Nieuw Advies CIO
CIO verwijst in het nieuwe advies allereerst naar het vorige advies.  Daarin legden ze de nadruk op het zorgvuldig hanteren van de anderhalve meter afstand tijdens kerkdiensten en het opvolgen van basisregels. Ook nu blijft dit volgens de overkoepelende organisatie van kerken van groot belang. Er komt echter nog een advies bij. Na de persconferentie van afgelopen vrijdag drukte Rutte naar aanleiding van een vraag van het Reformatorisch Dagblad de kerken al op het hart liever geen diensten na 17.00 uur te organiseren. Ook Ferd Grapperhaus, demissionair minister van Justitie en veiligheid, deed tijdens een overleg een dringend beroep op kerken en andere religieuze koepels.

De overkoepelende organisatie van kerken sluit zich daarbij aan: ‘Het CIO doet een dringende oproep aan de bij CIO aangesloten kerkgenootschappen om alternatieve mogelijkheden te benutten voor de kerkdiensten die na 17 uur beginnen of nog niet afgelopen zijn, zoals een digitale uitzending van deze diensten of, waar dit niet goed mogelijk is, een eerder aanvangstijdstip te kiezen’, schrijf men op haar website.

‘Het betreft een dringende oproep, geen wettelijke verplichting’, vult CIO aan. ‘Wanneer er zwaarwegende redenen zijn om een kerkdienst na 17 uur te laten plaatsvinden, zijn alle overige maatregelen van toepassing zoals in ons eerdere advies uitgewerkt.’

In het advies van CIO, dat afgelopen zaterdag naar buiten werd gebracht, stond men ook stil bij Advent: ‘Komende zondag, 28 november, is de eerste van de 4 zondagen van de Advent: de tijd van verwachten en toeleven naar het Kerstfeest. Wij hopen dat we ondanks deze verscherpte maatregelen een goede adventstijd mogen beleven. Wanneer de maatregelen voldoende effect zullen hebben, zal het hopelijk mogelijk zijn om op een gepaste wijze het Kerstfeest te vieren.’

Reacties kerken
Vanuit de kerken werd er ook al snel gereageerd op de persconferentie én het advies van CIO. Zo plaatsen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) de oproep van de minister van Justitie en veiligheid en die van het CIO op haar website, zonder daar verder veel commentaar bij te geven: ‘In de komende week buigt het CIO zich over de verdere uitwerking van de maatregelen voor de kerken. De regiegroep corona van de CGK komt volgende week met een nieuwsbrief.’ Toch waren er in heel Nederland al kerken binnen dit verband die besloten om de avonddienst te vervroegen of zelfs enkel digitaal te organiseren.

Hoewel er vanuit de synode van de Gereformeerde Gemeenten nog geen reactie kwam op het aangescherpte advies van CIO, waren er wel al meerdere kerken die besloten om de avonddienst naar de middag te verplaatsen. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) laat op haar website weten het advies van CIO over te nemen en verder af te wachten op het aanvullende advies van die organisatie dat in de loop van de week zal komen. Veel PKN-gemeentes gaven daar zondag direct gehoor aan door de avonddienst te vervroegen.

Toch waren er ook genoeg kerkelijke gemeenten waar zondag ‘gewoon’ een avonddienst werd georganiseerd. Enerzijds omdat het te kort dag was om de dienst te vervroegen, anderzijds omdat men daartoe het recht heeft en sommige kerken de toegevoegde waarde van het vervroegen van kerkdiensten niet zien. Of zoals de Urker predikant ds. A. C. Uitslag desgevraagd in Trouw zei: “Een eredienst scharen wij ook onder essentiële zaken.”