cip.nl is nu cvandaag.nl
Start gratis maand
GerGem-dominees
Dit artikel is nu opgeslagen in je dashboard.
Bewaar artikelen in je dashboard.

Nieuws

16 mei 2022 door Jeffrey Schipper

Curatorium GerGem komt bij elkaar: 6 belangrijke vragen en antwoorden

Worden er dit jaar meer dan twee studenten toegelaten door het curatorium? Vol verwachting klopt het hart van duizenden kerkgangers, verbonden aan de Gereformeerde Gemeenten (GerGem). Vanaf vandaag komt het curatorium van de Theologische School van de GerGem drie dagen bijeen om kandidaten te beoordelen die dominee willen worden. Waarom worden de vergaderdagen deze week met bovenmatige interesse gevolgd in christelijk Nederland? Maak tijd voor zes belangrijke vragen en antwoorden over de toelatingsgesprekken, de werkwijze van het curatorium en veelgehoorde kritiek.

cvandaag Premium logo

Dit artikel is je cadeau gedaan door cvandaag Premium lid Jeffrey Schipper.

Word ook lid

1. Waarom ligt er een vergrootglas op de vergaderdagen van het GerGem-curatorium?
Het predikantentekort - een steeds weer terugkerend hoofdpijndossier in deze kerk - speelt daarbij een hoofdrol. De GerGem heeft in Nederland 62 predikanten en 150 kerkelijke gemeenten. Omdat tientallen kerkelijke gemeenten hunkeren naar een gemeentepredikant, wordt berichtgeving over het curatorium binnen de reformatorische gezindte nauwlettend in de gaten gehouden.

De GerGem maakt het aantal mensen dat bij het curatorium op gesprek komt niet bekend. ‘Dat hoort bij de vertrouwelijkheid van het ambt’, zei voormalig curatorium-voorzitter ds. J. J. van Eckeveld eerder. Maar binnen de GerGem is het algemeen bekend dat er jaarlijks ongeveer twintig toelatingsgesprekken worden gevoerd. Dat wil zeggen dat ongeveer 90 procent van de kandidaten wordt afgewezen, ondanks groen licht van de eigen kerkenraad.

Het curatorium probeert inzichtelijk te krijgen hoe het bekeringsproces is verlopen, langs de lijnen van ellende, verlossing en dankbaarheid.

Ton van der Schans, scriba van de gereformeerde gemeente in Bodegraven, vergeleek de betrokkenheid van veel kerkleden en belangstellenden bij het curatorium eerder met die van veel Nederlanders als Ajax die in de Champions League speelt. “Als er iemand wordt toegelaten, is dat vergelijkbaar met Ajax dat een doelpunt maakt: het wordt zeshonderd keer doorgeappt”, aldus Van der Schans tegenover het Nederlands Dagblad.

2. Hoe kom je bij het curatorium terecht?
Wie zich als lid van de GerGem geroepen voelt om predikant te worden kan bij de eigen kerkenraad een attest aanvragen. Vervolgens wordt een kerkenraadsvergadering gehouden waarbij de kandidaat de gelegenheid heeft om zijn verlangen om dominee te worden te delen. Daar wordt doorgesproken over de motivatie en het geestelijk leven van de kandidaat. Na dat gesprek wordt in afwezigheid van de kandidaat beraadslaagd en gestemd door de kerkenraad. De meerderheid van de stemmen telt. Dan krijgt iemand een attest en daarmee meldt hij zich bij het curatorium. Met een attest is de kandidaat er zo goed als zeker van verzekerd dat de eigen kerkenraad achter zijn roeping staat om als predikant te dienen binnen de GerGem.

Voordat hét gesprek met de negen curatoren plaatsvindt, stuurt het curatorium een uitgebreide vragenlijst naar de kerkenraad en de kandidaat. Deze vragen hebben onder meer betrekking op het geestelijk leven, karaktereigenschappen en de gezinssituatie van de kandidaat. Het curatorium ontvangt niet alleen de antwoorden, maar ook hoe de stemverhouding binnen de kerkenraad is geweest.

3. Hét curatoriumgesprek: hoe gaat het eraan toe?
‘Als het curatorium bijeenkomt om personen te horen die toegelaten wensen te worden, wordt allereerst de Naam des Heeren aangeroepen’, schreef curatorium-voorzitter ds. A. Schreuder vorig jaar in De Saambinder, het kerkelijk orgaan van de GerGem. ‘Curatoren en adviseurs zoeken samen het aangezicht des Heeren, in het diepe besef dat ze geen hartenkenners zijn. Ook wordt gevraagd te mogen afzien van alle menselijke gevoelens en overwegingen. Er wordt gebeden om duidelijkheid en eensgezindheid in het nemen van zulke grote beslissingen.’

Critici vinden het teleurstellend dat er ieder jaar relatief weinig studenten worden toegelaten. Dit gaat volgens hen gepaard met een subjectieve beoordeling.

Met het attest op zak en aan de hand van de ingevulde vragenlijst vindt op één van de vergaderdagen (dit jaar op 16-18 mei) het allesbeslissende gesprek plaats in de School aan de Boezemsingel in Rotterdam. De kandidaat zit tijdens het gesprek tegenover de negen curatoren en Theologische School-docenten. De kandidaat krijgt de gelegenheid om zich uit te spreken in ongeveer 15 á 20 minuten over zijn bekering en roeping.

Het bekeringsproces en de roepingsweg van de kandidaat staan centraal. Het curatorium probeert inzichtelijk te krijgen hoe het bekeringsproces is verlopen, langs de lijnen van ellende, verlossing en dankbaarheid. Het is belangrijk dat bij het beschrijven van de bekeringsweg het doorleven van de ellendekennis aan de orde komt. Ds. Schreuder verwoordt het zelf als volgt: 'Het curatorium luistert ernaar hoe de Heere in het persoonlijke leven Zijn genade heeft verheerlijkt, zoals dat zo duidelijk verwoord wordt in de Heidelberger Catechismus. Daarnaast wordt ook gevraagd naar de werkzaamheden rondom de roeping tot dienaar van het Woord.'

De afgewezen kandidaat krijgt achteraf niet te horen waarom hij niet is toegelaten tot de Theologische School. Ook de kerkenraad die een attest heeft gegeven, ontvangt geen verdere toelichting. Voor pastorale nazorg kan de kandidaat terecht bij de eigen kerkelijke gemeente, die met het attest heeft ingestemd.

4. Wat zeggen critici over de werkwijze van het curatorium?
Critici vinden het teleurstellend dat er ieder jaar relatief weinig studenten worden toegelaten. Dit gaat volgens hen gepaard met een subjectieve beoordeling, waarbij de nadruk ligt op het bekeringsproces en roepingsverhaal van de kandidaten. Een ambtsdrager binnen de GerGem merkte eerder via CIP.nl op dat ‘het beoordelen van andermans ervaringen onvermijdelijk subjectief is’ en dat ‘zuivere en onzuivere motieven onvermijdelijk door elkaar heen lopen’.

Curatorium-voorzitter Schreuder: "Ik herken me niet in de sociologische indeling van links, rechts en midden zoals die vaak wordt gehanteerd in het kerkelijk leven."

Het curatorium wil voorkomen dat iemand enkel op basis van pastorale, educatieve en theologische kwaliteiten en praktijkervaring wordt toegelaten tot de Theologische School. Op die manier onderscheidt de GerGem zich bijvoorbeeld ten opzichte van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Voor het predikantsambt is roeping van Bovenaf een absolute voorwaarde, vindt het curatorium.

Critici betwijfelen of het curatorium de breedte van de GerGem vertegenwoordigt. ‘Alleen rechts is vertegenwoordigd. Er worden over het algemeen vooral broeders toegelaten die tot de rechterflank behoren’, stelde een ambtsdrager eerder via CIP.nl. Hij maakt duidelijk dat de negen curatoren zijn aangesloten bij gereformeerde gemeenten die tot de rechterflank behoren. Kandidaten uit ‘lichtere’ gemeenten zouden minder vaak worden toegelaten.

5. Wat vindt het curatorium zelf van deze kritiek?
In gesprek met het Reformatorisch Dagblad maakte curatorium-voorzitter ds. A. Schreuder vorig jaar duidelijk waarom er niet wordt gecommuniceerd over het aantal gesprekken en waarom kandidaten niet te horen krijgen waarom ze worden afgewezen: “Het ambtsgeheim aan de ene kant en de privacy aan de andere kant maken dat we terughoudend zijn naar buiten. Wat ik vast wil houden, is dat wij een verantwoordelijkheid hebben tegenover de synode. Die heeft ons deze taak en opdracht gegeven en houdt toezicht op onze werkwijze.

De discussie gaat meestal over het feit dat iemand is afgewezen. Maar het curatorium wijst geen ménsen af. Een afwijzing betekent niet dat wij een oordeel geven over iemands persoonlijk leven, maar wij beslissen alleen over de toelating tot de school. En begeerte tot het ambt is nog geen roeping. Roeping is meer. In een paar artikelen in De Saambinder heb ik daar ook op gewezen en onder andere verwezen naar Romeinen 10:15: ‘En hoe zullen zij prediken, indien zij niet gezonden worden?’”

Belangrijk om te beseffen is dat kritiek op het curatorium door een minderheid binnen de GerGem wordt onderschreven; naar schatting een kwart tot een derde van de leden.

Ook tegenover CIP.nl gaf de predikant vorig jaar een toelichting: “Transparantie is goed voor zover dat mogelijk is, maar moet niet de grenzen van het ambtsgeheim of de privacy overschrijden. Dit maakt ons als curatorium voorzichtig om via de media in discussie te gaan over ons beleid. We beseffen als curatoren heel goed dat we mensen zijn uit het stof verrezen die zich kunnen vergissen. Dat maakt onze taak zo gewichtig omdat we uiteindelijk niet voor mensen maar voor de Heere onze beslissingen, die we nemen, moeten verantwoorden.”

Over de kritiek dat het curatorium onvoldoende de breedte van de GerGem zou vertegenwoordigen en vooral ‘zware broeders’ kans maken op het predikantschap, zei Schreuder: “Ik herken me niet in de sociologische indeling van links, rechts en midden zoals die vaak wordt gehanteerd in het kerkelijk leven. Als curatorium begeren we er te zijn voor het geheel van onze gemeenten en begeren verbindend en samenbindend te zijn.”

6. Zijn GerGemmers blij met het curatorium?
Deze vraag is moeilijk te beantwoorden omdat hiernaar geen onderzoek heeft plaatsgevonden. Belangrijk om te beseffen is dat kritiek op het curatorium door een minderheid binnen de GerGem wordt onderschreven; naar schatting een kwart tot een derde van de leden. Een invloedrijke ambtsdrager zei eerder tegenover CIP.nl dat er ook een forse groep is die geen mening over het curatorium heeft, omdat het voor velen simpelweg geen item is. Hij is ervan overtuigd dat minstens driekwart van de leden het inhoudelijk eens is met het beleid van het curatorium en spreekt van ‘dé identitymarker van de GerGem’.

CIP-redacteuren Jeffrey Schipper en Patrick Simons bespraken het GerGem-curatorium in de CIP Podcast. Beluister het fragment vanaf minuut 4:10

Vorig jaar maakte CIP.nl een tweeluik over het GerGem-curatorium:

cvandaag Premium logo

Christenen die meer diepgang willen kiezen voor cvandaag Premium

Je las net een gratis cvandaag Premium artikel. Meld je aan en start je gratis maand.

Start je gratis maand

Curatorium GerGem
- Waarom ik bezorgd ben over toelatingsbeleid GerGem-predikanten
- Cor Verkade kritisch op toelatingsbeleid GerGem-dominees: "Een fnuikend systeem"
- Dominee worden in de GerGem: hoe gaat dat in z’n werk?
- Zestien mannenbroeders afgewezen door curatorium GerGem
- Velen in ons kerkverband zetten vraagtekens bij toelatingsbeleid GerGem-predikanten
Meer over Curatorium GerGem »

Praat mee

Alleen cvandaag Premium leden kunnen reageren op artikelen. Word ook cvandaag Premium lid, praat mee en geniet van nog veel meer voordelen!
Bekijk alle voordelen Inloggen

Reacties

C
Wat een heerlijke belofte; een ontelbare menigte uit ALLE volken, bekleed met witte klederen en palmtakken in hun handen.

Dus niet een selectgroepje Nederlands sprekende lidmaten van de Ger.Gem. mannenbroeders!