cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
rab en rik
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Dagelijks leven

08 april 2021 door Opperrabbijn Jacobs en Rik Bokelman

Kent het jodendom enkel oudere leiders? Rab en Rik

Het is heel gebruikelijk dat een zoon het bedrijf van zijn vader overneemt. Ook bij het rabbijnschap gebeurt dit vaak. Toch is dat niet precies hetzelfde, zo vertelt opperrabijn Jacobs. Wat is dan het verschil? Hoe zit het met de opvolging van een rabbijn? Gaat deze door tot hij niet meer kan? Zijn daar regels voor? Je leest het in deze nieuwe aflevering van Rab en Rik. 

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Patrick Simons.

Word ook lid

Gedurende het Joods jaar wordt de hele Thora gelezen in de synagoge. Opperrabbijn Jacobs deelt drie keer per week een wijze levensles aan de hand van het schriftgedeelte van die week. Naar aanleiding van die les stelt Rik enkele vragen, waar de rabbijn weer antwoord op geeft. Rab en Rik is een boeiend initiatief waarbij je vanuit het oudste boek ter wereld lessen leert voor vandaag!

Sidra/Schriftgedeelte van de week: Wajikra/Leviticus 9:1 - 11:47

“Op de achtste dag riep Moshe Aharon en zijn zonen en de ouderen onder de Joden.” Rasjie legt uit dat die dag van alle stammen de aanzienlijksten werden uitgenodigd. Wat was de reden hiervoor? Wat wilde Moshe hiermee bereiken? Moshe wilde voorkomen dat er tegen Aharon een opstand zou kunnen komen en er gezegd en/of gedacht zou worden dat de aanstelling van Aharon als Hoge Priester een kwestie van protectie was geweest. Door hun aanwezigheid konden ze zelf horen dat de aanstelling van Hogerhand was bepaald.

In de wereld van Rebbe's zien we vaak dat een zoon, indien geschikt, de opvolger wordt van zijn vader.

In de zakenwereld is het volstrekt normaal en volledig aanvaard dat een zoon de zaak van z’n vader overneemt. Ook als er medewerkers zijn die wellicht al veel langer aan de zaak zijn verbonden dan de zoon, dan nog begrijpt iedereen dat zoonlief de business overneemt. Dit wordt niet gezien als oneerlijk voortrekken. In de wereld van Rebbe’s zien we ook dat vaak, indien geschikt, een zoon de opvolger wordt van zijn vader. Met een Rebbe bedoel ik een leider van een Chassidische stroming. Maar ook bij rabbijnen, een ingehuurde gediplomeerde functionaris die een aanstelling heeft gekregen bij een Joodse gemeente, zegt de Joodse wet dat als hij een zoon heeft die voldoet, hij de prioriteit dient te krijgen bij een opvolging als zijn vader stopt. Voorwaarde is natuurlijk wel dat hij over de juiste kennis, diploma’s en geschiktheid dient te beschikken.

Betekent dit dat de rabbijn maar op zijn zetel moet blijven zitten ook als zijn functioneren met de jaren achteruitgaat, maar hij verre van dement is? De wijsheid groeit toch voortdurend?

Een rabbijn die directeur was van een grote Joodse school werd door het bestuur van die school verzocht om zich terug te trekken en ruimte te maken voor een opvolger. Hij functioneerde nog goed al werden de moderne problemen waarmee de school van overheidswege werd geconfronteerd voor deze directeur, die al tegen de zeventig liep, toch te zwaar. De samenleving van toen hij begon was veranderd, gemoderniseerd. Of dat goed of niet goed was, is niet interessant, maar het gebeurde gewoon. Maar de directeur zag een terugtrekken niet zitten.

Wij in onze tijd, zonder onze Tempel in Jeruzalem, zullen zorgvuldig met opvolging om moeten gaan. 

Op een zekere dag liep hij met een van zijn bestuurders door de straat. Een vrij jonge man kwam hen tegemoet en groette de directeur. Wie is dat, vroeg de bestuurder aan de directeur. O, zei de directeur, praat me er niet van. Hij was rabbijn bij een gemeente en is vanwege disfunctioneren eruit gezet. Ze hebben er geen rel van gemaakt, hij heeft een mooi bedrag meegekregen en heeft inmiddels een andere baan gevonden, maar niet als rabbijn. Maar toch: een afgang! De twee lopen verder en een oudere man, ziet er nog vitaal uit, maar zal toch ook tegen de zeventig zijn, komt hen tegemoet en groet de directeur. Wie is dat, vraagt de bestuurder. O, zegt de directeur, dat is de voormalige rabbijn van de Joodse Gemeente. Onlangs is hij gestopt en heeft samen met zijn bestuur een goede opvolger gezocht. De Gemeente heeft veel aan hem te danken. Een geweldige man!

Waarom, vraagt de bestuurder aan de directeur, vindt u deze rabbijn geweldig en de jongere een afgang?

De directeur begreep de vraag en met veel respect heeft de school van hem afscheid genomen, er is voor goede opvolging gezorgd en de voormalig directeur heeft nog vele jaren van betekenis mogen zijn voor de gemeenschap op velerlei gebied. De les is duidelijk. Wel of niet stoppen met een functie, ongeacht of die functie een betaalde is of een vrijwillige, is niet zwart wit. Soms worden mensen onterecht aan de kant gezet en soms zitten mensen te lang vastgeplakt aan het pluche van de zetel. Bij het Tabernakel was het duidelijk van Boven beslist. Wij in onze tijd, zonder onze Tempel in Jeruzalem, zullen zorgvuldig met opvolging moeten omgaan.

Rik: Ik ben er inmiddels wel achter dat u als mijn rabbijn meer wijsheid heeft en levenservaring. Tegelijkertijd is een hogere leeftijd wellicht ook een nadeel, zoals u schrijft. Hoe spreken de Joodse geschriften over het belang van ‘jonge’ leiders?
Rab: "Het Jodendom spreekt over ‘leiders’, ongeacht hun leeftijd. Maar natuurlijk heeft een ouder persoon meer levenservaring, en dat kan zeer nuttig zijn. Maar ook een frisse onbevangen visie is uitermate belangrijk."

Rik: Als je een zoon hebt die voldoet, dan zou hij je opvolger moeten worden. Ik snap nog niet helemaal waarom dat geen voortrekken is? Gesteld dat u morgen een zoon heeft die u als opperrabbijn zou kunnen opvolgen, maar ik als Rik toch een tikkie meer kwaliteiten heb om u op te volgen (ik heb dan inmiddels ook een mooie lange baard en ken de Thora beter dan u en uw zoon en ben van Joodse afkomst hebben we dan ontdekt), dan zou ik toch opperrabbijn moeten worden? En niet uw zoon? Kortom: waarom (met nadruk op waarom!) dient uw zoon prioriteit te krijgen? Wat is daar de reden van?
Rab: "Alleen als de zoon van gelijke kwaliteit is als de andere kandidaat of beter, krijgt hij de voorkeur, omdat hij de zoon is! Het is dus niet zo dat per definitie de zoon de opvolger wordt van de vader, zoals dat gebruikelijk is in de zakenwereld."

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Rab en Rik
- De allerlaatste aflevering van Rab en Rik...
- Beschreef Mozes zijn eigen sterven in de Bijbel? Rab en Rik
- De Thora is net een huwelijksakte - Rab en Rik
- Als een mens echt vroom is, is er geen ego - Rab en Rik
- Vergeving vragen zonder iets fout te hebben gedaan - Rab en Rik
Meer over Rab en Rik »

Meld je gratis aan voor de wekelijkse Rab en Rik Nieuwsbrief!

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

J
In de zakenwereld gaat het niet altijd om kwaliteiten, maar wel altijd om eigendom.