Johan van Arnhem (44) is al meer dan 20 jaar leraar in het reformatorisch basisonderwijs: “We moeten de barricade op”

Gesponsord 10 maart 2023 En dan ben je leraar
Johan van Arnhem

“De kinderen die aan je toevertrouwd worden, mag je elke dag wat meegeven uit Gods Woord. Dat is het allermooiste wat er is”, vertelt Johan van Arnhem. Van Arnhem is inmiddels al meer dan 20 jaar leerkracht in het reformatorisch basisonderwijs en geniet met volle teugen van zijn werk, waarin geen dag hetzelfde is. De leerlingen iets meegeven uit Gods Woord en hen klaarstomen voor de toekomst, dat is wat het leraarschap voor hem inhoudt. Cvandaag sprak met de leraar over zijn motivatie om meester te worden, de toekomst van bijzonder onderwijs én de broodnodige aanwas van nieuwe leerkrachten.

Een aantal jaren werkte hij als directeur op een basisschool op Urk, maar toch keerde hij terug naar de Koning Willem-Alexanderschool in Staphorst, waar hij al sinds jaar en dag als meester in de bovenbouw werkt. Maar hoe kwam zijn motivatie om leraar te worden eigenlijk tot stand? “Ik ben geadopteerd en mijn adoptievader zat zelf ook in het onderwijs. Thuis krijg je dan de verhalen mee. Daarnaast had ik op school in groep vijf een meester die geweldig mooie Bijbel- en geschiedenisverhalen kon vertellen. Hij had ook een geschiedenisclub en een plantengroep, waar ik op de woensdagmiddag naar toe ging. Fantastisch vond ik het.”

"Hij was de eerste die bij mij op kraamvisite geweest is"

Deze meester, meester De Frel, wakkerde het vlammetje om leraar te worden al op jonge leeftijd aan bij Van Arnhem. De twee kwamen al eerder met elkaar in aanraking, al heeft Van Arnhem daar zelf weinig van meegekregen. “Toen ik in Nederland aankwam, was ik zeven maanden oud. Meester De Frel was vanuit Rotterdam naar Staphorst verhuisd om hier als meester te gaan werken. Hij was de eerste die bij mij op kraamvisite geweest is, begreep ik later. Vervolgens kwam ik hem in groep 5 opnieuw tegen, maar daarna scheidden de wegen natuurlijk. Ik kwam op het voortgezet onderwijs terecht en dan moet je al vrij snel, midden in je onstuimige puberteit, nadenken over de vraag: ‘Wat ga je hierna doen?’ Ik vulde een test in en ik ben de PABO gaan doen.”

De paden van Van Arnhem en meester De Frel zouden elkaar later opnieuw kruisen. “Toen de PABO er bijna op zat, ben ik de LIO-stage (afstudeerstage lerarenopleiding, red.) gaan lopen. Ik kon op mijn vroegere basisschool terecht en uitgerekend bij mijn oude meester kon ik de LIO lopen en daarna ook afronden. De Frel is later naar het voortgezet onderwijs gegaan, maar werkt nog af en toe een dag in het basisonderwijs. Als we elkaar tegenkomen, dan hebben we het er nog wel eens over. Het is heel bijzonder dat onze levensloop op meerdere momenten bij elkaar kwam. Hij heeft echt het vlammetje bij mij aangewakkerd.”

Tegelijkertijd heeft de leerkracht naar eigen zeggen altijd wel rekening gehouden met het feit dat hij later voor de klas zou komen te staan. “Wat ik van mezelf wist, is dat ik vrij toegankelijk ben en makkelijk contact met mensen kan maken. Ik was als kind ook wel een leerling die graag de leiding en het initiatief nam in dingen. Als we bijvoorbeeld politie en boefje speelden, deelde ik altijd wel de lakens uit. Dat is ook wel een beetje het aard van het beestje, zo eerlijk moet ik ook zijn.”

"Elke dag gaat Gods Woord open"

“Het is een pedagogisch en sociaal vak waarin je met kinderen te maken krijgt die je toevertrouwd worden. Je bent met ‘levend materiaal’ bezig en elke dag is anders”, zegt Van Arnhem als ik hem vraag wat het leraarschap zo mooi maakt. “Er zijn ouders die vertrouwen hebben in een school en hun kinderen hier aanmelden. Je moet je realiseren dat het grootste deel van de opvoeding van een kind in een schoolklas plaatsvindt. Dat geeft veel verantwoordelijkheid. Je probeert leerlingen voor te bereiden op de stap vanuit het ietwat beschermde wereldje naar het voortgezet onderwijs, waar ze met anderen in aanraking komen. Je wilt hen een aantal dingen meegeven en dan vooral uit de Bijbel. Dat is trouwens het allermooiste van werken op een school met de Bijbel: elke dag gaat Gods Woord open. De lessen die in de Bijbel staan, trek je door naar het hier en nu en probeer je zo concreet mogelijk voor de leerlingen te maken.”

De klas (groep 8) van Van Arnhem

Daarbij gaat Van Arnhem ook gevoelige maatschappelijke thematiek zoals de huidige genderdiscussie of alle ontwikkelingen rondom LHBTI niet uit de weg. Al dan niet deels gedwongen, vertelt de leerkacht. “Dat zijn thema's die spelen, maar hoe gaan wij dat die kinderen vertellen? De overheid wil nu al dat wij eigenlijk in de klas geen onderscheid meer maken tussen jongens of meisjes, alsof de verschillende geslachten niet langer bestaan. Ik vraag me wel eens af waarom iemand die zich ‘anders’ voelt dat wel volop mag roepen, maar waarom mogen wij niet zeggen dat we in de schepping geloven en dat er zowel man als vrouw geschapen is?”

"Nu hebben we nog een school met de Bijbel, maar hoe lang zal dat nog duren?"

Het zijn ontwikkelingen die de leerkracht soms met lede ogen aanziet. “De volgende zorg die direct in het het verlengde hiervan ligt, is hoe lang het bijzonder onderwijs nog in zijn huidige vorm kan blijven bestaan. Nu hebben we nog een school met de Bijbel en krijgen we nog subsidie van de overheid. Maar hoe lang zal dat nog duren? Het klinkt misschien wat somber, maar ik denk dat de regels steeds strakker worden en het op een gegeven moment bijna onmogelijk zal worden om vanuit onze christelijke identiteit onderwijs te blijven geven. Maar wat dan? Gaan wij dan overstag of zeggen we: ‘Tot hier en niet verder’? Wat als de geldkraan dichtgedraaid wordt, hoe gaan we dan verder? Blijven we dan als reformatorische scholen onze poot stijf houden? Daar ben ik wel heel benieuwd naar en dat is zeker een punt van zorg.”

"Het hele punt van demonstreren binnen onze gezindte ligt best gevoelig, dat weet ik. Maar ik ben wel van mening dat we ons geluid veel meer moeten laten horen", zegt Van Arnhem vervolgens. "We zouden ons met z'n allen veel sterker moeten maken in Den Haag, door bijvoorbeeld flink te lobbyen, zoals de Reformatorische Ouder Vereniging (ROV) dat ook al doet. We zouden daar wat mij betreft veel strijdvaardiger in mogen zijn; laat het maar wat schuren. Laten ze maar komen kijken op onze scholen. We boeken prachtige resultaten, waarom zouden we dan niet mogen zijn wie we zijn? Honderd jaar geleden hebben we ervoor gevochten dat bijzonder onderwijs gesubsidieerd werd. Nu hebben we die subsidie en laten we het bij wijze van spreken over z'n kant gaan. We zijn soms echt te braaf", is de leerkracht van mening.

"Vooral mensen die in het bedrijfsleven zitten, altijd maar met targets moeten werken en doelen moeten halen, staan steeds meer open voor een switch naar het onderwijs"

Hebben deze ontwikkelingen ook invloed op het lerarentekort dat ook binnen het reformatorische onderwijs aanwezig is? Van Arnhem: "Ongetwijfeld speelt dat een rol. Hoewel, ik was pas op een loopbaanevent in het AFAS Theater waar ik een standje had van ‘En dan ben je leraar.’ Hier ben ik als projectleider aan verbonden. Als ik dan hoor hoeveel mensen er zijn, die zeggen: ‘Het onderwijs lijkt me toch wel wat’, is het niet enkel negatief gesteld. Vooral mensen die in het bedrijfsleven zitten, altijd maar met targets moeten werken en doelen moeten halen, staan steeds meer open voor een switch naar het onderwijs. Men wil niet alleen maar enorm verdienen, maar ook wat meegeven aan de jeugd en iets voor de maatschappij betekenen. Ik proef dat bij veel mensen.”



Prachtig beroep
Volgens Van Arnhem kleeft er ten onrechte een negatief sentiment aan het werken in het basisonderwijs. "Het gaat vaak over werkdruk of te lage lonen, maar ik zou willen zeggen: kijk eens wat voor prachtig beroep het leraarschap is. Je mag kinderen elke dag vertellen over wie de Heere is en je mag hen voorbereiden op het leven dat voor hen ligt. In de weg daarnaartoe speel je een cruciale rol. Dat geluid zou veel meer benadrukt moeten worden." 

Inmiddels is Van Arnhem al meer dan 20 jaar actief als leerkracht. Wat zijn momenten die hem in het bijzonder zijn bijgebleven? "Op school hebben we hier altijd een keer per jaar een projectweek, waarin we aan een thema werken. Projecten vind ik fantastisch, dus pak ik het altijd veel te groots aan", zegt Van Arnhem lachend. "Leerlingen blijven dan gerust tot vijf uur op school zitten of offeren er soms hun vrije zaterdag voor op. Geweldig. Als je oud-leerlingen dan jaren later tegenkomt, beginnen ze er altijd over dat ze zo van die projecten genoten hebben. Dat is mooi om te horen, tegelijkertijd denk ik dan wel: 'Heb je ook nog meer opgepikt, bijvoorbeeld van de Bijbelverhalen die verteld zijn? Dan besef ik weer dat we een mooie, maar ook heel verantwoordelijke taak hebben."

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #8 : Jafeth en Sifra Bekx over aanbidding als levensstijl
Of beluister op:

Meerartikelen

jordaan
Nieuws

Israël verwacht miljoenen pelgrims bij 2000 jaar sinds de doop van Jezus

De Israëlische regering is begonnen met de voorbereidingen voor 2030, wanneer christenen wereldwijd stilstaan bij het feit dat het dan ongeveer tweeduizend jaar geleden is dat Jezus werd gedoopt in de Jordaan. Het ministerie van Buitenlandse Zaken he

ACN
Nieuws

Kerk biedt hoop in ‘apocalyptisch’ Venezuela

Tussen ingestorte gebouwen, tentenkampen en onvoorstelbaar verdriet blijft de Kerk in Venezuela dicht bij de slachtoffers. Dankzij haar sterke netwerk kan zij snel hulp bieden. Kerk in Nood ondersteunt priesters, religieuzen en leken die dag en nacht

Ds. W. Pieters
Video

HHK-predikant: "De Heilige Geest leert beloften én beschuldigingen persoonlijk lezen”

In een recente preek over Handelingen 3 benadrukte ds. W. Pieters, hersteld hervormd emerituspredikant, dat de Heilige Geest de mens leert de Bijbel persoonlijk te lezen. Wie zichzelf leert herkennen in Gods Woord, ontkomt niet aan de aanklacht van z

ds. A.T. Vergunst
Dagelijks leven

Ds. Vergunst beantwoordt Refoweb-vraag: 'Bij God is altijd een nieuw begin mogelijk'

'Ik heb door eigen schuld een zwaar leven. Zou God nog één keer naar mij willen omzien?' Met die indringende vraag wendt een vrouw uit de Gereformeerde Gemeenten zich via Refoweb tot ds. A.T. Vergunst. De predikant uit het Nieuw-Zeelandse Carterton r

Gert van Hoef
Video

Prachtig: Gert van Hoef brengt improvisatie Willem Hendrik Zwart over Psalm 116 ten gehore

'Ik zal Uw naam met dankerkentenis; Verheffen, U al mijn geloften brengen; 'k Zal liefd' en lof voor U ten offer mengen, In 't heiligdom, waar 't volk vergaderd is', zo luidt het tiende vers van Psalm 116. Organist Gert van Hoef bracht onlangs een pr

Hoorn van Afrika
Nieuws

SDOK-event: Ex-moslims vertellen over evangelisatie onder doodsbedreiging

Twee christenen uit de Hoorn van Afrika vertellen op zaterdag 10 oktober in Veenendaal hoe zij ondanks bedreigingen en vervolging het Evangelie blijven delen met moslims. Tijdens het gratis najaarsevent 'Getuigen met lef' van SDOK staan hun persoonli

Oeganda
Nieuws

Oegandese predikant (25) vermoord na debat over christendom en islam

Een openbare discussie over christendom en islam heeft een jonge predikant in Oeganda vermoedelijk het leven gekost. Enkele uren nadat dominee Bernard Mulongo had deelgenomen aan een interreligieus debat, werd hij op weg naar zijn verblijfplaats aang

Gor Khatchikyan
Preekverslag

Gor Khatchikyan: “Misschien moeten er muren rond je hart worden gesloopt”

Soms is een ingrijpende verbouwing nodig om Gods vrede te brengen én te ontvangen. Aan de hand van het Bijbelverhaal van de vrouw uit Sunem laat Gor Khatchikyan tijdens de New Wine Zomerconferentie zien dat vrede meer vraagt dan goede bedoelingen. “M

Meerartikelen

Ds. Maarten van Loon
Column

De kunst van het zwijgen en het stellen van goede vragen

Spreken is zilver en zwijgen is goud, zo luidt een bekend spreekwoord. Daar zit veel waars in. Maar er valt ook het nodige op af te dingen. Dat doe ik verderop. Nu eerst even over het gelijk van dit spreekwoord. Hoe vaak wordt er immers niet te snel

Rechtspraak
Nieuws

‘Het bloed van je broer roept om recht’: OM eist acht jaar cel en tbs voor doodslag op broer

De 26-jarige Arné M. uit Gouda zou zijn broer Peter met meer dan honderd messteken hebben gedood. Binnen het reformatorische gezin leefden al langer grote zorgen over zijn psychische toestand. “Mijn ouders zien dat het bij ons toegaat als bij Kaïn en

abdij
Nieuws

Machtsstrijd in Franse abdij escaleert: pater ontvoerd en mishandeld

Een interne machtsstrijd in een benedictijner abdij in Midden-Frankrijk is uitgelopen op een ontvoering en mishandeling van de overste van het klooster. Pater Placide, overste van de Abdij Notre-Dame de Bellaigue in het departement Puy-de-Dôme, verdw

irak
Nieuws

Iraakse premier roept gevluchte christenen op terug te keren

De Iraakse premier Mohammed Shia al-Sudani heeft christenen die hun land de afgelopen jaren hebben verlaten opgeroepen om terug te keren. Volgens hem zijn christenen een onmisbaar onderdeel van de Iraakse samenleving en zet de regering zich in om hun

Pakistan
Nieuws

Ontvoerde christelijke tiener in Pakistan mag niet terug naar haar ouders

Een rechtbank in Pakistan heeft bepaald dat de 16-jarige christelijke Mehnaz Nadeem voorlopig wordt ondergebracht bij een moslima die geen familie van haar is. De tiener werd eind mei bevrijd uit een hotel, waar zij samen met een man verbleef die wor

Jongere met smarthpone
Nieuws

Onderzoek: Steeds meer jonge christenen geven AI voorkeur boven predikant

Steeds meer christenen van in de twintig en dertig jaar stellen hun vragen over de Bijbel, geloofstwijfels en belangrijke levenskeuzes eerst aan kunstmatige intelligentie (AI) in plaats van aan een predikant of oudste. Dat signaleren verschillende Zu

Robert Sarah
Nieuws

Kardinaal Sarah waarschuwt EU: "Leg Afrika geen abortus- en genderideologie op"

De Guinese kardinaal Robert Sarah heeft de Europese Unie opgeroepen te stoppen met het opleggen van abortus- en genderbeleid aan Afrikaanse landen. Volgens de voormalige prefect van Congregatie voor Goddelijke Eredienst gebruikt de EU verdragen, ontw

Jin
Nieuws

Bekende Chinese voorganger blikt terug op maandenlange gevangenschap

Na 266 dagen in een Chinese gevangenis is voorganger Ezra Jin voor het eerst naar buiten getreden met een persoonlijke getuigenis over zijn gevangenschap. De leider van de ondergrondse Zion Church in Peking vertelt hoe hij maandenlang in onzekerheid

Nigeria
Nieuws

Miljoen vrouwen bidden voor Nigeria na golf van geweld tegen christenen

Christelijke vrouwen uit heel Nigeria en andere landen bidden zaterdag 25 juli samen voor Nigeria. De organisatoren roepen op tot gebed en vasten na een jaar waarin duizenden christenen om het leven kwamen door aanvallen van islamitische extremisten.

india
Nieuws

Zes predikanten krijgen vijf jaar cel onder omstreden anti-bekeringswet in India

Wat begon als een verjaardagsfeestje voor een kind, eindigde twee jaar later met gevangenisstraffen voor zes predikanten en een andere christen. De zeven zijn in de Indiase deelstaat Madhya Pradesh veroordeeld tot vijf jaar cel op grond van de omstre

Ron van der Spoel
Video

Ron van der Spoel over Psalm 95: "De Schepper vraagt ons om te luisteren"

God is niet alleen Koning en Rechter, maar ook Schepper. Dit stelt dominee Ron van der Spoel in een gebedsvlog van de IZB, waarin hij stilstaat bij Psalm 95. Volgens hem nodigt de schepping christenen uit om Gods grootheid te ontdekken, maar roept de

Marijke
Video

Marijke Gootjes is zondag te gast in de zomerherhaling van Hour of Power

Zondag is Marijke Gootjes te gast in Hour of Power. Zij worstelde met mentale klachten. Ze vertelt hierover vanuit persoonlijke ervaring, met name om anderen te helpen die hiermee kampen. Marijke worstelde met een burn-out. Op de vraag waar God was i