Paus Franciscus op 88-jarige leeftijd overleden na indrukwekkende laatste boodschap

Nieuws 21 april 2025 1 minuut Redactie
Paus
ANP / ANGELO CARCONI

Paus Franciscus is op 88-jarige leeftijd overleden. Dat maakt het Vaticaan bekend. Zondag liet hij zich nog zien op het balkon van de Sint-Pieterbasiliek in Vaticaanstad om het urbi et orbi uit te spreken. Een van zijn laatste woorden waren dat we niet gemaakt zijn voor de dood maar voor het leven. 

De paus had al jaren flinke gezondheidsproblemen. Hij verbleef recent nog vijf weken in het ziekenhuis met een dubbele longontsteking. Zijn toestand was kritiek, maar hij overleefde en werd kortgeleden uit het ziekenhuis ontslagen. Maandag maakte het Vaticaan echter bekend dat hij is overleden. De paus werd in Argentinië geboren als Jorge Mario Bergoglio en stond sinds 2013 aan het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk.

"Om 7:35 uur vanmorgen keerde hij terug naar het huis van de Vader. Zijn hele leven was gewijd aan de dienst van God en Zijn Kerk."

“Beste broeders en zusters, met diepe droefheid moet ik het overlijden van onze Heilige Vader Franciscus aankondigen”, aldus kardinaal Kevi Farrell in een videoboodschap. “Om 7:35 uur vanmorgen keerde hij terug naar het huis van de Vader. Zijn hele leven was gewijd aan de dienst van God en Zijn Kerk. Hij leerde ons de waarden van het evangelie te leven met trouw, moed en universele liefde, vooral ten gunste van de armsten en meest gemarginaliseerden. Met immense dankbaarheid voor zijn voorbeeld als ware discipel van de Heere Jezus, vertrouwen wij de ziel van paus Franciscus toe aan de oneindige barmhartige liefde van de Drie-enige God.”

Indrukwekkende laatste boodschap
Opvallend is dat de paus zondag nog op het balkon bij het Sint-Pietersplein verscheen om het urbi et orbi uit te spreken, de traditionele zegen die hij met Kerst en Pasen uitspreekt. Dat deed hij in een rolstoel. Bij de paasmis was hij niet aanwezig. Ook zijn paasboodschap, wat achteraf zijn laatste boodschap aan de wereld bleek te zijn, las hij niet zelf voor. 

"We zijn niet gemaakt voor de dood maar om te leven", stel de de paus in zijn laatste boodschap.

Die laatste paasboodschap van de paus is indrukwekkend. Nog geen dag voor zijn overlijden benadrukte hij daarin het belang van de opstanding van Jezus. 'Christus is opgestaan!', stelde hij. 'Die woorden omvatten de hele zin van ons bestaan. We zijn namelijk niet gemaakt voor de dood maar om te leven. Pasen is het feest van het leven, God heeft ons geschapen voor het leven!' 

Reacties
De reacties op het overlijden van de paus stromen inmiddels binnen. 'Paus Franciscus was in alles mens onder de mensen', schrijft de Nederlandse minister-president Dick Schoof. 'De katholieke wereldgemeenschap neemt afscheid van een leidsman die de noden van deze tijd zag en benoemde. Met zijn diep doorleefde soberheid, dienstbaarheid en medemenselijkheid was Paus Franciscus een voorbeeld voor zeer velen, ook voor niet-katholieken. Wij herdenken hem met diep respect.'

‘Ik ben bedroefd over het overlijden van paus Franciscus reageert minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp. ‘Onder zijn leiding werd de Rooms-Katholieke Kerk een meer inclusieve gemeenschap waar iedereen zich welkom voelt. Ook bevorderde hij de interreligieuze dialoog. Op het wereldtoneel benadrukte hij het belang van zorg voor het milieu en werkte hij onvermoeibaar voor armoedebestrijding en wereldvrede. De wereld heeft een gewaardeerde leider en inspiratiebron verloren. Hij zal enorm worden gemist.’

'Vanuit een rotsvast geloof in Gods liefde pleitte hij voor mededogen en menselijkheid.' 

Koning Willem-Alexander en Koningin Maxima zeggen ‘diep getroffen’ te zijn door het overlijden van de paus. ‘Paus Franciscus straalde in alles barmhartigheid uit. Vanuit een rotsvast geloof in Gods liefde pleitte hij voor mededogen en menselijkheid. Sober en eenvoudig koos hij steeds de kant van de kwetsbaren en behoeftigen. Hij was er diep van overtuigd dat God werkzaam is in nederigheid en compassie. Daarbij zocht hij actief de verbinding met andere geloofsgemeenschappen overal ter wereld. Hij belichaamde de luisterende en liefhebbende Kerk en wist daarmee de harten van velen, zowel binnen de Rooms-Katholieke Kerk als daarbuiten, te winnen.’

De Nederlandse Raad van Kerken stelt ‘met droefheid’ kennis te hebben genomen van het overlijden van de paus. ‘We gedenken hem als een groot mens, die mensen binnen en buiten de kerk wist aan te spreken. Hij was een kerkvernieuwer en oecumenicus. In alle conflicten zocht hij naar vrede. Zijn encycliek ‘Lauduto Si’ was een doorbraak in het denken over klimaatverandering. Met Pasen waren zijn laatste woorden tot de mensheid: ‘Broeders en Zusters, gezegend Pasen. In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Amen.’ Zijn nagedachtenis zij tot zegen.’

'Bedankt Heilige Vader, voor het voorbeeld van uw leven', reageert pastoor Jan-Jaap van Peperstraten.

CU-voorvrouw Mirjam Bikker: 'In navolging van Jezus heeft Paus Franciscus gediend. Zo liet hij zien wat barmhartigheid, gerechtigheid en hoop betekenen voor de kerk en voor de wereld. Dankbaar voor zijn voorbeeld van een leven vol hoop. We leven mee met allen die geraakt zijn door zijn overlijden.' Ook haar partij noemt de paus in een in memoriam een navolger van Jezus. 'Zijn inzet voor de armen, het behoud van de schepping en een kerk die openstaat voor iedereen blijft ons inspireren - juist in deze tijd.'

'Verdrietig over het overlijden van paus Franciscus', schrijft CDA-leider Henri Bontenbal. 'Deze paus gaf de Katholieke Kerk een menselijk gezicht. Zijn rondzendbrief Laudato Si heeft velen, ook mij, zeer geïnspireerd om op te komen voor de schepping en de armen.'

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

Meerartikelen

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...

Pines Church
Nieuws

School weert kerk om visie op abortus en homohuwelijk: rechter grijpt in

Een Amerikaanse kerk die ruimte wilde huren in een openbare school, werd geweigerd nadat bestuursleden vragen hadden gesteld over haar standpunten over homoseksualiteit, het huwelijk en abortus. Een federale rechter heeft nu geoordeeld dat het...

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden was....