Kerk heeft bekering nodig van consumentisme

Opinie Bert Noteboom
Bert Noteboom

Als ik het goed zie, heeft de coronatijd in veel kerken en christenen een tendens versterkt – of nog beter: zichtbaar gemaakt – die de kerk al langer in haar greep had. De tendens van wat ik zou willen bestempelen als ‘consumentisme’. Het wordt op allerlei fronten zichtbaar. Daarvan is bekering nodig! Dat kan, als we teruggaan naar de Bron van Gods Woord. Ook daarvan zie ik gelukkig voorbeelden in mijn eigen omgeving.

Kerkzijn
Vooropgesteld: natuurlijk ontkom ook ik niet aan veralgemenisering als ik probeer om tendensen te schetsen. Tegelijk wil ik ook niet met de beschuldigende vinger naar concrete gemeenten of personen wijzen. Geweldig als u uw eigen gemeente en uw eigen hart op geen enkele wijze herkent in wat ik beschrijf. Leg dit artikel dan gerust naast u neer. Maar als u wél elementen herkent, wil ik u op het hart drukken serieus te overwegen of u – in het licht van de Bijbel – nog langer blij kunt zijn met deze zaken.

De wijze waarop veel westerse christenen kerk zijn, is ver verwijderd van de nieuwtestamentische gemeente.

De wijze waarop veel westerse christenen kerk zijn, is ver verwijderd van de nieuwtestamentische gemeente. We bezoeken, oh nee, we kijken de diensten. Naar de kerk gaan kost bij deze en gene inmiddels al te veel moeite. En ook als we wél een kerkdienst bezoeken, nemen we dan werkelijk deel aan de liturgie, of zijn we ook dan vooral aanwezig als kritische consumenten?

Velen verwachten van de kerk dat zij goede activiteiten organiseert voor heel de gemeente, maar ook voor deelgroepen zoals vrouwen, mannen, tieners, kinderen, stellen enzovoorts. Kerken waar deze activiteiten goed aanslaan zijn daarom populair. Het lijkt soms wel alsof het Jezus’ opdracht was om zo veel mogelijk goede events te organiseren. Ook hier weer: ik heb niks tegen goede activiteiten, maar als die gaan bepalen of en zo ja, waar je naar de kerk gaat, heeft bijbels gemeentezijn mijns inziens plaatsgemaakt voor kritisch consumentisme.

Hetzelfde lijkt van toepassing op hoe we omgaan met de Woordverkondiging en de verkondiger daarvan. Bijbels gezien is de gemeente geroepen om het Woord aan te nemen en toe te passen, maar is de praktijk niet vaak dat de spreker onder het mes gaat en wordt gefileerd? De meeste woorden worden verworpen, omdat de man vanwege een aantal gebreken sowieso niet deugt.

 

‘Gelukkig’ – excuus voor het sarcasme, het doet me écht pijn – zijn er een aantal (nieuwe) kerken die een veel hogere kwaliteit van muziek en gesproken woord aanbieden. Veel gemakkelijker om het zo online vol te houden met het gezin … En zonder problemen wordt de soms generaties lange band met de plaatselijke gemeente ingeruild voor een wildgebraad van elders, dat smakelijker opgediend wordt.

Als bankhangende, zappende kerkconsumenten worden we steeds kritischer, luier en ongezonder.

Opnieuw, ik heb niks tegen goede muziek en goede preken, integendeel, maar ik had gehoopt dat, als er iets nieuws ontstond, het een tegencultuur zou vormen. De populaire nieuwe kerken blijken het probleem van de westerse kerken echter alleen maar te versterken. We gaan van event tot event steeds voort. En als bankhangende, zappende kerkconsumenten worden we steeds kritischer, luier en ongezonder.

Afgedreven
Beseffen we dat we met elkaar mijlenver van Gods Woord afgedreven zijn? Christus liet Zijn volgelingen niet achter met de opdracht om spetterende diensten (inclusief lichtshows en mega-beats of daverend orgelspel) te organiseren, maar met de eenvoudige opdracht om getuige van Hem te zijn: ‘Ga de wereld in, maak alle volken tot Mijn leerlingen’. De vraag is of dat betekent dat we dit soort diensten moeten gaan organiseren. In gemeenschappen kwamen ze samen in synagogen en huizen, bij de rivier, op de begraafplaats en in kelders. Deelden intens het leven met elkaar, bestudeerden samen grondig de Schrift, verheugden zich in het evangelie en hadden als uitwerking hiervan zelfs het leven uit liefde over voor elkaar.

 

Mensen waren door hun levenswandel levende getuigen van de godsvrucht die zichtbaar werd in hun leven. Als een pluktuin van de godsvrucht, beschikbaar voor iedereen die de liefdesvrucht maar nodig heeft. Ook geestelijke groei was heel normaal. De groei naar het ouderlingschap was begerenswaardig. Als oudere vrouw ging je de jongere vrouwen onderwijzen. Ook kinderen werden aangestoken door de Grote Opdracht en gingen er samen op uit. Op tal van plekken in de wereld zijn juist kinderen voor velen in hun omgeving tot zegen geweest. Heb ik het mis als ik het gevoel krijg dat wij onze kinderen vooral beschermen en tal van simplistische kinderliedjes leren? Dat tieners vooral veel fun en een plek van acceptatie aangeboden krijgen in plaats van het leren leven van Gods Woord? Klopt mijn indruk dat mensen in de gemeente decennialang consumerend gemeentelid zijn en dat groei ontbreekt?

Heb ik het mis als ik het gevoel krijg dat wij onze kinderen vooral beschermen en tal van simplistische kinderliedjes leren?

Natuurlijk is het niet overal zo, maar ik maak me zorgen over de algemene tendens. Natuurlijk is er niks mis met kwalitatief goede activiteiten, muziek en preken, maar als die vooral uitingen zijn van ons kritisch consumentisme, terwijl het hart van bijbels gemeentezijn – toewijding aan God en elkaar, groei als discipel, samen getuigen zijn, en het delen van wat we ontvangen hebben – niet meegroeit, is het armzalig met onze kerken gesteld.

God heeft geen coronacrisis
Dat het anders kan, heb ik juist ook in het afgelopen coronajaar in onze eigen gemeente gezien. Ik vind het hoopvol, juist omdat wij niet beter of anders zijn dan anderen. Inwoners van Almere zijn niet minder vatbaar voor de tijdgeest, voor kritisch consumentisme, dan anderen. Helaas komt dat ook bij ons voor. Maar ik zie ook dat een groep mensen in onze gemeente een flinke groei heeft doorgemaakt. Welke mensen zijn dat? Het zijn de mensen die uitgedaagd zijn om bijvoorbeeld in een wijkteam een deel van de gemeenschap te gaan leiden – en die uitdaging hebben aanvaard.

 

Als gemeente hebben we, dankzij de coronacrisis, een vermenigvuldiging doorgemaakt van wijkgemeenten. Met de bagage die deze mensen in de achterliggende jaren hebben meegekregen zijn ze onder verantwoordelijkheid van de kerkenraad een nieuwe wijkgemeenschap gaan leiden. Bij de nieuwe gemeenschappen, die door de coronacrisis een verdeling van de bestaande kerkleden en gasten over de wijken betekende, voegden zich al snel mensen die nooit eerder een kerk bezochten. Met honger kwamen ze en sommigen hebben in de achterliggende maanden hun leven aan de Heere Jezus toevertrouwd. Je begrijpt dat het voor de dienende gemeenteleden een extra stimulans was om door te gaan, en al delend groeiden ze verder in de genade en kennis van de Heere Jezus Christus. Ik zag kinder- en tienerwerkers met honger komen om een Woord, een gebed of een advies dat ze weer uit konden delen. Bij hen overheerst niet de kritische geest, maar het verlangen naar meer van de Heilige Geest.

Zelf mocht ik van dichtbij getuige zijn hoe in onze buurt mensen op het gebed bij de gemeente van Christus gevoegd werden. Hoe dit ontstond? De basis bestond uit twee jaar lang (twee)wekelijks gebed voor de wijk en voor onze straat. Ook ontstond het uit een overbuurman met wie ik samen bad en die een bijbelcursus ging aanbieden. En uit het missionaire kinderwerk dat doorging met activiteiten in coronatijd. Het werd voor mensen tot een eeuwige zegen!

De kerk moet zich blijvend reformeren. Terug naar de Bron van Gods Woord, naar Gods bedoelingen.

Terug naar de Bron
Hoe kan het anders? Wat staat ons te doen als we onszelf of onze gemeente herkennen in het geschetste beeld van de kritische consument? De kerk moet zich blijvend reformeren. Terug naar de Bron van Gods Woord, naar Gods bedoelingen. We moeten ons bekeren van onze arrogantie en betweterigheid. Ons past nederigheid, omdat we totaal afhankelijk zijn van Gods Geest. We kunnen het zelf echt niet. Als kerk zouden we Gods Woord weer leidend moeten laten zijn.

Wat staat ons te doen? Laten we allereerst individueel naar God toe gaan en vergeving vragen voor het consumentisme, dat in ons hart zo vaak aanwezig is. Geef in overgave aan bereid te zijn de Heere Jezus (opnieuw) te willen volgen; om Zijn gemeente en de roeping die ze in de wereld heeft te willen dienen tegen elke prijs. Deze roeping van Christus brengt, wanneer we de lat niet verlagen, lijden met zich mee. Vraag concreet om de hulp van Gods Geest hierbij; het zou namelijk zeer arrogant zijn om te denken dat we dit zelf kunnen.

 

Zoek niet het groener lijkende gras bij de buurkerk op, maar ga voor het samen gemeentezijn in en vanuit jouw plaatselijke kerk. Verenig krachten door met een aantal mensen uit de gemeente de verbinding te zoeken en je samen hiervoor in te zetten. Neem contact op met de kerkenraad en geef aan dat jullie mee willen helpen om de gemeente ter plaatse weer bij elkaar te krijgen. Zoek als kerk naar mogelijkheden om bij volgende maatregelen van de overheid in deelgroepen bij elkaar te komen. Nodig een goede vriend, collega en buur uit om mee te gaan en wees zelf de brug tussen de kerk en de zoeker in de wereld.

De onrust in de mensen om je heen wordt alleen maar groter omdat zij God kwijt zijn. Breng hen bij God en ze vinden werkelijk hun bestemming in Hem. Het gaat om God en God alleen!

Bert Noteboom (1984) is getrouwd met Christa en vader van Joshua, Joëlle en Judah. Als pastor/voorganger verbonden aan Christelijke Gemeente ‘De Wegwijzer’ in Almere.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de website van TGC Nederland & Vlaanderen. TGC Nederland & Vlaanderen richt zich op de vernieuwende doorwerking van het evangelie van Jezus Christus, Gods Zoon, Heer van hemel en aarde, in kerk en maatschappij. 

Bovenstaand artikel kwam in 2021 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

ChristenvervolgingGeloofszekerheidIsraëlOpvoedenDuurzaamheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #19: Jack van der Tang lag op het randje van de dood
Of beluister op:

Meerartikelen

Voorgangers Anglicaanse Kerk Engeland
Nieuws

Zweedse predikanten moeten mogelijk verplicht homostellen trouwen

Moeten predikanten verplicht worden om homostellen te trouwen, ook als dat tegen hun geloofsovertuiging ingaat? Die vraag zorgt voor grote verdeeldheid binnen de Zweedse Kerk, de evangelisch-lutherse kerk die tot 2000 de staatskerk van Zweden...

Nigeria
Nieuws

Opnieuw dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn zondag en maandag volgens lokale bronnen zeker veertien mensen gedood. Het geweld trof overwegend christelijke gemeenschappen. Onder de slachtoffers zouden een echtpaar met hun tweeling en een...

Abortuswetgeving Georgia
Nieuws

Democraten willen abortuswet in Georgia schrappen, Republikeinen verzetten zich

De Democraten in de Amerikaanse staat Georgia willen een einde maken aan de wet die abortus vanaf ongeveer zes weken zwangerschap grotendeels verbiedt. Na hun verkiezingswinst zien zij mogelijkheden om de regels te veranderen. Maar de...

Judith Pen
Persbericht

Amerikaanse Bijbelleraar Andy Woods brengt boek over Daniël uit met Nederlandse uitgever

De Amerikaanse theoloog en Bijbelleraar dr. Andy Woods brengt samen met de Nederlandse uitgever Judith Pen een uitgebreide Bijbelstudie over het boek Daniël uit. Het boek, Daniël – Verzegeld tot de eindtijd, bestemd om ontdekt te worden, behandelt de...

Oostenrijk
Nieuws

Onderzoek: katholieke kerk brengt Oostenrijkse overheid meer op dan zij kost

De katholieke kerk levert de Oostenrijkse overheid volgens nieuw onderzoek meer op dan zij ontvangt. Onderzoeksinstituut Joanneum Research berekent een positief saldo van ongeveer 890 miljoen euro. Daarbij tellen ook de economische effecten van...

Kevin Doran
Nieuws

Ierse bisschop verdedigt bedenktijd bij abortus: 'Heeft veel jonge levens gered'

De Ierse bisschop Kevin Doran roept politici op de verplichte bedenktijd van drie dagen bij abortus te behouden. Volgens hem biedt die periode vrouwen gelegenheid om hun besluit te overwegen en hulp te zoeken. 'Uw moedige optreden heeft veel jonge...

doop
Nieuws

Bijna 10.000 volwassenen gedoopt in Church of England in 2025: mogelijk hoogste aantal ooit

In de Church of England zijn vorig jaar 9.900 volwassenen gedoopt. Dat zijn er ongeveer 1.300 meer dan in 2024. Volgens het kerkverband ligt het aantal mogelijk hoger dan ooit, al ontbreken de gegevens om dat met zekerheid vast te stellen. De cijfers...

Hoskin
Nieuws

Oprichter Book of Hope overleden: Bob Hoskins bracht miljoenen kinderen het Evangelie

Bob Hoskins, oprichter van de christelijke zendingsorganisatie OneHope, is zaterdag 14 november op 90-jarige leeftijd overleden. Met het werk dat begon onder de naam Book of Hope wilde hij kinderen wereldwijd in aanraking brengen met het Evangelie....

Meerartikelen

Bijbel
Nieuws

Statenvertalers bouwden voort op oudere Bijbelvertaling

Meer dan de helft van de tekst van het Oude Testament in de Statenvertaling komt overeen met de oudere Deux-Aesvertaling. Dat blijkt uit onderzoek van Kees Jan van Linden, die maandag 16 november promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. De...

zwart
Nieuws

Rapport: 44 procent meer aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa

Het aantal geregistreerde aanvallen en bedreigingen tegen christenen in Europa is in 2025 met 44 procent gestegen. Dat meldt OIDAC Europe in het maandag verschenen jaarrapport. De organisatie registreerde minstens 395 incidenten die gericht waren...

Rosaline Ratering-McDonald
Column

Wat zou Jezus doen in de supermarkt?

We vertellen elkaar dat we gezonder moeten eten, meer moeten bewegen en moeten stoppen met roken. Maar hoe eerlijk is die boodschap als onze omgeving ons voortdurend verleidt tot ongezonde keuzes? Volgens leefstijltrainer en stoppen-met-roken-coach...

Sarina Kriek
Column

We willen kinderen beschermen, maar maken we ouders vooral bang?

We willen kinderen beschermen en geen enkel signaal van onveiligheid missen. Maar wat gebeurt er als die zorg omslaat in angst en controle? Sarina Kriek ziet hoe ouders en professionals daardoor soms tegenover elkaar komen te staan, terwijl juist...

Jeroen
Getuigenis

Jeroen verloor zijn moeder en vluchtte in het uitgaansleven: "Toen kwam Jezus dichtbij"

Jeroen Timmermans groeit op in een warm katholiek gezin in Midden-Limburg. Maar wanneer zijn moeder overlijdt, raakt hij als twintigjarige student de weg kwijt. Hij probeert zijn verdriet te verdringen met feesten en alcohol. Tot hij na een nacht...

Johan van Heuven
Interview

Johan brak met jarenlange pornoverslaving: “God hielp mij moedig te zijn”

“Je schaamt je oog uit je kop, maar je durft het niet op te biechten", vertelt Johan van Heuven. Jarenlang zat hij gevangen in een pornoverslaving die hem twee huwelijken kostte. Ook zijn geloofsleven stond op losse schroeven. Maar toen het niet...

Mirjam Moolhuizen
Nieuws

Mirjam Moolhuizen heeft een zeldzame auto-immuunziekte: "Ik kan niet genezen; mijn toekomst ligt in Gods handen"

Jarenlang stond Mirjam Moolhuizen (56) met plezier in een drogisterij. Ze hield ervan om mensen te helpen, een luisterend oor te bieden en tijd voor klanten te nemen. Tot een ziekte haar leven ingrijpend veranderde. Door systemische sclerose, een...

Kerk wint prijs
Persbericht

Kerk redt dak met gesponsorde dakpannen en wint prijs voor creatieve geldwerving

Een kerkdak redden door dakpannen te laten sponsoren, honderden dorpsbewoners samenbrengen tijdens een maaltijd en kinderen enthousiast maken voor Bijbelverhalen met een spaaralbum. Drie kerkelijke initiatieven zijn zaterdag 14 november in Nijkerk...

Ds. W. J. Westland
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Papendrecht: ds. W. J. Westland

De hervormde gemeente te Papendrecht mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen: ds. W. J. Westland (foto). De predikant nam het op hem uitgebrachte beroep aan en volgt in wijk Oost ds. C. H. Bijl op. Laatstgenoemde predikant is sinds april 2025...

Matt Chandler
Nieuws

Predikant zag dochter jaren afdwalen van God: 'Ik kan haar niet van Jezus laten houden'

De Amerikaanse predikant Matt Chandler heeft openhartig verteld over de acht jaar waarin zijn dochter Audrey zich afkeerde van het christelijk geloof en in opstand kwam tegen haar ouders. De voorganger van The Village Church in Texas noemt die...

Wes Huff
Nieuws

Populaire apologeet Wes Huff trekt zich terug na plagiaatbeschuldigingen

De Canadese apologeet Wes Huff, bekend van zijn optreden in de populaire podcast van Joe Rogan, trekt zich voorlopig terug vanwege plagiaatbeschuldigingen. Huff is vicevoorzitter van Apologetics Canada, een organisatie die het christelijk geloof...

Taiwan
Nieuws

Vier eeuwen katholieke missie op Taiwan, met een Nederlands hoofdstuk

Taiwan heeft zaterdag 14 november de komst van de eerste katholieke missionarissen herdacht. Honderden gelovigen kwamen daarvoor samen in de havenstad Keelung. Dat meldt AsiaNews. Het jubileum voert terug naar 1626, toen Spaanse dominicanen in het...