Paus Franciscus op 88-jarige leeftijd overleden na indrukwekkende laatste boodschap

Nieuws 21 april 2025 1 minuut Redactie
Paus
ANP / ANGELO CARCONI

Paus Franciscus is op 88-jarige leeftijd overleden. Dat maakt het Vaticaan bekend. Zondag liet hij zich nog zien op het balkon van de Sint-Pieterbasiliek in Vaticaanstad om het urbi et orbi uit te spreken. Een van zijn laatste woorden waren dat we niet gemaakt zijn voor de dood maar voor het leven. 

De paus had al jaren flinke gezondheidsproblemen. Hij verbleef recent nog vijf weken in het ziekenhuis met een dubbele longontsteking. Zijn toestand was kritiek, maar hij overleefde en werd kortgeleden uit het ziekenhuis ontslagen. Maandag maakte het Vaticaan echter bekend dat hij is overleden. De paus werd in Argentinië geboren als Jorge Mario Bergoglio en stond sinds 2013 aan het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk.

"Om 7:35 uur vanmorgen keerde hij terug naar het huis van de Vader. Zijn hele leven was gewijd aan de dienst van God en Zijn Kerk."

“Beste broeders en zusters, met diepe droefheid moet ik het overlijden van onze Heilige Vader Franciscus aankondigen”, aldus kardinaal Kevi Farrell in een videoboodschap. “Om 7:35 uur vanmorgen keerde hij terug naar het huis van de Vader. Zijn hele leven was gewijd aan de dienst van God en Zijn Kerk. Hij leerde ons de waarden van het evangelie te leven met trouw, moed en universele liefde, vooral ten gunste van de armsten en meest gemarginaliseerden. Met immense dankbaarheid voor zijn voorbeeld als ware discipel van de Heere Jezus, vertrouwen wij de ziel van paus Franciscus toe aan de oneindige barmhartige liefde van de Drie-enige God.”

Indrukwekkende laatste boodschap
Opvallend is dat de paus zondag nog op het balkon bij het Sint-Pietersplein verscheen om het urbi et orbi uit te spreken, de traditionele zegen die hij met Kerst en Pasen uitspreekt. Dat deed hij in een rolstoel. Bij de paasmis was hij niet aanwezig. Ook zijn paasboodschap, wat achteraf zijn laatste boodschap aan de wereld bleek te zijn, las hij niet zelf voor. 

"We zijn niet gemaakt voor de dood maar om te leven", stel de de paus in zijn laatste boodschap.

Die laatste paasboodschap van de paus is indrukwekkend. Nog geen dag voor zijn overlijden benadrukte hij daarin het belang van de opstanding van Jezus. 'Christus is opgestaan!', stelde hij. 'Die woorden omvatten de hele zin van ons bestaan. We zijn namelijk niet gemaakt voor de dood maar om te leven. Pasen is het feest van het leven, God heeft ons geschapen voor het leven!' 

Reacties
De reacties op het overlijden van de paus stromen inmiddels binnen. 'Paus Franciscus was in alles mens onder de mensen', schrijft de Nederlandse minister-president Dick Schoof. 'De katholieke wereldgemeenschap neemt afscheid van een leidsman die de noden van deze tijd zag en benoemde. Met zijn diep doorleefde soberheid, dienstbaarheid en medemenselijkheid was Paus Franciscus een voorbeeld voor zeer velen, ook voor niet-katholieken. Wij herdenken hem met diep respect.'

‘Ik ben bedroefd over het overlijden van paus Franciscus reageert minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp. ‘Onder zijn leiding werd de Rooms-Katholieke Kerk een meer inclusieve gemeenschap waar iedereen zich welkom voelt. Ook bevorderde hij de interreligieuze dialoog. Op het wereldtoneel benadrukte hij het belang van zorg voor het milieu en werkte hij onvermoeibaar voor armoedebestrijding en wereldvrede. De wereld heeft een gewaardeerde leider en inspiratiebron verloren. Hij zal enorm worden gemist.’

'Vanuit een rotsvast geloof in Gods liefde pleitte hij voor mededogen en menselijkheid.' 

Koning Willem-Alexander en Koningin Maxima zeggen ‘diep getroffen’ te zijn door het overlijden van de paus. ‘Paus Franciscus straalde in alles barmhartigheid uit. Vanuit een rotsvast geloof in Gods liefde pleitte hij voor mededogen en menselijkheid. Sober en eenvoudig koos hij steeds de kant van de kwetsbaren en behoeftigen. Hij was er diep van overtuigd dat God werkzaam is in nederigheid en compassie. Daarbij zocht hij actief de verbinding met andere geloofsgemeenschappen overal ter wereld. Hij belichaamde de luisterende en liefhebbende Kerk en wist daarmee de harten van velen, zowel binnen de Rooms-Katholieke Kerk als daarbuiten, te winnen.’

De Nederlandse Raad van Kerken stelt ‘met droefheid’ kennis te hebben genomen van het overlijden van de paus. ‘We gedenken hem als een groot mens, die mensen binnen en buiten de kerk wist aan te spreken. Hij was een kerkvernieuwer en oecumenicus. In alle conflicten zocht hij naar vrede. Zijn encycliek ‘Lauduto Si’ was een doorbraak in het denken over klimaatverandering. Met Pasen waren zijn laatste woorden tot de mensheid: ‘Broeders en Zusters, gezegend Pasen. In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Amen.’ Zijn nagedachtenis zij tot zegen.’

'Bedankt Heilige Vader, voor het voorbeeld van uw leven', reageert pastoor Jan-Jaap van Peperstraten.

CU-voorvrouw Mirjam Bikker: 'In navolging van Jezus heeft Paus Franciscus gediend. Zo liet hij zien wat barmhartigheid, gerechtigheid en hoop betekenen voor de kerk en voor de wereld. Dankbaar voor zijn voorbeeld van een leven vol hoop. We leven mee met allen die geraakt zijn door zijn overlijden.' Ook haar partij noemt de paus in een in memoriam een navolger van Jezus. 'Zijn inzet voor de armen, het behoud van de schepping en een kerk die openstaat voor iedereen blijft ons inspireren - juist in deze tijd.'

'Verdrietig over het overlijden van paus Franciscus', schrijft CDA-leider Henri Bontenbal. 'Deze paus gaf de Katholieke Kerk een menselijk gezicht. Zijn rondzendbrief Laudato Si heeft velen, ook mij, zeer geïnspireerd om op te komen voor de schepping en de armen.'

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...

islam
Nieuws

'In 2035 wereldwijd meer moslims dan christenen in de wereld'

Wereldwijd zijn er tegen 2035 naar verwachting meer moslims dan christenen. Dat blijkt uit bevolkingsprognoses die het Amerikaanse Pew Research Center woensdag publiceerde. Tegelijk groeit het aantal christenen wereldwijd door tot bijna 3 miljard...

Amerikaanse pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Amerikaanse bisschoppen vrezen verruiming abortuswetgeving na winst Democraten

Amerikaanse katholieke bisschoppen vrezen dat de abortuswetgeving wordt verruimd nu de Democraten vanaf 2027 de meerderheid krijgen in beide Kamers van het Amerikaanse Congres. Bisschop Daniel Thomas, voorzitter van de pro-lifecommissie van de...

Vluchtelingen
Nieuws

Nederland wil met vier andere landen asielzoekers naar Rwanda sturen, bisschop bezorgd

Nederland en vier andere Europese landen willen een uitzetcentrum voor afgewezen asielzoekers openen in Rwanda. Dat meldt het Katholiek Nieuwsblad. Bisschop Gerard de Korte deelt in gesprek met datzelfde medium zijn zorgen en benadrukt dat de...

Christian Emmanuel Sanon
Nieuws

Amerikaanse voorganger betrokken bij moordcomplot tegen Haïtiaanse president

De Amerikaans-Haïtiaanse voorganger Christian Emmanuel Sanon (68) is schuldig bevonden aan betrokkenheid bij het complot rond de moord op de Haïtiaanse president Jovenel Moïse in 2021. Dat meldt persbureau Associated Press (AP). Sanon was...

Meerartikelen

Toren van Babel – Nieuwe Verhalen
Persbericht

Bijbelverhaal over Toren van Babel centraal in nieuwe tentoonstelling in Breda

Hoe kunnen mensen elkaar nog begrijpen in een samenleving waarin meningen steeds verder uiteenlopen? En welke rol speelt taal bij het verbinden of verdelen van mensen? In Stedelijk Museum Breda opent op 21 november de tentoonstelling Toren van...

aartsbisschop
Nieuws

Aartsbisschop vastgebonden en beroofd in Syrië: kerkleiders eisen bescherming voor christenen

Een aartsbisschop die in zijn kantoor wordt vastgebonden en beroofd. Een christelijke juwelier die wordt ontvoerd en gemarteld. Syrische kerkleiders slaan alarm over de veiligheid van christenen in hun land. Ook SGP en ChristenUnie vragen om...

Notre Dam
Nieuws

Wereldsteden kleuren rood voor vervolgde christenen, maar Salzburg weigert verlichting stadhuis

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen en Madrid: op tal van plaatsen kleurden woensdag gebouwen rood om aandacht te vragen voor vervolgde christenen. In Salzburg ontstond juist ophef. De communistische locoburgemeester wees een verzoek...

John
Levensverhaal

John vond Jezus en raakte zijn dochters kwijt: "Ik verloor alles voor Christus"

Zijn twee dochters weer in zijn armen sluiten. Dat verlangen draagt John uit Jemen met zich mee. Sinds hij openlijk over Jezus vertelt, ontvangt hij doodsbedreigingen en moet hij zijn gezin missen. Zaterdag deelde hij tijdens de Open Doors-dag zijn...

Derksen
Nieuws

Johan Derksen slaat alarm over christenen in azc’s: "Kinderen worden in elkaar geslagen"

Johan Derksen heeft in de talkshow Vandaag Inside een boekje opengedaan over de positie van christenen in Nederlandse azc's. Hij stelde dat hun situatie op dit moment de grootste angst is binnen opvanglocaties. "Ze worden de hele dag geterroriseerd...

Zuid Soedan
Nieuws

Predikant in Zuid-Soedan veroordeeld om muziekinstrumenten bij uitvaart

Een anglicaanse predikant in Zuid-Soedan is volgens Morning Star News veroordeeld tot acht maanden cel omdat tijdens een rouwdienst een christelijk lied met muziekinstrumenten klonk. Zijn gemeente betaalde een deel van de opgelegde boete, waardoor...

Bartow
Nieuws

Bezoekers onderbreken openingsgebed imam met Onze Vader in Florida

Bezoekers van een vergadering van het stadsbestuur van Bartow, in de Amerikaanse staat Florida, hebben maandag 16 november het openingsgebed van een imam onderbroken door hardop het Onze Vader te bidden. De politie begeleidde verschillende aanwezigen...

Marjolein Kooistra
Boekfragment

Ik had mijn zoon eindelijk in mijn armen, maar hij leefde niet meer

Na veertig weken zwangerschap keek Marjolein Kooistra vol verwachting uit naar de geboorte van haar zoontje Mattanja. Maar toen de verloskundige zijn hartje niet meer kon vinden, veranderde alles. In het ziekenhuis kregen Marjolein en haar man Harold...

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft woensdag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...