zijn tot een God’. Genesis 17:7.

Blijft het verbond van God met Israël overeind?
Jazeker, want God kan niet liegen. Israël blijft Gods verbondsvolk. De belofte dat het land Kanaän voor Israël zou zijn is dan ook blijven gelden, en wij verwachten de bekering van Israël. Romeinen 11.

Maar kan dan de Kerk wel aanspraak maken op datzelfde verbond?
Ja, want God heeft er Zelf voor gekozen om Zijn verbond uit te breiden. Sinds Christus geldt het nieuwe verbond, waartoe ook gelovigen uit de heidenen behoren. Efeze 2:16.

Maar als er een nieuw verbond is, dan kun je toch niet spreken van hetzelfde verbond?
Jawel, want nieuw betekent hier vernieuwd. Net zoals wij spreken over de komende nieuwe hemel en nieuwe aarde. Dat nieuwe is dus voller, heerlijker. 2 Petrus 3:13.

Kun je daarom ook zeggen, dat de doop in de plaats van de besnijdenis gekomen is?
Ja, maar niet in die zin dat de doop de besnijdenis ten volle vervangt (omdat Joden nog steeds besneden mogen worden). Je zou daarom ook kunnen zeggen dat de doop in het verlengde van de besnijdenis gekomen is. Kolossenzen 2:11-12.

Zijn daar Bijbelse gronden voor?
Jazeker. Hoewel de Bijbel nergens met zo veel woorden zegt dat voor de gemeente de doop is wat voor Israël de besnijdenis was, blijkt dit wel. Alle inhoudelijke aspecten van de besnijdenis gelden exact voor de doop. Romeinen 4:11.

Maar de Joden die al besneden waren en tot geloof kwamen moesten toch ook nog gedoopt worden?
Inderdaad, omdat de besnijdenis sprak van de komende Christus en de doop van de gekomen Christus. De beloften zijn in Hem vervuld. Daarom kan een Messiasbelijdende Jood desnoods wel zonder besnijdenis maar niet zonder doop. Handelingen 2:41.

Geeft dit ook grond voor de ‘overdoop’?
Nee, het dopen van iemand die al besneden was is iets anders dan het opnieuw dopen van iemand die als kind al gedoopt is.

Maar we lezen wel over christenen die voor een tweede keer gedoopt werden, omdat hun eerste doop onvolledig was.
Jawel, maar deze christenen kenden slechts de doop van Johannes, niet de doop van Christus, in Naam van de drie-enige God. De doop van Johannes was nog van vóórdat Christus Zijn werk volbracht heeft. Handelingen 19:4.

Maar kinderen waren nog niet in staat om het geloof te belijden, zoals bij de doop hoort.
De waarde van de doop hangt niet af van de waarachtigheid van het geloof. Anders zou ook iemand die als volwassene gedoopt is soms opnieuw gedoopt moeten worden. Immers, soms is iemands ‘geloof’ maar schijn. Handelingen 8: 13, 23.

Van een kind weet je echter toch zeker dat het nog tot geloof moet komen?
Ja, over het algemeen wel. Het zal moeten komen tot een persoonlijk leren erkennen van schuld en kennen van Christus. Daarom is er ook de ‘geloofsbelijdenis’ rond de volwassen leeftijd. Romeinen 10:10.

Dan moet toch ook de doop wachten tot dat moment?
Nee, omdat de kinderen van de gemeente werkelijk Christus toebehoren. Zoals de verloren zoon, die weliswaar tot bekering moest komen maar toch altijd bij zijn vader hoorde. Lukas 15:18.

Wat betekent dit voor het heil van kinderen?
Zij behoren bij hun ouders, en hun ouders zijn geroepen om hun kinderen gelovig tot Christus te brengen, in onderwijs, gebed en voorbeeld. 2 Timotheüs 1:5.

Maar wat als ouders niet persoonlijk geloven en toch hun kind ten doop houden?
Dit zal hen moeten aanklagen. Toen Abraham zijn kinderen besneed, deed hij dit in waarachtig geloof, zo was het ook Gods bedoeling. Maar er waren ook Israëlieten die hun kinderen besneden zonder geloof. Dat was een aanklacht jegens hen maar deed niets af aan de waarde van de besnijdenis. Zo is het ook de vraag of ouders zonder geloof wel echt ‘ja’ kunnen zeggen, maar het is niet de vraag of Gods ‘ja-woord’ in de doop geldig is. Ezechiël 16:21.

Wat als kinderen jong sterven?
Op grond van Gods belofte mogen gelovige ouders dan weten dat de Heere hen in Zijn genade heeft willen aannemen. Markus 10:13-16.

Is dit vanwege de doop?
Nee, het doopwater zelf doet niets, net zomin als bij een volwassene. Het doopwater is echter een teken en zegel van het verbond. De doop onderstreept dus de belofte en het bevel van God, en daar mogen ouders (en kinderen) gelovig op rusten. Handelingen 2:38.

Heeft een kind daar wel wat aan, als het dit niet bewust heeft meegemaakt?
Jazeker. Net zoals dat een kind zich niet herinneren kan dat zijn ouders het zijn naam gaven. Bovendien wordt iedere gedoopte bij iedere doopbediening herinnerd aan de eigen doop. Genesis 22:4.

Is het niet krachtiger als je de doop bewust meemaakt?
In zekere zin wel; iemand die als volwassene gedoopt is, zal zich later kunnen herinneren hoe indrukwekkend dat was, maar daar hangt de betekenis niet van af. Bovendien gaat er juist van het dopen van een kind dat nog niets kan inbrengen ook een krachtige boodschap uit, namelijk van de soevereine genade van God. Romeinen 9:11.

Moet de doop niet gebeuren door onderdompeling?
Dat staat niet met zo veel woorden in de Bijbel. Je zou het er uit af kunnen leiden, maar er zijn ook redenen om te vermoeden dat de doop ook toen gebeurde door besprenging (bijvoorbeeld het grote aantal dopelingen met Pinksteren). Het woord ‘dopen’ kan bovendien meerdere betekenissen hebben. In allebei zit een bepaalde symboliek die in de andere manier van dopen niet zit. Mattheüs 3:11.

Hoe moeten gereformeerden en baptisten met elkaar omgaan?
Het is belangrijk, dat we het Woord onderzoeken. We hebben allemaal onze blinde vlekken. Daarom moeten we ook erkennen dat de ander soms dingen gezien heeft die wij niet zagen of niet wilden zien. 1 Korinthe 13:9.

Vaak gebeurt juist het tegenovergestelde, toch?
Dat ligt natuurlijk verschillend. Helaas is er ook veel verachting. Als gereformeerden de ‘overdoop’ zien als afval van de waarheid. Of als baptisten de doop van gereformeerden verwerpen door iemand die als kind gedoopt wordt als volwassene opnieuw te dopen. Filippenzen 3:16.

Wat is onze gezamenlijke roeping?
In de eerste plaats moeten we werkelijk Bijbelgetrouw zijn, dus vasthouden aan de waarheid. Vervolgens is het nodig, dat we daar echt bij leven, dat wil zeggen: dat we door Gods Heilige Geest een vernieuwd hart ontvangen, in Christus geloven, een veranderd leven leiden en dienstbaar zijn tot opbouwing van het lichaam van Christus. Kortom: onze doop moet geen theorie zijn, maar door Gods genade levende werkelijkheid. Ezechiël 36:26.

Praatmee

Beluister onze podcast

#331 Patrick & Jeffrey over Eppo Bruins, Christenen voor Israël en Tom de Wal
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Lawineboys
Dagelijks leven

Nederlandse feestband maakt EK-nummer op melodie Opwekkingsnummer

Dat Opwekkingsliederen geliefd zijn, mag geen verrassing meer heten. Maar zelfs buiten de christelijke bubbel zijn de liederen bekend. Zo zullen de echte Opwekkingfans verbaasd hebben opgekeken toen ze het nieuwe EK-nummer van Lawineboys hoorden. Dit

Israël
Nieuws

Kerken in Israël moeten belasting gaan betalen voor hun eigendommen

Leiders van katholieke en orthodoxe kerken in Israël beschuldigen de Israëlische autoriteiten van een 'gecoördineerde aanval' op de christelijke minderheid in Israël. Dat meldt All Israel News. Verschillende Israëlische gemeenten gaan kerken namelijk

mannen
Nieuws

NGK/CGK Hilversum opent ambt voor mensen met homoseksuele relatie

De Verbinding, een samenwerkingsgemeente van de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) en de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), heeft het kerkelijk ambt opengesteld voor mensen die een relatie hebben met iemand van hetzelfde geslacht. Dat schri

Libanon
Nieuws

Christelijke leiders roepen op tot gebed voor Libanon

Christelijke leiders en welzijnsorganisaties doen een dringende oproep aan gelovigen wereldwijd om te bidden voor Libanon. Dat meldt Christian Today. Het land zit gevangen in het kruisvuur tussen het Israëlische leger (IDF) en militante groepen zoals

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant maakt zich zorgen over lage opkomst bij kerkelijke activiteiten

"De zondagse kerkgang is nog aardig. Tenminste, in de gemeente waar ik mag dienen, gaat het aardig. Maar weet u waar ik mij wel zorgen om maak? Ik zeg het maar eerlijk. Als we een Bijbelstudiegroep hebben en er komt vijf man, spreken we van een 'goed

John Chau
Video

Zendingswerker John Chau volgde Jezus tot voorbij de dood

Hij werd doodgeschoten met pijl en boog; John Chau volgde Jezus tot voorbij de dood. John Chau werd door God geroepen naar het Noord-Sentinaleiland, waar de bewoners zich afzonderen en geen contact hebben met buitenstaanders. Hun taal is onbekend en

Oscar Lohuis
Video

Terugkijken: ds. Oscar Lohuis legt 10 misverstanden over Israël bloot

Israël bezet land van een ander volk. Israël onderdrukt de Palestijnen. Israël is ontstaan uit Europa’s schuldgevoel en de bewoners zijn voornamelijk Europeanen. Dit zijn zomaar een aantal uitspraken die je op straat hoort als je mensen spreekt over

Deborah Monfils
Video

Deborah kreeg borstkanker tijdens haar zwangerschap: "God was er écht bij"

Als Deborah Monfils van haar tweede kindje in verwachting is, krijgt ze te horen dat ze borstkanker heeft. Hoewel ze door een loodzwaar traject van operaties en chemokuren gaat en ze haar haar verliest, ervaart ze Gods nabijheid en weet ze zich door

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Waarom de duivel volgens Wilkin van de Kamp een kunstgebit heeft

"Toen Jezus opstond uit het graf, heeft Hij de duivel als het ware op zijn kaak geslagen en de tanden van de goddelozen stukgebroken. Als jij weet wie je in Christus bent, weet je ook dat de duivel een kunstgebit heeft. Ja, hij kan nog je nog steeds

Chris Verhagen
Video

Waarom gelden de oudtestamentische voedselwetten niet voor christenen?

In Nederland zie je momenteel dat veel christenen een (hernieuwde) interesse krijgen in de ceremoniële aspecten van de wet van Mozes. Zo zijn er christenen die vurig beweren dat de kerk de feesten van Israël zou moeten vieren (zoals het Loofhuttenfee

Bijbel Next
Nieuws

Bijbel Next: nieuwe tienermethode over de Bijbel

Jeugdwerkers weten dat het niet eenvoudig is om tieners te boeien met de Bijbel. Om dat gemakkelijker te maken, is er Bijbel Next: programma's voor jongerenwerk, ontwikkeld door het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap. "We brengen de Bijbel midden in

Robert Plomp
Opinie

Het theologenprobleem in de PKN: onorthodoxe oplossingen zijn nodig

Zelfreflectie en -kritiek zijn de pijlers van het wetenschappelijke denken. Je kunt duizenden boeken lezen, honderden gesprekken voeren, en tientallen ideeën hebben, als je geen inzicht hebt in je eigen vooringenomenheden, loyaliteiten, belangen en i

Dr. Wim Dekker
Boekfragment

De klimaatcrisis: christenen zijn geroepen om een sober leven te leiden

Wanneer het voedsel van God is, dan is ook de aarde van God inclusief alle processen die ervoor zorgen dat de aarde het voedsel voortbrengt. De aarde is van God. Dat brengt ons bij Psalm 24, waar staat: ‘De aarde is van de HEERE en al wat zij bevat,

M. Bal
Nieuws

Nieuwe dominee voor GerGem Terwolde-De Vecht: J. Janse

Kandidaat J. Janse uit Vierhouten heeft het beroep aangenomen dat door de gereformeerde gemeente Terwolde-De Vecht op hem was uitgebracht. In totaal ontving hij dertien beroepen, meldt GerGeminfo.nl. Janse werd in 2020 aangenomen als student aan de T

Ds. A.C. Borsje
Video

Ds. Borsje kreeg een email van een man die een bijzondere tekst op een grafsteen zag staan

"'Beste dominee, afgelopen week liepen we op een begraafplaats hier ergens in de buurt. Ik liep een beetje rond en zag een grafsteen met daarop de tekst: 'En het geschiedde dat de bedelaar stierf’. Deze tekst bleef maar in mijn hoofd ronddwalen. Waar

Donald Trump
Nieuws

Donald Trump stelt dat christendom in Amerika 'vernietigd' wordt als Biden opnieuw president wordt

Voormalig president Donald Trump heeft tijdens een bijeenkomst opgemerkt dat het christendom in Amerika in gevaar zal komen als Joe Biden opnieuw de presidentsverkiezingen wint. Dat meldt The Christian Post. Trump stelde zelfs dat het christendom in

Public Domain/Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg
Nieuws

Archeologen ontdekken zeldzame papyrustekst over Jezus' jeugd

Archeologen hebben in een universiteitsbibliotheek in Duitsland een oude papyrus gevonden waarop de naam 'Jezus' te lezen is. Dat meldt The Christian Post. Deze papyrus, afkomstig uit Egypte, wordt beschouwd als het oudste bewaard gebleven fragment v

ds. M. Baan
God

Ds. Baan: 'Afscheiden van de hervormde kerk heeft geen zin'

'Ik ben belijdend lid van een van de afgescheiden kerken. Ik geloof dat de afgescheiden kerken de plicht hebben zich weer aan te sluiten bij de Hervormde Kerk zodra dit kan zonder principes aan de kant te hoeven zetten of af te wijken van de belijden

embryokweek
Verdieping

Ingrijpen in DNA van embryo's: hoe ver kun je gaan?

Is de techniek waarmee DNA van embryo’s aangepast kan worden veilig in de handen van mensen? Het kweken van menselijke embryo’s is een voorwaarde om deze techniek in gang te zetten. Daarom moet daar over gesproken worden. Stel: het is 2050 en er is e

Cvandaag podcast
Podcast

Cvandaag podcast over Eppo Bruins, Christenen voor Israël en Tom de Wal

Redacteur Patrick Simons legt uit waarom Christenen voor Israël boos is op het dagblad Trouw. Presentator Jeffrey Schipper merkt op dat het ministerschap van voormalig CU-Kamerlid Eppo Bruins veel losmaakt. En tv-persoonlijkheid Johan Derksen windt z