Open brief aan alle reformatorische kerken (deel 2)

Column31 oktober 2019 Conny Luchtenburg-van Cappellen
Conny Luchtenburg-van Cappellen

Alweer twee jaar geleden schreef Conny Luchtenburg-van Cappellen rond Hervormingsdag deze ‘open brief aan alle reformatorische kerken’. De brief werd veel gelezen en er was wederzijdse bemoediging. In deze vervolgbrief vraagt ze zich af of het doel van haar schrijven is bereikt; of toch niet?

Inmiddels zijn we allerlei kerkelijke discussies, besluiten en verklaringen rijker. Of wij hier wijzer van worden, en in het bijzonder onze jonge mensen, blijft maar zeer de vraag. Of de wereld om ons heen hier iets positiefs door meekrijgt, kan ik me nog minder voorstellen. We laten nog wel weten hoe principieel we over abortus, euthanasie of anders-geaardheid denken. Maar verder kennen en dús begrijpen ze ons niet; en dat snap ik helaas steeds beter. De kostbare tijd die we van God krijgen is vast niet bedoeld om te gebruiken voor eindeloze discussies rondom bijvoorbeeld kringgebeden, opwekkingsliederen of kanselruil. In deze tijd van kerkverlating is het pure noodzaak te zoeken naar onderlinge verbinding in plaats van de focus op eigenheid. Het gaat ons toch allemaal om dezelfde kern: God liefhebben boven alles en onze naaste als onszelf; of toch niet?

Soms komt er een heerlijke lichtstraal door een scheur in de zware kerkmuur om vervolgens te zien dat een synodebesluit het weer radicaal dichtstopt.

Lichtstraal en Luther
Soms komt er een heerlijke lichtstraal door een scheur in de zware kerkmuur om vervolgens te zien dat een synodebesluit het weer radicaal dichtstopt. Kerkordelijke zaken lijken steeds meer boven liefdevolle eenheid te gaan, wat ook een bepaald beeld naar buiten toe neerzet. Terwijl de Heere Jezus vol ontferming bad: ‘opdat zij allen één zijn en de wereld Mij door hen leert kennen’. In het Nieuwe Testament worden we steeds geroepen om net als Hem neer te knielen naast Zijn geschapen mensheid; óók de mens die ik het allerminst begrijp. Waarom bewaken we dan nog steeds de kerkmuren terwijl we van al onze welgestelde kerken beter drempelloze evangelisatieposten kunnen maken? Het gaat mij niet om alle tradities of gewoonten van kerk of kerkverband de deur te wijzen, maar de God van de Bijbel moet wel het stralende middelpunt zijn en alle eer ontvangen die Hij zó verdient. Onze zelfgemaakte beelden zorgen nu vaak voor lauw- en flauwheid. Op 31 oktober vieren we weer Hervormingsdag en mijn vraag is: hoe blij en enthousiast zou Maarten Luther het met ons meegevierd hebben?

Ikkerig en hebberig
Allerlei ontwikkelen bevestigen mijn gevoel dat de kerk haar (be)ziel(ing) weer moet terugvinden in GOD alleen. Misschien hebben we te veel mystiek en Godsverwondering in Dordt achtergelaten. Hoe langer ik nadenk over de tegenwoordige kerkverlating en kerk(ver)binding, des te meer kom ik tot één conclusie.

Terwijl de stormen van secularisatie over ons heen razen, zijn we God net als de wereld om ons heen verloren in de kleine dagelijkse dingen. Hij heeft Zijn plaats in de hemel gekregen. Daarom komen we nauwelijks aan de dankbaarheid toe. De opdracht die de Heere Jezus ons tijdens Zijn leven op aarde gaf om elkaar te dienen en de voeten te wassen, lijkt ons zwaar te vallen. Zijn we in onze kerken niet teveel aangestoken door een tegenovergestelde (tijd)geest van ‘ikkerig en hebberig’ in plaats van de Heilige Geest die Zich dankbaar op een genadig God en mijn naaste richt? Voor wat betreft de kerkgang op zondag ontneemt het gordijn van de uitverkiezing ons het zicht op Wie de drie-enige God in Zijn Woord wilt zijn voor een zondig mens en Zijn schepping. Dus is ‘geloof en bekering’ voor de gemiddelde kerkganger ‘íets in plaats van Iemand’ geworden waarop levenslang gewacht wordt. ‘Mijn volk gaat ten gronde door het gebrek aan kennis’ staat er in Hosea 4. Ondertussen verslaat de mammon zijn duizenden.

Voor wat betreft de kerkgang op zondag ontneemt het gordijn van de uitverkiezing ons het zicht op Wie de drie-enige God in Zijn Woord wilt zijn voor een zondig mens en Zijn schepping.

De kerkreformators hebben notabene juist tegen vergelijkbare misstanden opgetreden. Vandaag luid ik daarom die noodklok opnieuw, in de wetenschap dat velen (ook predikanten uit mijn kerkverband) dit gebaar biddend onderschrijven.

Hulpverlening en Heilige doop
Onze (jonge) mensen bij de kerk houden door een warme opvoeding met waardevolle regels van generaties geleden; daarmee alleen gaan we het niet redden. De jeugd gaat liever voor openheid en heeft niet voldoende meer aan een antwoord ‘zo is het nu eenmaal of zo hebben we het altijd gedaan’. Ook zorgt de kracht van het mobieltje met internet ervoor dat ze al jong de hele wereld over zwerven. Ze schakelen continu tussen verschillende werelden en zijn veel (wereld)wijzer dan ouders in de gaten hebben. Achter een kritische houding ten opzichte van het geloof zit vaak het verlangen naar erkenning en voorbeeldgedrag verborgen. Ik geloof dat jongeren helemaal niet negatief staan tegenover een oprecht geloof, maar dat zij door het zorgvuldig opgebouwde systeem van de geloofsleer heen prikken.

De veiligheid van de gezins- school- en kerkmuren gaf altijd veel goeds en we weten inmiddels tot in de puntjes hoe God Zijn volk bekeerd. We maken ons zorgen over de voor- of onvoorwaardelijke beloften in de Bijbel, de staten en standen in het genadeleven en de echtheid van onze zondekennis. Maar hoe we de Heere God in dit hedendaagse leven kunnen ‘vinden en kennen’ is complex geworden. Hij lijkt zo ver en onbereikbaar. Daardoor hebben boze verwarrende machten ingang en moeten we altijd leven met angst voor dood en hel. Om het over de wederkomst maar niet te hebben. Soms verstoppen we onze angst in vormendienst, uiterlijkheid of identiteit. Dat kan ons houvast geven. De psychische noden zoals burn-out, depressies of verslavingen treffen ons net als de wereld om ons heen in de kern van onze veilige haven. We laten onze kinderen labelen met allerlei diagnoses. Maar hoeveel troost geeft het label van Gods verbond ‘de Heilige Doop’ ons nog?

Ik geloof dat jongeren helemaal niet negatief staan tegenover een oprecht geloof, maar dat zij door het zorgvuldig opgebouwde systeem van de geloofsleer heen prikken.

Constatering en contact
Het gevaar van dit soort open brieven is dat het bij ernstige constatering of veroordeling blijft zónder nieuwe daadkracht. We hebben lang genoeg de tijd gehad om druk met onszelf te zijn. Het is de hoogste tijd dat we met beide voeten de Hollandse modder ingaan. Daar hebben we elkaar en de hulp van onze kerkleiding héél hard bij nodig. Ik wijs geen veroordelende vinger, wetend dat er juist ook onder predikanten en kerkenraadsleden veel eenzame strijd op dit gebied is. We delen dezelfde zorgen. Daarom doe ik een dringende oproep: zet de vensters van de hemel wijd open en breng het ruime Bijbelse evangelie dichtbij iedereen. Maar ook vooral door persoonlijk contact en pastorale zorg waarin meer geluisterd wordt dan overtuigd. Als je praat, kun je immers niet luisteren. De Heilige Geest overtuigd ons Zelf van de Waarheid.

Ons leven lang afwachten ‘of het mocht komen staan te gebeuren’ dat staat haaks op de hele breedte van de Bijbel waarin God laat zien dat Hij werkt door Woord en Geest op een manier Die Hij Zelf bepaald. Passend bij (leef)tijd, karakter, achtergrond en levensgeschiedenis. God en Zijn Genade in de Heere Jezus is gewoon nooit te bevatten of begrijpelijk te maken. Op die Rots mag onze ziel (uit)rusten; vertrouwend op Hem alleen en Zijn voetstappen drukkend. Ik verwonder mij steeds meer over de beloften van God in de Bijbel en Zijn liefde in de tien geboden. De wet heeft Hij in Zijn oneindige wijsheid niet gegeven als egocentrisch geselwerktuig, maar als doel om ons dichter bij Hem en de ander te houden. Maar juist díe eenvoudige boodschap gaat er heden ten dage nog steeds lastig bij ons in. We zijn liever ijverig in de godsdienst.

Díe eenvoudige boodschap gaat er heden ten dage nog steeds lastig bij ons in. We zijn liever ijverig in de godsdienst.

Verheuging of vergissing
Steeds vaker vraag ik mezelf af: wat zal er gebeuren als we straks met z’n allen voor de troon van de allerhoogste Koning staan en alle kerkmuren wegvallen? Zal Hij ons, menselijk en eerbiedig gesproken, prijzen om ons ijverig strijden voor de waarheid? Zal Hij ons bedanken voor onze inzet, het twee keer per zondag naar de kerk gaan en het bewaken van de kerkelijke waarden en normen? Zal Hij ons verheugd verwelkomen wanneer we psalmen-zingend de doods-Jordaan oversteken? Het zou allemaal kunnen, maar toch ben ik bang dat we ons op bepaalde punten ernstig vergissen. Op grond van de Bijbel zal ‘de grote IK-BEN’ ons namelijk vragen: ‘wie was je voor Mij en mijn minste mens op aarde?’.

Vuur en vlam
Laten we de bril van ónze stellige waarheden toch eens afzetten. Dan komt Gods Geest en ontstaat de liefde die eenheid zoekt, omdat we (leren te) kijken door de ogen van Jezus. Dat geeft de enige juiste focus. Dan kunnen we met een weidse blik door de ‘contactlens’ van de Bijbel over alle mensgemaakte muren naar God, naar elkaar en naar onze naasten kijken. Laten we biddend teruggaan naar de levenshouding van de vroege kerk. Daar waar we naast de ander neerknielen in de nood van het leven, geeft Hij Zijn rijke zegen. Laten we elkaar bij de hand nemen en leiden naar de Heere Jezus. Waarom het elkaar zo moeilijk maken? Dat we het vuur van Gods Geest níet gebruiken om elkaar af te branden, maar om elkaar in vuur en vlam voor Hem en onze naaste te zetten!

Dit artikel is geschreven door Conny Luchtenburg-van Cappellen. Vragen of opmerkingen kun je per e-mail naar haar sturen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#330 Jeffrey & priester Jos Strengholt over ChristenUnie/SGP in Europa en Gaza
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

EP
Nieuws

65 procent SGP-stemmers positief over hernieuwde samenwerking met CU in Europa

Maar liefst twee derde van de SGP-stemmers staat positief tegenover een nieuwe samenwerking met de ChristenUnie in Europa. Dat blijkt uit een peiling die het Reformatorisch Dagblad hield onder haar lezers.  Kort na de verkiezingen in 2019 besloten Ch

Reinette Klever
Nieuws

Christelijke hulporganisatie bekritiseert kandidatuur 'PVV-minister'

Noodhulporganisatie ZOA is verbaasd over de kandidatuur van Reinette Klever (foto) als nieuwe minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. “Het is een verrassende keuze”, aldus Chris Lukkien, CEO van ZOA. “Niet alleen van de former

Adnan
Positief nieuws

In die nacht zag Adnan als moslim Jezus in een droom

Adnan had in zijn leven meerdere keren de Koran bestudeerd, maar veel verzen riepen vragen op. Toen hij met zijn vragen bij de mullah kwam, kreeg hij geen antwoorden. “Je hebt kwade gedachten”, zei hij en wees Adnan de deur. “Ik was boos en verward”,

Psalm 22:22
Verdieping

Met deze psalm kun je je grote verdriet uitschreeuwen naar God

In de kerkelijke traditie is Psalm 22 de ‘psalm van het lijden’. Hij begint met de vraag die al ontelbaar veel mensen in tijden van verdriet hebben gesteld: ‘God, waarom?’ David beschrijft in deze psalm een geweldig moeilijke periode. In heftige taal

Opperrabbijn Binyomin Jacobs
Video

Opperrabbijn Binyomin Jacobs deelt zijn ervaringen met Jodenhaat

Opperrabbijn Binyomin Jacobs wordt regelmatig op straat uitgescholden omdat hij er Joods uitziet. Waar komt antisemitisme vandaan, en wat kun je ertegen doen? Is het bestrijden van Jodenhaat een taak van de overheid? Wanneer gaat kritiek op Israël de

Pastor Paul Kintaama
Video

Pastor Paul Kintaama startte een kerk in één van de armste wijken van Uganda

Katwe is één van de armste wijken van de Ugandese hoofdstad Kampala. Er wonen mensen in slechte, kleine huisjes van vooral golfplaten. Kinderen zwerven op straat, tussen het vuil en het open riool. Jongeren maken de buurt onveilig. Juist op deze plek

Ds. A. C. Borsje
Video

Volgens ds. Borsje doen ouders er niet verstandig aan om hun kind op zondag in bed te laten liggen

"Ik weet niet of je je kind het beste gunt als je zegt: ‘Blijf maar liggen.' En meteen als ik dit zeg, weet ik hoe teer het is. Onze oudste is nog maar 16, maar je zult er maar een hebben van 18 die niet meer wil. Ik kijk maar naar die vader van die

Herman van Wijngaarden
Verdieping

Het is een handicap om de Bijbel gezaghebbend te laten spreken

Jongeren hebben terecht of onterecht het idee dat je met de Bijbel alle kanten uit kunt. Wat we daar verder ook van vinden: het is een handicap om de Bijbel gezaghebbend in hun leven te laten spreken. Daarom geef ik vijf praktische aanbevelingen waar

Meerartikelen

Jan en Nellie van Dooijeweert
Video

Terugkijken: Jan en Nellie van Dooijeweert beantwoorden Refoweb-vragen

In onderstaande aflevering van 'Pastorie online', een programma van Refoweb.nl op de Reformatorische Omroep, zijn Jan en Nellie van Dooijeweert te gast. Ze zijn al vanaf 2005 actief als panellid van de vragenrubriek en leverden maar liefst 371 antwoo

De Wereld Rond
Podcast

Zendingswerker deelt ervaringen in podcast: Cees van Harten

In deze podcastaflevering van 'De Wereld Rond' vertelt Cees van Harten onder meer dat zending geen marathon is. Ook legt hij uit hoe hij aan die wijsheid komt. Samen met zijn vrouw Rommy was Cees zo'n 25 jaar te vinden op het zendingsveld, van Papoea

Jakob van Wielink
Video

Jakob van Wielink wijst op vijf belangrijkste factoren van falend leiderschap

Leiderschap kun je zien als een reis naar invloed, impact en resultaat. Die reis kent vele uitdagingen. In deze video leer je van Jakob van Wielink - partner bij De School voor Transitie - over de vijf belangrijkste faalfactoren van leiderschap. Je o

Dr. C. A. van der Sluijs
Column

Kan een kerkorde scheiding brengen als het er echt op aankomt?

‘Hervormd bloed: 2004 een geding met de kerkorde of met broeders?’ Aan de hand van dit thema werd vorige week een symposium gehouden ter gelegenheid van het 50-jarig ambtsjubileum van dr. R. van Kooten. In zijn bijdrage lichtte prof. dr. W. van Vlast

Stoffer
Nieuws

SGP hekelt samenwerking kabinet met Palestijnse Autoriteit: "Gevaarlijke route"

De SGP heeft Kamervragen gesteld omdat het demissionaire kabinet de banden met de Palestijnse Autoriteit (PA) aanhaalt. Er is zelfs een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. SGP-leider Chris Stoffer stelt dat het een verkeerd signaal op het verkeerd

pakistan
Nieuws

Vijf Pakistaanse christenen in enkele dagen tijd om het leven gekomen tijdens schoonmaakwerk

In een paar dagen tijd zijn er vijf christenen in Pakistan om het leven gekomen tijdens het schoonmaakwerk dat ze uitvoerden. Ze ademden daarbij giftige gassen in wat hen fataal werd. Volgens Morning Star News krijgen de christenen niet de juiste uit

Jan Macdaniel
Video

Jan Macdaniel (VGS): "Plannen van coalitie schuren met vrijheid van onderwijs"

In het hoofdlijnenakkoord van de PVV, VVD, NSC en BBB staat dat de vrijheid van onderwijs niet wordt gewijzigd. Toch is niet iedereen daar gerust op. In het tv-programma Uitgelicht! stelt Jan Macdaniel, jurist en beleidsadviseur van de Vereniging voo

Ds. M. Klaassen
Video

Ds. Klaassen wijst op noodzaak om tegen zonde te strijden: "Zaak tussen leven en dood"

"Wat deed je de laatste keer toen je in verzoeking kwam en je met de zonde geconfronteerd werd?", die indringende vraag stelde ds. M. Klaassen onlangs aan zijn toehoorders in een preek. De hersteld hervormde predikant wees op het belang om tegen de z

Ds. J. A. W. Verhoeven
Verdieping

In onze lege cultuur hebben we een theologie van de schepping nodig

Wij leven in een cultuur waarin mensen zich ontworteld voelen. Elke vorm van geestelijke bestaanszekerheid is grondig geruïneerd. Wat blijft er over? Alleen nog het ik. Ik, zonder verband, zonder thuis, zonder doel. Deze situatie roept om hernieuwde

Jacques Brunt
Video

Jacques Brunt stelt confronterende vraag: "Hoe staat het met je stille tijd?"

"Hoe staat het er op dit moment voor met je stille tijd? Lees je dagelijks nog in je Bijbel en heb je contact met je hemelse Vader door middel van gebed? Zoek je Zijn aangezicht? Hoor je Zijn stem nog? De Bijbel zegt: ‘Mijn schapen horen Mijn stem.’

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt waarom God ons als Zijn geliefde zonen en dochters ziet

"Jij bent Mijn geliefde Zoon, in Jou vind ik vreugde.’ Besef je wel dat God dat ook tegen jou zegt als je opnieuw geboren bent? Als jij gelooft in de Heere Jezus, dan ben je met Hem verbonden. In Christus sta jij in de Jordaan en zijn deze woorden oo

Psalmen Challenge
Podcast

Psalmen Challenge: in deze podcast bespreken christenen Psalm 42

 Symfonie van het hart is de psalmenchallenge die jou voorziet van alles wat je nodig hebt om het hele psalmenboek uit de Bijbel door te gaan. Teun van der Leer, Remko Ongersma en Peter Kruijt, de initiatiefnemers van de Psalmen Challenge, bespreken