Op weg naar elke kerkelijke vergadering is ontvankelijkheid voor de Heilige Geest nodig

Verdieping 8 april 2024 7 minuten Piet Vergunst
Piet Vergunst

Het kan je verwarren, een dreigende kerkscheuring in een zusterkerk. Het zal je intense pijn doen, als je zelf van harte tot de Christelijke Gereformeerde Kerken behoort. Hoe kan dat toch, terwijl het Koninkrijk van Christus zich kenmerkt door vrede en gerechtigheid, door blijdschap in de Heilige Geest?

Voor wie minder geïnformeerd is, eerst de zaak waarom het gaat. De synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) besloot in april 2022 om geen ruimte te geven aan vrouwelijke ambtsdragers binnen de kerk. Inmiddels heeft echter een kwart van de plaatselijke kerken vrouwen in het ambt benoemd of heeft daar plannen voor. Uit een enquête van het Nederlands Dagblad bleek dat dertig gemeenten de ambten voor de vrouw willen openstellen, maar dit niet doen vanwege de besluitvorming op landelijk niveau. Tegelijk is er een grote groep gemeenten voor wie de vrouw in het ambt geen optie is en die aangeeft dat het gezag van de Schrift hiermee in het geding is.

Hoe moet dit verder?

Draagkrachtmeting
Over ruim twee weken, op zaterdag 20 april, houden de CGK een convent, een vergadering waarbij elk van de 180 plaatselijke gemeenten twee leden afvaardigen mag. Dit convent wil ‘de draagkracht peilen die er in de kerken is voor concrete scenario’s om uit de impasse te komen’. De uitkomst van die draagkrachtmeting kan dienstbaar zijn bij de besluitvorming die moet plaatsvinden op de generale synode van Rijnsburg 2024-2025.

Deskundigen kennen het woord ‘convent’ slechts uit de bijeenkomst in 1568 in Wezel, waar drie jaar voor de synode van Emden onder leiding van Petrus Datheen voorbereidingen getroffen werden voor de inrichting van het kerkelijke leven. Duidelijk is dat niemand die nu leeft, eerder een convent meemaakte, wat het unieke van deze situatie tekent.

Ontvankelijkheid voor de Heilige Geest. Dat is de weg in het leven van elke christen die voor moeilijke besluiten staat.

Gebed om de Heilige Geest
Met terughoudendheid schrijf ik deze bijdrage, evenals ik terughoudend ben om veel te schrijven voor een vergadering van de synode van de Protestantse Kerk. Immers, we geloven dat de Heere de kerk leidt door middel van de ambtelijke vergaderingen, die vanuit een diepe overtuiging begonnen worden met het gebed om de leiding van de Heilige Geest. Wat dit betekent ten aanzien van besluiten die niet naar het Woord van God zijn, laat ik hier rusten.

In elk geval is er altijd het gebed en het verlangen dat de ambtsdragers in een kerkelijke vergadering uitkomen bij de woorden uit Handelingen 15, waar de apostel Jakobus als gezagsvolle leidinggevende constateert dat Simeon in overeenstemming met de woorden van de profeten gesproken heeft. Dat maakt dat apostelen en ouderlingen in een moeilijke thematiek uitkomen bij de woorden: ‘Het heeft de Heilige Geest en ons goedgedacht…’ (Hand.15:28)

Bij moeilijke besluiten
Ontvankelijkheid voor de Heilige Geest vraagt dit, voor iedereen die een verantwoordelijkheid draagt. Dat is de weg in het leven van elke christen die voor moeilijke besluiten staat, dat is de weg voor elke kerkelijke vergadering. Uiteraard moet je zo’n bijeenkomst goed voorbereiden, maar tegelijk gaat het om meer dan om het uiten van je eigen mening, van jouw standpunt. Het eigen karakter van de kerk als lichaam van Christus betekent dat we aan elkaar gegeven zijn, om er samen naar te zoeken hoe we elke gedachte brengen kunnen onder de gehoorzaamheid aan Christus (2 Kor.10:5).

Bovenstaande betekent terughoudendheid om inhoudelijk op de toekomst van de CGK in te gaan, op de richting die het convent zou moeten gaan. Naar mijn idee zouden alle christelijke media zich op weg naar 20 april moeten beperken. Hoe helpend (of: hoe schadelijk?) is het als er nu in de kranten of op websites stevige woorden klinken, als ds. A of kerkenraadsvoorzitter B benoemt dat we er alleen uitkomen als dit of dat gebeurt. Laten we in 2024 het ambt hooghouden, de kerkelijke vergaderingen waardoor de verhoogde Christus Zijn gemeente wil leiden in het spoor van Zijn Woord.

Naar mijn idee zouden alle christelijke media zich op weg naar 20 april moeten beperken.

‘Toen stond Hij op’
Wat is dan wel mijn houding, mijn houvast? Voor een christelijke gereformeerde kerk zal het antwoord niet afwijken van dat voor een hervormde gemeente, omdat bij beide dezelfde indringende vragen spelen. Mij staat Mattheüs 8 voor ogen, waar de Heere Jezus spreekt over het volgen van Hem. Waar iemand uit de bredere kring van Zijn discipelen eerst zijn vader begraven gaat, volgen Zijn discipelen Hem aan boord van het schip.

We kennen het vervolg: een onstuimigheid in de zee die (qua woord in de grondtaal) doet denken aan het beven van de aarde in de eindtijd, angstige discipelen, een slapende Jezus. En dan…: ‘Toen stond Hij op.’ Hier doet de Heiland dat na de roep om redding, een roep in doodsnood: ‘Heere, red ons, wij vergaan.’

Is dat de roep uit Psalm 102, de boetepsalm? ‘Ú zult opstaan, U zult Zich ontfermen over Sion, want de tijd om haar genadig te zijn, want de vastgestelde tijd is gekomen.’ Het is de psalm die spreekt over Gods knechten, die verlangen Sion op te bouwen. Dat gebed tekent mijn hulpeloosheid, dat gebed rekent niet met mogelijke opties voor de toekomst. Tegelijk, dat gebed zal gevonden moeten worden in de gemeenten, veel breder dan bij ambtsdragers of bij afgevaardigden naar een convent.

‘Help dat hoogmoed ons niet scheidt’
In een moeilijke periode in de Zwitserse Reformatie heeft Zwingli ons (in de vertaling van Jan Wit) deze woorden aangereikt, woorden die aansluiten bij de geschiedenis uit Mattheüs 8, woorden die in onze impasse lucht en leven kunnen geven.

Bij het léven uit en bij het verbond van God, dat in de CGK in sterke mate gevonden is, hoort tegelijk onrust over de koers van de kerk.

Heer, stuur zelf het schip der kerk.
Sterk is wind en tegenstroom
en dat vindt de vijand schoon,
die spot
met U en uw gebod. 

God, houd zelf uw naam in eer.
Weer met macht de wolf die snood
in de nacht uw schapen doodt.
Vergaar
uw kudde bij elkaar. 

Help dat hoogmoed ons niet scheidt.
Leid ons naar elkander heen,
maak ons waar en maak ons één:
dan stijgt
een lied dat nooit meer zwijgt.

Zwingli onderwijst ons erin dat de vijand spot met onze verdeeldheid, dat de Naam van God in het geding is, dat ‘waar en één’ bijeen horen, dat hoogmoed scheiding maken kan. Wie bidt dit gebed niet mee? Laten we de komende zondagen, op weg naar 20 april, in de eredienst én in de persoonlijke binnenkamer voorbede doen voor het aanstaande convent. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond wil alle kerkenraden hiertoe van harte oproepen.

In het midden
De CGK hebben zichzelf lange tijd verstaan als kerken midden in de gereformeerde gezindte, tussen enerzijds de Gereformeerde Kerken (synodaal) en anderzijds de Gereformeerde Gemeenten – een midden dat het vandaag in de politiek moeilijk heeft. Ze zijn getypeerd als ‘de midden-orthodoxie van de gereformeerde gezindte’, wat ds. J.H. Velema, vijf keer preses van de synode van de CGK, interpreteerde als: ‘Ze leren geen uitersten.’ Het betekende, aldus ds. Velema ook, dat ze naar alle richtingen te maken kregen met middelpuntvliedende krachten, met predikanten die overgingen naar de Hervormde Kerk of naar de Gereformeerde Gemeenten.

Zullen we daarom op weg naar die dag gelovig en verwachtend bidden: ‘Heere, Ú zult opstaan’?

Bij het léven uit en bij het verbond van God, dat in de CGK in sterke mate gevonden is, hoort tegelijk onrust over de koers van de kerk. Immers, je kunt daarvan wel getuigen, maar de ander niet overtuigen, schreef prof. dr. W. van ’t Spijker ooit, de hoogleraar die in zijn denken en schrijven diep en breed combineerde. Ik citeer woorden van hem uit de jaren tachtig, die ook gelden voor nu:

Men kan échte verontrusting niet wegnemen met een oproep van de synode. De Heilige Geest gebruikt daartoe de prediking. Wanneer deze laatste niet Schriftgetrouw is, wanneer zij eenzijdig is naar welke kant dan ook, dán nog wil de Geest er wel eens gebruik van maken, maar daar mogen wij niet op rekenen. (…)

Er is slechts Eén die werkelijk de tijden verandert. Het is de Here zelf. (…) Veel van wat we aan spanningen en gevaren in onze tijd beleven en in verleden decennia beleefd hebben, is te herleiden tot dezelfde spanningen en gevaren die men in de oude afgescheiden kerk heeft meegemaakt. En deze zullen eigen blijven aan de kerk van alle tijden, omdat zij ten diepste samenhangen met het grote en onbegrijpelijke wonder dat de eeuwige genade van de eeuwige God zelf in de korte tijd van onze levens zich een plaats, een ruimte zoekt. Zou dat geen spanning geven? Het is de spanning van de krachten der toekomende eeuw, die geweldige krachten, die zich zoeken te ontladen in de tijd van hier en nú. Zou dat geen spanning geven? Het is de spanning tussen ideaal en werkelijkheid, tussen roeping en kleine kracht, tussen zonde en genade, tussen vlees en Geest, tussen datgene wat zichtbaar wordt en datgene wat naar zijn diepste wezen onzichtbaar en verborgen blijft, tussen ons leven, dat aangevochten is én tussen het leven dat met Christus verborgen is in God.

Prof. Van ’t Spijker zegt dat de grootste verzoeking voor de kerk erin ligt dat zij hier en nu zou doen alsof die dag waarop de Heere de kroon zal uitreiken, reeds zou zijn aangebroken.

Zullen we daarom op weg naar die dag gelovig en verwachtend bidden: ‘Heere, Ú zult opstaan’?

Piet Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend. Geïnteresseerd in meer lezenswaardige artikelen? Neem een jaarabonnement (€ 53). Als welkomstgeschenk ontvangt u De Waarheidsvriend twee maanden gratis. Of maak gebruik van deze actie en lees De Waarheidsvriend vier maanden voor € 10,-!

ChristenvervolgingIsraëlOpvoedenGeloofszekerheidDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

NPV - Zorg voor het Leven
Nieuws

NPV overhandigt ruim 79.000 handtekeningen aan Tweede Kamer tegen late abortussen

De NPV - Zorg voor het Leven heeft vandaag ruim 79.000 handtekeningen overhandigd aan de Tweede Kamer. Met de petitie roept de organisatie de politiek op om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen tussen de 22 en 24 weken zwangerschap in...

Ds. B. D. Bouman
Nieuws

Hersteld hervormde gemeente Stolwijk brengt beroep uit op ds. B. D. Bouman

De hersteld hervormde gemeente te Stolwijk heeft een beroep uitgebracht op ds. B. D. Bouman (foto). De predikant moet in de Zuid-Hollandse plaats ds. W. van Klinken opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok in augustus 2022 naar Andelst-Zetten. Ruim...

Issa Thaljieh
Nieuws

VS weigeren Palestijnse priester visum te verlenen

De Amerikaanse regering heeft een visum geweigerd aan Issa Thaljieh, een Palestijnse priester die werkzaam is in de Geboortekerk in Bethlehem. De geestelijke wilde in Washington aandacht vragen voor de moeilijke omstandigheden waaronder Palestijnse...

India
Nieuws

Zes vermoorde christenen in India na maanden wachten begraven

Zes christelijke mannen die in mei werden ontvoerd en vermoord in de Indiase deelstaat Manipur, zijn maandag 16 november begraven. Hun lichamen lagen vijf maanden in een mortuarium. Nabestaanden weigerden hen te begraven zolang de autoriteiten...

Bert-Jan Ruissen
Nieuws

SGP'er Bert-Jan Ruissen tweede op ranglijst meest actieve Europarlementariërs

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen staat in de nieuwste ranking van meest actieve Europarlementariërs op plek 2 van de 720. Dat meldt de SGP op sociale media. Ruissen, die sinds 2019 in het Europees Parlement zit, maakt zich onder meer sterk...

CGK-synode
Nieuws

CGK-synode Hoogeveen bespreekt toekomst kerkverband: ook convenant met Rijnsburg op tafel

De generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) gaat van 8 tot en met 11 december uitgebreid spreken over de toekomst van het verdeelde kerkverband. Daarbij komt ook de vraag aan de orde of een convenant mogelijk is met de gemeenten...

Charles
Nieuws

Koning Charles over christelijk geloof: “Het kompas dat al mijn handelen als vorst leidt”

Het christelijke geloof geeft richting aan het koningschap van Charles III. Dat zei de Britse vorst dinsdag bij de opening van de nieuwe General Synode van de Church of England. In Church House in Londen sprak hij over een geloof dat gedurende zijn...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Meerartikelen

Paul Coakley
Nieuws

Amerikaanse aartsbisschop waarschuwt eigen kerk voor politieke verdeeldheid

De politieke strijd tussen Republikeinen en Democraten mag de Amerikaanse Rooms-Katholieke Kerk niet verdelen. Daarvoor waarschuwt aartsbisschop Paul Coakley, voorzitter van de Amerikaanse bisschoppenconferentie. Tijdens een bijeenkomst van...

Doug Wilson
Nieuws

Gereformeerde predikant preekt opnieuw in Pentagon: 'Geen hoop voor Amerika buiten Jezus'

De gereformeerde predikant Doug Wilson heeft gisteren op uitnodiging van Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van Defensie, opnieuw in het Pentagon gepreekt. Tijdens de maandelijkse kerkdienst stelde Wilson dat Amerika alleen hoop heeft door het...

John en Carla Offutt
Nieuws

Predikant en vrouw doodgereden na bruiloft kleinzoon; familie vergeeft bestuurster

Een Amerikaanse predikant en zijn vrouw zijn zaterdag om het leven gekomen bij een verkeersongeval, kort nadat de predikant het huwelijk van zijn kleinzoon had ingezegend. John en Carla Offutt (beiden 74) werden aangereden toen ze op weg waren naar...

Homokoppel
Nieuws

Zweedse kerk verplicht predikanten voorlopig niet om homostellen te trouwen

Predikanten binnen de Zweedse Kerk mogen voorlopig blijven weigeren om homostellen te trouwen als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat. Het kerkparlement heeft dinsdag een omstreden voorstel verworpen dat een einde moest maken aan die...

Schalk
Nieuws

SGP wil Belastingplan ook in senaat niet steunen: zorgen over eenverdieners

De SGP ziet in het Belastingplan voor 2027 onvoldoende terug van de beloofde aanpak van de belastingkloof tussen een- en tweeverdieners. Senator Peter Schalk kondigde dinsdag tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen aan dat zijn fractie het...

nigeria
Nieuws

Open Doors: nog eens zeventien ontvoerde christenen overleden in Nigeria

Nog eens zeventien christenen uit de Nigeriaanse dorpen Ariko en Awon zijn volgens Open Doors in gevangenschap overleden. Zij werden eerder dit jaar ontvoerd door vermoedelijk islamitische Fulani-militanten. Vrijgekomen gijzelaars vertellen over...

paus
Nieuws

Paus krijgt rozenkrans tegen gezicht en reageert met een grap

Paus Leo XIV kreeg maandag 16 november een rozenkrans tegen zijn gezicht tijdens zijn bezoek aan de Peruaanse hoofdstad Lima. Een bezoeker gooide het gebedssnoer naar hem toe toen hij in de pausmobiel langs de menigte reed. De paus reageerde later...

Erik-Jan Verbruggen
Opinie

Pornografie is geen onschuldige snack, maar een bedreiging voor je geloof

Pornografie is voor veel christenen een verborgen worsteling. Het beïnvloedt hun kijk op seksualiteit, kan relaties beschadigen en zet het geloofsleven onder druk. Toch blijft het onderwerp in kerken vaak moeilijk bespreekbaar. Volgens Erik-Jan...

Jerke
Column

Het leukste buurtje van Assen heeft geen schuttingen

Mijn broertjes wonen antikraak. Voor wie dat niet kent: je woont tijdelijk en goedkoop in een pand dat anders leeg zou staan, met als voorwaarde dat je vertrekt zodra de eigenaar het nodig heeft. Je weet dus van tevoren dat je weggaat, alleen niet...

Kamer
Nieuws

Bikker hekelt "vechthuwelijk” kabinet, Stoffer ziet wagen van Staat tegen linkervangrail tot stilstand komen

Het kabinet gaat verder, maar de ChristenUnie en de SGP zijn nog niet gerustgesteld. Tijdens het Kamerdebat over de politieke crisis op dinsdag 17 november waarschuwde Mirjam Bikker voor een "vechthuwelijk” waarvan volgende generaties de rekening...

Creaton
Persbericht

Amerikaanse topchirurg Michael Egnor zoekt antwoord op ‘het moeilijke probleem’ van het menselijk bewustzijn tijdens congres in Apeldoorn

Stichting Creaton organiseert op zaterdag 21 november 2026 het landelijke congres ‘De Mens en zijn Maker 2’ in Apeldoorn. Centraal staat een van de grootste mysteries in de moderne wetenschap: het menselijk bewustzijn. De hoofdspreker van de dag is...

Palestijnse christenen
Nieuws

Recordaantal Palestijnse christenen verlaat Israël: ruim duizend emigranten in 2025

Steeds meer Palestijnse christenen met de Israëlische nationaliteit verlaten hun geboorteland. In 2025 emigreerden 1.023 christenen, het hoogste aantal in de onderzochte periode. Dat is ruim twee keer zoveel als in 2019. Niet hun geloof, maar...