Johan van Arnhem (44) is al meer dan 20 jaar leraar in het reformatorisch basisonderwijs: “We moeten de barricade op”

Gesponsord 10 maart 2023 En dan ben je leraar
Johan van Arnhem

“De kinderen die aan je toevertrouwd worden, mag je elke dag wat meegeven uit Gods Woord. Dat is het allermooiste wat er is”, vertelt Johan van Arnhem. Van Arnhem is inmiddels al meer dan 20 jaar leerkracht in het reformatorisch basisonderwijs en geniet met volle teugen van zijn werk, waarin geen dag hetzelfde is. De leerlingen iets meegeven uit Gods Woord en hen klaarstomen voor de toekomst, dat is wat het leraarschap voor hem inhoudt. Cvandaag sprak met de leraar over zijn motivatie om meester te worden, de toekomst van bijzonder onderwijs én de broodnodige aanwas van nieuwe leerkrachten.

Een aantal jaren werkte hij als directeur op een basisschool op Urk, maar toch keerde hij terug naar de Koning Willem-Alexanderschool in Staphorst, waar hij al sinds jaar en dag als meester in de bovenbouw werkt. Maar hoe kwam zijn motivatie om leraar te worden eigenlijk tot stand? “Ik ben geadopteerd en mijn adoptievader zat zelf ook in het onderwijs. Thuis krijg je dan de verhalen mee. Daarnaast had ik op school in groep vijf een meester die geweldig mooie Bijbel- en geschiedenisverhalen kon vertellen. Hij had ook een geschiedenisclub en een plantengroep, waar ik op de woensdagmiddag naar toe ging. Fantastisch vond ik het.”

"Hij was de eerste die bij mij op kraamvisite geweest is"

Deze meester, meester De Frel, wakkerde het vlammetje om leraar te worden al op jonge leeftijd aan bij Van Arnhem. De twee kwamen al eerder met elkaar in aanraking, al heeft Van Arnhem daar zelf weinig van meegekregen. “Toen ik in Nederland aankwam, was ik zeven maanden oud. Meester De Frel was vanuit Rotterdam naar Staphorst verhuisd om hier als meester te gaan werken. Hij was de eerste die bij mij op kraamvisite geweest is, begreep ik later. Vervolgens kwam ik hem in groep 5 opnieuw tegen, maar daarna scheidden de wegen natuurlijk. Ik kwam op het voortgezet onderwijs terecht en dan moet je al vrij snel, midden in je onstuimige puberteit, nadenken over de vraag: ‘Wat ga je hierna doen?’ Ik vulde een test in en ik ben de PABO gaan doen.”

De paden van Van Arnhem en meester De Frel zouden elkaar later opnieuw kruisen. “Toen de PABO er bijna op zat, ben ik de LIO-stage (afstudeerstage lerarenopleiding, red.) gaan lopen. Ik kon op mijn vroegere basisschool terecht en uitgerekend bij mijn oude meester kon ik de LIO lopen en daarna ook afronden. De Frel is later naar het voortgezet onderwijs gegaan, maar werkt nog af en toe een dag in het basisonderwijs. Als we elkaar tegenkomen, dan hebben we het er nog wel eens over. Het is heel bijzonder dat onze levensloop op meerdere momenten bij elkaar kwam. Hij heeft echt het vlammetje bij mij aangewakkerd.”

Tegelijkertijd heeft de leerkracht naar eigen zeggen altijd wel rekening gehouden met het feit dat hij later voor de klas zou komen te staan. “Wat ik van mezelf wist, is dat ik vrij toegankelijk ben en makkelijk contact met mensen kan maken. Ik was als kind ook wel een leerling die graag de leiding en het initiatief nam in dingen. Als we bijvoorbeeld politie en boefje speelden, deelde ik altijd wel de lakens uit. Dat is ook wel een beetje het aard van het beestje, zo eerlijk moet ik ook zijn.”

"Elke dag gaat Gods Woord open"

“Het is een pedagogisch en sociaal vak waarin je met kinderen te maken krijgt die je toevertrouwd worden. Je bent met ‘levend materiaal’ bezig en elke dag is anders”, zegt Van Arnhem als ik hem vraag wat het leraarschap zo mooi maakt. “Er zijn ouders die vertrouwen hebben in een school en hun kinderen hier aanmelden. Je moet je realiseren dat het grootste deel van de opvoeding van een kind in een schoolklas plaatsvindt. Dat geeft veel verantwoordelijkheid. Je probeert leerlingen voor te bereiden op de stap vanuit het ietwat beschermde wereldje naar het voortgezet onderwijs, waar ze met anderen in aanraking komen. Je wilt hen een aantal dingen meegeven en dan vooral uit de Bijbel. Dat is trouwens het allermooiste van werken op een school met de Bijbel: elke dag gaat Gods Woord open. De lessen die in de Bijbel staan, trek je door naar het hier en nu en probeer je zo concreet mogelijk voor de leerlingen te maken.”

De klas (groep 8) van Van Arnhem

Daarbij gaat Van Arnhem ook gevoelige maatschappelijke thematiek zoals de huidige genderdiscussie of alle ontwikkelingen rondom LHBTI niet uit de weg. Al dan niet deels gedwongen, vertelt de leerkacht. “Dat zijn thema's die spelen, maar hoe gaan wij dat die kinderen vertellen? De overheid wil nu al dat wij eigenlijk in de klas geen onderscheid meer maken tussen jongens of meisjes, alsof de verschillende geslachten niet langer bestaan. Ik vraag me wel eens af waarom iemand die zich ‘anders’ voelt dat wel volop mag roepen, maar waarom mogen wij niet zeggen dat we in de schepping geloven en dat er zowel man als vrouw geschapen is?”

"Nu hebben we nog een school met de Bijbel, maar hoe lang zal dat nog duren?"

Het zijn ontwikkelingen die de leerkracht soms met lede ogen aanziet. “De volgende zorg die direct in het het verlengde hiervan ligt, is hoe lang het bijzonder onderwijs nog in zijn huidige vorm kan blijven bestaan. Nu hebben we nog een school met de Bijbel en krijgen we nog subsidie van de overheid. Maar hoe lang zal dat nog duren? Het klinkt misschien wat somber, maar ik denk dat de regels steeds strakker worden en het op een gegeven moment bijna onmogelijk zal worden om vanuit onze christelijke identiteit onderwijs te blijven geven. Maar wat dan? Gaan wij dan overstag of zeggen we: ‘Tot hier en niet verder’? Wat als de geldkraan dichtgedraaid wordt, hoe gaan we dan verder? Blijven we dan als reformatorische scholen onze poot stijf houden? Daar ben ik wel heel benieuwd naar en dat is zeker een punt van zorg.”

"Het hele punt van demonstreren binnen onze gezindte ligt best gevoelig, dat weet ik. Maar ik ben wel van mening dat we ons geluid veel meer moeten laten horen", zegt Van Arnhem vervolgens. "We zouden ons met z'n allen veel sterker moeten maken in Den Haag, door bijvoorbeeld flink te lobbyen, zoals de Reformatorische Ouder Vereniging (ROV) dat ook al doet. We zouden daar wat mij betreft veel strijdvaardiger in mogen zijn; laat het maar wat schuren. Laten ze maar komen kijken op onze scholen. We boeken prachtige resultaten, waarom zouden we dan niet mogen zijn wie we zijn? Honderd jaar geleden hebben we ervoor gevochten dat bijzonder onderwijs gesubsidieerd werd. Nu hebben we die subsidie en laten we het bij wijze van spreken over z'n kant gaan. We zijn soms echt te braaf", is de leerkracht van mening.

"Vooral mensen die in het bedrijfsleven zitten, altijd maar met targets moeten werken en doelen moeten halen, staan steeds meer open voor een switch naar het onderwijs"

Hebben deze ontwikkelingen ook invloed op het lerarentekort dat ook binnen het reformatorische onderwijs aanwezig is? Van Arnhem: "Ongetwijfeld speelt dat een rol. Hoewel, ik was pas op een loopbaanevent in het AFAS Theater waar ik een standje had van ‘En dan ben je leraar.’ Hier ben ik als projectleider aan verbonden. Als ik dan hoor hoeveel mensen er zijn, die zeggen: ‘Het onderwijs lijkt me toch wel wat’, is het niet enkel negatief gesteld. Vooral mensen die in het bedrijfsleven zitten, altijd maar met targets moeten werken en doelen moeten halen, staan steeds meer open voor een switch naar het onderwijs. Men wil niet alleen maar enorm verdienen, maar ook wat meegeven aan de jeugd en iets voor de maatschappij betekenen. Ik proef dat bij veel mensen.”



Prachtig beroep
Volgens Van Arnhem kleeft er ten onrechte een negatief sentiment aan het werken in het basisonderwijs. "Het gaat vaak over werkdruk of te lage lonen, maar ik zou willen zeggen: kijk eens wat voor prachtig beroep het leraarschap is. Je mag kinderen elke dag vertellen over wie de Heere is en je mag hen voorbereiden op het leven dat voor hen ligt. In de weg daarnaartoe speel je een cruciale rol. Dat geluid zou veel meer benadrukt moeten worden." 

Inmiddels is Van Arnhem al meer dan 20 jaar actief als leerkracht. Wat zijn momenten die hem in het bijzonder zijn bijgebleven? "Op school hebben we hier altijd een keer per jaar een projectweek, waarin we aan een thema werken. Projecten vind ik fantastisch, dus pak ik het altijd veel te groots aan", zegt Van Arnhem lachend. "Leerlingen blijven dan gerust tot vijf uur op school zitten of offeren er soms hun vrije zaterdag voor op. Geweldig. Als je oud-leerlingen dan jaren later tegenkomt, beginnen ze er altijd over dat ze zo van die projecten genoten hebben. Dat is mooi om te horen, tegelijkertijd denk ik dan wel: 'Heb je ook nog meer opgepikt, bijvoorbeeld van de Bijbelverhalen die verteld zijn? Dan besef ik weer dat we een mooie, maar ook heel verantwoordelijke taak hebben."

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. E. Bakker
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Oosterend: ds. E. Bakker

De gereformeerde gemeente te Oosterend (Texel) beschikt binnenkort weer over een eigen herder en leraar. Ds. E. Bakker (foto) kon het op hem uitgebrachte beroep aannemen. In Oosterend volgt de predikant ds. A. Vermeij op. Laatstgenoemde predikant gin

Ds. N. P. J. Kleiberg
Video

Ds. Kleiberg vertelt over de bekering van zijn opa: "Hij groeide op in de kroeg"

"'Als opa sterft en die kist gaat naar beneden, dan moet je niet naar het graf maar boven kijken. Want daar is opa'", aldus ds. N. P. J. Kleiberg. De hersteld hervormde emerituspredikant vertelde in een recente preek op indrukwekkende wijze over zijn

Kerk Duitsland
Nieuws

Onderzoek: verdeeldheid over geloof in drie-eenheid in Duitsland

Een nieuw onderzoek in Duitsland laat zien dat veel mensen onzeker zijn over een kernelement van het christelijk geloof. Slechts 35 procent van de ondervraagden zegt te geloven dat God bestaat als Vader, Zoon en Heilige Geest. Daartegenover zegt 34 p

Amerikaans Hooggerechtshof
Nieuws

Amerikaanse rechter geeft straatprediker nieuwe kans

Het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten heeft unaniem beslist dat een rechtszaak van een straatprediker door mag gaan. De zaak draait volgens de Christian Post om de vraag of hij vrij over zijn geloof mag spreken in het openbaar. Evangelist Gabri

Iran
Nieuws

Christelijke activisten vragen aandacht voor gevangenen in Iran

Een groep christelijke activisten roept de internationale gemeenschap op om meer te doen voor gevangenen in Iran. Volgens hen worden veel mensen slachtoffer van ernstige mensenrechtenschendingen. De organisatie Christian Activists for a Free Iran zeg

 Arie de Paauw
Nieuws

Project ‘365 x Vrees Niet’ wil christenen helpen angst te doorbreken

Te midden van toenemende maatschappelijke onzekerheid is een nieuw initiatief gestart dat christenen wil helpen omgaan met angst. Stichting Arbeiders in de Oogst lanceert het project ‘365 x Vrees Niet’, een gratis e-mailprogramma dat Bijbelteksten co

CGK-synode
Nieuws

CGK-kerken rond Rijnsburg houden zaterdag eigen ‘algemene vergadering’

Zaterdag 21 maart komen tientallen Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) bijeen in Nunspeet voor een eigen landelijke vergadering van de zogenoemde groep-Rijnsburg. Deze bijeenkomst krijgt volgens de initiatiefnemers het karakter van een synode, en

Johan Vink
Column

Halve waarheden verzwakken Lichaam van Christus: 3 paradoxen uitgelicht

Halve waarheden zijn vaak gevaarlijker dan hele leugens. Ze bevatten een deel van de waarheid, maar raken uit balans wanneer de andere helft ontbreekt. Volgens Johan Vink speelt dit mechanisme een belangrijke rol in de huidige polarisatie binnen de k

Meerartikelen

André Flach
Nieuws

SGP wil christelijke feestdagen beschermen in cao’s

De SGP heeft een motie ingediend waarin de regering wordt opgeroepen om christelijke feestdagen te beschermen binnen cao’s. Volgens de partij komen deze feestdagen in toenemende mate onder druk te staan doordat ze worden ingewisseld voor andere, bijv

Kerk&Ruimte
Persbericht

Nieuw verhuurplatform Kerk&Ruimte gelanceerd op Kerkenbeurs

Deze week is op de Kerkenbeurs in Houten het gloednieuwe platform Kerk&Ruimte gelanceerd. Via dit platform kunnen kerken in heel Nederland hun ruimten eenvoudig verhuren. Kerk&Ruimte ontzorgt kerken in de presentatie, marketing en administratie. Zo w

CU-Tweede Kamerlid Don Ceder
Nieuws

CU-Kamerlid over kritiek op kerkdienst in Eindhovens jeugdhonk: “Religieus analfabetisme”

Een aangekondigde kerkdienst in een Eindhovens jeugdhonk heeft voor flink wat ophef gezorgd. In een artikel van Omroep Brabant klinkt er kritiek op het feit dat er zondag in een door de gemeente gesubsidieerd jongerencentrum een kerkdienst plaatsvind

Hubert Smeets
Nieuws

Journalist stelt refodominees in kwaad daglicht na verkiezingswinst FVD

De winst van Forum voor Democratie (FVD) in verschillende Biblebelt-gemeenten heeft op sociale media geleid tot een felle reactie over de rol van predikanten binnen reformatorische kerken. Journalist Hubert Smeets (foto) schreef op X dat de verkiezin

Pakistan
Nieuws

Christelijke man vrijgesproken van godslastering in Pakistan

Een 62-jarige christen in Pakistan is vrijgesproken van beschuldigingen van godslastering. De aanklager gaf aan dat hij de man had “vergeven” en de zaak wilde intrekken. De man, Shoukat Javed, werd ervan beschuldigd beledigende uitspraken te hebben g

Cuba vlag
Nieuws

Zoon van Cubaanse voorganger vast na protesten

Een 16-jarige jongen uit Cuba zit nog altijd vast nadat hij is opgepakt tijdens onrust in het land. Het gaat om Jonathan Muir Burgos, de zoon van een evangelische voorganger. Jonathan werd samen met zijn vader opgepakt toen zij reageerden op een opro

Aanhangers CVO
Nieuws

Ex-SGP'er zorgt voor politieke aardverschuiving in Oldebroek en kiest opvallende informateur

Tom de Nooijer boekte met zijn Christelijk Verbond Oldebroek (CVO) een zeer overtuigende overwinning in Oldebroek. De partij van De Nooijer steeg van drie naar zeven zetels en liet daarmee de overige partijen ver achter zich. De Nooijer schuift Richa

Marije Janmaat-Versteeg
Video

Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg zondag te gast in Hour of Power

Ze stond jarenlang naast mensen op de meest rauwe momenten van hun leven, tot het haar zelf te zwaar werd en ze moest loslaten. Familierechercheur Marije Janmaat-Versteeg vertelt zondag in Hour of Power openhartig over rouw, verlies en de kracht van

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten stelt dat elk mens ten diepste als God wil zijn

"Ik kom het zo vaak tegen dat ik zelf de touwtjes in handen wil hebben en Gods beleid wil bepalen. Dat ik wel eens denk: Heere, waarom treedt U hier niet op en waarom gebeurt dit niet? Of kunt u zich altijd onderwerpen aan Gods leiding in het leven?"

Tearfund
Persbericht

Christelijke organisatie en Zwartekoffie slaan handen ineen

Tearfund en specialty coffee brand Zwartekoffie startten onlangs een samenwerking en introduceren Tearfund Koffie: koffie die niet alleen goed smaakt, maar ook bijdraagt aan een eerlijker wereld. Met de verkoop van deze koffie krijgen koffieboeren ee

Mariana en gezin
Dagelijks leven

Groentekas geeft toekomst aan gezinnen in Moldavië

Leven in een land waar de werkloosheid hoog is, vraagt veel van inwoners. Ook van de 40-jarige Mariana uit Moldavië. Ze is echtgenoot, moeder van drie kinderen en kleuterjuf. Op het eerste gezicht lijkt dit normaal. Toch staat deze veerkrachtige vrou

Peter Sinia
Interview

Hoe Peter Sinia zijn roeping ervaart: “God zette een streep door mijn plannen”

Dominee Peter Sinia wilde techneut in het leger worden. “Maar God had iets anders in gedachten. Hij zette een streep door mijn plannen”, zo vertelt de Nederlandse gereformeerde predikant. Zeventien jaar lang was hij woon- en werkzaam in Ede. Daar is