De Vredeskerk heeft ongeveer 80 leden en diende in april een volledig ingevulde registratieaanvraag in bij de Staatscommissie voor Religieuze Zaken. “We hebben alles volgens de regels gedaan en alle documenten tijdig ingediend", vertelt voorganger Shahin aan Forum 18. Toch blijft een reactie uit.

Verbod op samenkomsten
Op 7 juli werd de voorganger naar het regionale kantoor geroepen. Daar kreeg hij te horen dat de kerk geen religieuze bijeenkomsten mag organiseren zolang registratie ontbreekt. Toen Shahin het aantal gemeenteleden noemde, zouden ambtenaren boos zijn geworden en hem hebben beschuldigd van “geheime bijeenkomsten”. Shahin wees die aantijging van de hand. “Onze samenkomsten zijn altijd open en transparant", zei hij, en herinnerde de ambtenaren eraan dat hij zelfs door de staat was uitgenodigd voor officiële evenementen.

Hoewel de aanvraag geen fouten bevatte, werd de gemeente te verstaan gegeven dat verdere samenkomsten verboden zijn. “Als u toch een dienst houdt, zullen we u straffen", aldus een overheidsfunctionaris volgens Forum 18.

Meer kerken in de wachtrij
De kerk is niet de enige met dit probleem. Volgens jurist en mensenrechtenadvocaat Murad Aliyev hebben minstens vijf protestantse kerken aanvragen lopen bij de Staatscommissie. “Sommigen wachten al meer dan twee jaar", zegt hij. Forum 18 stelt dat de overheid vaak geen formele afwijzing geeft, waardoor kerken ook geen rechtszaak kunnen starten.

Sinds 2020 is slechts één niet-islamitische gemeenschap officieel geregistreerd: de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (mormonen) in Bakoe. Voor veel andere kerken blijft het stil.

Voorgeschiedenis van beperkingen
Het is niet de eerste keer dat christelijke gemeenten in Azerbeidzjan te maken krijgen met harde beperkingen. De baptistengemeente in het noorden van het land streed 25 jaar lang voor registratie. In die periode werden hun diensten regelmatig door de politie verstoord en kwamen twee voorgangers in de gevangenis terecht. Pas in 2020 kreeg de gemeente een beperkte toestemming om elke zaterdagmorgen twee uur samen te komen.

Onzekerheid en druk
Voor de Vredeskerk in Soemgait betekent de afwachtende houding van de overheid grote druk. “Het onduidelijke en eindeloze wachten maakt het ons onmogelijk ons grondwettelijke recht op eredienst uit te oefenen,” aldus een gemeentelid.

Forum 18 heeft de Staatscommissie gevraagd waarom aanvragen van christelijke gemeenten stelselmatig blijven liggen. Tot nu toe kwam daar geen antwoord op.