De paus signaleert dat er een nieuwe manier van spreken ontstaat die zich wel als inclusief presenteert, maar in de praktijk juist vaak leidt tot uitsluiting van mensen die niet meegaan in bepaalde ideologische overtuigingen. Daarmee, zo waarschuwt hij, krijgen steeds meer Europese landen autoritaire trekken.

Vrijheid van geweten
Ook de vrijheid van geweten staat volgens paus Leo steeds meer onder druk. Hij ziet dat staten, zelfs landen die zich beroepen op mensenrechten, deze vrijheid steeds vaker beperken.

Een vrije samenleving, zo benadrukte hij, zou ruimte moeten laten voor verschil in overtuiging. Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen die uit geloofsovertuiging militaire dienst weigeren. Maar ook voor artsen, die eveneens vanwege hun geloofsovertuiging, niet willen meewerken aan abortus of euthanasie. Volgens de paus neemt het begrip voor dergelijke standpunten af en daarmee ook de bewegingsvrijheid om een dergelijke beslissing te nemen.

Aansluiting bij eerdere zorgen
De paus noemde geen landen bij naam. Wel sluit zijn waarschuwing aan bij eerdere uitspraken van wereldleiders en kerkleiders over de druk op vrijheid van meningsuiting in Europa. Zijn voorganger paus Franciscus sprak vorig jaar nog over de zogeheten cancel culture. Die zou volgens hem tradities uitwissen en open debat onmogelijk maken.

Vervolging van christenen wereldwijd
Naast zorgen over Europa sprak paus Leo ook over het toenemende geweld tegen christenen wereldwijd. Hij noemde dit een van de grootste mensenrechtenproblemen van deze tijd. Hij wees op slachtoffers van religieus geweld in onder meer Bangladesh, de Sahelregio, Nigeria en op een zware aanslag op een kerk in Damascus. Ook noemde hij het jihadistische geweld in Cabo Delgado.

Eerder deze week presenteerde de christelijke organisatie Open Doors overigens haar jaarlijkse Ranglijst Christenvervolging. Deze lijst biedt een overzicht van vijftig landen waarin christenen het zwaarst vervolgd worden. Uit nieuwe gegevens blijkt dat er momenteel wereldwijd 388 miljoen christenen zijn die in meerdere of mindere mate met vervolging te maken hebben. Vorig jaar lag dat aantal nog op 380 miljoen christenen.