Een dag na de vrolijke tweet kwamen de partijbesturen van ChristenUnie en SGP met een gezamenlijk persbericht. Een volgende blijk van goede verhoudingen? Nuchter stellen de twee besturen vast: ‘ChristenUnie en SGP hebben veel overeenkomsten. Tegelijkertijd zijn ChristenUnie en SGP twee verschillende partijen, met beide een eigen positie in het politieke landschap.’ De politieke partners besloten om in het Europees Parlement niet onder één paraplu verder te gaan: de ChristenUnie sluit zich aan bij de christendemocraten van de EVP en de SGP bij de rechtsnationalisten van de ECR.

Uit de reacties vanuit de achterbannen blijkt dat de meeste kiezers blij zijn met dit besluit. Het biedt helderheid en dat is winst. In andere reacties klinkt boosheid door. Een CU-stemmer heeft spijt van zijn stem op de nummer 1: ‘Had ik nu toch maar op nummer 3 gestemd, dan was mijn stem niet voor een deel naar FVD gegaan.’ Bij een SGP-stemmer is de reactie precies omgekeerd: ‘Ik zou wel eens willen weten hoe al die SGP’ers zich nu voelen die netjes op nummer 1 hebben gestemd.’

Hebben ChristenUnie en SGP de kiezers voor de gek gehouden? Het is op z’n minst een beetje vreemd dat ze samen campagne hebben gevoerd, met één verkiezingsprogramma en één kandidatenlijst, en daar vlak na de verkiezingen geen boodschap meer aan hebben. Is dat kiezersbedrog? ChristenUnie en SGP zijn in elk geval niet in staat geweest om vóór de verkiezingen waterdichte afspraken te maken voor ná de verkiezingen. Kiezers wisten niet waar ze aan toe waren. FVD was uiteindelijk de concrete aanleiding voor het verbreken van de samenwerking, maar het is flauwekul om te stellen dat er zonder FVD geen politieke verschillen waren.

Waar zitten die verschillen dan? Christenen hebben een minderheidspositie in Nederland en in Europa. Daarom hebben ze elkaar meer dan ooit nodig, zou je kunnen zeggen. Maar wat moet je doen als je tot de ontdekking komt dat je heel verschillende antwoorden geeft op die ‘nieuwe’ situatie, die minderheidspositie? De ChristenUnie zoekt naar manieren om geloof een stem te geven in een veranderende cultuur, terwijl de SGP het christelijke stempel op de cultuur wil behouden. Dat is een fundamenteel verschil in benadering.

Vorige week schreef ik dat de samenwerking in Europa voor de SGP altijd al een pragmatische keuze was. Zonder GPV en RPF en later de ChristenUnie konden de mannenbroeders geen zetel behalen in het Europees Parlement. De cijfers lijken erop te wijzen dat de SGP ook nu zelfstandig géén zetel had behaald. Toch lijken beide partijen met overtuiging te kiezen voor een toekomst zonder de ander. Hoewel de aanloop geen schoonheidsprijs verdient, nemen ze op een waardige manier afscheid van elkaar. Nuchter en zakelijk. De persoonlijke verhoudingen lijden er niet onder. Dat verdient een compliment.

Voor de SGP is deze stap heel spannend. Na de vorige periode, waarin dissident Bas Belder als een solist opereerde en zich niet liet gezeggen door zijn partij, moest het nu anders gaan. Samen met partner ChristenUnie bouwen aan herstel en stabiliteit! Dat zit er niet meer in. De SGP gaat verder in een fractie met vooral rechtsnationalistische clubjes. ‘Elke fractie heeft wel die zatte nonkel,’ zegt een woordvoerder van de Belgische N-VA dan. En dat is waar, maar in de ECR-fractie zitten wel heel veel vreemde snoeshanen met enge ideeën. Daar zijn lang niet alle SGP’ers blij mee.

Let op de tweets! Derk-Jan Eppink van FVD strooide nog wat zout in de wond – voordat de ChristenUnie onderdak vond bij de EVP: ‘Ben net gekozen tot vice-voorzitter van ECR-fractie nadat FVD vorige week werd toegelaten. Mooi succes! Vox Europa erbij. N-VA gebleven. De SGP bleef ook. Alleen de ChristenUnie is boos vertrokken. Zij riskeert nu 5 jaar woestenij als een fractieloze partij.’ Er wacht Bert-Jan Ruissen een stevige uitdaging.

Nico Schipper is adviseur, coach en trainer in politieke communicatie. Klik hier voor meer informatie.