Op weg naar elke kerkelijke vergadering is ontvankelijkheid voor de Heilige Geest nodig

Verdieping8 april 2024 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Het kan je verwarren, een dreigende kerkscheuring in een zusterkerk. Het zal je intense pijn doen, als je zelf van harte tot de Christelijke Gereformeerde Kerken behoort. Hoe kan dat toch, terwijl het Koninkrijk van Christus zich kenmerkt door vrede en gerechtigheid, door blijdschap in de Heilige Geest?

Voor wie minder geïnformeerd is, eerst de zaak waarom het gaat. De synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) besloot in april 2022 om geen ruimte te geven aan vrouwelijke ambtsdragers binnen de kerk. Inmiddels heeft echter een kwart van de plaatselijke kerken vrouwen in het ambt benoemd of heeft daar plannen voor. Uit een enquête van het Nederlands Dagblad bleek dat dertig gemeenten de ambten voor de vrouw willen openstellen, maar dit niet doen vanwege de besluitvorming op landelijk niveau. Tegelijk is er een grote groep gemeenten voor wie de vrouw in het ambt geen optie is en die aangeeft dat het gezag van de Schrift hiermee in het geding is.

Hoe moet dit verder?

Draagkrachtmeting
Over ruim twee weken, op zaterdag 20 april, houden de CGK een convent, een vergadering waarbij elk van de 180 plaatselijke gemeenten twee leden afvaardigen mag. Dit convent wil ‘de draagkracht peilen die er in de kerken is voor concrete scenario’s om uit de impasse te komen’. De uitkomst van die draagkrachtmeting kan dienstbaar zijn bij de besluitvorming die moet plaatsvinden op de generale synode van Rijnsburg 2024-2025.

Deskundigen kennen het woord ‘convent’ slechts uit de bijeenkomst in 1568 in Wezel, waar drie jaar voor de synode van Emden onder leiding van Petrus Datheen voorbereidingen getroffen werden voor de inrichting van het kerkelijke leven. Duidelijk is dat niemand die nu leeft, eerder een convent meemaakte, wat het unieke van deze situatie tekent.

Ontvankelijkheid voor de Heilige Geest. Dat is de weg in het leven van elke christen die voor moeilijke besluiten staat.

Gebed om de Heilige Geest
Met terughoudendheid schrijf ik deze bijdrage, evenals ik terughoudend ben om veel te schrijven voor een vergadering van de synode van de Protestantse Kerk. Immers, we geloven dat de Heere de kerk leidt door middel van de ambtelijke vergaderingen, die vanuit een diepe overtuiging begonnen worden met het gebed om de leiding van de Heilige Geest. Wat dit betekent ten aanzien van besluiten die niet naar het Woord van God zijn, laat ik hier rusten.

In elk geval is er altijd het gebed en het verlangen dat de ambtsdragers in een kerkelijke vergadering uitkomen bij de woorden uit Handelingen 15, waar de apostel Jakobus als gezagsvolle leidinggevende constateert dat Simeon in overeenstemming met de woorden van de profeten gesproken heeft. Dat maakt dat apostelen en ouderlingen in een moeilijke thematiek uitkomen bij de woorden: ‘Het heeft de Heilige Geest en ons goedgedacht…’ (Hand.15:28)

Bij moeilijke besluiten
Ontvankelijkheid voor de Heilige Geest vraagt dit, voor iedereen die een verantwoordelijkheid draagt. Dat is de weg in het leven van elke christen die voor moeilijke besluiten staat, dat is de weg voor elke kerkelijke vergadering. Uiteraard moet je zo’n bijeenkomst goed voorbereiden, maar tegelijk gaat het om meer dan om het uiten van je eigen mening, van jouw standpunt. Het eigen karakter van de kerk als lichaam van Christus betekent dat we aan elkaar gegeven zijn, om er samen naar te zoeken hoe we elke gedachte brengen kunnen onder de gehoorzaamheid aan Christus (2 Kor.10:5).

Bovenstaande betekent terughoudendheid om inhoudelijk op de toekomst van de CGK in te gaan, op de richting die het convent zou moeten gaan. Naar mijn idee zouden alle christelijke media zich op weg naar 20 april moeten beperken. Hoe helpend (of: hoe schadelijk?) is het als er nu in de kranten of op websites stevige woorden klinken, als ds. A of kerkenraadsvoorzitter B benoemt dat we er alleen uitkomen als dit of dat gebeurt. Laten we in 2024 het ambt hooghouden, de kerkelijke vergaderingen waardoor de verhoogde Christus Zijn gemeente wil leiden in het spoor van Zijn Woord.

Naar mijn idee zouden alle christelijke media zich op weg naar 20 april moeten beperken.

‘Toen stond Hij op’
Wat is dan wel mijn houding, mijn houvast? Voor een christelijke gereformeerde kerk zal het antwoord niet afwijken van dat voor een hervormde gemeente, omdat bij beide dezelfde indringende vragen spelen. Mij staat Mattheüs 8 voor ogen, waar de Heere Jezus spreekt over het volgen van Hem. Waar iemand uit de bredere kring van Zijn discipelen eerst zijn vader begraven gaat, volgen Zijn discipelen Hem aan boord van het schip.

We kennen het vervolg: een onstuimigheid in de zee die (qua woord in de grondtaal) doet denken aan het beven van de aarde in de eindtijd, angstige discipelen, een slapende Jezus. En dan…: ‘Toen stond Hij op.’ Hier doet de Heiland dat na de roep om redding, een roep in doodsnood: ‘Heere, red ons, wij vergaan.’

Is dat de roep uit Psalm 102, de boetepsalm? ‘Ú zult opstaan, U zult Zich ontfermen over Sion, want de tijd om haar genadig te zijn, want de vastgestelde tijd is gekomen.’ Het is de psalm die spreekt over Gods knechten, die verlangen Sion op te bouwen. Dat gebed tekent mijn hulpeloosheid, dat gebed rekent niet met mogelijke opties voor de toekomst. Tegelijk, dat gebed zal gevonden moeten worden in de gemeenten, veel breder dan bij ambtsdragers of bij afgevaardigden naar een convent.

‘Help dat hoogmoed ons niet scheidt’
In een moeilijke periode in de Zwitserse Reformatie heeft Zwingli ons (in de vertaling van Jan Wit) deze woorden aangereikt, woorden die aansluiten bij de geschiedenis uit Mattheüs 8, woorden die in onze impasse lucht en leven kunnen geven.

Bij het léven uit en bij het verbond van God, dat in de CGK in sterke mate gevonden is, hoort tegelijk onrust over de koers van de kerk.

Heer, stuur zelf het schip der kerk.
Sterk is wind en tegenstroom
en dat vindt de vijand schoon,
die spot
met U en uw gebod. 

God, houd zelf uw naam in eer.
Weer met macht de wolf die snood
in de nacht uw schapen doodt.
Vergaar
uw kudde bij elkaar. 

Help dat hoogmoed ons niet scheidt.
Leid ons naar elkander heen,
maak ons waar en maak ons één:
dan stijgt
een lied dat nooit meer zwijgt.

Zwingli onderwijst ons erin dat de vijand spot met onze verdeeldheid, dat de Naam van God in het geding is, dat ‘waar en één’ bijeen horen, dat hoogmoed scheiding maken kan. Wie bidt dit gebed niet mee? Laten we de komende zondagen, op weg naar 20 april, in de eredienst én in de persoonlijke binnenkamer voorbede doen voor het aanstaande convent. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond wil alle kerkenraden hiertoe van harte oproepen.

In het midden
De CGK hebben zichzelf lange tijd verstaan als kerken midden in de gereformeerde gezindte, tussen enerzijds de Gereformeerde Kerken (synodaal) en anderzijds de Gereformeerde Gemeenten – een midden dat het vandaag in de politiek moeilijk heeft. Ze zijn getypeerd als ‘de midden-orthodoxie van de gereformeerde gezindte’, wat ds. J.H. Velema, vijf keer preses van de synode van de CGK, interpreteerde als: ‘Ze leren geen uitersten.’ Het betekende, aldus ds. Velema ook, dat ze naar alle richtingen te maken kregen met middelpuntvliedende krachten, met predikanten die overgingen naar de Hervormde Kerk of naar de Gereformeerde Gemeenten.

Zullen we daarom op weg naar die dag gelovig en verwachtend bidden: ‘Heere, Ú zult opstaan’?

Bij het léven uit en bij het verbond van God, dat in de CGK in sterke mate gevonden is, hoort tegelijk onrust over de koers van de kerk. Immers, je kunt daarvan wel getuigen, maar de ander niet overtuigen, schreef prof. dr. W. van ’t Spijker ooit, de hoogleraar die in zijn denken en schrijven diep en breed combineerde. Ik citeer woorden van hem uit de jaren tachtig, die ook gelden voor nu:

Men kan échte verontrusting niet wegnemen met een oproep van de synode. De Heilige Geest gebruikt daartoe de prediking. Wanneer deze laatste niet Schriftgetrouw is, wanneer zij eenzijdig is naar welke kant dan ook, dán nog wil de Geest er wel eens gebruik van maken, maar daar mogen wij niet op rekenen. (…)

Er is slechts Eén die werkelijk de tijden verandert. Het is de Here zelf. (…) Veel van wat we aan spanningen en gevaren in onze tijd beleven en in verleden decennia beleefd hebben, is te herleiden tot dezelfde spanningen en gevaren die men in de oude afgescheiden kerk heeft meegemaakt. En deze zullen eigen blijven aan de kerk van alle tijden, omdat zij ten diepste samenhangen met het grote en onbegrijpelijke wonder dat de eeuwige genade van de eeuwige God zelf in de korte tijd van onze levens zich een plaats, een ruimte zoekt. Zou dat geen spanning geven? Het is de spanning van de krachten der toekomende eeuw, die geweldige krachten, die zich zoeken te ontladen in de tijd van hier en nú. Zou dat geen spanning geven? Het is de spanning tussen ideaal en werkelijkheid, tussen roeping en kleine kracht, tussen zonde en genade, tussen vlees en Geest, tussen datgene wat zichtbaar wordt en datgene wat naar zijn diepste wezen onzichtbaar en verborgen blijft, tussen ons leven, dat aangevochten is én tussen het leven dat met Christus verborgen is in God.

Prof. Van ’t Spijker zegt dat de grootste verzoeking voor de kerk erin ligt dat zij hier en nu zou doen alsof die dag waarop de Heere de kroon zal uitreiken, reeds zou zijn aangebroken.

Zullen we daarom op weg naar die dag gelovig en verwachtend bidden: ‘Heere, Ú zult opstaan’?

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

Praatmee

Beluister onze podcast

#327 Jeffrey & mr. Lineke Blijdorp over het rechtse kabinet, Tom de Wal en ontkerkelijking
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Lineke Blijdorp
Podcast

Lineke Blijdorp hekelt uitspraken D66-minister over Tom de Wal: "Beschamend"

"Beschamend en dom", zo typeert Lineke Blijdorp recente uitspraken van Pia Dijkstra, demissionair minister van Medische Zorg, over evangelist Tom de Wal. Volgens de D66-bewindsvrouw houdt De Wal met zijn genezingsdiensten "mensen voor de gek". Ze waa

Ds. J. Koppelaar
Video

HHK-predikant: "Een zondaar zonder berouw is welkom bij Christus"

Mensen hoeven niet over voldoende zondekennis of berouw te beschikken, voordat ze tot de Heere Jezus mogen gaan. Dit onderstreepte ds. J. Koppelaar onlangs tijdens een preek. De hersteld hervormde predikant deelt een hoopvolle boodschap voor reformat

Chris Stoffer
Video

SGP-leider brengt 'geloof, hoop en liefde' ter sprake tijdens Kamerdebat

Het was een lange dag woensdag in de Tweede Kamer. Er werd bijna twaalf uur lang gedebatteerd over het hoofdlijnenakkoord dat door PVV, VVD, NSC en BBB is gesloten. Aan het einde van de dag gloorde er hoop in de Tweede Kamer. En niet alleen hoop, ook

Paus Franciscus
Nieuws

Vaticaan nodigt door Chinese overheid benoemde bisschop uit voor evenement

Een door de Chinese overheid benoemde bisschop sprak tijdens een event dat onlangs door het Vaticaan in Shanghai gehouden werd. Dat meldt The Christian Post. Het gaat om bisschop Shen Bin, hij werd in april 2023 door de communistische Chinese regerin

Nick Hall
Positief nieuws

Evangelisatiecampagne bereikt in twee maanden 67 miljoen mensen

De wereldwijde evangelisatiecampagne, genaamd 'Anthem of Grace', heeft in bijna twee maanden tijd liefst 67 miljoen bereikt met de goede boodschap. Dat meldt CBN News. De met Goede Vrijdag afgetrapte evangelisatiecampagne is een initiatief van de de

Soedan
Nieuws

Angst onder christenen Zuid-Soedan neemt toe na ontvoering priester

De recente onverklaarbare verdwijning van priester Luke Yugue en zijn chauffeur Michael Gbeko in Zuid-Soedan heeft onder veel christenen in het Centraal-Afrikaanse land angst gezaaid. Zij vrezen nu voor hun veiligheid en aarzelen om hun pastorale wer

Seksualiteit
Column

Praten over seks in de kerk?!

Pas kwam ik thuis uit m’n werk. En niet ik, maar m’n oudste dochter viel meteen met de deur in huis: ‘Ik heb echt geen zin in de tienerclub vrijdag… Ze gaan het dan over seks en porno hebben.’ Zo, welkom thuis! Terwijl ik mijn jas uittrek en aan tafe

Chris Verhagen
Video

Christelijke apologeet waarschuwt tegen theologie van hypergenade

In deze onderstaande video staat Chris Verhagen, initiatiefnemer van Christelijke apologeet, stil bij het concept van "hypergrace theology", oftewel: hypergenade theologie. De invloed van hypergenade theologie is volgens hem merkbaar in de evangelisc

Meerartikelen

Paul Field en Ralph van Manen
Nieuws

Paul Field en Ralph van Manen vieren gezamenlijk 50 jaar songwriting

Sommige artiesten zijn een meester in hun vak. En als je het over liedjes schrijven hebt, dan kan Paul Field zeker een meester genoemd worden. De Brit is al bijna vijftig jaar actief en heeft honderden liedjes geschreven die hun sporen hebben nagelat

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt hoe God ons als Zijn geliefde kinderen heeft aangenomen

"Bekleed met het Lam van God heeft God jou in Christus het Lam geadopteerd en als Zijn geliefde kind willen aanvaarden. De Geest van adoptie jubelt het dan uit in jouw hart, jij bent Gods geliefde kind. Wat jij mag beantwoorden met een hartstochtelij

Mirjam Bikker
Opinie

Coalitieakkoord: We mogen ons in ons landje niet terugtrekken achter de dijken

Hoop! Een prachtig woord, een fundament, een anker; het tegenovergestelde van angst. ‘Hoop is licht dat vanuit de toekomst op het heden valt,’ schrijft de priester Tomáš Halík. Het maakt dus veel uit welke toekomst je voor ogen hebt. Daar moest ik aa

christenvervolging
Boekfragment

Iedere christen krijgt vroeg of laat met lijden te maken

De eerste brief van Petrus, met het karakter van een rondzendbrief, is geadresseerd aan niet-Joodse christenen in Klein-Azië. Vanwege hun geloof kregen zij te maken met sociale discriminatie, een voorloper van de christenvervolging die dit gebied een

Ds. M van Reenen
Opinie

Moet je refo zijn om altijd een rok te dragen?

In de loop van de jaren als predikant tref je steeds meer broeders uit allerlei kerkverbanden. Logischerwijze (vanuit mijn kerkelijke positie) het meest in reformatorische kring, maar gelukkig ook daarbuiten. Er zijn veel punten van herkenning, maar

Pia Dijkstra en Tom de Wal
Nieuws

D66-minister roept Nederlanders op om niet naar Tom de Wal te gaan

‘Gebedsgenezers’ als evangelist Tom de Wal “houden mensen voor de gek”, stelt Pia Dijkstra. De demissionair minister van Medische Zorg roept Nederlanders op om de genezingsdiensten van Tom de Wal niet te bezoeken. “Tuin er niet in”, aldus de bewindsv

Ds. A. Baars
Video

Prof. dr. Baars nam jarenlang geen deel aan het avondmaal: "Ik had geen vrijmoedigheid"

“Ik had geen vrijmoedigheid om aan de dis van het verbond te gaan. Ik studeerde al theologie in Apeldoorn en ik had nog nooit avondmaal gevierd. Ik had geen vrijmoedigheid”, aldus prof. dr. A. Baars. De emerituspredikant, verbonden aan de CGK, vertel

CVS Pharmacy
Nieuws

Christelijke verpleegkundige bereikt schikking met ex-werkgever na ontslag om abortusmedicatie

De christelijke verpleegkundige Robyn Strader werd in oktober 2021 door haar werkgever ontslagen omdat ze weigerde abortusmedicatie te verstrekken. Ze weigerde echter om het daarbij te laten zitten en spande vervolgens een rechtszaak aan tegen haar v

Paus Franciscus
Nieuws

Paus Franciscus beschuldigd van ketterij nadat hij stelde dat elk mens 'fundamenteel goed' is

Paus Franciscus heeft op sociale media veel kritiek gekregen naar aanleiding van een uitspraak die hij onlangs deed in gesprek met het Amerikaanse actualiteitenprogramma '60 Minutes'. Dat meldt The Christian Post. De geestelijke merkte op dat de mens

Gert-Jan Segers
Opinie

Landgenoten zijn medeverantwoordelijk voor een golf van Jodenhaat

De verkrachtingen, de moorden en de gijzeling van honderden Israëliërs door Hamas-strijders op 7 oktober waren gruwelijk. En nog altijd zitten er Israëlische gijzelaars in de helse krochten van Hamas. Hartverscheurend. De verwoesting in Gaza en de du

Jonathan Kroeske
Levensverhaal

Tijdens de grootste tegenslagen ervoer voorganger Jonathan Kroeske Gods nabijheid

Jonathan Kroeske is voorganger van Godcentre Utrecht, een van de snelst groeiende kerken in Nederland. Onlangs schoof Kroeske aan in het programma Hour of Power, waarin hij onder meer vertelde over de grootste tegenslagen in zijn leven. Het is decemb

suïcidale gedachten
Nieuws

Zelfdodingen voorkomen wordt wettelijke verplichting; initiatiefwet ChristenUnie aangenomen

De inzet van de landelijke en lokale overheid om zelfdodingen te voorkomen wordt een wettelijke verplichting. Een bijna unanieme Kamer stemde vandaag in met de initiatiefwet van ChristenUnie die dat gaat regelen. Alleen FvD stemde tegen. De wet werd