Kerkelijke vermaning staat in de CGK hoog op de agenda, nadat de generale synode in april 2022 heeft besloten om geen ruimte te geven aan vrouwelijke ambtsdragers binnen de kerk. “Gemeenten die toch zusters in de ambten hebben benoemd, moeten hierop nu in de classes opnieuw worden aangesproken en vermaand”, stelde synodevoorzitter ds. J. G. Schenau. 

Nadat er verwarring ontstond over de vraag of vermaning wel of niet aan de orde is, schiep deputaten kerkorde en kerkrecht duidelijkheid: 'Het is in de CGK niet mogelijk om vrouwelijke ambtsdragers te bevestigen. Doen kerken dat toch, dan is er alle reden om die kerken op dat schenden van de gezamenlijke kerkordelijke afspraken aan te spreken, en in die zin te vermanen', onderstreept het deputaatschap. 

Situatie in Apeldoorn
Twee CGK-gemeenten in de classis Apeldoorn laten op dit moment vrouwen toe tot het ambt. Het gaat om samenwerkingsgemeenten in Deventer en Arnhem. In 2022 liet de classis (regionale kerkvergadering) weten dat deze gemeenten niet vermaand zouden worden. Ds. B. A. T. Witzier (foto), preses van de classisvergadering, zei in een toelichting: "Meerdere gemeenten hebben over deze onderwerpen revisieverzoeken ingediend bij de generale synode 2024. Wij wachten met spanning af hoe op deze revisieverzoeken zal worden gereageerd."

Dat verschillende classes ervoor kiezen om niet te vermanen, zorgt voor frustratie bij CGK’ers die de huidige besluiten willen handhaven. Die frustratie werd onder andere onder woorden gebracht door behoudende CGK-predikanten die in 2022 het Christelijk Gereformeerd Beraad (CGB) oprichtten. Zij begrijpen niet dat diverse classes (regionale kerkvergaderingen) ervoor kiezen om ondanks de synodebesluiten kerkelijke gemeenten met vrouwelijke ambtsdragers niet te vermanen. 'Wat heeft het voor zin als kerken en classes al jarenlang geen gehoor meer geven aan besluiten van generale en particuliere synodes? Deze gemeenten en classes drijven de zaak verder op de spits en op weg naar een breuk’, aldus het CGB eerder.

Nadat de classis Apeldoorn ervoor koos om de twee gemeenten niet te vermanen, tekenden een aantal kerken protest aan bij de particuliere synode van het oosten. De particuliere synode komt in een nieuw rapport tot de conclusie dat vermaning wel degelijk op z'n plaats is. Dit is dus een flinke tik op de vingers voor de classis Apeldoorn. Desondanks weigert de classis om de twee CGK-gemeenten in Deventer en Arnhem alsnog te vermanen. De meerderheid van de vergadering zou volgens het RD 'in gewetensnood' komen. Volgens de classis is er 'onvoldoende oog voor de unieke situatie samenwerkingsgemeenten'.

Een middenweg
'Vermanen is echter niet zomaar iets. Het betekent dat er iets gezegd moet worden als: 'Jullie zijn op een verkeerde weg, naar serieuze geestelijke problemen'', stelde CGK-predikant dr. N. C. Smits in een opinieartikel op Cvandaag. 'Een tussenweg zou kunnen zijn dat alleen die gemeentes die zich echt liefdeloos bejegend voelen beginnen aan een geduldige weg van vermaan. Maar voor de gemeentes die deze overtuiging niet delen is er de opschortende werking. Zij hoeven niet mee te doen. Vermaan heeft immers alleen kans van slagen als het met overtuiging gebeurt. En om dat ‘slagen’ gaat het toch uiteindelijk iedereen?'

De situatie in Apeldoorn lijkt aan te tonen - met de impasse in Zwolle in het achterhoofd - dat de 'CGK-motor' lijkt vast te lopen en het huidige kerkmodel in de praktijk niet werkt. “Misschien moeten we als CGK over van diesel naar elektrisch, om bij je beeldspraak te blijven”, stelde prof. dr. Herman Selderhuis met een knipoog, eerder in gesprek met Cvandaag. “Ik zeg niet dat we dat moeten doen, maar deze vraag moet wel bespreekbaar zijn: is het tijd voor een ander kerkmodel? Daarover moet een goed gesprek mogelijk zijn, zonder moddergooien.”