De val van Afghanistan: ook een ‘gematigde duivel’ is nog steeds een ‘duivel’

Nieuws 19 augustus 2021 Ds. Teun de Ridder
Taliban

Na 20 jaar westerse militaire en civiele aanwezigheid in Afghanistan was het verleidelijk om te denken: ‘ze zoeken het nu zelf maar uit’. Duizenden NAVO-militairen hebben het leven gelaten bij het vechten tegen de Taliban, waaronder ook 25 Nederlanders. Langer blijven, betekent nog meer offers brengen, zonder zicht op een eindstreep. Het is gemakkelijk om dan te denken: ‘het is toch hun eigen land, ze moeten er ook zélf voor willen vechten’. Toen Biden deze gedachten in april uiteenzette bij zijn besluit om de Amerikaanse troepen snel terug te trekken, leverde dat geen rel op in de media. Integendeel, met een zekere opluchting werd erop gereageerd: de knoop was doorgehakt.

De snelle terugkomst van de Taliban heeft velen verrast. Mij niet. En ik geloof er niks van dat inlichtingendiensten het niet wisten. Bij mijn werk als krijgsmachtpredikant in Afghanistan (2017-2018) kreeg ik zicht op de bult geld aan contracten en subsidies die het Westen meenam. Onze ‘bondgenoten’ werkten veelal vooral met ons samen vanwege de inkomsten. In een straatarm land is dat geen schande, de Afghanen valt daarin niets te verwijten. Maar wij verwarden ‘wie betaalt bepaalt’ met ‘vooruitgang’.

Werkelijke interesse voor de Afghaan en haar/zijn leven was zeldzaam. We probeerden vooral veiligheid óp te leggen, infrastructuur aan te leggen en praktische vaardigheden over te brengen, maar deden niet aan ‘waardenoverdracht’ of ‘waardencommunicatie’. Er werd niet met elkaar gepraat. In 4 maanden Afghanistan heb ik zelf geen Afghaan gesproken, behalve onze schoonmaker (die nu niet welkom is). Het was een complete tunnelvisie. Terwijl: iedereen die er geweest is, weet van de vergaande corruptie, de persoonlijke belangen, de complexe samenleving, het drugsgebruik, maar we wilden het niet zien. We zagen het door de vingers en zeiden: ‘maar de meisjes gaan nu wel naar school!’ Alles voor de bühne van de media en het politiek draagvlak.

Zeker als je hoort dat er in Kabul nauwelijks een schot gelost is, en dat de president in aller ijl de benen heeft genomen, denk je: ‘dit zijn geen herders, maar huurlingen’. Misschien wel, maar wat zou jij doen? We moeten dan vooral ook heel goed naar onszelf kijken. Naar onze zelfgenoegzaamheid, wat verhinderde om te erkennen wat de werkelijke problemen waren. Een groot probleem dat we zelf gecreëerd hebben, een waarden-vacuüm rond westers geld. De implosie van de Afghaanse regering en het veiligheidsapparaat is een drama, maar het kon nu niet anders meer. Het was een zeepbel, een illusie. Je kunt veel tegen de Taliban hebben, maar ze weten waarvoor ze vechten: hún land, hún cultuur, hún geloof. Dat wint het altijd van opportunisme. Het werpt je terug op vragen als: Waar zou ik dan voor willen vechten? Hoe sterk zijn mijn waarden verankerd? Waar ligt mijn houvast? Waar doe ik het voor?

Ontzettend pijnlijk is dit hele verhaal ook voor de Nederlandse veteranen, voor gewonden, voor nabestaanden. Wat is de zin van ons optreden geweest? Al dit nieuws opent weer die oude littekens, het verdriet is eindeloos. Nu zit je hier in Nederland, machteloos en gefrustreerd. Het is inderdaad pijnlijk, maar ook belangrijk om te erkennen dat er blijkbaar grenzen zijn aan wat wij mensen gedaan krijgen. Het is vaak too little too late, of in dit geval too much too long. Als militair kun je gelukkig je toevlucht nemen tot een plichtsethiek (‘ik heb gedaan wat ik moest doen’) en een deugdethiek (‘ik heb mijn best gedaan’). Daar moet je niet min over doen. Dat is al heel wat. Is dat voldoende? Zelf ben ik blij dat ik de oordelen over wat ieder van ons wel of niet gedaan heeft over mag laten aan God.

Ondertussen rest ons om ruimhartig verantwoordelijkheid te nemen voor de brokstukken van ons handelen. Voor alle vluchtelingen uit Afghanistan zou nu snel een verblijfsvergunning moeten komen. Want leven onder de Taliban, dat is een hel. Alle berichten dat ze nu ‘gematigd’ zouden zijn, kun je in de prullenbak gooien: ook een ‘gematigde duivel’ is nog steeds een ‘duivel’. Voor vrouwen, voor minderheden, voor andersdenkenden breekt een duistere tijd aan.

Ds. Teun de Ridder is krijgsmachtspredikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Bovenstaande blog verscheen deze week op de website van De Ridder en is met zijn toestemming overgenomen door CIP.nl.

Praatmee

Beluister onze podcast

#358 Patrick & Jeffrey over Christenen voor Israël, Tim Hofman en de CGK-crisis
Of beluister op:
Luister naar
0:00

Meerartikelen

Matthijn
Column

Wachten met seks tot het huwelijk: nog steeds een goed idee?

Het is al enige tijd geleden dat ik schreef over single zijn en hoe lastig dat is als je wel een relatie wil, maar niet kunt vinden. Hoe houd je jezelf puur en tot op welke hoogte? Hoe Spartaans kun je leven als single en als je dat volhoudt, ben je

Reflect Filmfestival
Persbericht

Nederlands Filmorkest opent eerste editie christelijke filmfestival Reflect

Het Nederlands Filmorkest opent op 4 april in Pathé Ede de eerste editie van het Reflect Filmfestival. Voorafgaand aan de openingsfilm, speelt het ensemble in een intieme bezetting bekende filmmuziek uit films met christelijke thema’s. Het gaat om mu

Hugo Bos
Nieuws

Campagne 'Gezin in Gevaar' krijgt staartje: juridische strijd over seksuele voorlichting

Kenniscentrum Rutgers daagde vandaag Civitas Christiana voor de rechter. Rutgers beschuldigt de ultraconservatieve stichting van het verspreiden van desinformatie over de Week van de Lentekriebels en wil dat ze hiermee stopt. Over twee weken doet de

Ds. M. L. Dekker
Nieuws

GerGem Berkenwoude krijgt voor het eerst sinds 1913 een dominee

Ds. M. L. Dekker heeft het beroep aangenomen dat door de gereformeerde gemeente Berkenwoude op hem was uitgebracht. Dat betekent dat deze gemeente na 112 jaar weer beschikt over een gemeentepredikant, zo laat Gergeminfo.nl weten. De gemeente Berkenwo

India
Nieuws

Verdrukking van christenen in India bereikt ongekende hoogte: ‘De situatie is ronduit zorgwekkend’

De vervolging van christenen in India is in 2024 tot een alarmerend hoogtepunt gekomen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Religious Liberty Commission van de Evangelical Fellowship of India (EFIRLC). De commissie verifieerde maar liefst 640 gev

Pakistan
Nieuws

Christelijk echtpaar zwaar getroffen door gruwelijke aanval in Pakistan

Een christelijk echtpaar uit Pakistan is slachtoffer geworden van een brute aanval waarbij de vrouw werd verkracht nadat de daders hoorden van hun geloof. De schokkende gebeurtenis vond plaats op 25 maart in het dorp Chak 62-GB Channan, in het distri

Cvandaag podcast
Podcast

Nasleep mediastorm Christenen voor Israël besproken in Cvandaag podcast

Christenen voor Israël was de afgelopen week hét gesprek van de dag. Daar ging een onderzoek van Investico, het Nederlands Dagblad en het BNNVARA-programma BOOS aan vooraf. De nasleep van de mediastorm bespreekt redacteur Patrick Simons in de nieuwsp

Oude stad
Nieuws

Toename anti-christelijk geweld in Israël: geestelijken bespuugd, kerken beschadigd

Het aantal antichristelijke incidenten in Israël is in 2024 fors gestegen. Dat blijkt uit een rapport van het Rossing Center for Education and Dialogue, een interreligieuze organisatie gevestigd in Jeruzalem. In totaal werden 111 aanvallen op christe

Meerartikelen

Sneeuwwitje
Nieuws

Evangelist bekritiseert remake Sneeuwwitje: "Mensen hebben redding nodig"

De Amerikaanse pastor Greg Laurie heeft stevige kritiek geuit op de remake van Sneeuwwitje. Volgens de evangelist is de diepere, geestelijke boodschap van het klassieke verhaal verdwenen, zo melden diverse media. De oorspronkelijke Sneeuwwitje, gebas

Ds. W. Visscher
Video

GerGem-predikant wijst op krapte woningmarkt: "Begin zo vlug mogelijk met sparen"

In een recente preek over het zevende gebod 'Gij zult niet stelen' stond GerGem-predikant W. Visscher onder meer stil bij de krapte op de woningmarkt. De predikant stelt vast dat het voor veel jongeren tegenwoordig een grote uitdaging is om een huis

Livia Tossici-Bolt
Nieuws

Amerikaanse overheid bezorgd over juridische vervolging Britse pro-life activiste

De Amerikaanse overheid heeft zich uitgesproken over de vervolging van de Britse pro-life activiste Livia Tossici-Bolt. Dat meldt Christian Today. De vrouw zou binnen de bufferzone van een abortuskliniek een bord hebben vastgehouden met de tekst: Her

Jochem Duinhof
Video

Dorcas niet blij met bezuiniging op ontwikkelingshulp: "We zijn erg teleurgesteld"

Minister Reinette Klever kan haar bezuinigingen op ontwikkelingshulp doorvoeren. "We zijn erg teleurgesteld in de nieuwe koers die het kabinet wil varen", reageert Jochem Duinhof (foto), politiek adviseur bij Dorcas, naar aanleiding van een debat dat

Jan-Jaap van Peperstraten
Preekverslag

God kan en wil niet op onbenaderbare afstand blijven

Geen enkel verhaal, hoe goed het ook is, staat alleen maar op zichzelf. Elke keer als we iemand een verhaal vertellen, of het nu echt is of verzonnen, dan hebben we daar een reden voor. We willen niet zomaar wat vertellen: we willen ook iets laten zi

Hans Reinders
Verdieping

Waarom er twee verschillende scheppingsverhalen in de Bijbel staan

De Duitse theoloog Julius Wellhausen (1844-1918) meende dat er in Genesis twee totaal verschillende scheppingsverhalen staan. Het eerste scheppingsverhaal in Genesis (1:1-2:4a) zou ongeveer vijf eeuwen voor Christus geschreven zijn door priesters. He

Petra van Aalst
Column

Geloofstwijfel: agnost houdt refogezindte spiegel voor

In mijn beleving was de kerkelijke gemeente waar ik als kind naartoe ging één van de weinigen waar de ware leer werd verkondigd. Bij veel andere kerken ging het allemaal veel te makkelijk. "Evangelie op grote wielen", noemden we dat. Waar die uitdruk

Kees van Dijk
Interview

Kees van Dijk neemt afscheid van Bond tegen vloeken: "We voeren geen achterhoedegevecht"

Na zeven jaar werkzaam te zijn geweest als directeur van de Bond tegen vloeken gaat Kees van Dijk (65) met pensioen. De directeur merkte een verharding in het taalgebruik in de afgelopen zeven jaar. Toch zag hij zijn werk niet als een achterhoedegeve

Robert Plomp
Interview

Robert Plomp mocht niet aan de slag als dominee: "Boos bad ik: 'Heer, wat wilt U nu van me?'"

“De ene dag wil ik graag dominee worden. De andere dag denk ik: zoek het allemaal maar uit!” De afgelopen jaren verkeerde Robert Plomp in een geloofscrisis. Zijn roeping om als dominee te mogen dienen is niet in vervulling gegaan. In gesprek met Cvan

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP verbijsterd: "Onze straten en steden worden gevuld met antisemitische drek"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk voelde zich afgelopen weekeinde een vreemde in zijn eigen land. Dat vertelde hij dinsdag tijdens het wekelijkse Vragenuur in de Tweede Kamer. De reden? Tijdens een demonstratie verkleedde een man zich als Hamas-strijder

Judy Henderson
Positief nieuws

Vrouw verbleef 35 jaar onterecht in gevangenis: "Jezus gaf me de kracht om op te staan"

In 2017 zakte Judy Henderson op haar knieën in een gevangenis in Missouri. Na 35 jaar onterecht vast te hebben gezeten voor een misdrijf dat ze niet had gepleegd, kreeg ze onverwachts gratie van gouverneur Eric Greitens. “Hij pakte me bij de schouder

ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt verhaal over verjaardagscadeau van domineeszoon

"Er was een vrouw die was op een gezelschap geweest. Dat kwam vroeger vaak voor, dat Gods kinderen samenkwamen. En die vrouw wilde ook wel eens horen wat kinderen van God tegen elkaar vertelden. Maar in plaats van dat ze daar geestelijk door opgebeur