Tot aan de 20-wekenecho verloopt de zwangerschap normaal. “Alles veranderde bij de 20-wekenecho. We gingen daarheen met de gedachte dat we erachter zouden komen of we een dochter of een zoon zouden krijgen. Toen de echoscopiste begon met de echo, moesten we onze ogen dicht doen. Zo kon ze zien hoe het kindje lag en zou het geslacht nog even een verrassing blijven. Het bleef heel lang stil. Tot ze zei: ‘Doe je ogen maar open, het is niet goed’.  Hun dochtertje blijkt een anencefalie te hebben, een ernstige aandoening aan de hersenen. Annelotte: “Ik vroeg toen: ‘hoe groot is de overlevingskans?’.  Toen kregen we te horen dat die er niet was.” 

Het besef dat ze hun kindje zullen verliezen daalt pas echt in al ze thuis komen. “We belden onze ouders, maar eigenlijk konden we bijna niet praten, vooral tranen laten. Annelottes ouders wonen vlakbij, die kwamen gelijk. De ouders van Aardjan kwamen de dag daarna. Onze eigen verloskundige kwam diezelfde middag nog langs.”

Onomkeerbare diagnose
Daarna zitten ze een heel weekend in spanning voor een echo in het ziekenhuis. “We moesten naar het ziekenhuis om officieel de diagnose te laten stellen. Dat hele weekend heb je toch hoop dat het verkeerd is beoordeeld. Helaas was er geen twijfel over mogelijk, zelfs wij konden op de echo zien dat de vorm van het hoofdje anders was.”

Annelotte en Aardjan krijgen kort na de echo de vraag of ze de zwangerschap af willen breken. “Maar voor ons was dat geen optie,” vertelt Annelotte. “Ze was zo welkom! Ook bij een andere afwijking zouden we nooit voor een afbreking kiezen. Toen we aangaven dat dit voor ons geen optie was, hebben ze onze keuze gerespecteerd en ons gesteund. Onze gynaecoloog in Ede was heel betrokken. Tijdens onze zwangerschap viel ze uit, maar toch belde ze ons terwijl ze ziekgemeld was nog een aantal keer.”

Voorbereiden op afscheid, terwijl er nog leven is
De wetenschap dat ze hun dochtertje zullen verliezen, verandert de zwangerschap. Annelotte: “In het begin leef je in een soort waas." Het was toen juni, en tot de zomervakantie heb ik niet meer gewerkt. Na de zomervakantie heb ik tot mijn verlof twee halve dagen voor de klas gestaan.”

Aan het einde van de zomervakantie krijgt Annelotte een hele hoge bloeddruk. “Toen zeiden ze: ‘we willen voor jou geen enkel risico nemen’. Als de bloeddruk niet daalde, moest ik bevallen. Dat vond ik heel moeilijk. Daar was ik echt nog niet aan toe. Alles wat we nog moesten regelen, had ik heel erg voor me uit geschoven. Gelukkig daalde de bloeddruk weer, maar het zette ons wel aan het denken.

Toen hebben we contact gehad met een begrafenisondernemer, zodat alles geregeld was voor de begrafenis. Dat voelde heel tegenstrijdig, want ik voelde leven in mijn buik en ik geloofde dat God nog een wonder kon doen. Ik maakte samen met een vriendin een setje kleertjes voor Loïs en mijn schoonmoeder had een dekentje voor in haar mandje gemaakt. Zo kon ik nog zorgen voor ons kindje.”

De geboorte: afscheid en ontmoeting
Loïs werd uiteindelijk met bijna 39 weken geboren, na een ingeleide bevalling. “Ze werd stil geboren. Ik wilde ook bewust niet aan de CTG, want ik wilde niet weten wanneer ze zou overlijden. Tijdens de bevalling hebben we echt ervaren dat God erbij was en voor ons zorgde.” Annelotte vertelt dat ze tot dat Loïs was geboren hoop hield dat het niet waar was. “Zolang het niet definitief is en je haar in je armen hebt, blijf je hopen.” Voor Aardjan was dat anders. “Toen ze bijna geboren was, zag ik aan de manier waarop de verloskundigen naar elkaar keken, dat ze was overleden.”

Het moment dat ze haar vasthielden, was heel bijzonder. Annelotte: “Hoe verdrietig het ook was, het was ook goed op dat moment. Ik voelde opluchting dat ze bij ons was en dat we haar vast konden houden. Naast het verdriet, waren we ook trots op onze dochter. De hoop die we eerder hadden was weg, maar dit konden we omzetten in vertrouwen dat ze op een betere plek mag zijn.”

Een leeg huis en een vol hart
Aardjan en Annelotte vertellen over de periode tussen de bevalling en de begrafenis. “Ze was bijna een week thuis. Al snel kwamen familie en vrienden langs. Iedereen die nauw met ons verbonden is, heeft haar gezien. Het was heel fijn dat Loïs echt mooi bleef tot de begrafenis, daardoor hoefde het mandje niet eerder dicht. Tot het laatste moment konden we haar vasthouden. Ook de begeleiding van begrafenisondernemers is prettig. Het was een echtpaar. Ze namen echt de tijd voor ons en onze familie en vrienden.”

De begrafenis
De dienst was uiteindelijk in hetzelfde kerkje als waar ze zijn getrouwd, omdat de oude kerk in Veenendaal niet beschikbaar was. “Het was bijzonder om terug te komen in de kerk waar we ja tegen elkaar hebben gezegd. Aan het einde van de dienst werd het lied ‘Wat de toekomst brenge moge’ gezongen, net als bij onze bruiloft.” Het gedeelte: ‘Leer mij volgen zonder vragen; Vader, wat Gij doet is goed!’, vond ik treffend”, vertelt Aardjan. “Tegelijkertijd geloof ik ook dat we mogen volgen met onze vragen, maar wel met de toevoeging: ‘Vader wat u doet is goed.’ Want dankzij het offer van Jezus is met Goede Vrijdag alles volbracht en mogen we naar Hem vluchten. Wetende dat na Pasen de dood niet meer het laatste woord heeft.”

 Omgaan met waaromvragen
Vragen naar waarom dit alles is gebeurt en waarom het hen moest overkomen waren er ook. “We zijn niet echt boos geweest op God, maar er waren wel vragen. Zeker omdat er ook mensen zijn die een zwangerschap van een gezond kindje afbreken. Bij ons was dit kindje zo welkom, waarom moeten wij haar dan verliezen? Daarop krijg je geen antwoord. Ook wil ik niet zeggen dat het goed is zoals het is. Want het klopt niet als je je kind moet missen. Maar ik heb er wel rust en vrede in.” “Ja”, beaamt Aardjan: “We mogen vertrouwen op God, wat er ook gebeurt, Hij is bij ons.”

Hoe ga je verder na de begrafenis?  “Toen we thuis kwamen van de begrafenis waren we uitgeput. Er hing een tasje met eten aan de deur, dat was zó fijn,” herinnert Annelotte zich. In de weken daarna voelt hun huis leeg. Maar ze kregen vanuit hun werk ook ruimte om te rouwen. Aardjan kreeg zoveel tijd als hij nodig had, Annelotte had zwangerschapsverlof. “Dat gaf lucht. Daarnaast merkten we dat we er beiden op onze eigen manier mee omgingen. Aardjan had meer behoefte om mensen te ontmoeten, ik was daar wat terughoudender in. Daarin verschilden we, maar dat was helemaal prima. We gaven elkaar daarin ook de ruimte.”

Ook na de begrafenis ervaren ze dat God erbij is. “Psalm 139 gaf veel troost,” zegt Aardjan. “Daarin staat dat God je al kent voordat je geboren bent. Dat geldt ook voor Loïs. Toen we voor het eerst naar een doopdienst gingen, zagen we een enorme regenboog boven de kerk. En tijdens de dienst werd de psalm gezongen die op Loïs’ kaartje stond. Daarin mochten wij Gods nabijheid zien.”

Troost uit het geloof
Vanuit hun kerkelijke gemeente ontvangen ze steun. “Het is heel bijzonder hoeveel kaarten en berichtjes we hebben ontvangen. Ook een paar maanden terug, toen Loïs één zou zijn geworden, kregen we veel kaarten. Het is erg fijn dat mensen haar niet vergeten zijn en op deze manier met ons meeleven.”

Daarnaast ontvangen ze pastorale zorg. “Tijdens de zwangerschap is onze predikant bij ons langs geweest. Hij luisterde naar wat we doormaakten en vroeg hoe we ons voelden. Als we hem nodig hadden was hij beschikbaar. Hij is ook na de geboorte bij ons thuis geweest. Vlak na de begrafenis nam hij een beroep aan. Daarna kregen we een andere pastorale begeleider. Die is nog twee keer geweest, daarna was het voor ons ook goed.”

De herinnering levend houden
Ze houden de herinnering aan Loïs levend. “We doen nog steeds elke dag de gordijnen open en dicht in haar kamertje. In huis staan foto’s, voetafdrukjes, een schilderij en andere dingen die doen denken aan Loïs. Op vakantie gaat haar knuffeltje mee. En het kindje dat we verwachten, willen we ook vertellen over haar, we willen dat dit kindje weet wie zijn of haar zusje is.”

“We leven in een maatschappij die lijden liever ontwijkt. Maar lijden hoort bij het leven,” zegt Aardjan. “Het is bijzonder om te mogen ervaren dat je er dan niet alleen voor staat. Loïs blijft voor altijd een onderdeel van ons leven. Ze hoort erbij. En ooit zullen we haar weer terugzien.”

Dit verhaal komt uit het boek 'christelijk omgaan met miskraam en stilgeboorte' een publicatie van Schreeuw om leven die op 3 oktober tijdens de verdiepingsavond 'veilig in Gods armen' wordt gepresenteerd. Bekijk hier meer informatie en bezoek deze avond.