Moeten synodebesluiten in CGK wel of niet worden opgeschort?

God20 oktober 2022 Dr. Bert Loonstra
Dr. Bert Loonstra

In het algemeen heeft het aanvragen van revisie of het indienen van het bezwaarschrift (appel) tegen een kerkelijk besluit in de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) opschortende werking. Toegepast op het besluit om vrouwen niet toe te laten in een ambt zou dit betekenen: tot aan de behandeling van daartegen ingebrachte revisieverzoeken in 2024 is de uitvoering van het besluit opgeschort. In die tussentijd zouden dan wél vrouwen in het ambt mogen worden bevestigd. In ieder geval zou die bevestiging niet kunnen worden bestraft.

Nee, zeggen de deputaten kerkrecht en kerkorde, dat is niet zo, want ook al heeft het revisieverzoek opschortende werking, er ligt al een besluit en dat blijft automatisch van kracht. In 1998 heeft de toenmalige synode besloten dat het aanstellen van vrouwelijke ambtsdragers geen optie is. Bij de opschorting van het huidige besluit vallen we automatisch terug op dat vorige, nog steeds van kracht zijnde besluit.

De synode heeft in 2022 in de besluitvorming over vrouw en ambt méér besloten dan vrouwen de mogelijkheid van ambtsvervulling te ontzeggen.

Op zichzelf is tegen deze gedachtegang weinig in te brengen. Maar de synode heeft in 2022 in de besluitvorming over vrouw en ambt méér besloten dan vrouwen de mogelijkheid van ambtsvervulling te ontzeggen. Zij heeft ook besloten ‘uit te spreken dat kerkenraden geen beroep kunnen doen op een standpunt dat door de synode niet is overgenomen, om op die wijze een handelwijze te legitimeren’. Revisie vragen van dít besluit heeft wél opschortende werking, omdat hier de achtervang ontbreekt van vroeger genomen besluiten waarop je automatisch terugvalt. Hoe zou een revisieverzoek tegen dit deel van het besluit eruit kunnen zien? Ik geef een voorzet.

In de kerk heeft niet een kerkelijk besluit, maar de Schrift het laatste woord. Zie de Nederlandse Geloofsbelijdenis (NBG), artikel 7. Daar wordt beleden dat geen decreten of besluiten – en dus ook geen synodebepalingen – gelijkgesteld mogen worden met de goddelijke Schriften. In overeenstemming hiermee staat in artikel 31 van de kerkorde: ‘Wat bij meerderheid van stemmen uitgesproken is, zal voor vast en bondig (dat is: bindend) worden gehouden, tenzij bewezen wordt, dat dit in strijd is met het Woord van God, de belijdenis of de kerkorde.’

De huidige CGK-redactie van artikel 31 van de kerkorde (KO) zou de suggestie kunnen wekken dat toch de synode het laatste woord heeft: als je Bijbelse bezwaren hebt, vraag je revisie aan of ga je in appel. De kerkelijke vergadering bepaalt of die bezwaren terecht zijn. Aan die uitspraak moet je je dan houden. Deze uitleg is echter in strijd met artikel 7 NGB. In dat geval zou de kerk het laatste woord hebben, en niet de Schrift. Ze is ook in tegenspraak met de oorspronkelijke redactie van artikel 31 KO zelf. Die spreekt eerst van het recht van appel, en eindigt met de opmerking over vast en bondig, tenzij bewezen wordt, etc.

Dat de Schrift het laatste woord heeft, zelfs boven kerkelijke uitspraken, behoort tot de kern van het gereformeerde belijden (vgl. ook NGB artikel 29 over de valse kerk die aan zichzelf meer gezag toekent dan aan Gods Woord). Het besluit van de synode ‘dat kerkenraden geen beroep kunnen doen op een standpunt dat door de synode niet is overgenomen om op die wijze een handelwijze te legitimeren’ is hiermee in strijd. En een besluit dat in strijd is met de Schrift, de belijdenis en/of de kerkorde is volgens artikel 31 van de kerkorde niet bindend.

Deze confessionele en kerkordelijke argumenten leiden tot de conclusie dat kerkenraden wél een beroep kunnen doen op een standpunt dat door de synode niet is overgenomen.

Maar wacht even. Moet de kerkenraad dan niet eerst bewijzen dat het synodebesluit in strijd is met de Schrift, enz.? Ja, dat is zijn taak. Maar bij de synode ligt ook een bewijslast: als zij de Bijbelse verantwoording van het verzoek afwijst, moet zij die ook weerleggen. Want stel je voor: de indiener geeft een grondige Bijbelse argumentatie, maar de synode weerlegt die niet. Ze bestrijdt die wel, ze geeft er allerlei negatieve kwalificaties aan en stelt zelf een alternatieve voorstelling van zaken op met beroep op de Bijbel, maar ze weerlegt niet. Althans, de indiener ziet zijn voorstel niet overtuigend weerlegd. Dan staat voor hem zijn Bijbelse motivering nog helemaal overeind. Het feit dat de synode die afwijst zonder die te weerleggen, is voor hem een bewijs (koppel dit aan artikel 31 van de kerkorde: ’tenzij bewezen wordt’) dat de synode in strijd komt met de Schrift, dat is: met de legitieme Bijbelse verantwoording door de kerkenraad.

Dus ja, de synode moet weerleggen, of anders de zaak vrijgeven. Als het Schriftberoep door kerkenraden die vrouwelijke ambtsdragers aanstellen door de synode weliswaar is tegengesproken maar niet is weerlegd, dan is het beroep op de Schrift door kerkenraden die vrouwen bevestigen in een ambt legitiem.

Deze confessionele en kerkordelijke argumenten leiden tot de conclusie dat kerkenraden wél een beroep kunnen doen op een standpunt dat door de synode niet is overgenomen. Dat is het geval wanneer Bijbelse argumenten tot een standpunt leiden dat door de synode niet is weerlegd.

Dat vraagt van een kerkenraad wel dat die laat zien dat de Bijbelse argumentatie voor de vrouw in het ambt nog steeds overeind staat, en dat het schadelijk voor de gemeente zou zijn als vrouwen niet zouden worden ingeschakeld in de ambtelijke dienst. Het aantonen van dat laatste is nodig om duidelijk te maken dat – ter wille van de bredere kerkelijke eenheid – afzien van vrouwelijke ambtsdragers voor hem geen begaanbare weg is.

Dr. Bert Loonstra is predikant van de christelijke gereformeerde kerk in Gouda. In het verleden schreef uit de boeken ‘Meedenken met Paulus’ en ‘Eén kerk - Weg uit de verdeeldheid’. Bovenstaande blog verscheen eerder op de site van Loonstra en is met toestemming overgenomen door Cvandaag. Klik hier om de website van dr. Bert Loonstra te bezoeken.

Praatmee

Beluister onze podcast

#334 Jeffrey & dr. Wim Dekker over Trump-profetieën, scheppingsorde en de Rooms-Katholieke Kerk
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

myanmar
Nieuws

Kerkleider Myanmar op vrije voeten na zestien maanden gevangenis

Myanmar heeft na aanhoudende internationale druk een kerkleider vrijgelaten die vorig jaar werd veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf. Het gaat om Hkalam Samson, de voormalig president van de Kachin Baptist Convention. Hij zat 16 maanden in de gev

Pakistan
Nieuws

Pakistan trekt verbod op uitgifte paspoorten vluchtelingen in

Pakistaanse christenen die het land zijn ontvlucht vanwege vervolging, kunnen opgelucht ademhalen. De Pakistaanse overheid heeft besloten om opnieuw paspoorten uit te geven aan burgers die asiel zoeken in het buitenland. De regering kondigde deze wee

Ds. J. Koppelaar
Video

Ds. Koppelaar wijst op het nieuwe leven dat Jezus ondanks alle zonden voor ons verwierf

"Christus heeft door Zijn kruisdood en opstanding voor ons een nieuw leven verworven dat nooit meer voorbijgaat, ongeacht wat we gezondigd hebben en ongeacht hoe we nog zullen zondigen", merkte ds. J. Koppelaar onlangs  in een preek op. De hersteld h

Bevelyn Beatty Williams
Nieuws

Amerikaanse vrouw krijgt 41 maanden gevangenisstraf voor blokkeren ingang abortuskliniek

De Amerikaanse Bevelyn Beatty Williams is veroordeeld tot 41 maanden gevangenisstraf, nadat ze in juni 2020 de toegang van een abortuskliniek in New York blokkeerde. Dat melden diverse media. Tijdens de blokkade zou Williams een personeelslid van de

gezin
Nieuws

Refoweb-vragensteller vraagt of het geoorloofd is om kinderwens uit te stellen

'Is het geoorloofd om een zwangerschap, wanneer ons deze opnieuw gegeven zou worden, uit te stellen tot na een verhuizing? Onze jongste is inmiddels 2,5 jaar. Er is ruimte, financieel en qua liefde/rust in het gezin, voor een volgend kindje. We worst

Mexico
Nieuws

Open Doors vertaalt wet voor bescherming religieuze vrijheid in Mexico

Eind juni vond er een uniek moment plaats in het State Center for Indigenous Languages, Arts and Literature (CELALI) in de staat Chiapas, Mexico. De Mexicaanse regering presenteerde de wet op religieuze verenigingen en openbare erediensten, inclusief

Sejun
Video

Sejun groeide op in boeddhistisch klooster (en nu volgt hij Jezus)

Sejun uit Nepal groeit op in een boeddhistisch klooster. Maar de leraren handelen niet naar de vrede waarover ze onderwijzen. Wanneer Sejun 13 jaar is vlucht hij weg. Zijn ouders zijn boos en brengen hem naar een andere school. Daar ontmoet hij een c

Over God, Israël en de Bijbel
Podcast

Terugluisteren: Israëlische man deelt afschuwelijke verhalen over 7 oktober

"Terwijl de baby in de oven lag, lag de vader te sterven en werd de moeder verkracht", vertelt de Israëlische Tal Lev-Ary. De Messiasbelijdende Jood, die woont en werkt in Israël, was onlangs te gast in de IB-podcast van Israël en de Bijbel. In de po

Meerartikelen

ds. M. Krooneman
Video

Sta je in vuur en vlam voor Jezus of is er sprake van een waakvlammetje?

Sta jij in brand voor de Heere Jezus Christus? In vuur en vlam voor het evangelie? Of is jouw uitslaande brand inmiddels een waakvlammetje geworden? Tijdens een recente jongerenavond van Geloofstoerusting in Genemuiden stonden deze vragen centraal ti

'De Wereld Rond'
Podcast

Zendingswerker deelt ervaringen in podcast: Kirsten Wassink

In deze podcastaflevering van 'De Wereld Rond' is Kirsten Wassink te gast. Zij is HR-directeur op de Global Mercy, het nieuwste hospitaalschip van de hulpverleningsorganisatie Mercy Ships. In deze rol draagt ze met haar team zorg voor het personeel.

ELINE
Video

ELINE aanstaande zondag in Hour of Power te zien

Zangeres ELINE is aanstaande zondag in Hour of Power te zien. In de uitzending vertelt ze onder andere over het lied Jezus Overwinnaar dat ze te midden van geloofstwijfel schreef. Een bijzonder aanbiddingslied dat elke zondag in veel kerken wordt gez

Nigeria
Nieuws

Grote zorgen Nigeriaanse christenen: "Er heerst een sfeer van hopeloosheid"

Acht maanden nadat meer dan 300 christenen werden afgeslacht op Kerstavond en drie maanden na nog een reeks aanvallen rond Pasen, faalt de Nigeriaanse regering nog steeds in het beveiligen van haar mensen “Overlevenden van bloedbaden door extremisten

Arie-Jan Mulder
Column

Dreigt Gods oordeel als je op onwaardige wijze avondmaal viert?

Paulus heeft ons al heel wat te denken gegeven over het avondmaal. Aan het eind van zijn betoog lanceert hij nog een paar pittige uitspraken. In 1 Korinthe 11:29-34 zegt hij: 'Want wie eet en drinkt maar niet beseft dat het om het lichaam van de Heer

Dr. Wim Dekker
Podcast

Dr. Wim Dekker: “We hebben de Rooms-Katholieke Kerk ten onrechte afgeschreven”

“In de reformatorische traditie is de Rooms-Katholieke Kerk ten onrechte afgeschreven. Op steeds meer plekken is levend geloof te vinden”, stelt dr. Wim Dekker vast in de nieuwspodcast van Cvandaag. De theoloog blikt terug op een recent symposium van

Hamas
Nieuws

Palestijnse activist onthult: Gazanen gehersenspoeld om Joden en christenen te haten

Hamza Howidy, een Palestijnse activist die jarenlang onder het bewind van Hamas leefde, doet in gesprek met The Times of Israël een boekje open over de systematische haatzaaierij in Gaza. "Er waren twee of drie christelijke scholen in Gaza", herinner

Textiel
Nieuws

Archeologen stuiten op 3800 jaar oude textiel in woestijn van Judea

Archeologen hebben een 3800 jaar oud stukje rood textiel ontdekt in de grotten van de Judese Woestijn. Dat meldt All Israel News. Dit stukje stof, gekleurd met verfstof afkomstig van insecten, biedt nieuw bewijs van oude verfmethoden en wijst op een

Elon Musk
Nieuws

Elon Musk noemt zichzelf cultuurchristen en wil 'woke mind virus' bestrijden

Elon Musk, de wereldwijd bekende CEO van SpaceX en Tesla, heeft zichzelf in een recent interview een cultuurchristen genoemd en gaf aan te willen vechten tegen het 'woke mind virus'. Musk stelt misleid te zijn door het 'woke mind virus', waardoor een

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vertelt dat God ook bij tegenslagen vóór ons is

"Wat voor ons een worsteling is, dat is van Gods kant vaak een omhelzing", aldus ds. G. van Zanden. De hervormde predikant uit Katwijk aan Zee merkte onlangs in een preek op dat we als christenen soms het gevoel kunnen hebben dat ons alles tegenzit e

vlag
Nieuws

Schokkende onthullingen over misbruik in (kerkelijke) zorginstellingen Nieuw-Zeeland

In Nieuw-Zeeland zijn in het verleden meer dan een kwart miljoen kinderen en (kwetsbare) volwassenen misbruikt en mishandeld in zorginstellingen. Het gaat daarbij onder meer om kerkelijke zorginstellingen. Dat blijkt uit de rapportage van een jarenla

Sander en Hester
Video

Sander en Hester verhuisden naar Italië nadat ze door God geroepen werden

Een paar jaar geleden voelen Sander en Hester zich geroepen om naar Arco in Noord-Italië te verhuizen om daar als zendelingen te gaan werken. Maar het vinden van een woonruimte in het toeristische Arco, aan de mond van het Gardameer, blijkt nagenoeg