Bewijs van hervormingen Hizkia? Gevonden steen wijst erop, zegt Israëlische universiteit

Nieuws 20 juni 2026 2 minuten Redactie
Hizkia's tunnel, ter illustratie
YouTube

Een recent onderzoek van de Bar-Ilan Universiteit suggereert dat een steen van 2.750 jaar oud die gevonden is in een Israëlitische villa bij Tel Eton, ten zuiden van Jeruzalem, mogelijk archeologisch bewijs levert voor de bijbelse hervormingen van koning Hizkia. Dat meldt All Israel News.

Professor Avraham Faust, de auteur van de studie, stelt dat de steen mogelijk dienstdeed als een massebah, een staande steen die veel voorkwam in religieuze contexten in het oude Oosten. De schijnbare vernietiging ervan zou kunnen aansluiten bij Hizkia's campagne om lokale aanbiddingsplaatsen en religieuze symbolen buiten Jeruzalem uit te schakelen, zoals in de Bijbel beschreven wordt.

De steen heeft een gewicht van ongeveer 750 kilogram en is 1,4 meter hoog. Deze staande stenen, of masseboth, waren volgens prof. Faust een algemeen religieus gebruik in het oude Midden-Oosten, vanaf de prehistorie tot ver daarna, en zijn zowel archeologisch als in geschreven bronnen, inclusief de Bijbel, terug te vinden. De exacte betekenis ervan blijft een discussiepunt, maar alle experts zijn het erover eens dat ze in religieuze settings gebruikt werden.

Te zwaar
Aanvankelijk was de steen onderdeel van een typisch Israëlitisch vierkamerhuis. Na de verwoesting van dit huis lijkt de steen verwijderd en hergebruikt te zijn. De opgravingen vonden plaats tussen 2014 en 2015, maar de onderzoekers herkenden de betekenis ervan pas later. "We begrepen niet meteen wat we hadden gevonden," vertelde Faust aan The Times of Israel. "We dachten dat de stenen laag deel uitmaakte van de instorting van een muur, en dat de grote steen daarvan deel uitmaakte. We verwijderden alle andere stenen, maar de grote was veel te zwaar. We overwogen aanvankelijk die in stukken te breken om het gemakkelijker te verwijderen, maar na het starten van het proces besloten we daarvan af te zien. Pas later begrepen we dat het een massebah moest zijn geweest."

Een passage in 2 Koningen 18:3-4 verwijst specifiek naar de vernietiging van staande stenen tijdens de regeerperiode van Hizkia: Hij nam de offerhoogten weg, sloeg de gewijde stenen in stukken en hakte de gewijde palen om. Hij verbrijzelde ook de koperen slang, die Mozes gemaakt had, omdat de Israëlieten er tot die tijd toe reukoffers aan gebracht hadden.

Hizkia en Josia
Faust legde uit dat de meeste wetenschappers twee primaire hervormingen die leidden tot religieuze veranderingen tijdens de IJzertijd ter discussie stellen: die van Hizkia en die van koning Josia. "Aangezien de hervorming van Josia later in de zevende eeuw plaatsvond, is deze niet relevant, maar Hizkia regeerde vermoedelijk in de achtste eeuw, dus dat past wel."

Faust erkent dat de steen een nieuwe aanwijzing geeft, maar geen uitsluitsel biedt. Ook is het volgens de onderzoeker onduidelijk of de steen nog rechtop stond in de laatste fase van het gebouw en of de betreffende kamer uitsluitend voor religieuze doeleinden werd gebruikt.

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #1: Ds. Simons over geloofszekerheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Madaba, Jordanië
Nieuws

Wetswijziging biedt Jordaanse christenen zeggenschap over nalatenschap: mogen afwijken van sharia

De Jordaanse ministerraad heeft wijzigingen goedgekeurd die christenen de mogelijkheid bieden om af te wijken van islamitische erfwetten. Deze wetsaanpassingen maken het voor christenen voor het eerst mogelijk om via een officieel geregistreerd testa

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op christenen die leven onder het deksel van de wet

"Er zitten er in de kerk die wachten omdat er nog iets geschonken moet worden en die hun hele leven onder het deksel van de wet leven. Ze bidden wat af, opdat God vervullen wil wat Hij beloofd heeft. Maar wie de belofte heeft, die heeft de inhoud van

Vlag Bangladesh
Nieuws

Evangelist in Bangladesh zwaar mishandeld door groep islamitische mannen

Een christelijke evangelist is in Bangladesh zwaar mishandeld nadat hij had verteld dat hij een volgeling van Jezus Christus is. Dat meldt International Christian Concern (ICC). Het slachtoffer, dat vanwege veiligheidsredenen wordt aangeduid als Arif

Familie Willemsen
Dagelijks leven

Willemsen in Xingang: kerkplanting in Taiwan

In het midden van Xingang staat een grote tempel. Als je op de hoofdstraat loopt, springt het gebouw direct in het oog: het is het centrum van het dorp. Deze tempel is gewijd aan Mazu, een zeegodin die thuishoort in zowel Chinese volksreligie als het

Homokoppel
Nieuws

Amerikaanse staat trekt boete van bijna 78.000 euro voor christelijke hulpverlener in

De Amerikaanse staat Oregon heeft een boete van bijna 78.000 euro ingetrokken die was opgelegd aan de christelijke hulpverlener Frank Canepa. Dat meldt The Christian Post. Canepa kwam onder vuur te liggen nadat hij tijdens een gesprek met een cliënt

dyslexievriendelijke Bijbel
Persbericht

NBG introduceert eerste dyslexievriendelijke Bijbel in het Nederlands

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) heeft een bijzondere primeur gepresenteerd: de eerste dyslexievriendelijke Bijbel in het Nederlandse taalgebied. De nieuwe uitgave van de NBV21 is speciaal ontworpen om de Bijbel beter toegankelijk te mak

dr. Thijs Tromp
Persbericht

Kerkenevent over gastvrijheid en contact met niet-kerkelijken in Rotterdam

Hoe leg je als kerk contact met mensen voor wie de kerk een onbekende of zelfs negatieve omgeving is? En wat betekent Bijbelse gastvrijheid in de praktijk? Over die vragen staat een kerkenevent centraal dat op woensdag 24 juni wordt gehouden in Rotte

Tafels van de scriba
Nieuws

Wat is de betekenis van de kerk in een postseculiere tijd? PKN-scriba gaat in gesprek

PKN-scriba Kees van Ekris gaat op 24 juni in gesprek met de Amerikaans-Nederlandse theoloog Edwin van Driel over de betekenis van de kerk in een postseculiere samenleving. De ontmoeting maakt deel uit van de reeks Tafels van de scriba, waarin actuele

Meerartikelen

Drs. Piet Guijt
Verdieping

Wanneer begint de zeventigste jaarweek van Daniël?

De profetie van de zeventig jaarweken in Daniël 9 houdt christenen al eeuwen bezig. Veel uitlegmodellen gaan uit van een lange onderbreking tussen de 69e en 70e jaarweek en plaatsen die laatste periode in de eindtijd. Piet Guijt betoogt dat de Bijbel

doekes
Column

Hoe de verantwoordelijkheid van de kerk groeit door het verslechteren van de zorg

In deze column pleit Matthijn Doekes voor meer aandacht voor mensen met psychische problemen binnen kerk en samenleving. Vanuit zijn eigen ervaringen met de geestelijke gezondheidszorg wijst hij op de groeiende druk op de GGZ en de verantwoordelijkhe

Iers parlement
Nieuws

Iers parlement stemt in met afschaffen bedenktermijn abortus

Het Ierse parlement heeft ingestemd met een wetsvoorstel om de verplichte bedenktermijn van drie dagen voor abortus af te schaffen. Dat schrijven diverse internationale media.  Het voorstel kreeg woensdag steun van 86 parlementariërs. 70 leden stemde

Kees van Helden
Opinie

Ervaring abortuspil valt vaak tegen

Het Amerikaanse Charlotte Lozier Institute heeft een nieuw onderzoek gepresenteerd naar de ervaringen met de abortuspil. In Amerika zijn diverse organisaties actief die de set abortuspillen per post willen toesturen. Vaak is daartoe alleen het invull

Maarten en Tijmen Blom
Video

Maarten en Tijmen Blom van 'Een Huis Vol' aanstaande zondag te gast in Hour of Power

Wat houdt het in om vader te zijn, en hoe is het om God als Vader te kennen? Daarover gaat het zondag in Hour of Power. In de uitzending zijn Maarten Blom en zijn zoon Tijmen te gast, bekend van de televisieserie Een Huis Vol. Voor Maarten is het ant

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas wijst op psychische nood onder jongeren: "Zelfdoding grootste doodsoorzaak"

"De meeste jongeren in onze tijd sterven door zelfdoding, omdat ze het leven niet aankunnen. Dat moet ons bewogen maken met jonge mensen. Een hartelijke bewogenheid als we zien hoeveel er op hen afkomt", aldus ds. A. A. Egas. De christelijke gereform

Christian Verwoerd
Getuigenis

Ik kan niet zonder U: Christian Verwoerd aan het woord

"Gods Koninkrijk moet vol worden," vindt zanger en liedschrijver Christian Verwoerd. Muziek is zijn bediening: hij wil God prijzen, aanbidden en Zijn Naam bekend maken. Tegelijk wil hij iets van verdieping meegeven aan zijn luisteraars waardoor ze op

Pakistaanse vlag
Nieuws

Christelijk meisje (12) vermist in Pakistan: familie vreest voor gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan maakt zich grote zorgen om het lot van hun twaalfjarige dochter Maryam Asif Masih. Volgens haar moeder is ze twee maanden geleden ontvoerd door een 41-jarige moslimman, gedwongen bekeerd tot de islam en uitgehuwel

Wimco Ester
Video

Open Doors reageert op VN-oproep voor Nigeriaanse christenvrouwen

De Verenigde Naties hebben in een brandbrief alarm geslagen over het geweld tegen christelijke vrouwen en meisjes in Nigeria. Volgens VN-experts worden zij slachtoffer van moorden, seksueel geweld, gedwongen bekeringen en kindhuwelijken. De Nigeriaan

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Meer dan 1,1 miljoen abortussen in Amerika: sterke stijging van abortuspillen

In Amerika vonden vorig jaar naar schatting ruim 1,1 miljoen abortussen plaats. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van onderzoeksproject #WeCount van de Society of Family Planning. Opvallend daarin is de forse toename van het gebruik van de abortuspil. On

Bouwe Sprey
Persbericht

Bouwe Sprey nieuwe voorzitter van GlobalRize Nederland

GlobalRize Nederland heeft een nieuwe voorzitter. Per 1 juni heeft Bouwe Sprey het voorzitterschap overgenomen van Marco Vermin. Met zijn benoeming begint een nieuwe fase voor de organisatie, die wereldwijd mensen via internet bereikt met het evangel

Envision Kick-off
Persbericht

CAMA organiseert Envision Kick-off voor jongeren met een hart voor zending

CAMA Zending organiseert op vrijdag 26 juni de jaarlijkse Envision Kick-off. De toerustingsavond is bedoeld voor jongeren die zich voorbereiden op een missiereis of short-term uitzending, maar staat ook open voor geïnteresseerden die zich oriënteren