Op weg naar elke kerkelijke vergadering is ontvankelijkheid voor de Heilige Geest nodig

Verdieping 8 april 2024 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Het kan je verwarren, een dreigende kerkscheuring in een zusterkerk. Het zal je intense pijn doen, als je zelf van harte tot de Christelijke Gereformeerde Kerken behoort. Hoe kan dat toch, terwijl het Koninkrijk van Christus zich kenmerkt door vrede en gerechtigheid, door blijdschap in de Heilige Geest?

Voor wie minder geïnformeerd is, eerst de zaak waarom het gaat. De synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) besloot in april 2022 om geen ruimte te geven aan vrouwelijke ambtsdragers binnen de kerk. Inmiddels heeft echter een kwart van de plaatselijke kerken vrouwen in het ambt benoemd of heeft daar plannen voor. Uit een enquête van het Nederlands Dagblad bleek dat dertig gemeenten de ambten voor de vrouw willen openstellen, maar dit niet doen vanwege de besluitvorming op landelijk niveau. Tegelijk is er een grote groep gemeenten voor wie de vrouw in het ambt geen optie is en die aangeeft dat het gezag van de Schrift hiermee in het geding is.

Hoe moet dit verder?

Draagkrachtmeting
Over ruim twee weken, op zaterdag 20 april, houden de CGK een convent, een vergadering waarbij elk van de 180 plaatselijke gemeenten twee leden afvaardigen mag. Dit convent wil ‘de draagkracht peilen die er in de kerken is voor concrete scenario’s om uit de impasse te komen’. De uitkomst van die draagkrachtmeting kan dienstbaar zijn bij de besluitvorming die moet plaatsvinden op de generale synode van Rijnsburg 2024-2025.

Deskundigen kennen het woord ‘convent’ slechts uit de bijeenkomst in 1568 in Wezel, waar drie jaar voor de synode van Emden onder leiding van Petrus Datheen voorbereidingen getroffen werden voor de inrichting van het kerkelijke leven. Duidelijk is dat niemand die nu leeft, eerder een convent meemaakte, wat het unieke van deze situatie tekent.

Ontvankelijkheid voor de Heilige Geest. Dat is de weg in het leven van elke christen die voor moeilijke besluiten staat.

Gebed om de Heilige Geest
Met terughoudendheid schrijf ik deze bijdrage, evenals ik terughoudend ben om veel te schrijven voor een vergadering van de synode van de Protestantse Kerk. Immers, we geloven dat de Heere de kerk leidt door middel van de ambtelijke vergaderingen, die vanuit een diepe overtuiging begonnen worden met het gebed om de leiding van de Heilige Geest. Wat dit betekent ten aanzien van besluiten die niet naar het Woord van God zijn, laat ik hier rusten.

In elk geval is er altijd het gebed en het verlangen dat de ambtsdragers in een kerkelijke vergadering uitkomen bij de woorden uit Handelingen 15, waar de apostel Jakobus als gezagsvolle leidinggevende constateert dat Simeon in overeenstemming met de woorden van de profeten gesproken heeft. Dat maakt dat apostelen en ouderlingen in een moeilijke thematiek uitkomen bij de woorden: ‘Het heeft de Heilige Geest en ons goedgedacht…’ (Hand.15:28)

Bij moeilijke besluiten
Ontvankelijkheid voor de Heilige Geest vraagt dit, voor iedereen die een verantwoordelijkheid draagt. Dat is de weg in het leven van elke christen die voor moeilijke besluiten staat, dat is de weg voor elke kerkelijke vergadering. Uiteraard moet je zo’n bijeenkomst goed voorbereiden, maar tegelijk gaat het om meer dan om het uiten van je eigen mening, van jouw standpunt. Het eigen karakter van de kerk als lichaam van Christus betekent dat we aan elkaar gegeven zijn, om er samen naar te zoeken hoe we elke gedachte brengen kunnen onder de gehoorzaamheid aan Christus (2 Kor.10:5).

Bovenstaande betekent terughoudendheid om inhoudelijk op de toekomst van de CGK in te gaan, op de richting die het convent zou moeten gaan. Naar mijn idee zouden alle christelijke media zich op weg naar 20 april moeten beperken. Hoe helpend (of: hoe schadelijk?) is het als er nu in de kranten of op websites stevige woorden klinken, als ds. A of kerkenraadsvoorzitter B benoemt dat we er alleen uitkomen als dit of dat gebeurt. Laten we in 2024 het ambt hooghouden, de kerkelijke vergaderingen waardoor de verhoogde Christus Zijn gemeente wil leiden in het spoor van Zijn Woord.

Naar mijn idee zouden alle christelijke media zich op weg naar 20 april moeten beperken.

‘Toen stond Hij op’
Wat is dan wel mijn houding, mijn houvast? Voor een christelijke gereformeerde kerk zal het antwoord niet afwijken van dat voor een hervormde gemeente, omdat bij beide dezelfde indringende vragen spelen. Mij staat Mattheüs 8 voor ogen, waar de Heere Jezus spreekt over het volgen van Hem. Waar iemand uit de bredere kring van Zijn discipelen eerst zijn vader begraven gaat, volgen Zijn discipelen Hem aan boord van het schip.

We kennen het vervolg: een onstuimigheid in de zee die (qua woord in de grondtaal) doet denken aan het beven van de aarde in de eindtijd, angstige discipelen, een slapende Jezus. En dan…: ‘Toen stond Hij op.’ Hier doet de Heiland dat na de roep om redding, een roep in doodsnood: ‘Heere, red ons, wij vergaan.’

Is dat de roep uit Psalm 102, de boetepsalm? ‘Ú zult opstaan, U zult Zich ontfermen over Sion, want de tijd om haar genadig te zijn, want de vastgestelde tijd is gekomen.’ Het is de psalm die spreekt over Gods knechten, die verlangen Sion op te bouwen. Dat gebed tekent mijn hulpeloosheid, dat gebed rekent niet met mogelijke opties voor de toekomst. Tegelijk, dat gebed zal gevonden moeten worden in de gemeenten, veel breder dan bij ambtsdragers of bij afgevaardigden naar een convent.

‘Help dat hoogmoed ons niet scheidt’
In een moeilijke periode in de Zwitserse Reformatie heeft Zwingli ons (in de vertaling van Jan Wit) deze woorden aangereikt, woorden die aansluiten bij de geschiedenis uit Mattheüs 8, woorden die in onze impasse lucht en leven kunnen geven.

Bij het léven uit en bij het verbond van God, dat in de CGK in sterke mate gevonden is, hoort tegelijk onrust over de koers van de kerk.

Heer, stuur zelf het schip der kerk.
Sterk is wind en tegenstroom
en dat vindt de vijand schoon,
die spot
met U en uw gebod. 

God, houd zelf uw naam in eer.
Weer met macht de wolf die snood
in de nacht uw schapen doodt.
Vergaar
uw kudde bij elkaar. 

Help dat hoogmoed ons niet scheidt.
Leid ons naar elkander heen,
maak ons waar en maak ons één:
dan stijgt
een lied dat nooit meer zwijgt.

Zwingli onderwijst ons erin dat de vijand spot met onze verdeeldheid, dat de Naam van God in het geding is, dat ‘waar en één’ bijeen horen, dat hoogmoed scheiding maken kan. Wie bidt dit gebed niet mee? Laten we de komende zondagen, op weg naar 20 april, in de eredienst én in de persoonlijke binnenkamer voorbede doen voor het aanstaande convent. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond wil alle kerkenraden hiertoe van harte oproepen.

In het midden
De CGK hebben zichzelf lange tijd verstaan als kerken midden in de gereformeerde gezindte, tussen enerzijds de Gereformeerde Kerken (synodaal) en anderzijds de Gereformeerde Gemeenten – een midden dat het vandaag in de politiek moeilijk heeft. Ze zijn getypeerd als ‘de midden-orthodoxie van de gereformeerde gezindte’, wat ds. J.H. Velema, vijf keer preses van de synode van de CGK, interpreteerde als: ‘Ze leren geen uitersten.’ Het betekende, aldus ds. Velema ook, dat ze naar alle richtingen te maken kregen met middelpuntvliedende krachten, met predikanten die overgingen naar de Hervormde Kerk of naar de Gereformeerde Gemeenten.

Zullen we daarom op weg naar die dag gelovig en verwachtend bidden: ‘Heere, Ú zult opstaan’?

Bij het léven uit en bij het verbond van God, dat in de CGK in sterke mate gevonden is, hoort tegelijk onrust over de koers van de kerk. Immers, je kunt daarvan wel getuigen, maar de ander niet overtuigen, schreef prof. dr. W. van ’t Spijker ooit, de hoogleraar die in zijn denken en schrijven diep en breed combineerde. Ik citeer woorden van hem uit de jaren tachtig, die ook gelden voor nu:

Men kan échte verontrusting niet wegnemen met een oproep van de synode. De Heilige Geest gebruikt daartoe de prediking. Wanneer deze laatste niet Schriftgetrouw is, wanneer zij eenzijdig is naar welke kant dan ook, dán nog wil de Geest er wel eens gebruik van maken, maar daar mogen wij niet op rekenen. (…)

Er is slechts Eén die werkelijk de tijden verandert. Het is de Here zelf. (…) Veel van wat we aan spanningen en gevaren in onze tijd beleven en in verleden decennia beleefd hebben, is te herleiden tot dezelfde spanningen en gevaren die men in de oude afgescheiden kerk heeft meegemaakt. En deze zullen eigen blijven aan de kerk van alle tijden, omdat zij ten diepste samenhangen met het grote en onbegrijpelijke wonder dat de eeuwige genade van de eeuwige God zelf in de korte tijd van onze levens zich een plaats, een ruimte zoekt. Zou dat geen spanning geven? Het is de spanning van de krachten der toekomende eeuw, die geweldige krachten, die zich zoeken te ontladen in de tijd van hier en nú. Zou dat geen spanning geven? Het is de spanning tussen ideaal en werkelijkheid, tussen roeping en kleine kracht, tussen zonde en genade, tussen vlees en Geest, tussen datgene wat zichtbaar wordt en datgene wat naar zijn diepste wezen onzichtbaar en verborgen blijft, tussen ons leven, dat aangevochten is én tussen het leven dat met Christus verborgen is in God.

Prof. Van ’t Spijker zegt dat de grootste verzoeking voor de kerk erin ligt dat zij hier en nu zou doen alsof die dag waarop de Heere de kroon zal uitreiken, reeds zou zijn aangebroken.

Zullen we daarom op weg naar die dag gelovig en verwachtend bidden: ‘Heere, Ú zult opstaan’?

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

ChristenvervolgingDuurzaamheidGeloofszekerheidIsraëlOpvoeden

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Noorwegen
Nieuws

Noorse bisschoppen komen met verklaring op Transgedenkdag: "Kerk moet veilig zijn"

De twaalf bisschoppen van de lutherse Noorse kerk hebben gezamenlijk een verklaring uitgebracht op Transgedenkdag. Ze roepen christenen op zich te verzetten tegen haat en onrecht tegenover transpersonen. “De kerk moet een veilige plek zijn voor...

aken
Nieuws

Katholieke kerk in Duitse deelstaat steunt gezichtssluierverbod op scholen

De katholieke vertegenwoordiging in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen steunt het plan om gezichtssluiers op scholen te verbieden. Antonius Hamers, die namens vijf bisdommen de contacten met de deelstaat onderhoudt, vindt een zichtbaar gezicht...

kaars
Nieuws

Kerken noemen morgen de namen van hun overledenen: wat is Eeuwigheidszondag?

In veel kerken klinken morgen de namen van gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. Zondag 22 november is Eeuwigheidszondag, ook wel Gedachteniszondag genoemd. Nabestaanden worden uitgenodigd om samen met de gemeente stil te staan bij het...

Ruissen
Nieuws

Christelijke waarden haatzaaiend? SGP eist opheldering over rapport tegen christelijke organisaties

De SGP, NPV Zorg en Schreeuw om Leven belanden vanwege hun christelijke standpunten in een rapport over haat. Dat stelt SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen, die opheldering eist over The Hate Review. De opstellers spreken over ‘besmetting’ door...

doop
Nieuws

Belg wil uit doopregister worden geschrapt, Europese bisschoppen maken bezwaar

Een Belgische man die als kind rooms-katholiek werd gedoopt, wil zijn persoonsgegevens uit het doopregister laten verwijderen. Zijn verzoek heeft geleid tot een zaak bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese bisschoppencommissie...

EK
Nieuws

SGP presenteert Eerste Kamerlijst en kiest bovenaan voor vertrouwde gezichten

De SGP gaat met de zittende senatoren Peter Schalk en Marc de Vries bovenaan de conceptlijst de Eerste Kamerverkiezingen van 2027 in. Topambtenaar Jan Willem van der Ham staat op de derde plaats. “Meer dan ooit is het nodig om het geluid van Gods...

Oude Kerk in Putten
Persbericht

Stichting HOE viert 50-jarig jubileum met gratis concert in Putten

Stichting HOE (Hulp Oost-Europa) uit Barneveld bestaat dit jaar 50 jaar. Ter afsluiting van alle activiteiten in dit jubileumjaar organiseert de stichting op D.V. zaterdag 28 november een gratis jubileumconcert in de Oude Kerk in Putten (foto). De...

Sela
Video

Sela deelt liveopname van 'Licht in de nacht' tijdens kerstconcert in Rotterdam Ahoy

De christelijke muziekgroep Sela heeft een liveopname van het lied Licht in de nacht gedeeld. De uitvoering werd opgenomen tijdens een kerstconcert in Rotterdam Ahoy. Met het lied richt de band de aandacht op de geboorte van Jezus Christus en de hoop...

Meerartikelen

Cvandaag Explainer
Video

Ophef over Statenvertaling 2027?

Een nieuwe Bijbelvertaling die volgens een predikant ‘het werk van de duivel’ is. De Statenvertaling 2027 bestaat nog niet eens, maar zorgt nu al voor flinke verdeeldheid binnen de gereformeerde gezindte. Waarom willen de makers de eeuwenoude...

Mart de Kruif (links op de foto) en zendingspredikant ds. Kees van der Knijff
Persbericht

Oud-generaal Mart de Kruif en zendingspredikant spreken tijdens ondernemersavond GZB

Hoe blijf je overeind wanneer de omstandigheden tegenzitten en machteloosheid dreigt? Die vraag staat centraal tijdens een ondernemersavond van de Gereformeerde Zendingsbond (GZB) op donderdag 26 november in Harderwijk. Voormalig luitenant-generaal...

Hour of Power
Interview

Kenji Gorré bidt met Curaçao: “Uiteindelijk doen we het voor de glorie van God”

Kenji Gorré speelde bij Manchester United, werd aanvoerder bij Maccabi Haifa en vertegenwoordigde Curaçao op het wereldkampioenschap. Jarenlang draaide zijn leven vrijwel volledig om voetbal. Inmiddels weet hij dat zijn identiteit niet afhangt van...

Kerkasiel Kampen
Analyse

Twee jaar kerkasiel in Kampen: hoe lang kan een kerk een gezin blijven beschermen?

Al twee jaar klinkt er dag en nacht gezang, gebed en Bijbellezing in de Open Hof in Kampen. Niet alleen om God te eren, maar ook om te voorkomen dat een Oezbeeks gezin wordt uitgezet. Voor de betrokken kerk is het een kwestie van christelijke...

Jonathon van Maren
Preekverslag

Jonathon van Maren wijst op pornogebruik binnen refogezindte: “Dit is een noodsituatie”

Een jongen van vijftien die al tien jaar worstelt met pornografie. Meisjes die nauwelijks nog vertrouwen hebben in een toekomstig huwelijk. Echtparen bij wie jarenlang verborgen pornogebruik diepe wonden heeft geslagen. De Canadese schrijver en...

Ds. G.J. Baan
Preekverslag

Ds. G.J. Baan over Christus' offer: “Beperkte verzoening houdt geen beperkte vrijmoedigheid in”

Voor wie stierf Christus? Als Zijn bloed niet voor iedereen is vergoten, hoe kan het Evangelie dan toch aan iedereen worden aangeboden? Tijdens een bijeenkomst in het Hoornbeeck College in Amersfoort ging ds. G.J. Baan op die vraag in. De predikant...

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...