"De dominee uithangen heeft in het leger geen zin"
"De Heere heeft mij geroepen om wie ik ben en niet om wie ik zou moeten zijn. In het leger de dominee willen uithangen heeft dan ook geen zin," zegt ds. J. den Boer. De hersteld hervormde predikant heeft als legerpredikant mogen dienen in onder andere Bosnië en Afghanistan. CIP.nl zocht Den Boer op in zijn woonplaats Nieuwleusen.
Als 5-jarige voelde Den Boer zich al aangetrokken om het Evangelie te verkondigen. "In de puberteit verdween dat verlangen even. Toen ik als 16-jarige in militaire dienst ging, kwam dat verlangen weer terug." In het leger organiseerde de predikant bijbelstudiegroepen. Dat vond hij zo leuk om te doen dat hij als dertiger theologie ging studeren. Dat had tot gevolg dat hij tien jaar geleden kerkdiensten leidde in Afghanistan. "Ik ben gemaakt voor het basispastoraat," vertelt hij. "Wat ik daarmee bedoel? In gesprek zijn met mensen die vervreemd zijn van het Evangelie of die boodschap helemaal niet kennen. Dat vind ik heel mooi werk."
Iedereen heeft interesse
In Afghanistan kwam Den Boer in aanraking "met gasten die niet veel met het christelijk geloof hebben. Toen we een poosje met elkaar optrokken, kwamen ze uit beleefdheid naar mijn kerkdienst. Op die momenten komt het erop aan om het Evangelie duidelijk te maken. Weet je, mensen hebben altijd belangstelling voor de boodschap van Jezus Christus. Voor die gasten was het Evangelie ook nog eens iets nieuws. Als ik vertel wat mijn drive is als legerpredikant en wat er in de Bijbel staat, komen er vanzelf vragen als: 'wie is Jezus?' Dan is het een kwestie van zaaien."
De predikant werkte in een koffiebar. "Daar dronk ik koffie met die gasten en ontstond er een band. En als er relaties ontstaan, krijgt het Evangelie ruimte." Zijn eerste preek in Kandahar zal hij nooit meer vergeten. "Ik dacht: 'ik vertel uit Het Boek, want dat is wat makkelijker te begrijpen voor die gasten'. Na twee diensten zeiden ze tegen mee: 'Hé doom (afkorting van dominee, red), dat moet je niet meer doen', waarna ze wijzend naar de Statenvertaling zeiden: 'wat je voorlas is mensentaal en dat is Gods taal'. Zelfs voor hen was Gods taal interessanter dan de Jip en Janneke-taal waarmee ik aan de slag ging."
Bommen en granaten
In totaal verbleef Den Boer vijf maanden in Afghanistan. "Het was de mooiste periode in mijn leven," blikt hij terug. En dat terwijl er op zijn locatie dagelijks werd geschoten. "Ik heb meegemaakt dat er op tien meter afstand van onze tent een bom ontplofte. Op die momenten besefte ik: 'als die bom op ons afkwam, was ik er niet meer geweest'. Maar tegelijkertijd ging het leven gewoon door. Ik wist dat ik in een oorlogsgebied aan het werk was en stelde mij daar gewoon op in. Ik heb ook niet wakker gelegen van mogelijke bommen die onze tent zouden kunnen raken."
Volgens De Boer zijn de verschillen tussen dienen als legerpredikant in Afghanistan en gemeentepredikant op de Biblebelt minimaal. "De basis is overal hetzelfde. Je kunt wel weten hoe een auto werkt, maar als je er nooit in hebt gereden weet je niet hoe het werkt. Ook als gemeentepredikant moet je je verdiepen in mensen en relaties opbouwen. Het verschil met leven als legerpredikant is echt niet zo groot. Wel is het in het leger gemakkelijker. Als legerpredikant vertel je iets nieuws en schrijf je als het ware op een blanco blad, terwijl hier in Overijssel de blaadjes staan vol geschreven."
Jezelf blijven
De grootste les die de 63-jarige predikant leerde is: blijf gewoon jezelf. "De Heere heeft mij geroepen, maar wel om wie ik ben en niet om wie ik zou moeten zijn. Je kunt de dominee uit willen hangen, maar dat kan geen roeping op zich zijn. In het leger prikken die gasten daar bovendien dwars door heen. Je kunt de 'jas' van een dominee of majoor aantrekken, maar dat interesseert ze niks. In het leger gaat het er niet op wat je bent, maar wie je bent. Mijn roeping is daarom geen dominee of basispastoraat. Tegen mijn kinderen zeg ik altijd: 'Doe waar je goed in bent en niet waarin je goed wil zijn.'"
Sinds Den Boer terugkeerde uit Afghanistan, staat hij iedere zondag twee keer op de kansel. Op de preekstoel gebruikt de predikant nog steeds voorbeelden uit zijn tijd als legerpredikant. "Dat deed de Heere Jezus ook. Voortdurend vertelde Hij gelijkenissen. Met al mijn lek en gebrek mag ik als dominee ook voorbeelden uit het dagelijks leven gebruiken, in de hoop dat het Evangelie dichterbij mensen komt."
Praatmee