Waarom Psalmen mij meer doen dan Opwekkingsliederen

God 3 oktober 2016 Ronald Koops
Er is een hernieuwde belangstelling voor de psalmen. Sommige traditionele vormen en berijmingen mogen misschien onder druk staan, nieuwe vormen van psalmen schieten als paddenstoelen uit de grond. En dat is goed, want de psalmen vormen het gebedenboek van de kerk van alle tijden, met liederen van verdriet, troost, hoop en aanbidding.

Hoewel ik erg van Opwekkingsmuziek houd en nieuwe lofprijzingsliederen, hebben de psalmen een speciale plek in mijn hart. Sterker: door de psalmen ben ik gegroeid in mijn gebedsleven en aanbidding voor God. Ik heb ze m’n leven lang gezongen (berijmd met orgel) en daarnaast de laatste jaren ook gebeden, in stilte gelezen of juist hardop geproclameerd.

Een paar jaar geleden begon ik aan een creatief project om een aantal psalmen van de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) letterlijk op muziek te zetten. Ik kreeg het verlangen de eeuwenoude psalmen van verdriet, troost, hoop en verwachting in de letterlijke vorm op muziek te zetten, zodat deze psalmen op een nieuwe en frisse manier tot ons zouden spreken. Het resulteerde in de het studio-album ‘Herademen met de Psalmen’ met onder meer liederen van lofprijzing (Psalm 117), verdriet (Psalm 13), berouw (Psalm 51) en hoop (Psalm 121). Maar wat maakt de psalmen nu zo krachtig? Er zijn meerdere aspecten, ik zal er twee uitlichten.

Eerlijke liederen
Allereerst zijn de psalmen eerlijke liederen die ook de rauwe kanten van het leven etaleren. De psalmen spreken over eerlijke en herkenbare gevoelens zoals verdriet, pijn of eenzaamheid (naast hoop en blijdschap). Wat dat betreft vind ik de psalmen een oase van eerlijkheid en heerlijkheid in onze oppervlakkige Facebookgeneratie waarin iedereen vooral de succesvolle kanten van zichzelf etaleert met sprankelende succesberichten en prachtige foto’s van topmomenten. Het gaat goed met ons en dat mag iedereen weten! Maar hoe gaat het met ons als we offline zijn? Durven we ook open te zijn over de momenten dat het niét goed met ons gaat in de kerk of gemeente? De psalmen etaleren ons wel die rauwheid en eerlijkheid. Ze spreken over momenten van verlatenheid (Psalm 22, 13), gevoelens van ongelukkigheid en doodsangst (Psalm 116) of momenten van diep verdriet en tranen (Psalm 6). 
Wat dat betreft vind ik de psalmen een oase van eerlijkheid en heerlijkheid in onze oppervlakkige Facebookgeneratie waarin iedereen vooral de succesvolle kanten van zichzelf etaleert met sprankelende succesberichten en prachtige foto’s van topmomenten.

Maar daar blijft het niet bij. Naast de vraagtekens die we in de psalmen tegenkomen, vinden we ook het uitroepteken van hoop dat wijst naar Jezus en zijn macht, het uitroepteken dat God onze hulp is en dat hij onze voeten niet zal laten wankelen (Psalm 121), dat zijn liefde overstelpend is en zijn trouw eeuwig (Psalm 117), dat de hemel vertelt over zijn majesteit (Psalm 19) en nog veel meer. Allemaal uitroeptekens die wijzen op God en op de Here Jezus. Niet als goedkope oplossing bij verdriet, maar wel als blikrichting: omhoog naar Jezus, de Almachtige. 

Het gaat om Jezus
En daarmee kom ik bij het tweede aspect dat de psalmen zo krachtig maakt: in veel psalmen draait (profetisch) het om Jezus, de Zoon van God, Verlosser en eeuwige Koning. In veel psalmen wordt over de macht en het Koningschap van de Here Jezus gesproken, zoals in Psalm 8:7: U hebt Hem toevertrouwd het werk van uw handen en alles aan zijn voeten gelegd’. Dit gaat over Jezus! Dat lezen we in Hebreeën 2:7, waar over Jezus staat: ‘U hebt Hem voor korte tijd lager dan de engelen geplaatst; U hebt Hem met eer en luister gekroond, alles hebt U aan Hem onderworpen.’
Dwars door de vraagtekens van het leven heen, roepen de psalmen ons op om God te aanbidden, te eren en te prijzen om wie Hij is. Dat kan je helaas niet van alle aanbiddingsliederen zeggen.

Dwars door de vraagtekens van het leven heen, roepen de psalmen ons op om God te aanbidden, te eren en te prijzen om wie Hij is. Dat kan je helaas niet van alle aanbiddingsliederen zeggen. Er zijn (opwekkings)liederen waarin het brandpunt niet bij Jezus ligt, maar bij ons, zoals Opwekking 616, waarin staan: ‘Houd me dicht bij U. Laat me nooit meer gaan. Voor U leg ik mijn leven neer, verlangend naar uw vriendschap, Heer. U alleen begrijpt, wat ik nodig heb. Uw liefde die mij warmte geeft, als U mij in Uw armen neemt. Leid mij naar Uw hart, breng me terug bij U.’ Zie je, het gaat over mij, niet over Hem. Mijn verlangen en mijn wil staat centraal, in plaats van Zijn verlangen en Zijn wil.

Dezelfde toon zien we ook in het zeer populaire lied ‘Lopen op het water’ (Opwekking 789, een vertaling van ‘Oceans’ van Hillsong). De tekst luidt: ‘Geest van God, leer mij te gaan over de golven, in vertrouwen U te volgen te gaan waar U mij heen leidt. Leid me verder dan mijn voeten kunnen dragen. Ik vertrouw op uw genade, want ik ben in uw nabijheid.’ Het is best een mooi lied, maar het gaat weer over mij. Over mijn vertrouwen, over mijn weg over de golven over de status dat ik in Zijn nabijheid ben. 

En dat is toch opmerkelijk. Want in de Bijbel gaat het vaak het niet zozeer over mijn geloof, mijn liefde of mijn keuze voor Hem, maar om Gods liefde, zijn redding, zijn hulp. ‘Jullie hebben niet Mij uitgekozen, maar Ik jullie, en Ik heb jullie opgedragen om op weg te gaan en vrucht te dragen, blijvende vrucht’ (Johannes 15:16a). Onze opdracht is niet om hoger te klimmen, meer te vertrouwen of beter te leven, maar om in Zijn liefde te blijven. Dán dragen we vrucht, omdat we verbonden zijn met Jezus. Hij moet groter worden, zegt Paulus, en wij kleiner. Wij moeten niet schitteren, maar onze schitterende Koning navolgen.

Dat is aanbidding: eer geven wie ere toekomt. Veel psalmen gaan ons op die manier voor in aanbidding van Jezus, want het gaat om Hem. Van Jezus wordt gezegd dat in Hem alles geschapen is, dat Hij de oorsprong is van alles en dat in Hem de volheid heeft willen wonen. Als je dat beseft, dan kan je alleen maar jezelf als mens vernederen, je handen naar Hem opheffen, om Hem werkelijk te aanbidden met bijvoorbeeld de woorden van Psalm 145, waar staat: ‘U, mijn God en Koning, wil ik roemen, uw naam prijzen tot in eeuwigheid. Elke dag opnieuw wil ik U prijzen, uw naam loven tot in eeuwigheid: “Groot is de Heer, Hem komt alle lof toe, zijn grootheid is niet te doorgronden”.’ 

Ronald Koops is hoofdredacteur van De Oogst, het magazine van Tot Heil des Volks (THDV) en pianist en zanger. In oktober organiseert THDV de ‘Levensecht-tour’: drie avonden in de Broederkerk in Kampen (7/10), de Oude Kerk in Ede (22/10) en de grote kerk in Sliedrecht (29/10). De avonden staan in het teken van de rauwheid en de hoop van de psalmen en de rauwheid en de hoop in het missionaire werk van THDV. Op de avond werken onder meer mee: Ronald Koops & band, Peter van Essen (viool), Elise Mannah (zang), Bastiaan Stolk (Winnaar ‘Beste organist van NL’) en Gert Hutten (directeur THDV). Gratis kaarten zijn te bestellen via www.totheildesvolks.nl
ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...