Terugkijken: Oud-hoofdredacteur RD over monsterzege BBB

Nieuws20 maart 2023 Redactie
Chris Janse

Met liefst 17 zetels is de BBB (BoerBurgerBeweging) de grote winnaar van de Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen geworden. De partij van fractievoorzitter Caroline van der Plas kon met name rekenen op de stem van veel mensen uit het oosten van het land. De uitslag betekent een harde klap in het gezicht van de coalitiepartijen: VVD, D66, CDA en ChristenUnie leverden allen zetels in. Volgens de oud-hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad, Chris Janse, heeft de zwevende kiezer de doorslag gegeven. Dat vertelt hij in het Family7-actualiteitenprogramma Uitgelicht!.

Janse verklaart het enorme succes van de BBB mede tegen de achtergrond van “een bepaalde onrust en onvrede” die hij in de samenleving opmerkt. “Dat is begonnen met de coronapandemie. Vervolgens kregen we de Oekraïne-oorlog die zorgde voor de forse stijging van de energieprijzen en leidde tot een algehele inflatie zoals we die al in jaren niet meer gezien hebben. Daarnaast hebben we de toeslagenaffaire en de Groningse gasboringen gehad. En dan speelt er in de agrarische wereld natuurlijk nog de stikstofdiscussie. Al die dingen hebben ervoor gezorgd dat gevoelens van onvrede in de samenleving heel duidelijk toegenomen zijn”, stelt Janse.

"We moeten ons wel realiseren dat je tegenwoordig makkelijker de grootste kunt worden dan pakweg 50 of 60 jaar geleden. Toen hadden de grootste partijen een derde van de kiezers achter zich, nu kan je al met een vijfde van de stemmen de grootste worden"

Janse diende liefst dertig jaar als hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad. In die hoedanigheid heeft hij al veel verkiezingen meegemaakt. Is de winst van de BBB historisch te noemen? “De eerste die ik in die omvang meemaakte, was natuurlijk Pim Fortuyn aan het begin van de 21e eeuw. Hij werd weliswaar niet in een klap de grootste, maar won evengoed fors. Vier jaar geleden zagen we dat ook bij Baudet. Hij had een enkele zetel in de Tweede Kamer, maar werd ook in een klap de grootste in de Eerste Kamer. We moeten ons wel realiseren dat je tegenwoordig makkelijker de grootste kunt worden dan pakweg 50 of 60 jaar geleden. Toen hadden de grootste partijen een derde van de kiezers achter zich, nu kan je al met een vijfde van de stemmen de grootste worden.”

De oud-hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad constateert dat het politieke landschap enorm veranderd is en de zwevende kiezer inmiddels de doorslag geeft. “Vroeger was de zwevende kiezer toch wel een beetje ‘bijzonder’. Als katholiek stemde je KVP. Was je gereformeerd, dan stemde je ARP. De onkerkelijke arbeider stemde op de PvdA. Dat ging in veel gevallen van generatie op generatie zo. Nu is dat beeld volstrekt doorbroken. De kiezer met de vaste voorkeur is nu eigenlijk een ‘bijzonder geval’ geworden. Een minderheid. Het grootste deel van de kiezers switcht bij elke verkiezing regelmatig en makkelijk.”

"In ons kiesstelsel kun je al met tweederde procent van de stemmen een Kamerzetel bemachtigen"

Is dit iets wat we de komende jaren vaker gaan zien? “De toekomst voorspellen is natuurlijk altijd moeilijk, maar het is helemaal niet onwaarschijnlijk dat het voorlopig zo blijft gaan. Dat heeft ook te maken met het Nederlandse kiesstelsel. Bij een districtenstelsel, zoals bijvoorbeeld in Amerika of Groot-Brittannië, is het veel moeilijker om bestaande patronen te doorbreken. In ons kiesstelsel kun je al met tweederde procent van de stemmen een Kamerzetel bemachtigen. Dat is vriendelijk voor zowel kleine als nieuwe partijen. Wat dat betreft zijn we nog niet ‘uitgezweefd’”, zegt Janse.

Benieuwd naar de volledige bijdrage van Chris Janse? Bekijk dan hieronder de volledige uitzending van Uitgelicht! terug.

Sta cookies toe om deze inhoud te kunnen bekijken.

Wijzig mijn voorkeuren

Praatmee

Beluister onze podcast

#326 Jeffrey, Herman van Wijngaarden en Joël Boertjens over LHBTI en een vergeten groep
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Ruben Flach
Video

Opwekking-directeur Ruben Flach neemt op bijzondere wijze afscheid van Pinksterconferentie

Tijdens de samenkomst op maandagochtend nam Opwekking directeur Ruben Flach afscheid van de Pinksterconferentie. "De Pinksterconferentie is niet meer van Opwekking, maar van Nederland. Door God aan ons allemaal gegeven!", zo maakte hij duidelijk. Tij

sing-in Opwekking
Video

Terugkijken: duizenden christenen zongen op Pinksterzondag tot eer van God

Tienduizenden christenen waren afgelopen Pinksterzondag op Opwekking. Velen zongen gezellig mee tijdens de sing-in! De presentatie was in handen van Jurjen ten Brinke. Hij sprak ook bezoekers over hun favoriete liederen en het werk van de Heilige Gee

Arno van Engelenburg
Column

Zamiso: getuigen van je geloof mag ook een feestje zijn

Mijn vrouw, Dorien, heeft een moestuin en zij vindt het heerlijk om in de aarde te wroeten, zaadjes te zaaien, plantjes te verpotten en te verzorgen en om te oogsten. Voor de grap zeg ik weleens dat we, toen we het huis kochten, bij de notaris hebben

Chris Verhagen
Video

Christelijke apologeet waarschuwt tegen theologie van hypergenade

In deze onderstaande video staat Chris Verhagen, initiatiefnemer van Christelijke apologeet, stil bij het concept van "hypergrace theology", oftewel: hypergenade theologie. De invloed van hypergenade theologie is volgens hem merkbaar in de evangelisc

ds. J. A. van den Berg
Video

Stelt je huwelijkspartner teleur? Ds. Van den Berg heeft een boodschap

"Als je 't moeilijk vindt in het huwelijk omdat die ander tegenvalt, of je jezelf tegenvalt, denk dan aan de Heere Jezus. Denk aan wat Hij gedaan heeft. Hoe Hij alles heeft gegeven", zo vertelde ds. J. A. van den Berg onlangs in zijn preek met als th

Gerard de Korte
Podcast

Andries Knevel in gesprek met markante katholiek: Gerard de Korte

Het cliché wil dat protestanten de Bijbel uit hun hoofd kennen, terwijl katholieken het ‘boek der boeken’ nooit openslaan. Maar wat is daar van waar? Die vraag is het uitgangspunt van de podcast Het Gedeelde Woord. Andries Knevel voert daarin iedere

ceder
Nieuws

De geheime ontmoeting van CU-Kamerlid Don Ceder in Gaza met twee burgemeesters

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder was recent in Gaza. Daar maakte hij een van de meest indrukwekkende ontmoetingen van zijn leven mee, zo vertelde hij afgelopen week tijdens een debat in de Tweede Kamer over Gaza. Ceder sprak er met een Israëlische én

Evert Leeflang
Nieuws

Studiedag over christelijke toekomstverwachting

Bij de christelijke toekomstverwachting denken we al gauw aan de ideeën die we als christenen hebben over wat er in de toekomst gaat gebeuren. Maar is er meer te zeggen? Evangelisch College-docent Evert Leeflang gelooft van wel en heeft een boek gesc

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Wederom priester ontvoerd in Nigeria

Voor de vierde keer in 2024 is er in Nigeria een priester ontvoerd. Het gaat om pater Basil Gbuzuo. Dat meldt de organisatie Kerk in Nood. Afgelopen jaar werden er in Nigeria in totaal 23 priesters ontvoerd. De internationale katholieke hulporganisat

Bert-Jan Ruissen
Opinie

Een oproep aan de EU: stop met het ondermijnen van het gezin!

Vorige week was de Week van het Gezin. Terecht is hier een speciale week voor, want het gezin is de hoeksteen van de samenleving. Helaas lijkt de Europese Commissie dit belang niet te beseffen. Brussel ondermijnt juist de gezinnen, met voorstellen zo

GZB-lied 'Here i am, Lord'
Video

GZB vraagt middels nieuw lied 'Here I am, Lord' aandacht voor (uit)zending

Al ruim 100 jaar zendt de GZB mensen uit naar verschillende landen in de wereld. De afgelopen tijd blijven veel ‘zendingsvacatures’ echter onvervuld. Met een Pinkstercampagne hoopt de GZB het zendingsvuur (opnieuw) aan te wakkeren. Speciaal voor deze

William Boné
Preekverslag

Hoe geef je de Heilige Geest meer ruimte in je leven? William Boné antwoordt

“Wie zal mij verlossen van de strijd tegen de zonde? De Heilige Geest! Hij is mijn Helper, Advocaat, Raadgever en Trooster”, zo maakte William Boné duidelijk tijdens de Pinksterconferentie Opwekking. Tijdens zijn seminar ‘Leven door de Geest is leven

Ruben Flach
Preekverslag

Ruben Flach deelt indrukwekkende verhalen én doet indringende oproep tijdens pinksterpreek

"God zoekt mensen die vandaag op hun knieën gaan en zeggen; 'Heer wilt U het opnieuw doen? Wilt U het opnieuw doen door mij?' Dat stelt Ruben Flach tijdens de zondagochtenddienst van Opwekking. De directeur van de organisatie deelde indrukwekkende ve

Pete Greig
Preekverslag

Volgens Pete Greig maakt Gods aanwezigheid ons anders

Zoals Mozes ervoor koos niet zonder Gods aanwezigheid verder te gaan naar het beloofde land, moeten ook Nederlandse christenen steeds weer kiezen voor Gods nabijheid. Dat is de boodschap van de Britse voorganger en aanjager van de gebedsbeweging 24/7

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen vertelt over man die uit de homoscene stapte: "Gods Woord was raak"

"Hij is uit de homoscene gestapt en kwam tot geloof in de Heere Jezus. Op scholen vertelt hij nu wat voor grote dingen God in Zijn leven heeft gedaan. Dat is Gods genade, en dat kan ook in uw en jouw leven. Het kan echt voor de slechtsten, omdat God

Ani
Video

Ani's dochter raakte ernstig gewond bij inslag mortiergranaat: "Ik zag een vreselijke hoofdwond"

Tijdens de oorlog in Syrië raakt Maria, de nog jonge dochter van Ani, door een mortiergranaat ernstig gewond aan haar hoofd. Ani gaat samen met haar man en dochter een moeilijke tijd door. Hoewel het beter gaat, komen ze af en toe nog nieuwe probleme

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp legt uit dat eenheid in Christus verschil in leer en beleving overstijgt

"Onze individuele eenheid met Christus vormt de basis van onze gezamenlijke eenheid in Christus, daarom verbindt het avondmaal ons niet alleen met Hem maar ook met elkaar. De band van eenheid die verschil in leer en beleving overstijgt. We zijn broer

Jacques Brunt
Video

Jacques Brunt ziet antisemitisme angstvallig toenemen: "De geschiedenis lijkt zich te herhalen"

"De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog zijn we misschien niet vergeten, maar de vraag is wel: hebben we onze lessen daaruit getrokken en doen we er vandaag ons voordeel mee? Want ondanks dat heel veel mensen roepen: ‘dat nooit meer’, lijkt de ge

Gods Geest
Verdieping

Vuur van Gods Geest brandt uit: afgoden en zonden gaan in rook op

Met Pasen worden in het oosten en noorden van het land paasvuren ontstoken, een traditie uit de tijd van de Germanen. Het vuur was bij hen een offer aan de god Ostara en een teken van vruchtbaarheid. In de Bijbel komen wij het teken van vuur onder an

Joke Buis
Nieuws

Christelijke zangeres Joke Buis lanceert nieuwe EP: ‘Hoe ik je zie'

Het lijkt een ongeschreven regel: de mooiste (en vaak ook beste) liedjes zijn die waar je iets in herkent. Een gevoel, een beschrijving, een situatie. De christelijke zangeres Joke Buis kent de kracht van wat zo'n lied met je doet maar al te goed. En