Refopredikanten suggereren te vaak dat de ware christen dramatisch bekeerd moet worden

God 22 augustus 2022 Hendrik Jan van der Heiden
Hendrik Jan van der Heiden

De lezing ‘Het evangelie zonder kleine lettertjes‘ van dr. Gert van den Brink op geloofstoerusting over het ‘aanbod van genade’, zomer 2022, heeft mij geraakt en aan het denken gezet. Wat helder is dat een directe oproep tot het geloof in vele bevindelijke preken ontbreekt. Ook is helder dat het geloof in Christus het enige Middel is tot de zaligheid. Daarin staat Van den Brink in een brede gereformeerde traditie. Het Woord, Luther, Calvijn en vele Puriteinen staan aan zijn kant.

Veel bijbelteksten worden vergeestelijkt. Ook wordt het werk van de Heilige Geest vooral in een beschrijving voor gespiegeld.

Er is iets tragisch aan de hand in preken die in sommige flanken van de gereformeerde gezindte op zondag te horen krijgt. Er worden veel rechtzinnige en degelijke woorden gebruikt. Veel bijbelteksten worden vergeestelijkt. Er wordt hoog opgegeven van zuiverheid en de verkiezende God die naar Zijn recht handelt. Vaak wordt er gepreekt over de noodzaak van de bekering. Ook wordt het werk van de Heilige Geest vooral in een beschrijving voor gespiegeld. Veelal gaat het over de weg waarlangs de zondaar met zijn ervaringen Christus leert kennen. Er zijn ook veel preken die gaan over de toeleidende weg ‘tot’ Christus. Mag er ook gepreekt worden vanuit de Volheid van Christus? Er is veel beschrijvende prediking; welke weg God gaat in he leven van de zondaar.

De Jeugdbond van de Gereformeerde Gemeenten heeft zelfs een livestream met als kop ‘hoe leer ik mijn zonden kennen’. Maar wat is nu het doel daarvan? Simpel: Hoe leer je Christus Jezus kennen. Op Refoweb komen er veel vragen binnen zoals: ‘hoe word ik wedergeboren?, hoeveel zondekennis moet ik hebben om tot Christus te gaan?, enz. enz. Het laat iets zien dat velen de geloofszekerheid missen, bang zijn voor God, bang zijn voor de eeuwigheid, bang zijn om Christus aan te nemen als hun Zaligmaker.

In de orthodoxe opvatting over het geloof, is de gedachte dat de wedergeboorte voor het geloof plaats vindt, en niet door het geloof. Minder bijbels is ook dat de beloften pas gelden op het moment dat de wedergeboorte plaatsvindt, en niet eerder. Dat houdt in dat velen in bevindelijke kringen iets onthouden wordt: Neem Christus aan in de Belofte, en Christus is van u. De vrije ‘evangelische’ kracht van het Woord, het Evangelie, wordt van kracht beroofd, wanneer er te veel de nadruk wordt gelegd op de ellendekennis.

Blijkbaar is ‘geloven’ in de Heere Jezus Christus iets heel bijzonders geworden, wat tot een beperkte groep mensen is voorbehouden.

Blijkbaar is ‘geloven’ in de Heere Jezus Christus iets heel bijzonders geworden, wat tot een beperkte groep mensen is voorbehouden. En, het kerkvolk moet zich spiegelen aan de bijzondere gelovige. Ook is het geloof in de Heere Jezus Christus iets geworden, waarin iedere geloofsdaad ondergeschikt wordt gemaakt aan het ‘ontvangen’ van het geloof door de Heilige Geest. Met name de prediking in de Gereformeerde Gemeenten wil een zogenaamde tussenweg bewandelen tussen een ‘ruim’ en ‘beperkt’ aanbod van genade. Wat dogmatisch ‘ruim’ op papier lijkt; een boodschap aan de onbekeerde 'vraag maar veel', werkt beperkend, verlammend, beangstigend in de praktijk.

Het gaat er natuurlijk allemaal om, of de beloften royaal aan de hoorder – dus voor mij – met geloof (de oproep daarvan) en met bekering (de heiliging van het totale (geestelijk en praktisch) leven) verkondigd wordt. De kern van het Evangelie moet in de prediking altijd overeind blijven staan, en nog belangrijker is, dat de hoorder van het Evangelie, er troost van mag ontvangen.

In de verkondiging van Christus gaat het zeker niet om dogmatisch haarkloverij: onderscheid tussen beloften van het genadeverbond of beloften van het evangelie. Aanbieden of voorstellen – Christus stelt Zich altijd voor – in Zijn Openbaring, dus in het Woord, dus in het Evangelie, dus in de prediking. Dus aan jou en mij. Dogmatiek hoort niet op de kansel thuis. Preken is verkondiging van de blijde boodschap, het goede nieuws: Jezus Christus is gekomen op deze wereld om ons zalig te maken en ons te redden uit onze verlorenheid.

De absoluutheid van de verkiezing – wie verkoren is, wordt zalig – ligt soms als een sluier over het Evangelie heen. Niet de verkiezing moet het uitgangspunt zijn om het Evangelie te preken, maar het Kruis en de opstanding van Christus is het vertrekpunt, waarmee het Evangelie verkondigt moet worden.

De Heilige Geest werkt veelkleurig, en is niet in een model te gieten.

Belangrijk is dat sommige predikanten gewoon eens gingen preken wat er in de tekst staat. Nee, niet vergeestelijken, maar neem de boodschap uit de perikoop in de context door, en dan pas Christologisch preken. Maak ook de boodschap uit de Bijbel relevant voor nu. Daar is een grote behoefte aan, met name onder jongeren.

Leerstellige orthodoxie zonder levend geloof is als een lege schatkist, de rijkdommen van Christus liggen er wel in, maar omdat de sleutel tot het geloof ontbreekt, kunnen de rijkdommen van Christus niet aangenomen worden.

Te vaak is er in eenzijdige prediking gesuggereerd dat de ware christen een dramatische bekering moet hebben, of ze ook in staat moeten zijn om een ‘bepaald’ moment aan te wijzen, waarop ze wederom geboren worden. De plotselinge ‘Op weg naar Damascus-ervaring’ wordt tot norm verheven, waarbij het gewone doorgaande werk van de Heilige Geest enigszins miskent wordt.

De Heilige Geest overtuigt niet alleen van onze zonden en ellenden, maar is in staat om ons verstand met de kennis van Christus te verlichten, door onze wil te veranderen, en stelt ons in staat om Jezus Christus aan te nemen, die ons om niet in het Evangelie wordt beloofd. Maar de wijze waarop de Heilige Geest Zijn werk doet, is in ieders leven heel divers. De Heilige Geest werkt veelkleurig, en is niet in een model te gieten.

Te vaak is er in eenzijdige prediking gesuggereerd dat de ware christen een dramatische bekering moet hebben.

Christus leren kennen is dus waar het over gaat. Christus kennen we met ons hart, met onze verbeelding, met onze herinneringen. Christus is altijd omvattender dan wij kunnen beredeneren. We moeten niet alleen feiten over Christus verzamelen, maar Christus wil ons omhelzen en in Zijn armen sluiten. Christus wil dat wij Hem leren kennen als Heiland, Heere en Vriend. Wat wij over Christus te weten komen is goed en geloofwaardig. Het is hier op aarde echter nog niet de volledige openbaring. We zien uit naar de volmaakte hemelse heerlijkheid. Dat heeft God de Vader aan alle gelovigen beloofd.

Wij hebben veel onbeantwoorde vragen over Christus waarop we in dit leven nooit volledig een antwoord zullen vinden. Wel staan vele antwoorden in de Bijbel. Daar mogen we mee werken, pleitend op de belofte van Christus. Het geloof richt zich immers op het beloftewoord van Christus en niet op het gevoel.
We mogen ons verblijden over wat we wel weten en gretig uitzien naar wat we nog niet in volheid kennen. De waarheid is Jezus Christus. Christus het vleesgeworden Woord. Christus de Gekruisigde. Christus de Opgestane.

Wat kan de gereformeerde gezindte leren van het evangelicalisme?

  • Jezus Christus is het Middelpunt van het Woord.
  • In de kerkdienst staat zowel de Lofprijzing van Jezus Christus centraal.
  • Christologie en Schriftgezag zijn met elkaar verbonden.
  • Trouw blijven aan het Nieuwe Testament als enige document over Jezus Christus.
  • De christelijke orthodoxie is in overeenstemming met de kerkgeschiedenis van alle eeuwen.
  • De openbaring van Christus is niet een aparte fase in de heilsorde, maar geldt voor iedereen, omdat Christus Zichzelf heeft geopenbaard in de Schrift.
  • Het Kruis van Christus is het hart van de theologie. Het is de unieke en noodzakelijke redding, waarin de geweldige liefde van Christus ons getoond wordt.
  • Rechtvaardiging door het geloof is niet alleen de grond, maar ook het middel.
  • Jezus Christus is het kernpunt van het christelijk geloof, zowel in de verkondiging, in de uitnodiging.
  • De kerk is geen instituut, maar een gemeenschap van gelovigen. Gelovigen moeten elkaar bemoedigen en ondersteunen.
  • De theologie is bedoeld om de Bijbelse boodschap over te brengen in de context van deze tijd.
  • De huidige kerkverbanden nemen afstand van eerdere kerkscheuringen, om zo de samenwerking en eenheid in Christus te bevorderen.
  • Ambtsdragers zijn geen heiligen, maar mensen met een speciale taak. Meer niet. Het ambt van aller gelovigen moet meer de nadruk krijgen.
  • Ons gevoel van eigenwaarde moet gefundeerd zijn in het Kruis van Christus.

Met dank aan Alister McGrath.

Beeld: Arjan Boone

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden, behandelt de...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...

Open Doors
Nieuws

Ze verloren alles om hun geloof in Jezus, toch klinkt er hoop in Barneveld

“Ik kon in die donkere cel niet uit de Bijbel lezen. Maar hier in Nederland kunnen jullie dat bij volle daglicht doen. De vraag is: doen jullie dat ook?” Die confronterende vraag stelde Yassir Eric uit Soedan aan de duizenden mensen die zaterdag naar...

Eline Segers
Video

Eline Segers zingt Psalm 146 met bijzondere muzikale begeleiding

Zangeres Eline Segers heeft voor het KRO-NCRV-programma Petrus in het land een muzikale uitvoering van Psalm 146 opgenomen. Ze zingt verschillende verzen uit De Nieuwe Psalmberijming, begeleid door een ensemble onder leiding van musicus Frank van...

Cvandaag Explainer
Video

Worden christenen anders behandeld door de media?

Worden christenen in de media kritisch bevraagd of bewust in een kwaad daglicht gezet? Het gesprek tussen Eva Jinek en SGP-leider Chris Stoffer leidde tot felle reacties en zelfs een juryvertrek. Ook andere media-uitzendingen roepen vragen op over de...

Meerartikelen

Kees van der Staaij
Video

Hoe blijf je staande in roerige tijden? Kees van der Staaij over Bijbels leiderschap

Hoe geef je als christen leiding in een samenleving waarin tegenstellingen soms groot zijn? Voormalig SGP-leider Kees van der Staaij spreekt daarover in de podcast In His Company. Hij deelt persoonlijke en Bijbelse lijnen die hij in zijn politieke...

Belgie
Nieuws

Meer volwassen dopelingen in België, terwijl kerkbezoek verder daalt

De Rooms-Katholieke Kerk in België telt steeds meer volwassen dopelingen, terwijl het aantal kerkgangers verder afneemt. In 2025 lieten 534 volwassenen zich dopen, tegenover 362 een jaar eerder. Dat blijkt uit het negende jaarrapport van de Belgische...

Hongarije
Nieuws

Peiling: meerderheid Hongaren ziet geen positieve invloed katholieke kerk

De katholieke kerk heeft volgens 57 procent van de Hongaren geen wezenlijk positieve invloed op de samenleving. Ook denkt 71 procent dat politieke partijen haar handelen beïnvloeden. Dat blijkt uit onderzoek van Závecz Research, waarvan opdrachtgever...

Outback Explorers
Persbericht

Vaders en zonen op avontuur: Outback Explorers organiseert eerste Vader-Zoon Event

Hoe kun je als vader investeren in de relatie met je zoon? Die vraag staat centraal tijdens het eerste Vader-Zoon Event, dat zaterdag 21 november plaatsvindt in Harskamp. Met avontuurlijke activiteiten en de presentatie van het nieuwe magazine...

Kerstconferentie
Persbericht

HGJB nodigt jongeren uit voor Kerstconferentie 2026: geloof, ontmoeting en verdieping

De HGJB organiseert ook dit jaar haar Kerstconferentie voor jongeren van 17 tot en met 25 jaar. Eind december komen honderden jongeren samen voor Bijbeloverdenkingen, workshops, ontmoeting, sport en creativiteit. De organisatie trekt daarbij samen op...

Muziekgroep Laudate
Persbericht

Muziekgroep Laudate trekt met kersttour langs zeven plaatsen

De christelijke muziekgroep Laudate trekt in december door Nederland met de kersttour Reis door de kerstnacht. In zeven plaatsen verzorgt de band kerstconcerten waarbij samenzang centraal staat. Bezoekers kunnen meezingen met bekende kerstliederen,...

Steve
Nieuws

Pastor en zanger Steve Camp (71) overleden: ‘Hij heeft zijn wedloop volbracht’

De Amerikaanse pastor en zanger Steve Camp is woensdag op 71-jarige leeftijd overleden. Hij leed aan hartfalen, zo maakt zijn familie bekend. Camp was een zeer bekende gospelzanger die zich vaak uitsprak tegen de commercialisering van christelijke...

Joni Eareckson Tada en Jan van den Bosch
Column

Hebben mensen met een beperking in onze kerken en levens een echte plek?

In 1967 brak de zeventienjarige Joni Eareckson Tada haar nek bij een duik in ondiep water. Sindsdien zit ze in een rolstoel. We kunnen veel van de Amerikaanse christin leren, zegt Jan van den Bosch, bestuurslid van Joni and Friends. 'Hebben mensen...

Ceder
Opinie

Vaders doen ertoe. Zowel vóór als na de geboorte

Het is de Week van het Leven. Een week waarin we stilstaan bij de waarde en beschermwaardigheid van ieder mensenleven. Ook het leven dat nog niet geboren is. Want ieder mens is van waarde, vanaf het allereerste begin. Hoe klein en kwetsbaar ook. Maar...

Ds. Ron van der Spoel
Preekverslag

Ds. Ron van der Spoel over stille tijd: “God schreeuwt niet, Hij fluistert”

Je wilt vaker in de Bijbel lezen, maar de drukte van alledag zit steeds in de weg. En als je eindelijk tijd hebt gevonden, dwalen je gedachten af. Ds. Ron van der Spoel herkent die worsteling. Tijdens een bijeenkomst van Stichting Jij daar! in...

Jennifer Lycklama à Nijeholt
Column

Wie God liefheeft, kan zijn verstand niet buiten spel zetten

Filosofie is vaag, abstract en ontoegankelijk. Mogelijk zelfs gevaarlijk voor christenen. Of misschien een tikkeltje elitair. Vraag je mensen waaraan ze bij filosofie denken, dan hoor je soms een van deze reacties. Anderen benoemen juist heel wat...

Arnold Huijgen
Nieuws

Arnold Huijgen blijft jaar langer Theoloog der Nederlanden, jonge theologen nemen afscheid

Theoloog der Nederlanden Arnold Huijgen (foto) blijft een jaar langer in functie. Zijn termijn is verlengd tot november 2027. De twee Jonge Theologen der Nederlanden, Rozamaryn van den Broek-Orsel en Nathan Troost-van Diggelen, kiezen er...