"Met een uitstapje van twee jaar als systeemtherapeut meegerekend, ben ik inderdaad al meer dan 25 jaar werkzaam op de kliniek in Bosch en Duin", vertelt Anne Marie desgevraagd. "Daarvoor werkte ik op de PAAZ van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Toen er destijds een campagne gestart werd om geld in te zamelen voor een nieuw te bouwen Psychiatrisch Ziekenhuis in Bosch en Duin, leek mij dat een goede kans om me te gaan richten op een breder werkveld. Aanvankelijk twijfelde ik of ik wel een voldoende “gereformeerd” gehalte in mij had, maar na een gesprek met de toenmalige directeur dhr. Kuypers werd al snel duidelijk dat Eleos een open oog en hart had voor de grote diversiteit in de totale achterban en daarbuiten."

Anne Marie legt uit hoe een doorsnee werkdag op de kliniek eruitziet. "Mijn werk bestaat uit het begeleiden van groepen en het voeren van individuele gesprekken met patiënten. Tijdens groepsmomenten bespreken we persoonlijke leerdoelen: de een wil beter zijn grenzen aangeven, de ander heeft een burn-out en wil zijn werk anders invullen en de energiebalans beter managen, weer een ander worstelt met depressie en familierelaties of identiteitsproblemen. Sommige patiënten kampen met stemmen in het hoofd of hebben (rand)-psychotische belevingen. Wekelijks heb ik ook extra gesprekken met de patiënten waar ik mentor van ben. Samen stel je een verpleegplan en een stabiliteitsplan op maar daarnaast gaat het over relaties, over het verwerken van pijnlijke situaties of heel praktisch hoe ga je om met bv dissociaties, emotionele overprikkeling of suïcidale gedachten."

De variëteit aan problematiek en de snelle wisselingen van de patiëntenpopulatie vragen ook echt om een brede deskundigheid. Van onmisbare waarde is dat Eleos een multidisciplinair team paraat heeft staan wat dagelijks de patiënten bespreekt, de zorg monitort en waar nodig het beleid bijstelt. Dit teamwerk geeft mij persoonlijk ook veel voldoening maar geeft tegelijkertijd ook veiligheid. Er kunnen opeens zeer complexe situaties ontstaan en dan heb je je collega’s hard nodig.”

Over een bijzonder aspect van haar werk: “De mensen die hier komen zijn emotioneel in een fase waarin openheid, geestelijke pijn en kwetsbaarheid hand in hand gaan. In andere situaties kost dat vaak tijd. Maar bij een klinische opname is het bewustwordingsproces van de cliënt meestal allang geactiveerd. Hierdoor ontstaat er een contact wat puur is, wat ook wel eens weerbarstig is, maar waarbij alle partijen steeds weer zoeken naar verbinding, herstel en verbetering.”

In de afgelopen jaren heeft Anne Marie talloze gesprekken gevoerd. Hoewel elk gesprek waardevol is, herinnert ze zich bijzondere gesprekken met een vrouw van rond de 60 jaar die zich door een depressie worstelde en afkomstig was uit een strikte kerkelijke gemeenschap. "Ze vertelde me dat ze in haar jeugd een trauma had meegemaakt en daar nooit over had durven praten. In de gesprekken over deze gebeurtenis kreeg zij tegelijkertijd meer feeling met andere elementen van haar persoonlijkheid. Zo had zij altijd gedroomd van een studie theologie en tegen het einde van de opname vertelde ze mij dat ze besloten had om, ondanks haar leeftijd, met die opleiding te starten. Het was indrukwekkend om haar die stappen te zien maken, tot aan haar afstuderen toe."

Anne Marie merkt dat veel patiënten worstelen met zingevingsvragen, vaak getriggerd door vervelende situaties uit het verleden, bijvoorbeeld door grensoverschrijdend gedrag of mentale manipulatie van ouders of belangrijke identificatiefiguren. "Dit maakt het voor patiënten soms moeilijk om een evenwichtig godsbeeld te ontwikkelen. Dat heeft echt aandacht nodig en daarom is er bij ons ook een pastoraal team actief wat extra ondersteuning geeft. Voor mij persoonlijk is het belangrijk om niet te sturen in het godsbeeld of -beleving van een ander, maar eerder samen op weg te gaan en te kijken waar iemand zijn ervaring heeft vervlochten met negatieve situaties. Samen kijken waar andere betekenisvolle verhalen zijn en waar ruimte is om te herademen en te heroverwegen. Het opmerkelijke is dat ik steeds weer hoor dat naast deskundig advies, vooral de oprechte “luisterende nabijheid” zo essentieel is tijdens de opname. In de snelheid en werkdruk kan dat onder druk komen te staan en juist dat aspect is belangrijk om goed in de gaten te houden.”

“Het beeld bestaat wellicht dat er hier alleen reformatorische christenen werken of als patiënt binnen komen", vertelt ze. "Maar Eleos kent een zeer breed werkterrein waar mensen met diverse (religieuze) achtergronden elkaar ontmoeten. .”

Wat maakt Eleos uniek in de zorg die zij biedt? Anne Marie wijst op het positieve mensbeeld van hoop en liefde dat de christelijke zorgverlening doordringt en op de manier waarop er gekeken wordt naar de persoon als geheel. "De zorg is gebaseerd op zingeving, en dat begrip is er direct, ongeacht waar iemand vandaan komt. Dit maakt het voor patiënten gemakkelijker om zich geaccepteerd te voelen."

Werken in de psychiatrie is niet eenvoudig. “Ik ben me goed bewust van de emotionele belasting dat dit werk met zich meebrengt, maar ik weet ook goed hoe ik hier flexibel mee kan omgaan. Als je kiest voor dit vak, weet je dat je met emotioneel beladen verhalen en uiterst complexe situaties te maken zult krijgen. Het is belangrijk om naast een groot relativeringsvermogen, vooral ook te vertrouwen op het hogere innerlijk weten van de mens dat draagkracht biedt en veerkracht. Dat geeft mij een bepaalde lichtheid waardoor ik heel snel kan schakelen en kan beoordelen wat bij mij en wat bij ander hoort. Dat voorkomt ook dat ik vast kom te zitten in de nood van de ander.”

Op de vraag waarom iemand zou overwegen om bij Eleos te gaan werken, antwoordt Anne Marie zonder aarzelen: "Als je geïnteresseerd bent in psychologische ontwikkeling en groei, met aandacht voor de spirituele component in de zorg en dat ook nog eens in een groene en rustige omgeving: dan zit je hier goed. Het werk is door de relatief kortdurende opnames dynamisch. Samen met collega’s die zich met hart en ziel inzetten, biedt elke dag hier nieuwe kansen en ervaringen."