Leven met God vraagt om een ultieme prijs: levensoffers

Preekverslag 13 juni 2024 5 minuten Jan-Jaap van Peperstraten
Jan-Jaap van Peperstraten

U heeft vast wel eens uitspraken gehoord als “de kost gaat voor de baat uit”. Dat soort woorden zijn een beetje cliché, maar zoals alle clichés zijn ze dat om dat er iets vanzelfsprekends onder woorden wordt gebracht. Als er iets belangrijks moet gebeuren - dan moet daar ook wat aan voorafgaan, dan moet daar een prijs voor worden betaald.

Dat is zo in het kleine, en dat is zo voor het grote. Als u een liefhebberij heeft. Voetbal misschien. Dan geeft u dat prioriteit. Daar legt u dan geld voor opzij, en als bijvoorbeeld het EK er aan komt dan kijkt u alvast van tevoren wanneer de belangrijke speeldagen zijn en die blokt u dan uit, zodat er ruimte is om samen met vrienden en familie te kijken. Die tijd offert u er graag aan op. Zo graag dat het misschien niet eens opvalt dat het een offer is, maar dat is het wel. Want elke keer als je er voor kiest het éne te doen, kies je er ook voor het andere te laten. Dat offer je op.

Soms zijn offers lastiger, bijvoorbeeld als we op korte termijn iets zouden willen maar we weten dat dat op lange termijn bijvoorbeeld slecht is voor onze gezondheid. Dan moet je de korte termijn opofferen aan de lange termijn. En als we in een relatie met iemand leven dan kunnen we ook niet altijd doen wat we zelf willen. We offeren onze eigen voorkeuren dan op voor het welzijn van ons huishouden, ons gezin, onze familie, onze gemeenschap.  

En we voelen aan, hoe groter, belangrijker de gemeenschap waar we ons voor inzetten, des te hoger het offer dat van ons gevraagd wordt. Probeer je dan ons voor te stellen: wat vraagt het om een relatie met God te onderhouden? Als we ongefilterd voor God zouden staan, dan zouden we gelijk opbranden. (“Niemand kan mij zien en leven” Exodus 33:20). In het Oude Testament geeft God ons een offer-filter, om Hem toch te kunnen benaderen, en ons te leren wat het vraagt om in gemeenschap met God te leven.

Bloed is leven, en leven is heilig want alle leven komt van God.

Nu hoor ik mensen wel eens zeggen, dat Oude Testament dan, met al die offers, dat is toch onhygiënisch en onvriendelijk en niet naar onze cultuurnormen. Het is bloederig (bah!) en niet diervriendelijk! We vinden het vies, dat bloed van bokken en schapen. Sowieso zijn we afkerig geworden van bloed. We leven in een klinische samenleving waarin veel ongemak en pijn weggestopt worden. We kunnen er ook niet zo goed meer tegen. Uit het oog, uit het hart. Zo werkt dat vaak.

Maar daarmee zijn we ook vervreemd van een aantal waarheden. Namelijk dat leven met God levensoffers vraagt, omdat niks hoger is dan de gemeenschap met God.

Bloed, in de Bijbel, nooit zomaar een vloeistof. Voor de mensen uit de Bijbel is het bloed het leven zelf. Het is meer dan een symbool. Bloed is de vloeibare levenskracht die door ons lichaam gaat. En omdat alle leven van God komt is het bloed heilig. Je mag niet zomaar bloed vergieten, en er zijn ook allemaal rituele verboden rond bloed. Volgens de Joodse voedselwetten mag je bloed niet eten en niet drinken. Dat komt niet omdat men een hekel heeft aan bloedworst maar omdat men eindeloos ontzag heeft voor waar bloed voor staat. Bloed is leven, en leven is heilig want alle leven komt van God. Enkel leven opent de weg naar het leven met God. Elke keer als er een vrucht van de aarde, of een levend dier, een duif, bok, schaap of stier wordt geofferd wordt die les ons ingeprent.

Alleen God kan de deur naar zichzelf ontsluiten. Enkel een mens kan een offer brengen dat die deur open maakt.

Enkel door het offer van het leven – waarmee we Gods geschenk aan Hem teruggeven – opent de weg naar boven zich. Die gave ligt niet vanzelfsprekend in ons bereik. Mensen die hun leven offeren voor het grotere goed zijn zeer zeldzaam, en je kan het ook maar één maal doen. En mensenoffers brengen is een gruwel voor God, iets afschuwelijks dat hij nooit onbestraft laat. Want zoals het leven heilig is, zo is het mensenleven – de mens is immers beeld van God – en enkel wat de mens uit liefde doet heeft waarde (1 Korinthen 13)

We zitten dus gevangen in een paradox, en we moeten dwars door die paradox heen om de enige weg te leren zien. Alleen het offer van het leven opent de weg naar God. De tempeloffers leren ons die les, maar zijn niet zelf de opening naar God. We kunnen geen mensenoffers brengen om die deur open te breken, en wij mensen kunnen onszelf niet blijvend opofferen voor anderen. Niks wat wij doen kan die deur duurzaam open houden. Wij kunnen geen oplossing forceren.

Alleen God kan de deur naar zichzelf ontsluiten. Enkel een mens kan een offer brengen dat die deur open maakt. Enkel iemand die God én mens is kan dat levensoffer brengen.

Elke keer als wij eucharistie vieren zijn wij werkelijk bij dat offer van Jezus Christus, nemen wij werkelijk deel aan dat offer. 

Zoals de oude offerdienst een les was die ons moest voorbereiden op de werkelijkheid, zo is de eucharistie een gedachtenis (“memorial”). De offerdienst is een klaslokaal, het kijkt vooruit naar wat komen gaat, de eucharistie is een gedachtenis, het kijkt terug naar Goede Vrijdag en Pasen en stelt het zo tegenwoordig. In de Bijbel is tijd geen stroom die maar voorbijgaat, een opeenvolging van jaren, dagen, uren. Tijd is altijd verbonden aan een concreet moment, een concrete gebeurtenis. Een gedachtenis is dus nooit een vervagende herinnering aan iets van ver weg. Als de eucharistie alleen zou gaan om wat wij herinnering (“remembrance”) noemden, dan was er geen hoop. Geen enkele herdenking is bestand tegen de vergeetachtigheid van mensen en samenlevingen. Zelfs de herinnering aan dat grote nationale trauma van ’40-’45 slijt makkelijk weg, nu dat beter uitkomt. Nee, de zuiver historische herinnering aan een groot offer, gaat ons niet redden. Als het daarom draaide zou de deur naar God langzaam maar zeker weer dichtvallen.    

Nee, de Bijbel laat ons wat anders zien: Elke keer als wij eucharistie vieren zijn wij werkelijk bij dat offer van Jezus Christus, nemen wij werkelijk deel aan dat offer. Zijn wij bij het Laatste Avondmaal, en is Jezus is in het Laatste Avondmaal werkelijk bij ons. Zoals Hij zich meedeelde aan de leerlingen, zo deelt Hij zich mee aan ons. Zoals Hij zich aan hen gaf, zo geeft Hij zich aan ons. Het volledige, eenmalige offer aan het Kruis, de unieke onherhaalbare Verrijzenis wordt zo telkens weer tegenwoordig gesteld, in het hier-en-nu-geplaatst: elke keer als wij samen eucharistie vieren, samen komen rond de tafel van de Heer, is hij bij ons, is Hij in ons.

Eerst en eenmalig door het Bloed, daarna, tot aan de jongste dag, bloedeloos hernomen, vandaag en alle dagen, in Brood en Wijn, zijn Lichaam en Bloed, ons Heilig Sacrament, onze sleutel tot het leven.

Amen.

Bovenstaande boodschap is afkomstig van priester Jan-Jaap van Peperstraten en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om de website van Jan-Jaap van Peperstraten te bezoeken.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

DOORN, 17 november 2026 – Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden behandelt...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Meerartikelen

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde christenvijandige incidenten gericht tegen personen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

wout
Analyse

Zorgen voetballers als Wout Weghorst voor een herleving van het christelijke geloof?

Wout Weghorst bidt na een wedstrijd op het veld en krijgt daar felle kritiek op. De Duitse international Felix Nmecha legt na een doelpunt symbolisch zijn kroon voor Jezus neer en ziet na overleg met zijn bondscoach af van dat gebaar. Tegelijk...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...