Miljarden mensen horen Evangelie op begrafenis queen Elizabeth: "Christus stond op uit de dood"

Nieuws 20 september 2022 Redactie
uitvaart queen

Afgelopen maandag hebben er miljarden mensen gekeken naar de uitvaart van queen Elizabeth van het Verenigd Koninkrijk. En daarbij speelde het christelijk geloof, de Bijbel en het evangelie van Jezus Christus een centrale rol. Het geloof en de kerk van de overleden vorstin waren de rode draad tijdens de uitvaart die de hele dag duurde. En daarmee zagen miljarden mensen op een verdrietige dag een boodschap van hoop: 'De ultieme hoop dat de dood niet het laatste woord heeft.' 

Het moet voor veel Nederlanders haast surrealistisch zijn overgekomen: een uitvaart waarbij God en het geloof zo'n ontzettend grote rol spelen. Een tweet van auteur Marjolijn van de Gender illustreerde dat missschien nog wel het beste. 'Soms vind ik het, bij gebrek aan een beter woord, een beetje gek wanneer het tijdens een uitvaart meer gaat over God dan over degene die is overleden', schreef ze. Ook presentatrice en nieuwslezeres Roos Moggré, bekend van onder meer het televisieprogramma EenVandaag uitte haar teleurstelilng op Twitter. Ze noemde de dienst een 'felicitatie van de kerk aan zichzelf in plaats van een oprecht eerbetoon aan de Queen'. Ze stelde de liefde te missen in de dienst: 'Zendingsdrang overheerst in plaats van het menselijke. Dat is volgens mij de reden dat kerken leeglopen. Niet meer van deze tijd.'

De Belgische hoogleraar kerkelijk recht Rik Torfs vermoedt dat ook in Vlaanderen veel mensen op die manier de dienst bekeken: 'Voor Vlaanderen moet de uitvaart van de Queen erg vreemd overkomen', schreef hij op Twitter. 'Plotseling verschijnt religie weer op het en publieke forum wanneer het gaat over leven en dood, vergankelijkheid en eeuwig leven. En dat op een natuurlijke, haast vanzelfsprekende manier.' 

Bijbelteksten bij binnenbrengen kist
De centrale rol van het christelijk geloof tijdens de staatsbegrafenis oogde inderdaad niet gemaakt maar heel natuurlijk. Eigenlijk precies zoals de wijze waarop de vorstin de laatste jaren steeds nadrukkelijker over haar geloof sprak. De kerkdienst die maandagochtend werd georganiseerd, was indrukwekkend en de christelijke boodschap van hoop en vergeving stond centraal. De uitvaartsdienst begon om 11.00 uur plaatselijke tijd in Westminster Abbey en ging volgens de traditie van de Anglicaanse kerk. De kerk was afgeladen met wereldleiders en staatshoofden. Onder meer de Nederlandse koning Willem-Alexander, koningin Maxima en prinses Beatrix waren aanwezig. Het precieze aantal kijkers dat via televisie en livestreams de begrafenis meebeleefde, was nog niet bekend. Vooraf werd dat aantal echter ingeschat op zo'n vier miljard. 

Terug naar de dienst zelf. Bij het binnenbrengen van de kist met het lichaam van de overleden koningin zong het koor meerdere Bijbelteksten die volgens het Book of Common Prayer bij begrafenissen kunnen worden gebruikt.

Men begon met de woorden die Jezus tegen Martha zei toen haar broer Lazarus was gestorven en Hij haar vertelde dat hij weer zou opstaan uit de dood: 'Ik ben de Opstanding in het Leven; wie in Mij gelooft, zal leven, ook al was hij gestorven, en ieder die leeft en in Mij gelooft zal niet sterven in eeuwigheid.' Dat werd gevolgd door een bekende tekst uit Job 19: 'Ik weet echter: Mijn Verlosser leeft, en Hij zal ten laatste over het stof opstaan. En als zij na mijn huid dit doorgeknaagd hebben, zal ik uit mijn vlees God aanschouwen. Ik zelf zal Hem aanschouwen, en mijn ogen zullen Hem zien, niet een vreemde; mijn nieren bezwijken van verlangen in mijn binnenste.' 

'Een koninklijke begrafenis. Met de ultieme hoop dat de dood niet het laatste woord heeft.' 

Daarop volgend zong het koor een tekst uit de eerste brief van Paulus aan Timotheüs: 'Wij hebben niets de wereld ingedragen, het is duidelijk dat wij ook niets daaruit kunnen wegdragen', wederom gevolgd door een tekst uit Job: 'De Heere heeft gegeven en de Heere heeft genomen; de Naam van de Heere zij geloofd!' Vervolgens zong het koor ‘Thou knowest, Lord, the secrets of our hearts’, een wereldberoemd lied dat aan het einde van de zeventiende eeuw werd geschreven door Henry Purcell. Het binnenbrengen van de kist in de kerk werd voltooid onder begeleiding van een tekst uit het laatste Bijbelboek: 'En ik hoorde een stem uit de hemel tegen mij zeggen: Schrijf: Zalig zijn de doden die in de Heere sterven, van nu af aan. Ja, zegt de Geest, opdat zij rusten van hun inspanningen, en hun werken volgen met hen.' 

Al van dit eerste gedeelte van de dienst waren mensen erg onder de indruk. Onder meer ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers deelde een foto op zijn social mediakanalen: 'Een koninklijke begrafenis', schreef hij erbij. 'Met de ultieme hoop dat de dood niet het laatste woord heeft.' 

Leidend voorbeeld
Vervolgens werd de dienst geopend door voorganger David Hoyle, die tevens de hoofdgeestelijke is van Westminster Abbey: "In verdriet en met dankzegging komen we naar dit huis van God, naar een plaats van gebed, naar een kerk waar herinnering en hoop heilige plichten zijn. Op deze plek, waar koningin Elizabeth is getrouwd en gekroond komen we vanuit het hele land en zelfs de hele wereld samen om te rouwen, haar lange leven van dienstbaarheid te eren en haar toe te vertrouwen aan de genade van God, onze Schepper en Verlosser." Verder prees en dankte Hoyle God voor de wijze waarop de koningin een "leidend voorbeeld in het christelijke geloof" is geweest.

"We vertrouwen haar toe aan de genade van God, onze Schepper en Verlosser."

De voorganger bad daarna een gebed waarin hij de koningin "zuster" noemde en waarin hij sprak over de opstanding van de doden en de redding door Jezus Christus die Bemiddelaar en Verlosser werd genoemd. Na het gebed volgde opnieuw een bekend lied in Nederland gezongen als 'De dag door Uwe gunst ontvangen'. 

De Heer is mijn Herder
Er vonden twee schriftlezingen plaats tijdens de kerkdienst. De eerste was uit 1 Korinthe 15 waar de overwinning van Jezus op de dood wordt omschreven door Paulus. "Dood waar is uw prikkel? Graf waar is uw overwinning?", zo hoorden miljarden wereldbewoners live op televisie. "De prikkel nu van de dood is de zonde, en de kracht van de zonde is de wet. Maar God zij dank, Die ons de overwinning geeft door onze Heere Jezus Christus. Daarom mijn geliefde broeders, wees standvastig, onwankelbaar, altijd overvloedig in het werk van de Heere, in de wetenschap dat uw inspanning niet tevergeefs is in de Heere.'" De andere schriftlezing betrof het gedeelte waarin Jezus spreekt over het Vaderhuis met zijn vele woningen en werd voorgelezen door Liz Truss, sinds twee weken de premier van het Verenigd Koninkrijk. Tijdens de dienst werden er ook verschillende psalmen gezongen waaronder de bekende Psalm 23. 

We will meet again
De preek werd verzorgd door aartsbisschop Justin Welby. In het begin van zijn preek stelde hij dat de dood voor iedereen die God dient een deur naar de heerlijkheid is. Ook stelde Welby dat het zeldzaam is dat iemand een belofte zo goed houdt als queen Elizabeth die had beloofd haar land én kerk te dienen: "Jezus, die zijn apostelen niet vertelde hóe ze moesten volgen maar Wíe ze moesten volgen, zei: 'Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven.' Het voorbeeld dat de wijlen onze koningin gaf kwam niet voort uit haar positie of ambitie, maar door Wie ze volgde. Ik weet dat de koning hetzelfde geloof in Jezus Christus heeft als zijn moeder. Hij wil op dezelfde manier dienen." 

Welby prees de toewijding van de overleden vorstin aan God. "Haar dienstbaarheid was gebaseerd op het volgen van Christus, Die zei dat Hij niet kwam om gediend te worden maar om te dienen en om Zijn leven te geven tot een rantsoen voor velen."

"Ik weet dat de koning hetzelfde geloof in Jezus Christus heeft als zijn moeder."

Hierna refereerde de voorganger aan een toespraak die queen Elizabeth hield tijdens de coronacrisis. Deze toespraak eindigde ze met de woorden: "We will meet again" (we zullen elkaar weerzien), waarmee de vorstin weer verwees naar een nummer van Vera Lynn. "Dat zijn woorden van hoop", aldus Welby. "Christelijke hoop betekent de verwachting van wat we nog niet zien. Christus stond op uit de dood en bood iedereen het leven met God tot in eeuwigheid aan. We zullen allen het genadige oordeel van God tegemoet treden. We kunnen ook allemaal de hoop van de koningin delen die haar inspireerde tot een leven vol dienstbaarheid. En iedereen die haar voorbeeld volgt, zal met haar kunnen zeggen: 'We will meet again'."

Er werd na de preek gebeden door voorgangers van verschillende kerken en het koor zong diverse liederen. Helemaal aan het einde van de dienst werd er een lied gezongen dat speciaal voor de uitvaart geschreven was en dat was gebaseerd op het Bijbelgedeelte waarin Paulus zich afvraagt wie of wat ons kan scheiden van de liefde van Christus. Daarna volgde twee minuten stilte in het hele land waarop het volkslied gezongen werd. 

Grafkelder
Vanaf Westminster Abbey trok de rouwstoet na de dienst met de grafkist via een zorgvuldig gekozen route naar Wellington Arch. Vanaf daar bracht de rouwauto de kist naar Windsor Castle waar queen Elizabeth maandagavond werd bijgezet. Daar vond echter nog een publiekelijke plechtigheid plaats in de zogeheten St. George’s Chapel. Ook hier werden verschillende bewerkingen van Bijbelse Psalmen gezongen door een koor en werden er gebeden voorgedragen door verschillende predikanten. Er werd daarnaast samen gezongen en er vond een schriftlezing plaats waarbij het toekomstvisioen uit de Openbaring van Jezus Christus aan Johannes over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde werd voorgelezen.

Aan het einde van deze dienst werd de kist neergelaten in de grafkelder. Terwijl dit gebeurde las de voorganger nog enkele verzen voor uit Psalm 103, een psalm die vaker gelezen wordt bij begrafenissen. Daarmee kwam er een einde aan de publieke plechtigheid. Maandagavond is ze samen met haar vorig jaar overleden man in besloten kring bijgezet in de King George VI Memorial Chapel in Windsor.

Hoop over de dood heen
Na een lange dag vol ceremonie kan de conclusie niet anders zijn dan dat er nog nooit zoveel mensen tegelijkertijd het evangelie van Jezus Christus hoorden. Wat dat betreft had Roos Moggré misschien nog wel gelijk over zendingsdrang. Alleen de liefde ontbrak absoluut niet, zoals ze stelde. Miljarden mensen waren namelijk ingeschakeld om mee te kijken en hoorden op een verdrietige dag een boodschap van Bijbelse hoop die over de dood heengaat. Een boodschap over dienen en zelfopofferende liefde waarin Jezus ons voorging. 'Wát indrukwekkend', vond ook voorganger Arjen ten Brinke. 'Zoveel evangelie vanochtend tijdens de uitvaart van queen Elizabeth.' Daarmee stond de Liefde juist centraal. En dat is gelukkig een boodschap van alle tijden. 

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

kamp
Nieuws

Twee voorgangers gewond bij aanval op kerkdienst in vluchtelingenkamp Zuid-Soedan

Islamitische vluchtelingen uit Soedan hebben zondag 15 november een kerkdienst in het Zuid-Soedanese vluchtelingenkamp Gorom aangevallen, zeggen de getroffen voorgangers tegen Morning Star News. Twee voorgangers en verschillende gemeenteleden raakten...

Red Light District Amsterdam
Nieuws

SGP en ChristenUnie willen structureel geld voor vrouwen die uit prostitutie willen stappen

De SGP en ChristenUnie willen dat er structureel geld beschikbaar komt voor vrouwen die uit de prostitutie willen stappen. De partijen hebben daarvoor samen een amendement ingediend bij de begroting van Justitie en Veiligheid. Ook wil...

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun voor het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Meerartikelen

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem Bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Gerrit Jan en Shannon Dekker
Column

Een gemeente kan zich familie noemen, maar functioneren als een personeelsbestand

Na 28 jaar actief gemeenteleven gingen Gerrit Jan en Shannon Dekker op zoek naar een eenvoudigere vorm van kerk-zijn. Minder nadruk op programma's en structuren, meer ruimte voor gemeenschap en gedeelde verantwoordelijkheid. Maar hun onderzoek...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...