Refopredikanten suggereren te vaak dat de ware christen dramatisch bekeerd moet worden

God 22 augustus 2022 Hendrik Jan van der Heiden
Hendrik Jan van der Heiden

De lezing ‘Het evangelie zonder kleine lettertjes‘ van dr. Gert van den Brink op geloofstoerusting over het ‘aanbod van genade’, zomer 2022, heeft mij geraakt en aan het denken gezet. Wat helder is dat een directe oproep tot het geloof in vele bevindelijke preken ontbreekt. Ook is helder dat het geloof in Christus het enige Middel is tot de zaligheid. Daarin staat Van den Brink in een brede gereformeerde traditie. Het Woord, Luther, Calvijn en vele Puriteinen staan aan zijn kant.

Veel bijbelteksten worden vergeestelijkt. Ook wordt het werk van de Heilige Geest vooral in een beschrijving voor gespiegeld.

Er is iets tragisch aan de hand in preken die in sommige flanken van de gereformeerde gezindte op zondag te horen krijgt. Er worden veel rechtzinnige en degelijke woorden gebruikt. Veel bijbelteksten worden vergeestelijkt. Er wordt hoog opgegeven van zuiverheid en de verkiezende God die naar Zijn recht handelt. Vaak wordt er gepreekt over de noodzaak van de bekering. Ook wordt het werk van de Heilige Geest vooral in een beschrijving voor gespiegeld. Veelal gaat het over de weg waarlangs de zondaar met zijn ervaringen Christus leert kennen. Er zijn ook veel preken die gaan over de toeleidende weg ‘tot’ Christus. Mag er ook gepreekt worden vanuit de Volheid van Christus? Er is veel beschrijvende prediking; welke weg God gaat in he leven van de zondaar.

De Jeugdbond van de Gereformeerde Gemeenten heeft zelfs een livestream met als kop ‘hoe leer ik mijn zonden kennen’. Maar wat is nu het doel daarvan? Simpel: Hoe leer je Christus Jezus kennen. Op Refoweb komen er veel vragen binnen zoals: ‘hoe word ik wedergeboren?, hoeveel zondekennis moet ik hebben om tot Christus te gaan?, enz. enz. Het laat iets zien dat velen de geloofszekerheid missen, bang zijn voor God, bang zijn voor de eeuwigheid, bang zijn om Christus aan te nemen als hun Zaligmaker.

In de orthodoxe opvatting over het geloof, is de gedachte dat de wedergeboorte voor het geloof plaats vindt, en niet door het geloof. Minder bijbels is ook dat de beloften pas gelden op het moment dat de wedergeboorte plaatsvindt, en niet eerder. Dat houdt in dat velen in bevindelijke kringen iets onthouden wordt: Neem Christus aan in de Belofte, en Christus is van u. De vrije ‘evangelische’ kracht van het Woord, het Evangelie, wordt van kracht beroofd, wanneer er te veel de nadruk wordt gelegd op de ellendekennis.

Blijkbaar is ‘geloven’ in de Heere Jezus Christus iets heel bijzonders geworden, wat tot een beperkte groep mensen is voorbehouden.

Blijkbaar is ‘geloven’ in de Heere Jezus Christus iets heel bijzonders geworden, wat tot een beperkte groep mensen is voorbehouden. En, het kerkvolk moet zich spiegelen aan de bijzondere gelovige. Ook is het geloof in de Heere Jezus Christus iets geworden, waarin iedere geloofsdaad ondergeschikt wordt gemaakt aan het ‘ontvangen’ van het geloof door de Heilige Geest. Met name de prediking in de Gereformeerde Gemeenten wil een zogenaamde tussenweg bewandelen tussen een ‘ruim’ en ‘beperkt’ aanbod van genade. Wat dogmatisch ‘ruim’ op papier lijkt; een boodschap aan de onbekeerde 'vraag maar veel', werkt beperkend, verlammend, beangstigend in de praktijk.

Het gaat er natuurlijk allemaal om, of de beloften royaal aan de hoorder – dus voor mij – met geloof (de oproep daarvan) en met bekering (de heiliging van het totale (geestelijk en praktisch) leven) verkondigd wordt. De kern van het Evangelie moet in de prediking altijd overeind blijven staan, en nog belangrijker is, dat de hoorder van het Evangelie, er troost van mag ontvangen.

In de verkondiging van Christus gaat het zeker niet om dogmatisch haarkloverij: onderscheid tussen beloften van het genadeverbond of beloften van het evangelie. Aanbieden of voorstellen – Christus stelt Zich altijd voor – in Zijn Openbaring, dus in het Woord, dus in het Evangelie, dus in de prediking. Dus aan jou en mij. Dogmatiek hoort niet op de kansel thuis. Preken is verkondiging van de blijde boodschap, het goede nieuws: Jezus Christus is gekomen op deze wereld om ons zalig te maken en ons te redden uit onze verlorenheid.

De absoluutheid van de verkiezing – wie verkoren is, wordt zalig – ligt soms als een sluier over het Evangelie heen. Niet de verkiezing moet het uitgangspunt zijn om het Evangelie te preken, maar het Kruis en de opstanding van Christus is het vertrekpunt, waarmee het Evangelie verkondigt moet worden.

De Heilige Geest werkt veelkleurig, en is niet in een model te gieten.

Belangrijk is dat sommige predikanten gewoon eens gingen preken wat er in de tekst staat. Nee, niet vergeestelijken, maar neem de boodschap uit de perikoop in de context door, en dan pas Christologisch preken. Maak ook de boodschap uit de Bijbel relevant voor nu. Daar is een grote behoefte aan, met name onder jongeren.

Leerstellige orthodoxie zonder levend geloof is als een lege schatkist, de rijkdommen van Christus liggen er wel in, maar omdat de sleutel tot het geloof ontbreekt, kunnen de rijkdommen van Christus niet aangenomen worden.

Te vaak is er in eenzijdige prediking gesuggereerd dat de ware christen een dramatische bekering moet hebben, of ze ook in staat moeten zijn om een ‘bepaald’ moment aan te wijzen, waarop ze wederom geboren worden. De plotselinge ‘Op weg naar Damascus-ervaring’ wordt tot norm verheven, waarbij het gewone doorgaande werk van de Heilige Geest enigszins miskent wordt.

De Heilige Geest overtuigt niet alleen van onze zonden en ellenden, maar is in staat om ons verstand met de kennis van Christus te verlichten, door onze wil te veranderen, en stelt ons in staat om Jezus Christus aan te nemen, die ons om niet in het Evangelie wordt beloofd. Maar de wijze waarop de Heilige Geest Zijn werk doet, is in ieders leven heel divers. De Heilige Geest werkt veelkleurig, en is niet in een model te gieten.

Te vaak is er in eenzijdige prediking gesuggereerd dat de ware christen een dramatische bekering moet hebben.

Christus leren kennen is dus waar het over gaat. Christus kennen we met ons hart, met onze verbeelding, met onze herinneringen. Christus is altijd omvattender dan wij kunnen beredeneren. We moeten niet alleen feiten over Christus verzamelen, maar Christus wil ons omhelzen en in Zijn armen sluiten. Christus wil dat wij Hem leren kennen als Heiland, Heere en Vriend. Wat wij over Christus te weten komen is goed en geloofwaardig. Het is hier op aarde echter nog niet de volledige openbaring. We zien uit naar de volmaakte hemelse heerlijkheid. Dat heeft God de Vader aan alle gelovigen beloofd.

Wij hebben veel onbeantwoorde vragen over Christus waarop we in dit leven nooit volledig een antwoord zullen vinden. Wel staan vele antwoorden in de Bijbel. Daar mogen we mee werken, pleitend op de belofte van Christus. Het geloof richt zich immers op het beloftewoord van Christus en niet op het gevoel.
We mogen ons verblijden over wat we wel weten en gretig uitzien naar wat we nog niet in volheid kennen. De waarheid is Jezus Christus. Christus het vleesgeworden Woord. Christus de Gekruisigde. Christus de Opgestane.

Wat kan de gereformeerde gezindte leren van het evangelicalisme?

  • Jezus Christus is het Middelpunt van het Woord.
  • In de kerkdienst staat zowel de Lofprijzing van Jezus Christus centraal.
  • Christologie en Schriftgezag zijn met elkaar verbonden.
  • Trouw blijven aan het Nieuwe Testament als enige document over Jezus Christus.
  • De christelijke orthodoxie is in overeenstemming met de kerkgeschiedenis van alle eeuwen.
  • De openbaring van Christus is niet een aparte fase in de heilsorde, maar geldt voor iedereen, omdat Christus Zichzelf heeft geopenbaard in de Schrift.
  • Het Kruis van Christus is het hart van de theologie. Het is de unieke en noodzakelijke redding, waarin de geweldige liefde van Christus ons getoond wordt.
  • Rechtvaardiging door het geloof is niet alleen de grond, maar ook het middel.
  • Jezus Christus is het kernpunt van het christelijk geloof, zowel in de verkondiging, in de uitnodiging.
  • De kerk is geen instituut, maar een gemeenschap van gelovigen. Gelovigen moeten elkaar bemoedigen en ondersteunen.
  • De theologie is bedoeld om de Bijbelse boodschap over te brengen in de context van deze tijd.
  • De huidige kerkverbanden nemen afstand van eerdere kerkscheuringen, om zo de samenwerking en eenheid in Christus te bevorderen.
  • Ambtsdragers zijn geen heiligen, maar mensen met een speciale taak. Meer niet. Het ambt van aller gelovigen moet meer de nadruk krijgen.
  • Ons gevoel van eigenwaarde moet gefundeerd zijn in het Kruis van Christus.

Met dank aan Alister McGrath.

Beeld: Arjan Boone

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Of beluister op:

Meerartikelen

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

Bijbel
Nieuws

Statenvertalers bouwden voort op oudere Bijbelvertaling

Meer dan de helft van de tekst van het Oude Testament in de Statenvertaling komt overeen met de oudere Deux-Aesvertaling. Dat blijkt uit onderzoek van Kees Jan van Linden, die maandag 16 november promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. De...

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die gericht waren...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Meerartikelen

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...