Annemarieke verkent christendom: Kerstdienst in de Maranathakerk van Rotterdam

Column 26 december 2023 6 minuten Annemarieke Graveland
Annemarieke

Het is altijd lastig om uit alle kerken die hun dienst livestreamen eentje te kiezen om bij mee te kijken. Daarom besloot ik om met kerst een dienst te kijken met een dominee naar wie ik graag luisterde toen ik mijn eerste reeks voor Cvandaag schreef, over de kerkdiensten. Op Eerste Kerstochtend stond bij mij dus de livestream van de Maranathakerk in Rotterdam aan, waar Ds. P. J. Visser voorging.

 

Ik moet toegeven dat ik dit jaar niet heel erg naar kerst heb toegeleefd. Ik was druk bezig met mijn studie en mijn verschillende hobby’s. Omdat ik me mentaal niet zo bezig had gehouden met kerst, en met het kerstverhaal, was ik bang dat het kerstverhaal me dit jaar misschien minder zou raken dan andere jaren.

Ik had verwacht dat er bij een kerstdienst vrijwel alleen kerstliederen gezongen zouden worden, maar dat was niet zo.

Door het eerste lied van de dienst, Komt allen tezamen, kwam ik al wel meer in de kerstsfeer. De muziek werd niet alleen verzorgd door de organist, maar ook door twee dwarsfluitisten en een trombonist. Ik had verwacht dat er bij een kerstdienst vrijwel alleen kerstliederen gezongen zouden worden, maar dat was niet zo. Er werden ook psalmen (1773) en liederen uit liedboeken gezongen. Mijn favoriete lied uit de dienst was overigens In the Bleak Midwinter, een oude Engelse Carol, die ik nog nooit had gehoord.

Voor de preek was er eerst nog het kindermoment. De dominee nodigde alle kinderen uit om naar voren te komen. Hij liet hen een foto van een zwerver zien en vroeg hen wie van hem met haar zou willen ruilen. Niemand wilde dat, en zijn vervolgvraag was in wat voor situatie je wel met haar zou kunnen ruilen. Als je heel veel liefde hebt, net als Jezus. Een mooie en eenvoudige inleiding op de preek.

De preek ging over Lukas 2 vers 7: “en zij baarde haar eerstgeboren Zoon, wikkelde Hem in doeken en legde Hem in de kribbe, omdat er voor hen geen plaats was in de herberg.’’ (HSV). Het thema van de preek was: “Alles anders?!’’. De twee hoofdpunten van de preek waren: Het onze werd het Zijne en het Zijne wordt het onze.

Het 'Vrede op aarde' was niet aalleen een boodschap van de engelen, maar ook een gebod. Zo had ik er nog niet bij stilgestaan. 

Sinds tweeduizend jaar geleden is de wereld niet erg veranderd wat al het geweld en verdriet betreft, begon ds. Visser te vertellen. Mensen zouden heel graag willen dat de wereld er anders uit zag, maar het lukt ons niet om die te veranderen. Ook met kerst geven mensen er blijk van dat we graag zouden willen dat alles anders was, dat het leven minder grauw was en dat er een einde komt aan de gebrokenheid.

Het kerstverhaal haakt op dit verlangen in. Door de Hemel zelf wordt van vrede op aarde gezongen, van Shalom, en van een einde aan die gebrokenheid. Toen de engelen zeiden: “Vrede op aarde”, was dat niet alleen een boodschap van hen, het was ook een gebod. Zo had ik er nog niet bij stilgestaan. En dat was niet de enige opmerking uit de preek waar ik dat over kan zeggen.

Vervolgens ging hij in op het punt: het onze werd het Zijne. Hierbij haalde hij een aspect uit het kerstverhaal aan wat ogenschijnlijk een detail is, maar het is eigenlijk meer dan dat. Er staat in Lukas 2:7 dat Maria Jezus in doeken wikkelde. Tegen de kou. Het lijkt een detail, maar het laat iets zien van Jezus’ menselijke kant. Ook kende Hij honger, vermoeidheid, eenzaamheid en onbegrip, en bovendien moest Hij als baby al vluchten voor gevaar. Hij nam ons bestaan volledig op zich. Dat blijf ik een van de meest wonderbaarlijke en ontroerende aspecten van het christendom vinden.

Die “kribbe”, vertelde hij vervolgens, was waarschijnlijk een gat in de grond. Net een graf. De dominee legde een bijzondere verbinding tussen de kribbe en het graf: ook in het graf werd Jezus in doeken gewikkeld. Toen Hij uit de dood opstond, lagen die doeken er nog, wat laat zien dat Hij niet was teruggekeerd in ons bestaan, maar “erdoorheen was’’, zoals de dominee het omschreef. Ik had nog nooit zo diep nagedacht over de parallellen tussen de doeken in het Kerst- en Paasverhaal of tussen de kribbe en het graf, maar ik vond het een heel sterke uitleg. Het deed me ook realiseren dat ik misschien nog te gauw over bepaalde aspecten uit verhalen heen lees, en dat er waarschijnlijk nog veel meer uit de Bijbel te halen valt als ik dat wel zou doen.

Jezus nam ons bestaan volledig op zich. Dat blijf ik een van de meest wonderbaarlijke en ontroerende aspecten van het christendom vinden. 

Hierna vertelde hij over wat het inhoudt dat het Zijne het onze wordt. Als alles eenmaal anders wordt, is er niets of niemand die dat ongedaan kan maken. Het moment dat Hij voor het eerst in je leven komt, zei ds. Visser, onthoud je voor altijd. Dan wordt alles anders, hoewel ook een deel nog hetzelfde blijft. Onze aard en ons karakter, bijvoorbeeld, behouden we. Maar wanneer Hij komt met Zijn Geest gaat Zijn Shalom om zich heen grijpen, en zo kan Hij je helpen om toch wel wat boven bepaalde negatieve karaktereigenschappen, zoals leugenachtigheid, onverdraagzaamheid, en neiging tot oordelen uit te stijgen. Het wordt op aarde nog geen paradijs, maar er schemert wel iets van Gods goedheid in de wereld door. Aangezien de kerk het Lichaam van Christus is, zei hij kunnen wij ook het leven anders maken voor onze medemensen. Niet alleen met kerst, maar ook daarna.

Er is geen verschil tussen gelovige en niet-gelovige mensen in wat voor- en tegenspoed ze in het leven te verduren krijgen, maar gelovigen, zei de dominee, weten in elk geval dat de Herder altijd bij hen is, door alles heen. In het slotgebed bad hij voor de negenhonderd christenen in Gaza die geen kant op kunnen, en hij dankte God voor het nieuwe begin dat hij in Christus heeft gemaakt. Zelf vind ik het soms maar moeilijk met elkaar te rijmen, al dat leed en dat nieuwe begin, maar een hoopvolle gedachte is het wel.

Het kerstverhaal deed me dit jaar meer dan ik had verwacht. Ik ben er nog steeds niet aan gewend hoe zeer het geloof mij aanspreekt.

Ik heb genoten van de preek, en dat kan ik niet zeggen van elke preek. Het was een warme preek, met interessante en (voor mij) nieuwe inzichten. Ook vind ik ds. Visser een prettige dominee om naar te luisteren. Een belangrijke reden daarvoor is dat hij zo zichtbaar vol blijdschap op de kansel staat. Hij staat stralend te preken. Dat geeft hem op een bepaalde manier overtuigingskracht, en bovendien werkt het aanstekelijks. Ik hou van blije dominees.

Achteraf gezien bleek het helemaal niet nodig dat ik me al haast zorgen maakte over of het kerstverhaal me dit jaar wel iets zou doen. Het deed me juist meer dan ik had verwacht. Dat is echt een rode draad door mijn hele geloofszoektocht heen. Ik ben er nog steeds niet aan gewend hoe zeer het geloof me aanspreekt. Een van de meest aansprekende uitspraken uit de preek vond ik dat Jezus altijd bij ons is. Misschien dan ook wel toen ik mentaal niet zo veel met kerst bezig was. Het is in ieder geval iets om aan te denken in het nieuwe jaar.

Na het online bezoeken van kerkdiensten en het lezen van enkele Bijbelboeken, gaat Annemarieke Graveland door met haar zoektocht. In deze nieuwe serie columns schrijft ze over christelijke bijeenkomsten die ze bezoekt en boeken die ze leest.

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Meerartikelen

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...