Leven met God vraagt om een ultieme prijs: levensoffers

Preekverslag 13 juni 2024 5 minuten Jan-Jaap van Peperstraten
Jan-Jaap van Peperstraten

U heeft vast wel eens uitspraken gehoord als “de kost gaat voor de baat uit”. Dat soort woorden zijn een beetje cliché, maar zoals alle clichés zijn ze dat om dat er iets vanzelfsprekends onder woorden wordt gebracht. Als er iets belangrijks moet gebeuren - dan moet daar ook wat aan voorafgaan, dan moet daar een prijs voor worden betaald.

Dat is zo in het kleine, en dat is zo voor het grote. Als u een liefhebberij heeft. Voetbal misschien. Dan geeft u dat prioriteit. Daar legt u dan geld voor opzij, en als bijvoorbeeld het EK er aan komt dan kijkt u alvast van tevoren wanneer de belangrijke speeldagen zijn en die blokt u dan uit, zodat er ruimte is om samen met vrienden en familie te kijken. Die tijd offert u er graag aan op. Zo graag dat het misschien niet eens opvalt dat het een offer is, maar dat is het wel. Want elke keer als je er voor kiest het éne te doen, kies je er ook voor het andere te laten. Dat offer je op.

Soms zijn offers lastiger, bijvoorbeeld als we op korte termijn iets zouden willen maar we weten dat dat op lange termijn bijvoorbeeld slecht is voor onze gezondheid. Dan moet je de korte termijn opofferen aan de lange termijn. En als we in een relatie met iemand leven dan kunnen we ook niet altijd doen wat we zelf willen. We offeren onze eigen voorkeuren dan op voor het welzijn van ons huishouden, ons gezin, onze familie, onze gemeenschap.  

En we voelen aan, hoe groter, belangrijker de gemeenschap waar we ons voor inzetten, des te hoger het offer dat van ons gevraagd wordt. Probeer je dan ons voor te stellen: wat vraagt het om een relatie met God te onderhouden? Als we ongefilterd voor God zouden staan, dan zouden we gelijk opbranden. (“Niemand kan mij zien en leven” Exodus 33:20). In het Oude Testament geeft God ons een offer-filter, om Hem toch te kunnen benaderen, en ons te leren wat het vraagt om in gemeenschap met God te leven.

Bloed is leven, en leven is heilig want alle leven komt van God.

Nu hoor ik mensen wel eens zeggen, dat Oude Testament dan, met al die offers, dat is toch onhygiënisch en onvriendelijk en niet naar onze cultuurnormen. Het is bloederig (bah!) en niet diervriendelijk! We vinden het vies, dat bloed van bokken en schapen. Sowieso zijn we afkerig geworden van bloed. We leven in een klinische samenleving waarin veel ongemak en pijn weggestopt worden. We kunnen er ook niet zo goed meer tegen. Uit het oog, uit het hart. Zo werkt dat vaak.

Maar daarmee zijn we ook vervreemd van een aantal waarheden. Namelijk dat leven met God levensoffers vraagt, omdat niks hoger is dan de gemeenschap met God.

Bloed, in de Bijbel, nooit zomaar een vloeistof. Voor de mensen uit de Bijbel is het bloed het leven zelf. Het is meer dan een symbool. Bloed is de vloeibare levenskracht die door ons lichaam gaat. En omdat alle leven van God komt is het bloed heilig. Je mag niet zomaar bloed vergieten, en er zijn ook allemaal rituele verboden rond bloed. Volgens de Joodse voedselwetten mag je bloed niet eten en niet drinken. Dat komt niet omdat men een hekel heeft aan bloedworst maar omdat men eindeloos ontzag heeft voor waar bloed voor staat. Bloed is leven, en leven is heilig want alle leven komt van God. Enkel leven opent de weg naar het leven met God. Elke keer als er een vrucht van de aarde, of een levend dier, een duif, bok, schaap of stier wordt geofferd wordt die les ons ingeprent.

Alleen God kan de deur naar zichzelf ontsluiten. Enkel een mens kan een offer brengen dat die deur open maakt.

Enkel door het offer van het leven – waarmee we Gods geschenk aan Hem teruggeven – opent de weg naar boven zich. Die gave ligt niet vanzelfsprekend in ons bereik. Mensen die hun leven offeren voor het grotere goed zijn zeer zeldzaam, en je kan het ook maar één maal doen. En mensenoffers brengen is een gruwel voor God, iets afschuwelijks dat hij nooit onbestraft laat. Want zoals het leven heilig is, zo is het mensenleven – de mens is immers beeld van God – en enkel wat de mens uit liefde doet heeft waarde (1 Korinthen 13)

We zitten dus gevangen in een paradox, en we moeten dwars door die paradox heen om de enige weg te leren zien. Alleen het offer van het leven opent de weg naar God. De tempeloffers leren ons die les, maar zijn niet zelf de opening naar God. We kunnen geen mensenoffers brengen om die deur open te breken, en wij mensen kunnen onszelf niet blijvend opofferen voor anderen. Niks wat wij doen kan die deur duurzaam open houden. Wij kunnen geen oplossing forceren.

Alleen God kan de deur naar zichzelf ontsluiten. Enkel een mens kan een offer brengen dat die deur open maakt. Enkel iemand die God én mens is kan dat levensoffer brengen.

Elke keer als wij eucharistie vieren zijn wij werkelijk bij dat offer van Jezus Christus, nemen wij werkelijk deel aan dat offer. 

Zoals de oude offerdienst een les was die ons moest voorbereiden op de werkelijkheid, zo is de eucharistie een gedachtenis (“memorial”). De offerdienst is een klaslokaal, het kijkt vooruit naar wat komen gaat, de eucharistie is een gedachtenis, het kijkt terug naar Goede Vrijdag en Pasen en stelt het zo tegenwoordig. In de Bijbel is tijd geen stroom die maar voorbijgaat, een opeenvolging van jaren, dagen, uren. Tijd is altijd verbonden aan een concreet moment, een concrete gebeurtenis. Een gedachtenis is dus nooit een vervagende herinnering aan iets van ver weg. Als de eucharistie alleen zou gaan om wat wij herinnering (“remembrance”) noemden, dan was er geen hoop. Geen enkele herdenking is bestand tegen de vergeetachtigheid van mensen en samenlevingen. Zelfs de herinnering aan dat grote nationale trauma van ’40-’45 slijt makkelijk weg, nu dat beter uitkomt. Nee, de zuiver historische herinnering aan een groot offer, gaat ons niet redden. Als het daarom draaide zou de deur naar God langzaam maar zeker weer dichtvallen.    

Nee, de Bijbel laat ons wat anders zien: Elke keer als wij eucharistie vieren zijn wij werkelijk bij dat offer van Jezus Christus, nemen wij werkelijk deel aan dat offer. Zijn wij bij het Laatste Avondmaal, en is Jezus is in het Laatste Avondmaal werkelijk bij ons. Zoals Hij zich meedeelde aan de leerlingen, zo deelt Hij zich mee aan ons. Zoals Hij zich aan hen gaf, zo geeft Hij zich aan ons. Het volledige, eenmalige offer aan het Kruis, de unieke onherhaalbare Verrijzenis wordt zo telkens weer tegenwoordig gesteld, in het hier-en-nu-geplaatst: elke keer als wij samen eucharistie vieren, samen komen rond de tafel van de Heer, is hij bij ons, is Hij in ons.

Eerst en eenmalig door het Bloed, daarna, tot aan de jongste dag, bloedeloos hernomen, vandaag en alle dagen, in Brood en Wijn, zijn Lichaam en Bloed, ons Heilig Sacrament, onze sleutel tot het leven.

Amen.

Bovenstaande boodschap is afkomstig van priester Jan-Jaap van Peperstraten en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om de website van Jan-Jaap van Peperstraten te bezoeken.

ChristenvervolgingDuurzaamheidIsraëlGeloofszekerheidOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...

Kerk Bagdad
Nieuws

Irak opent eerste koptische kathedraal en roept gevluchte christenen op terug te keren

In de Iraakse hoofdstad Bagdad is de eerste koptisch-orthodoxe kathedraal van het land ingewijd. Bij de opening riepen verschillende Iraakse bestuurders christenen die vanwege oorlog en vervolging hun thuisland ontvluchtten op om terug te keren....

Meerartikelen

China
Nieuws

China heft beperkingen voor vier leden Zion-kerk op, acht anderen blijven vastzitten

Vier leden van de Chinese Zion-kerk hoeven zich niet langer aan borgtochtvoorwaarden te houden. De autoriteiten hieven de maatregelen op dinsdag 10 november op, meldt de kerk. Acht andere leiders en medewerkers van de gemeente zitten nog altijd...

Jezusbeeld
Nieuws

Brit mag Litouwen niet verlaten na vernieling Jezusbeeld

De Litouwse politie heeft een Britse man opgespoord die wordt verdacht van het vernielen van een Jezusbeeld bij een kerk in Vilnius. Het beeld werd woensdagavond 11 november van een kruis gehaald en brak op straat in stukken. De verdachte is...

Parlementsgebouw Londen
Nieuws

Engeland verleent vrouwen die veroordeeld zijn voor abortus gratie

Vrouwen in Engeland en Wales die in het verleden zijn veroordeeld voor het beëindigen van hun zwangerschap, krijgen vanaf vandaag automatisch gratie. Ook vrouwen die na de wettelijke abortusgrens van 24 weken een zwangerschap beëindigden, vallen...

kerk
Nieuws

Pastoor laat Onze Vader opnieuw bidden omdat het te zacht klinkt

De Oostenrijkse pastoor Marek Ciesielski heeft tijdens een Sint-Maartensviering in Innsbruck het Onze Vader laten herhalen, omdat de aanwezigen nauwelijks hoorbaar meebaden. Volgens een moeder dreigde hij daarbij de kerk op slot te laten doen. De...

Jürgen Klopp
Nieuws

Duitse voetballer stopt na gesprek met bondscoach met christelijk juichgebaar

De Duitse international Felix Nmecha zal zijn manier van juichen, waarmee hij Jezus Christus wil eren, niet herhalen bij het nationale elftal. Dat heeft bondscoach Jürgen Klopp donderdag bekendgemaakt. De trainer sprak uitgebreid met de 26-jarige...

Charleston
Nieuws

Elf jaar na moord op negen kerkgangers opent monument bij kerk in Charleston

Ruim elf jaar na de moord op negen kerkgangers tijdens een Bijbelstudie is zaterdag 14 november naast de Emanuel AME Church in het Amerikaanse Charleston een gedenkteken geopend. Honderden mensen woonden de bijeenkomst bij. Voor nabestaanden biedt...

rd
Nieuws

Kerken kleuren woensdag rood voor vervolgde christenen, ook aandacht in Europees Parlement

Kerken en monumenten kleuren woensdag 18 november rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Nederland doen volgens het bisdom Roermond alleen al zeker 45 Limburgse kerken mee aan RedWednesday. Ook in het Europees Parlement in Brussel...

Studiedag
Persbericht

Moet je als christen altijd vergeven? Studiedag onderzoekt Joodse en christelijke visie

Moet je iemand altijd vergeven, ook als diegene geen berouw toont? En wat betekent vergeving als iemand geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden? Tijdens een studiedag op maandag 23 november in Bilthoven staan deze vragen centraal. Drie...

Belder
Column

Zeven deugden: De Kerk staat en valt met de liefde

'De Bijbel en de wereld zijn vol van liefde, maar wel heel verschillend', stelt ds. J. Belder in zijn onderstaande nieuwe column. Na de zeven hoofdzonden bespreekt hij in een nieuwe columnserie de zeven deugden. In de eerste twee bijdragen kwamen...

Gerard en Lydia de Groot
Boekfragment

Veel singles gebruiken porno om te leren hoe seks werkt

Het is goed om je eigen lichaam en seksualiteit te ontdekken. Je mag je erover verbazen hoe de Here God je gemaakt heeft en er blij en dankbaar voor zijn. In de boeken die ik [Lydia] voor dit hoofdstuk (uit het boek ‘Gods hart voor singles; compleet,...

Hour of Power - Remco Bastiaansen
Interview

Remco Bastiaansen verloor na ongeluk zijn identiteit als topdanser: “Ik vroeg Jezus: wie ben ik nog?”

Remco Bastiaansen stond jarenlang aan de top van de danswereld. Hij werd vijfvoudig Nederlands kampioen, bereikte zeven keer de finale van het wereldkampioenschap en danste in Dancing with the Stars. Maar in 2010 veranderde een ernstig ongeluk zijn...

Mars
Nieuws

Duizenden lopen in stilte door Den Haag voor ongeboren leven en hulp aan moeders

Duizenden mensen hebben zaterdag 14 november in Den Haag deelgenomen aan de Mars voor het Leven. Volgens organisator Schreeuw om leven liepen ruim 15.000 deelnemers mee met de 34e editie. In toespraken en persoonlijke verhalen vroegen sprekers...