Kees Brouwer heeft een ongeneeslijke spierziekte: "Elke dag is genade - zelfs nu."

Interview 24 juni 2025 4 minuten Sjoukje Dijkstra
Kees Brouwer

Wat doe je als je lichaam je langzaam in de steek laat, terwijl je geest nog helder is? Kees Brouwer (72) kreeg na het verlies van zijn vrouw te horen dat hij PSMA heeft, een progressieve spierziekte die lijkt op ALS. Toch zit hij vol levenslust en hoop. “Ik geef mijn leven een acht – soms zelfs een negen", zegt hij. Zijn geheim? "Gods genade is genoeg. Ik kan niets meer, maar Hij draagt mij."

Dat Kees het blijft volhouden, is niet vanzelfsprekend. Zijn lichaam kan bijna niets meer: “Ik word geholpen met alles. Maar ik ben omringd door goede zorg, lieve mensen, mijn kinderen, kleinkinderen, vrienden... Daardoor lukt het. Anders zou het heel moeilijk zijn. Als ik één vraag aan Jezus zou mogen stellen? Dan zou ik vragen of Hij mij de kracht wil geven om verder te gaan in dit leven. Om het vol te houden.”

Doodvonnis
De diagnose PSMA kwam kort na het overlijden van zijn vrouw Hannie, die overleed aan alvleesklierkanker. “Zij was mijn steun en toeverlaat. Ik kon altijd op haar rekenen. Toen zij wegviel, moest ik alles ineens alleen doen.”

In de maanden na haar overlijden begon zijn arm te trekken. “Ik dacht: een verrekte spier of zo. Mijn kinderen zeiden: ‘Pa, laat het even checken.’” In het UMC in Utrecht kreeg hij de uitslag: PSMA. “Dat zei me eerst niets. Maar toen ze zeiden: een vorm van ALS, begon het langzaam door te dringen. Het is eigenlijk een doodvonnis. Alleen duurt het een paar jaar. Dat is soms lastig. Je weet niet hoelang je nog hebt.” Hij heeft de zes jaar inmiddels gepasseerd. “Ik ga ervanuit dat ik er nog twee heb. Maar het kunnen er ook vier zijn.”

Ommekeer
Wat opvalt, is de rust en vreugde die Kees uitstraalt. “Ik was vroeger helemaal niet zo. Als er iets tegenzat, zat ik al in de put. Nu ben ik dankbaar. Dat zie ik als Gods genade. Dat ik in deze omstandigheden zo positief mag zijn.”

Zijn geloof is alleen maar dieper geworden. “Ik was al gelovig opgevoed, maar nu ben ik me er veel bewuster van hoe afhankelijk ik ben van Jezus. Vroeger dacht ik: als ik goed leef, dan houdt God van me. Maar het is precies andersom. God houdt onvoorwaardelijk van mij – dat heb ik geleerd.”

Boos op God is hij nooit geweest. “Sommigen zeggen: ‘Waarom ik?’ Maar ik zeg: ‘Waarom niet?’ Hannie zei dat ook. En weet je, zij zei vlak voor haar dood: ‘Ik heb het gevoel dat ik aan de hand van Jezus loop.’ Dat beeld is me bijgebleven. Dat heb ik nu ook. Alleen zei ik toen tegen Jezus: ‘Mag ik aan de andere kant lopen?’”

‘Bij Hem op schoot’
Wat hem door de dagen helpt, is een tekst uit 2 Korintiërs: “Je hebt genoeg aan Mijn genade, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht.”

“Dat is een soort opdracht geworden. Om in mijn zwakheid toch van Hem te getuigen.”
Op de vraag wat hij hoopt dat mensen op zijn begrafenis zullen zeggen, antwoordt hij: “Dat ik nu ben waar ik altijd graag wilde zijn: bij God.” Niet vaag ‘in de hemel’, maar concreet: “Ik stel me voor dat ik bij Hem op schoot mag zitten. Zoals een kind bij zijn vader.”

De liefde in de verzorging
Kees woont inmiddels in een verzorgingshuis. “Ik lig daar in bed en word geholpen met alles. Dan denk ik soms: zo heeft Jezus ook aan het kruis gehangen – naakt, kwetsbaar, maar dan omringd door vijanden. En ik word omringd door liefdevolle mensen. Dat raakt me.”

Hij ziet God in de verzorgers: “De liefde en vreugde waarmee ze me helpen. En als mijn kinderen en kleinkinderen langskomen... dat zijn voor mij ook lichtpuntjes.”
Toch mist hij zijn oude leven wel eens: “Ik kon vroeger veel. Nu niets meer. Maar weet je, als je dit hebt, kun je het ook accepteren. Je zegt dan niet: ‘Ik ga de marathon lopen’, want je kúnt het niet meer. En dan komt er ook berusting.”

Een uitverkochte droom
Een grote droom gaat binnenkort in vervulling. Op zijn verjaardag staat hij voor het eerst op het toneel. “Ik heb altijd al eens een voorstelling willen doen, maar durfde het nooit. Nu denk ik: als ik het wil, moet het nú. Ik kan nog praten, heb mijn gevoel voor humor niet verloren, dus we gaan ervoor.”

De voorstelling – inmiddels uitverkocht – maakt hij samen met christelijk cabaretier Rob Favier, met wie hij inmiddels bevriend is geraakt. Rob schreef speciaal voor Kees het lied “Als je niet meer…”.
“Het raakte me enorm. Hij wist precies onder woorden te brengen wat er in mij leeft.”

“Als je niet meer lopen kan, dan zal Ik je wel dragen…
Als je niet meer zingen kan, geef Ik je al Mijn psalmen…
En als je niet meer huilen kan, zie Ik in jouw ogen de tranen van Mijn Zoon."

“Dat lied zegt alles”, zegt Kees zacht. “Het is een knipoog van de Heer. Zelfs in het diepste dal weet ik: niets en niemand zal mij ooit van Hem scheiden.”

Bekijk hieronder het interview met Kees Brouwer in Hour of Power. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Iran
Nieuws

Historische uitspraak Irak: vrouw mag na jaren islam officieel christen zijn

Een rechtbank in Irak heeft een uitspraak gedaan in het voordeel van een christelijke vrouw die haar geregistreerde religie wilde wijzigen van islam naar christendom. Dit besluit wordt door voorstanders van godsdienstvrijheid beschouwd als een belang

Ds. P. den Ouden
Video

Ds. Den Ouden: "Ons tobben en twijfelen kan soms te maken hebben met eigenwijsheid"

"Ons tobben en twijfelen kan soms ook wel een beetje te maken hebben met eigenwijsheid. Dat je zegt: 'Als de Heere gaat werken, dan moet het wel zus en zo. Als het niet dan niet zus of zo gaat, dan houdt het op voor mij.' Dat is eigenwijsheid en late

Syri
Verdieping

Sterft de kerk in het Midden-Oosten?

Het Midden-Oosten is de bakermat van het christendom. Maar als je het aan de christenen daar zou vragen, zouden velen antwoorden dat ze hun geboortegrond willen verlaten. Miljoenen christenen zijn hen in de afgelopen decennia al voorgegaan. Op veel p

Ruben Flach
Podcast

Voormalig Opwekking-directeur vertelt hoe hij als 12-jarige gedoopt werd in Brazilië

In de D-PODcast gaat presentator Mart-Jan van der Maas in gesprek met Ruben Flach. Veel mensen kennen Flach van grote podia, zoals Opwekking, maar in deze aflevering deelt hij vooral zijn persoonlijke verhaal. Zo vertelt hij over zijn jeugd in Brazil

Groene vingers gezocht
Persbericht

Groene vingers gezocht voor Gods schepping

NatuurGetrouw roept christenen op om mee te denken over nieuwe manieren om Gods schepping onder de aandacht te brengen. Tijdens een voorjaarsbijeenkomst op zaterdag 23 mei in Amersfoort staat het thema ‘Groene vingers gezocht’ centraal. De vereniging

studie
Persbericht

Studiedag over nalatenschap Jonathan Sacks in Bilthoven

De invloed van de overleden Britse opperrabbijn Jonathan Sacks blijft wereldwijd groeien. Zijn boeken behoren nog altijd tot de meest gelezen titels over geloof, Bijbeluitleg en zingeving. Daarom wordt op 18 mei in Bilthoven een studiedag georganisee

Dineke
Column

Geen vergeving in de liefdesrelatie

Veel stellen kennen het patroon: er gebeurt iets — groot of klein — en al snel volgt een “sorry”, of de vraag: “Wil je me vergeven?” Op het eerste gezicht lijkt dat liefdevol en volwassen. Maar onder de oppervlakte gebeurt vaak iets anders. Met elke

Jan Pool
Boekfragment

Dankbaarheid als keuze wanneer het leven pijn doet

Dankbaarheid is niet vanzelfsprekend, zeker niet als je door lijden heen gaat. Toch heb ik geleerd dat juist in de diepste duisternis dankbaarheid een sleutel kan zijn. Een sleutel die de deur opent naar hoop, rust en zelfs vreugde. Niet omdat je sit

Meerartikelen

vlag
Nieuws

Christelijke leiders waarschuwen VN: Eritrea's mensenrechten blijven erbarmelijk

Een coalitie van dertig mensenrechtenorganisaties, waaronder Christian Solidarity Worldwide (CSW), roept de VN-Mensenrechtenraad op om het mandaat van de speciale rapporteur voor mensenrechten in Eritrea te verlengen. De organisaties menen dat er sin

Franse Senaat
Nieuws

Franse Senaat verwerpt opnieuw euthanasiewet: christelijke organisaties in actie

De Franse Senaat heeft maandag opnieuw een belangrijk onderdeel van een wetsvoorstel over euthanasie en hulp bij zelfdoding afgewezen. Met 151 tegen 118 stemmen stemden de senatoren tegen het artikel dat de voorwaarden voor ‘hulp bij sterven’ moest v

China
Nieuws

China probeert Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden

De Chinese Communistische Partij probeert de Bijbel aan te passen om christenen te beïnvloeden en de controle te behouden. Dit gebeurt te midden van een groeiend aantal christenen in het land, dat nu meer gelovigen telt dan leden van de Communistisch

Brian Houston
Nieuws

Brian Houston zegt dat X-account is gehackt na plaatsen pornovideo

Brian Houston, oprichter van de wereldwijde Hillsong-beweging, zegt dat zijn account op X is gehackt. Donderdag verscheen er op zijn account een expliciete pornografische video, merkt de Christian Post op. Houston reageerde enkele uren later met een

Paus Leo
Nieuws

Paus doet oproep aan christenen en moslims: "Blaas menselijkheid nieuw leven in"

Paus Leo heeft christenen en moslims opgeroepen om samen te werken aan meer medeleven en solidariteit in de wereld. Dat deed hij volgens Vatican News tijdens een ontmoeting in het Vaticaan met deelnemers aan een interreligieuze bijeenkomst uit Jordan

Ds. A. S. Middelkoop
Nieuws

Ds. A. S. Middelkoop neemt beroep naar HHK Oldebroek-’t Harde aan

Ds. A. S. Middelkoop (foto) heeft het beroep aangenomen van de hersteld hervormde gemeente te Oldebroek-’t Harde. De predikant bedankte tegelijkertijd voor het beroep dat hij onlangs ontving van de hersteld hervormde gemeente te Arnemuiden (Rehobothk

Ds. N. P. J. Kleiberg
Video

HHK-predikant wijst op strijd tegen karakter: "Ik was vroeger een driftig mannetje"

Een hoogmoedig of driftig karakter is misschien wel de grootste vijand van een christen. Dat stelde ds. N. P. J. Kleiberg, predikant binnen de Hersteld Hervormde Kerk, in een recente preek. Kleiberg merkt op dat we in ons leven tegen ons eigen karakt

Daphne en Lucas Smit
Video

Voormalig topsporters Daphne en Lucas Smit zondag te gast in Hour of Power

Van topsport en een leven vol prestaties naar een compleet andere focus. Aanstaande zondag vertellen Daphne en Lucas Smit hun verhaal in Hour of Power. Daphne verhuisde voor haar voetbalcarrière zelfs naar Amerika, terwijl Lucas zijn geluk zocht in b

Jacobs
Column

Hoe op bijzondere wijze een ontmoeting tot stand kwam met de Telegraaf-hoofdredacteur

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs onder meer over het ziekenbezoek dat hij aflegde en zijn ontmoeting met de hoofdredacteur van De Telegraaf. Die afspraak kwam overigens op een bijzondere manier tot stand. 'Hoe we ook plannen, alles

congo
Nieuws

Opnieuw bloedbad in Congo: tientallen christenen vermoord

In de Democratische Republiek Congo (DRC) is de oostelijke provincie Ituri opnieuw het toneel geweest van brute aanvallen, waarbij meer dan 30 burgers om het leven zijn gekomen. Rebellen van de Allied Democratic Forces (ADF) voerden dodelijke aanvall

Annelijn de Gier
Opinie

Kan Protestants Nederland vernieuwen zonder te verwateren?

Tijdens de eerste algemene ledenvergadering van het vernieuwde Protestants Nederland werden plannen voor nieuwe campagnes en maatschappelijke betrokkenheid gedeeld. Toch bleef bestuurskundige en religiewetenschapper Annelijn de Gier achter met fundam

David Epema
Interview

David pleit voor een kerk zonder muren: “Als de kerk morgen verdwijnt, merkt de stad dat dan?”

“Gemeenten krimpen, gebouwen sluiten hun deuren en kerkenraden zoeken koortsachtig naar manieren om vast te houden wat er nog is. Maar misschien is dat juist wel het probleem”, zegt voorganger en auteur David Epema. De kerk is volgens hem dusdanig dr