De bereidheid van de paus om de hongerdood van Oekraïners 90 jaar geleden een "genocide" te noemen, markeren volgens Religion News een scherpe verharding in de pauselijke retoriek in de richting van Rusland. Sinds dit jaar hebben namelijk slechts zeventien landen de hongersnood, bekend als de Holodomor, officieel erkend als een genocide, volgens het Holodomor Museum in Kiev.

In zijn commentaren aan het einde van de wekelijkse algemene audiëntie op woensdag, herhaalde Franciscus zijn oproep tot gebed voor het "verschrikkelijke lijden van het dierbare en gemartelde Oekraïense volk". Hij herinnerde zijn toehoorders eraan dat het zaterdag 90 jaar geleden is dat de hongersnood begon, die Oekraïne elke vierde zaterdag van november herdenkt met een Dag van Herinnering.

Martelaarschap
"Zaterdag begint de verjaardag van de verschrikkelijke genocide van Holodomor, de uitroeiing door een kunstmatig veroorzaakte hongersnood van Stalin tussen 1932-1933," zei Francis. "Laten we bidden voor de slachtoffers van deze genocide en laten we bidden voor zoveel Oekraïners - kinderen, vrouwen, ouderen, baby's - die vandaag het martelaarschap van agressie ondergaan."

De publieke opinie blijft verdeeld over de vraag of de hongersnood een 'genocide' is, met als belangrijkste vraag of Stalin opzettelijk Oekraïners wilde vermoorden als een poging om een onafhankelijkheidsbeweging tegen de Sovjet-Unie neer te slaan, of dat de hongersnood in de eerste plaats het gevolg was van officiële incompetentie. Samen met natuurlijke omstandigheden. Hoe dan ook, de "grote hongersnood" veroorzaakte aanhoudende Oekraïense bitterheid jegens de heerschappij van de Sovjet-Unie.

Het Vaticaan noemt in zijn Compendium van de Sociale Leer van de Kerk uit 2004, Oekraïners samen met Armeniërs en Joden als slachtoffers van genocides in de 20e eeuw en zegt daarin dat “pogingen om hele nationale, etnische, religieuze of taalgroepen uit te schakelen misdaden zijn tegen God en de mensheid zelf. Degenen die verantwoordelijk zijn voor dergelijke misdaden moeten daarvoor verantwoording afleggen voor de rechter.”

Poetin
Franciscus heeft herhaaldelijk opgeroepen tot vrede en een einde aan de oorlog, hij heeft humanitaire hulp naar Oekraïne gestuurd en heeft onophoudelijk opgeroepen tot gebed voor het "gemartelde" Oekraïense volk. Maar hij heeft over het algemeen geweigerd de schuld te geven aan Rusland of zelfs maar Rusland of president Vladimir Poetin te noemen. 

Het Vaticaan heeft een traditie om agressors niet direct te beschuldigen, in de overtuiging dat diplomatie achter de schermen effectiever is dan openbare uitingen. De Heilige Stoel wil ook graag betrekkingen onderhouden met de Russisch-Orthodoxe Kerk, die het Kremlin krachtig heeft gesteund in de oorlog.

Volgens het Holomodor Museum hebben naast Oekraïne zestien staten de hongersnood in de jaren dertig als genocide erkend: Australië, Ecuador, Estland, Canada, Colombia, Georgië, Hongarije, Letland, Litouwen, Mexico, Paraguay, Peru, Polen, Portugal, de Verenigde Staten en het Vaticaan. Sommige andere landen, zoals Argentinië, Chili en Spanje, hebben het veroordeeld als "een daad van uitroeiing".

Franciscus maakte Turkije in 2015 woedend toen hij vanaf het altaar van de Sint-Pietersbasiliek publiekelijk de slachting van Armeniërs in het Ottomaanse tijdperk tot genocide verklaarde. Deze zomer, tijdens een persconferentie in het vliegtuig op weg naar huis vanuit Canada, was Franciscus het er tevens mee eens dat de poging om de inheemse cultuur in Canada uit te roeien door middel van een door de Kerk geleid schoolsysteem neerkwam op een culturele "genocide", hoewel hij naliet dit te zeggen toen hij in Canada was.