Mijn zoon kwam twintig jaar geleden uit de kast als transgender

Dagelijks leven 3 november 2022 Redactie
Transgenderisme in Bijbels perspectief

Het zou je kind maar wezen. Toch kan transgender ook het christelijk gezin binnendringen. Aan de ene kant is dat niet onverwacht, omdat zonde en twijfel overal toeslaan. Aan de andere kant lijd je als ouder mee met de pijn en moeite van je kind. In dit stuk laten we een vader aan het woord over zijn zoon die twintig jaar geleden uit de kast kwam als transgender. Ter wille van de tere materie en de bescherming van de privésfeer van beiden gebeurt dat anoniem. In dit boekfragment neemt de vader ons mee in zijn nadenken over wat hij gezien heeft bij zijn zoon en hoe hij daarmee omging. Iedere ouder doet dat vanuit zijn eigen perspectief. Deze vader is van huis uit bioloog en weegt mede vandaaruit zijn ervaringen. Hij vertelt van de eerste schok, wat het alles inhield en hoe ouders soms moeten loslaten, maar biddend doorgaan. Zijn bijdrage volgt hieronder.

Wij mensen nemen een bijzondere positie in Gods schepping in. We leven in twee werelden: de materiële en de geestelijke. Hoe houden we die tweeheid bij elkaar en blijven we in balans? In onze maatschappij lijkt het lichaam alle aandacht te krijgen – denk maar aan de mode, fotoshoppen en plastische chirurgie. Maar wie beter kijkt, ziet daarachter een onderwaardering van ons lichaam: we passen dat tegenwoordig graag aan, aan wat we zelf denken dat goed is.

Hoe zit dat met ons mensen, met ons lichaam, ons denken, onze ziel, onze geest? En hoe kijken we naar mensen die lijden ervaren in hun ziel omdat hun lichaam niet lijkt te passen bij wie ze diep vanbinnen denken te zijn? Het is niet makkelijk om genderdysforie te hebben en voor ouders is het ingewikkeld om daar goed en Bijbels mee om te gaan. Maar de Bijbelse weg is begaanbaar en goed voor ons hart. Gods genade is groot genoeg. Als betrokken vader (en bioloog) wil ik graag mijn gedachten hierover delen.

Gelukkig is er sinds kort weer contact en bij ons thuis blijft hij welkom, ook in de outfit die hij kiest en ook al is zijn denken ver weggeraakt van Bijbels denken vanuit Gods Woord.

Persoonlijke noot
Dit stuk schrijf ik mede vanuit mijn ervaring als ouder van iemand met transgendergevoelens. Ruim twintig jaar geleden mailde onze zoon ons over zijn gevoelens, zijn gedachte dat hij zich eigenlijk vrouw voelde. We hebben daar veel over gecorrespondeerd en gesproken en we hebben geprobeerd om hem zo goed mogelijk te begrijpen. In eerste instantie wilde hij niet de weg van hormonen op gaan – dat was immers onnatuurlijk en je moet een leven lang hormonen slikken. Nog altijd denk ik dat dit onderbelicht blijft: de lichamelijke gevolgen van alleen al die onnatuurlijke hormoonbehandeling. We weten toch van de effecten van langdurig gebruik van de anticonceptiepil? Hoe kan het dat medici dan toch die hormonen voorschrijven? Er is geen medische noodzaak…

Af en toe verkleedde hij zich als vrouw, maar niet als hij lekker in zijn vel zat. Het leek ons een vlucht uit de werkelijkheid. Na een burn-out werd het moeilijker voor hem. We bevalen aan dat hij een christen-psychiater zou raadplegen – hij kwam echter terecht bij iemand die hem de fuik van de transitie in stuurde, die concludeerde dat zijn burn-out veroorzaakt werd door zijn wens om een vrouw te zijn. We hebben zijn denken zien veranderen en vernauwen. Enkele van zijn positieve eigenschappen is hij onderweg kwijtgeraakt, hij is harder geworden. Hij merkte zelf op dat de natuurlijke aantrekkingskracht die hij voorheen op kinderen had, verdwenen was. Gelukkig is er sinds kort weer contact en bij ons thuis blijft hij welkom, ook in de outfit die hij kiest en ook al is zijn denken ver weggeraakt van Bijbels denken vanuit Gods Woord.

We blijven vinden dat zijn weg een andere zou moeten zijn, juist vanuit de ontfermingen van Christus.

Het is niet eenvoudig om een andere opvatting te huldigen dan die de media en de politiek uitbazuinen. Maar christenen vinden hun basis in de Schrift. Het denken van de mens kan het vertrekpunt niet zijn – juist na de zondeval is dat problematisch. Velen zeggen dat we toch meer barmhartigheid moeten tonen, genadig en liefdevol moeten zijn. Maar voor ons betekent liefde niet dat we meegaan in het denken van de ander – dan zou elke norm van de Schrift ter discussie komen te staan. Wij blijven bidden voor onze zoon, dat zijn denken radicaal keert – naar Hem toe Die hem heeft gemaakt en gewild – en Die door het verzoeningswerk van Christus ons tegemoet heeft willen komen.

Alle cellen van je lichaam hebben of een mannelijke of een vrouwelijke imprint – dat kan geen chirurg veranderen.

In het begin
Het is goed om net als de Heere Jezus (Matth. 19:4) bij ons nadenken hierover eerst terug te gaan naar het begin. Hoe heeft God de mens gemaakt? In Genesis 1:1 lezen we allereerst dat God de hemelen (met onder andere de engelen) en de aarde schiep. Daarin zit al een diepere betekenis: wij mensen hebben met beide sferen te maken, met zowel de hemelse als de aardse werkelijkheid, met zowel de geestelijke als de materiële wereld. Denk aan wat C.S. Lewis schreef: ‘Het is niet goed om te proberen geestelijker te zijn dan God. God heeft nooit bedoeld dat de mens een puur geestelijk wezen zou zijn. Hij houdt van materie. Hij heeft die uitgevonden.’

Op de zesde dag zet God de kroon op Zijn scheppingswerk. In plaats van ‘Laat de aarde voortbrengen … en God maakte’ (Gen. 1:24,25), zegt Hij nu: ‘Laten Wij mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis … En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem, mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen’ (Gen. 1:26,27). De mens heeft een bijzondere binding met de eeuwige God. De hele Godheid is erbij betrokken (‘laten Wij’) en het is de bedoeling dat wij op God lijken – dat wil zeggen dat we moeten worden als de Zoon, als Jezus Christus, want Hij is het beeld van God (Kol. 1:15). Hiermee is zowel de oorsprong als het doel aangegeven. Let op dat er gelijk bij staat dat God de mens mannelijk en vrouwelijk heeft geschapen: dat geeft zowel rijkdom als beperking aan (er zijn geen tussenvormen geschapen of bedoeld) en het laat iets zien van Wie God Zelf is. Hij is Licht en Liefde tegelijk, zowel krachtig als zorgzaam.

In onze maatschappij is door reclame, films en influencers een stereotiep beeld geschapen van wat een vrouw of een man zou moeten zijn. En daar hebben we in de kerk soms aan bijgedragen: Het is goed om als christenen goed na te denken over hoe wij daarmee omgaan. Maar biologisch is het heel duidelijk – wetenschappelijk en medisch onderzoek maken dat beeld scherper. Genen worden bij mannen anders afgelezen dan bij vrouwen. Hart- en vaatziekten verlopen bij mannen en vrouwen heel verschillend, autisme komt bij mannen veel vaker voor dan bij vrouwen en zo valt er veel meer te zeggen. Alle cellen van je lichaam hebben of een mannelijke of een vrouwelijke imprint – dat kan geen chirurg veranderen.

Het verschil tussen man en vrouw blijft en dat mogen en kunnen we niet wegpoetsen of camoufleren.

Uit het stof
In Genesis 2 krijgen we meer details over de schepping van de mens. Uit het ‘En God schiep’ in 1:27 weten we al dat de mens anders moet zijn dan de dieren en in Genesis 2:7 wordt duidelijk dat God als het ware helemaal opnieuw begint met de mens: de Heere God vormt de mens uit het stof van de aardbodem – Hij gebruikt dus geen dieren als uitgangsmateriaal, maar weeft de mens helemaal opnieuw. Paulus bevestigt dat in 1 Korinthe 15:39 als hij zegt dat het vlees van de mensen anders is dan dat van de dieren. Biologisch zijn er natuurlijk veel overeenkomsten: wij maken gebruik van een vergelijkbare fysiologie, ook omdat wij voor ons voedsel afhankelijk zijn van planten en dieren. Er is uiteraard een eenheid in Gods schepping, maar ook is er een wonderlijke diversiteit en de mens heeft hierin een bijzondere plaats als stadhouder en rentmeester.

In Genesis 2 lezen we ook ineens over die wonderbare Godsnaam ‘Ik ben Die Ik ben’, de Heere God. Dat geeft een bijzondere verbondenheid aan tussen God en mens: Hij is de betrouwbare God Die een verbond met de mens aangaat. En als Hij het lichaam van de mens liefdevol geweven heeft uit het stof (met alle cellen, weefsels en organen en alle samenhang daartussen; vergelijk Ps. 139:14), dan blaast Hij de adem in de neusgaten van Adam – en zo wordt Adam een levend wezen, een levende ziel. Als Adam de ogen opslaat, ziet hij de Heere God als het ware over hem heen gebogen – wat een bijzonder begin! Gods adem is ook Gods Geest (adem, geest en wind zijn zowel in het Hebreeuws als in het Grieks hetzelfde woord) – de mens is zowel een lichamelijk als een geestelijk wezen: we leven in twee werelden. God heeft ons een bijzonder lichaam gegeven, speciaal toegerust om onze geest daarin te kunnen laten wonen.

Vlees en beenderen
Zonder Eva is Adam alleen. Alle dieren die bij Adam gebracht worden, kunnen dat niet veranderen. De Heere God bouwt uit Adams rib een compleet ander mens, een vrouw –en als Adam haar ziet, spreekt hij zich dankbaar uit in het eerste gedicht: ‘Been van mijn beenderen, vlees van mijn vlees.’ Zij is uit hem gemaakt, maar toch ook anders – zij vult hem aan, is een echte hulp ‘tegenover’ hem.

Dat is een uitdaging en een opdracht voor een gezond gemeenteleven: Zijn er genoeg mensen die echt meeleven en meebidden en die je kunt vertrouwen?

Opmerkelijk is de parallel met wat Jezus tegen Zijn discipelen zegt na de opstanding: ‘Tast Mij aan en ziet, want een geest heeft geen vlees en benen, gelijk gij ziet dat Ik heb’ (Luk. 24:39). Hier verschijnt Hij met een nieuw lichaam, een opstandingslichaam, en Hij gebruikt bijna dezelfde woorden om aan te duiden dat Hij echt is, een echt lichaam heeft. Uit 1 Korinthe 15 wordt duidelijk dat er ook verschillen zijn: dit nieuwe lichaam is onvergankelijk, heerlijk en krachtig – alle zwakheid is verdwenen. Maar een geestelijk lichaam is wel echt en tastbaar – steviger zelfs en geschikt voor de nieuwe schepping. Dat is ons vooruitzicht, maar het geeft ook aan hoe belangrijk het lichaam in Gods ogen is.

Bij het verschil tussen mannen en vrouwen zijn zo’n 6500 genen betrokken – het kleine Y-chromosoom bij mannen zorgt ervoor dat dat verschil wordt gemaakt. Zowel bij mannen als bij vrouwen is een grote en prachtige diversiteit te vinden. Dat betekent rijkdom, die we mogen waarderen: God heeft niet alle mannen hetzelfde gemaakt en dat geldt voor vrouwen evenzeer. We moeten daarom oppassen dat we ‘mannelijk’ en ‘vrouwelijk’ niet definiëren naar onze eigen ideeën, die vaak ook tijdgebonden zijn. Maar: het verschil tussen man en vrouw blijft en dat mogen en kunnen we niet wegpoetsen of camoufleren. Gods Woord geeft ons daarin duidelijke aanwijzingen. Hij heeft geen tussenvormen geschapen – Zijn scheppingsontwerp is prachtig en wijst heen naar Christus en de gemeente.

Wat doe je als ouders?
Wij hebben ervoor gekozen om eerst te luisteren en te praten zonder veroordeling. Het heeft wel lang geduurd voordat we er met anderen over konden praten: dat gemis werd zwaarder naarmate de situatie ernstiger werd. Het is belangrijk dat kinderen merken dat ze over hun gevoelens kunnen praten zonder dat er gelijk een oplossing wordt aangedragen en zonder dat gelijk iedereen het te horen krijgt. Maar maak wel duidelijk dat je hier graag vanuit de Bijbel over wil nadenken, dat daar de basis voor je hele denken ligt, en daag je kind uit om dat ook te doen, om Gods Woord tot zich te laten spreken. En zoek naar vertrouwde mensen met wie jullie als ouders je worstelingen kunnen delen en samen kunnen bidden – mensen die het niet zullen rondbazuinen. Wij hebben uiteindelijk veel mensen om ons heen die voor ons en onze zoon bidden, regelmatig en volhardend. Dat is een uitdaging en een opdracht voor een gezond gemeenteleven: Zijn er genoeg mensen die echt meeleven en meebidden en die je kunt vertrouwen?

We zien uit naar het moment dat ons lichaam in een oogwenk veranderd zal worden en wij het beeld van de Hemelse zullen dragen.

Genderdysforie wortelt in het denken. Voorlopig is het onduidelijk waardoor het verschijnsel veroorzaakt wordt, maar ermzijn wel ‘voorsorteervakken’ te noemen. Zo heb ik in contacten met andere ouders opgemerkt dat er nogal eens sprake is van zaken in het autismespectrum; de eigen identiteit is moeilijker te vatten en als iemand eenmaal de weg van transitie is ingeslagen, is diegene ertoe geneigd rigide vast te houden aan de keus. Misbruik kan ook een rol spelen, net als bij anorexia: je probeert dan te ontsnappen aan je lichaam. De extra aandacht in de media brengt vooral onzekere jonge meiden op een idee en nogal wat therapeuten stimuleren het om vooral op zoek te gaan naar jezelf. Er zijn zeker heel wat gradaties aan te brengen.

Het is van groot belang dat andere oorzaken achter genderdysforie worden bekeken en dat die worden aangepakt. Bij jongeren is onzekerheid over wie je bent heel logisch. Bedenk dat je als ouders meestal geen schuld draagt – en je kind vaak ook niet. Wat zou het mooi zijn als de Heere Jezus in onze situatie aan het werk gaat en net als bij de blindgeborene kan worden gezegd: ‘De werken van God moeten in hem (of haar) worden geopenbaard’ (vgl. Joh. 9:3), dat Zijn Naam verheerlijkt wordt in onze levens!

Mijn genade is u genoeg
Genderdysforie is voor mensen die het betreft soms heel zwaar. Wat is voor hen de juiste weg? Transitie van man naar vrouw of andersom is eigenlijk niet echt mogelijk. Je moet je leven lang hormonen slikken en drastische chirurgie ondergaan, die zeker niet altijd (helemaal) lukt. En je kunt als vrouw nooit echt een man worden of andersom. Moeten we mensen steunen als ze een illusie najagen? Moeten we hen niet veeleer steunen om de weg van Christus te gaan? Hij wil nabij zijn in al onze worstelingen en moeiten, Hij zegt tot eenieder van ons: ‘Kom tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt.’ Hij geeft rust. En als Hij dan een juk op onze nek legt, dan is dat te dragen omdat Hij met ons onder dat juk gaat. Dat lijkt een ongelijk juk, maar Hij buigt Zich neer en draagt de zwaarste last.

Als ons denken wordt verlicht en rechtgezet, kunnen we ons lichaam accepteren, met al zijn moeiten en beperkingen. We zien uit naar een nieuwe schepping en spiegelen ons aan onze Heiland Jezus Christus. We willen worden als Hij, meer en meer lijken op Hem, de vrucht van de Geest gaan vertonen. We zullen merken dat de kloof met het denken van de mensen om ons heen, van hen die Christus niet kennen, groter wordt, maar ook dat we naar Hem toegroeien naarmate we nauwer met Hem wandelen. We zien uit naar het moment dat ons lichaam in een oogwenk veranderd zal worden en wij het beeld van de Hemelse zullen dragen.

Nee, het is niet makkelijk om ‘afwijkende’ gevoelens te hebben en het is ingewikkeld om als ouders daarmee om te gaan. Maar de Bijbelse weg is begaanbaar en goed voor ons hart. Paulus worstelde met een doorn in het vlees, maar niemand weet precies waarover dat ging. En hoewel deze apostel veel genezingen en wonderen heeft gezien, moet hij accepteren dat de Heere tegen hem zegt: ‘Mijn genade is u genoeg.’ In die weg heeft Paulus de zegen ervaren van de volkomen afhankelijkheid van Hem. Laten we dat steeds ook tegen elkaar zeggen: dat er een geweldige, geestelijke kracht ligt in het eenvoudigweg bewilligen in de weg die de Heere blijkbaar voor ons heeft. Dat is zeker niet altijd makkelijk, maar zoals ik zelf na twee verliezen in mijn gezin heb ervaren: Hij wil echt nabij zijn.

Zou dat dan niet kunnen gelden voor mensen met ‘andere’ gevoelens? Vaak genoeg is gebleken dat het kan en in nogal wat boeken is daarvan getuigd: Gods genade, Zijn kracht en Zijn nabijheid heeft Hij beloofd! In Christus is Hij echt dichtbij gekomen. Net zoals Hij Zich over Adam boog om hem de levensadem in de neus te blazen, zo buigt Hij Zich naar ons toe om ons nieuwe levenskracht te schenken.

Bovenstaand fragment is afkomstig uit het boek 'Transgenderisme in Bijbels perspectief'. Ieder hoofdstuk sluit af met een aantal gespreks- en discussievragen. Klik hier om het boek te bestellen.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...