Niets is zo kostbaar als echte verzoening, schrijft Hans Joachim Iwand (1899–1960). Hij weet waar hij het over heeft, als theoloog en predikant in het verscheurde Duitsland rond de Tweede Wereldoorlog. Een generatie later spreekt ook de toonaangevende theoloog Eberhard Jüngel (1934) indringend over verzoening, dit keer middenin de godsleer, terwijl in het herstellend Europa verhoudingen normaliseren maar het atheïsme terrein wint. Beide theologen geloven hartstochtelijk dat vrede en verzoening alleen te vinden zijn door een diepgaande confrontatie met de waarheid van het kruis van Christus.

Cees-Jan Smits onderzoekt hoe Iwand en Jüngel spreken over grote vragen rond de verzoeningsleer. Het zijn vragen die ook in de Nederlandse context telkens weer opspelen. Hoe kan het sterven van Christus, lang geleden, ons verzoenen met God? Wat is de ‘logica’ van de weg van kruis en opstanding? En raakt de verzoening alleen de kerk of ook de wereld?

Het denken van Iwand en Jüngel blijkt te cirkelen om wat de auteur benoemt als ‘plaatsbereiding’. Al in Genesis 3 klonk de vraag aan Adam: ‘Waar ben je?’ Sindsdien hebben verzoening en vergeving alles te maken met de eigenaardige notie van onze plaats. Waar het woord ‘plaatsvervanging’ niet expliciet in de Bijbel voorkomt, spreekt Johannes 14:3 wel over een plaats die door Christus ‘bereid’ is. Dat blijkt bij Iwand en Jüngel aanknopingspunten te bieden voor een theologie die enerzijds diep verworteld is in de Reformatie (Luther) en anderzijds voluit het gesprek aangaat met de moderniteit. Het verzoenend werk van Christus komt ons ook nu nog nader dan we onszelf nabij zijn.
Curriculum Vitae

Nanning Cornelis Smits werd op 10 februari 1986 geboren te Amersfoort. Van 1998 tot 2004 doorliep hij het gymnasium (Latijn) aan de Jacobus Fruytier Scholengemeenschap te Apeldoorn. Na in het collegejaar 2004/5 enkele maanden Biomedische Technologie te hebben gestudeerd aan de Universiteit van Twente te Enschede, wisselde hij van studie en vervolgde het jaar met de Vooropleiding Klassieke Talen (Grieks) te Kampen. De bachelor Theologie aan de Universiteit te Apeldoorn sloot hij af met een scriptie over het zondebegrip bij de vroege Dietrich Bonhoeffer, onder de titel ‘Adam en Ik’. De master, met als hoofdvak dogmatiek en als bijvakken Oude en Nieuwe Testament, werd in januari 2012 afgesloten met een scriptie over de verzoeningsleer van Eberhard Jüngel (cum laude). Hierna werd hij in deeltijd wetenschappelijk medewerker voor de systematische vakken aan laatstgenoemde universiteit, naast een aanstelling aan de kerk-, cultuur- en opinieredactie van het Reformatorisch Dagblad. In 2015 werd hij toegelaten bij het admissie-examen van de Christelijke Gereformeerde Kerken, waarna hij in 2017 werd bevestigd als predikant van de christelijke gereformeerde kerk te Purmerend. Hij is in 2008 getrouwd met Willemien Schilder. Samen hebben zij vier kinderen: Sophie (2010), Rick (2012), Willem (2014) en Carlijn (2019).