1. Een voor christelijk Nederland actuele kwestie duiden
Begin december berichtten diverse media over bekladdingen op het kerkgebouw van de hervormde gemeente in Waspik. Om christenen in Nederland hierover goed te kunnen informeren heeft Cvandaag besloten om een achtergrondverhaal te maken naar aanleiding van dit nieuwsfeit. Berichtgeving over een dergelijk incident is interessant, maar lezers zijn vooral gebaat bij achtergrondartikelen, zodat ‘het verhaal achter het nieuws’ wordt verteld. Om die reden is een artikel over de kwestie-Van der Aa tot stand gekomen. Niet om bij te dragen aan tendentieuze berichtgeving, maar om een nieuwsbericht te duiden dat voor honderden kerkgangers in Nederland van meerwaarde is omdat hen dit direct of indirect aangaat.

2. Een spiegel voorhouden
‘Lijden aan de kerk’ is in kerkelijk Nederland een bekend begrip geworden. Wie de betrokkenen van de kwestie-Van der Aa spreekt (voor- en tegenstanders) kan niet anders dan concluderen dat hoe het er in de kerk aan toe kan gaan, mensen vaak slapeloze nachten bezorgt. Liever spreken we naar buiten toe niet over zaken die, zacht uitgedrukt, de schoonheidsprijs niet verdienen. Wie de kerk liefheeft is geneigd om zonden te bedekken, van de reformatorische gezindte tot de evangelische beweging. Maar waarom zouden verhalen - waarbij de kerk negatief wordt afgeschilderd - niet gedeeld mogen worden? Verhalen van slachtoffers in de kwestie-Van der Aa houden kerkelijk Nederland een spiegel voor en mogen dan ook niet verzwegen worden.

3. Alle partijen hebben de kans gekregen om te reageren
De verhalen van betrokkenen in de kwestie-Van der Aa worden door voorstanders van de PKN-predikant betiteld als ‘roddel en achterklap’, zoals dat wel vaker gebeurt bij slachtoffers die zich via de media uitlaten over een gevoelige kwestie die men liever binnenskamers wil houden. Bij roddel is er echter sprake van een eenzijdig verhaal. Cvandaag heeft ervoor gekozen om alle betrokkenen aan het woord te laten, hoewel ze niet allemaal van die gelegenheid gebruik maakten, zodat ook de andere kant van het verhaal aan bod komt. Er is dus sprake van hoor en wederhoor, zoals het hoort als iemand of een instituut beschuldigd wordt.

4. Nieuwswaarde
Mensen uit het ‘kamp van der Aa’ laten herhaaldelijk weten dat deze zaak is afgedaan. Wie vragen stelt over deze kwestie zou oude koeien uit te sloot halen. Maar dat is te kort door de bocht. De PKN constateerde eerder dat Van der Aa ‘op pastoraal gebied naar eigen waarden en normen handelt’, ‘kerkelijke gemeenten verdeelt in voor- en tegenstanders en volstrekt verscheurde gemeenten achterliet’. Ook werd aangegeven dat de dominee ‘geen inzicht heeft in eigen handelen’. Van der Aa heeft na zijn terugkeer in het ambt zijn dubbelleven niet stopgezet, grensoverschrijdend gedrag voortgezet als docent, is financieel zijn boekje te buiten gegaan en heeft opnieuw een kerkelijke gemeente verdeeld door zijn aanwezigheid. Dat mag niet onbesproken blijven. Een predikant is in kerkelijk Nederland een publiek figuur en staat jaarlijks op een kansel tegenover duizenden mensen. Met het artikel hopen we leden van de PKN, die direct of indirect met de predikant in aanraking komen, op zorgvuldige wijze te informeren.

5. Roep om gerechtigheid
“Om meer schade in kerkelijk Nederland te voorkomen, zeg ik: deze man moet weg. Zo snel mogelijk”, zegt een van de betrokkenen in het artikel op Cvandaag. De uitspraak is kenmerkend voor hoe slachtoffers in de kwestie-Van der Aa deze zaak ervaren. Vijf betrokkenen constateren dat nadat Van der Aa zijn preekbevoegdheid heeft teruggekregen de predikant nog altijd een gevaar is voor zijn directe omgeving als gevolg van zijn dubbelleven. Het ‘kamp Van der Aa’ en ook de PKN verwijzen naar een interventie van het Generale College voor de behandeling van Bezwaren en Geschillen, waardoor Van der Aa zijn ambt sinds 2011 weer kan uitoefenen. Dat de PKN duidelijk maakt dat niemand tweemaal voor dezelfde zaken terecht kan staan ervaren de betrokkenen als een klap in het gezicht. Deze roep om gerechtigheid verdient een podium, met het oog op de honderden mensen die in de afgelopen dertig jaar hebben geleden of nog altijd lijden onder deze kwestie.

Jeffrey Schipper is eindredacteur van Cvandaag. Voor vragen en opmerkingen over de kwestie-Van der Aa is hij per e-mail bereikbaar.