"De afgelopen jaren is de situatie sterk verslechterd", zegt Groenenboom. Hij wijst onder meer op kerken waarvan kruizen van de daken zijn verwijderd en op regels die het voor jongeren onder de achttien jaar moeilijk of onmogelijk maken om kerkdiensten te bezoeken.

Ook de door de overheid toegestane kerken staan volgens hem onder scherpe controle. Voorgangers zouden preken vooraf moeten aanleveren bij een religieus overheidsbureau en ook opnames van diensten moeten uploaden. Daarnaast hangen er volgens Groenenboom camera’s binnen en buiten kerken. "Alles moet voldoen aan de maatstaven van de Communistische Partij", vat hij de ontwikkeling samen. "Je mag christen zijn, maar dat betekent wel op hun manier."

Huiskerken onder druk
Vooral onafhankelijke huiskerken zouden volgens Groenenboom als een probleem worden gezien door de Chinese autoriteiten. Hij stelt dat de overheid sterk gericht is op controle en het christendom bovendien geregeld beschouwt als een westerse invloed. "Als je dan ook nog zegt dat Jezus de belangrijkste is in je leven", zegt hij, ontstaat volgens hem spanning met een systeem waarin loyaliteit aan de staat en de partij centraal staat.

Huiskerken hebben volgens Groenenboom steeds minder mogelijkheden om fysiek samen te komen. Waar gemeenten eerder bijvoorbeeld ruimtes huurden in restaurants of andere gebouwen, zou dat inmiddels moeilijker zijn geworden. Een deel van de kerken verhuisde daarom naar internet, maar ook online bijeenkomsten worden volgens hem verstoord.

2018 als omslagpunt
Groenenboom ziet 2018 als een belangrijk omslagpunt. Regels die al langer bestonden, zouden vanaf dat moment veel strenger zijn gehandhaafd. Volgens hem is ook de verspreiding van de Bijbel moeilijker geworden. Digitale Bijbels en christelijke lectuur zijn volgens Groenenboom niet vrij beschikbaar via reguliere appwinkels, kerkelijke websites worden geblokkeerd en de verkoop van gedrukte Bijbels is beperkt.

Groenenboom zegt daarnaast van Chinese christenen en lokale partners te horen dat de huidige ontwikkeling herinneringen oproept aan de periode onder Mao Zedong. Hij benadrukt dat deze vergelijking niet alleen van SDOK komt. "Dat is wat de christenen in China zelf zeggen. We maken ons best wel hele grote zorgen over welke kant het nu opgaat."

Groei van de kerk
Tegelijkertijd wijst Groenenboom erop dat het christendom in China volgens schattingen sterk is gegroeid. Exacte cijfers zijn moeilijk vast te stellen, maar hij spreekt over ongeveer honderd miljoen christenen. Die groei zou volgens hem mede verklaren waarom de overheid onafhankelijke kerken zo nauwlettend volgt. "Dat zien ze met lede ogen aan en dat proberen ze met al die maatregelen de kop in te drukken."

SDOK is daarom een campagne begonnen om Nederlandse christenen bewuster te maken van de situatie. De organisatie ondersteunt onder meer de verspreiding van Bijbels, trainingen voor lokale voorgangers en gezinnen van christenen die gevangen zijn gezet.

Bekijk het volledige gesprek: