Kerk heeft bekering nodig van consumentisme

Opinie Bert Noteboom
Bert Noteboom

Als ik het goed zie, heeft de coronatijd in veel kerken en christenen een tendens versterkt – of nog beter: zichtbaar gemaakt – die de kerk al langer in haar greep had. De tendens van wat ik zou willen bestempelen als ‘consumentisme’. Het wordt op allerlei fronten zichtbaar. Daarvan is bekering nodig! Dat kan, als we teruggaan naar de Bron van Gods Woord. Ook daarvan zie ik gelukkig voorbeelden in mijn eigen omgeving.

Kerkzijn
Vooropgesteld: natuurlijk ontkom ook ik niet aan veralgemenisering als ik probeer om tendensen te schetsen. Tegelijk wil ik ook niet met de beschuldigende vinger naar concrete gemeenten of personen wijzen. Geweldig als u uw eigen gemeente en uw eigen hart op geen enkele wijze herkent in wat ik beschrijf. Leg dit artikel dan gerust naast u neer. Maar als u wél elementen herkent, wil ik u op het hart drukken serieus te overwegen of u – in het licht van de Bijbel – nog langer blij kunt zijn met deze zaken.

De wijze waarop veel westerse christenen kerk zijn, is ver verwijderd van de nieuwtestamentische gemeente.

De wijze waarop veel westerse christenen kerk zijn, is ver verwijderd van de nieuwtestamentische gemeente. We bezoeken, oh nee, we kijken de diensten. Naar de kerk gaan kost bij deze en gene inmiddels al te veel moeite. En ook als we wél een kerkdienst bezoeken, nemen we dan werkelijk deel aan de liturgie, of zijn we ook dan vooral aanwezig als kritische consumenten?

Velen verwachten van de kerk dat zij goede activiteiten organiseert voor heel de gemeente, maar ook voor deelgroepen zoals vrouwen, mannen, tieners, kinderen, stellen enzovoorts. Kerken waar deze activiteiten goed aanslaan zijn daarom populair. Het lijkt soms wel alsof het Jezus’ opdracht was om zo veel mogelijk goede events te organiseren. Ook hier weer: ik heb niks tegen goede activiteiten, maar als die gaan bepalen of en zo ja, waar je naar de kerk gaat, heeft bijbels gemeentezijn mijns inziens plaatsgemaakt voor kritisch consumentisme.

Hetzelfde lijkt van toepassing op hoe we omgaan met de Woordverkondiging en de verkondiger daarvan. Bijbels gezien is de gemeente geroepen om het Woord aan te nemen en toe te passen, maar is de praktijk niet vaak dat de spreker onder het mes gaat en wordt gefileerd? De meeste woorden worden verworpen, omdat de man vanwege een aantal gebreken sowieso niet deugt.

 

‘Gelukkig’ – excuus voor het sarcasme, het doet me écht pijn – zijn er een aantal (nieuwe) kerken die een veel hogere kwaliteit van muziek en gesproken woord aanbieden. Veel gemakkelijker om het zo online vol te houden met het gezin … En zonder problemen wordt de soms generaties lange band met de plaatselijke gemeente ingeruild voor een wildgebraad van elders, dat smakelijker opgediend wordt.

Als bankhangende, zappende kerkconsumenten worden we steeds kritischer, luier en ongezonder.

Opnieuw, ik heb niks tegen goede muziek en goede preken, integendeel, maar ik had gehoopt dat, als er iets nieuws ontstond, het een tegencultuur zou vormen. De populaire nieuwe kerken blijken het probleem van de westerse kerken echter alleen maar te versterken. We gaan van event tot event steeds voort. En als bankhangende, zappende kerkconsumenten worden we steeds kritischer, luier en ongezonder.

Afgedreven
Beseffen we dat we met elkaar mijlenver van Gods Woord afgedreven zijn? Christus liet Zijn volgelingen niet achter met de opdracht om spetterende diensten (inclusief lichtshows en mega-beats of daverend orgelspel) te organiseren, maar met de eenvoudige opdracht om getuige van Hem te zijn: ‘Ga de wereld in, maak alle volken tot Mijn leerlingen’. De vraag is of dat betekent dat we dit soort diensten moeten gaan organiseren. In gemeenschappen kwamen ze samen in synagogen en huizen, bij de rivier, op de begraafplaats en in kelders. Deelden intens het leven met elkaar, bestudeerden samen grondig de Schrift, verheugden zich in het evangelie en hadden als uitwerking hiervan zelfs het leven uit liefde over voor elkaar.

 

Mensen waren door hun levenswandel levende getuigen van de godsvrucht die zichtbaar werd in hun leven. Als een pluktuin van de godsvrucht, beschikbaar voor iedereen die de liefdesvrucht maar nodig heeft. Ook geestelijke groei was heel normaal. De groei naar het ouderlingschap was begerenswaardig. Als oudere vrouw ging je de jongere vrouwen onderwijzen. Ook kinderen werden aangestoken door de Grote Opdracht en gingen er samen op uit. Op tal van plekken in de wereld zijn juist kinderen voor velen in hun omgeving tot zegen geweest. Heb ik het mis als ik het gevoel krijg dat wij onze kinderen vooral beschermen en tal van simplistische kinderliedjes leren? Dat tieners vooral veel fun en een plek van acceptatie aangeboden krijgen in plaats van het leren leven van Gods Woord? Klopt mijn indruk dat mensen in de gemeente decennialang consumerend gemeentelid zijn en dat groei ontbreekt?

Heb ik het mis als ik het gevoel krijg dat wij onze kinderen vooral beschermen en tal van simplistische kinderliedjes leren?

Natuurlijk is het niet overal zo, maar ik maak me zorgen over de algemene tendens. Natuurlijk is er niks mis met kwalitatief goede activiteiten, muziek en preken, maar als die vooral uitingen zijn van ons kritisch consumentisme, terwijl het hart van bijbels gemeentezijn – toewijding aan God en elkaar, groei als discipel, samen getuigen zijn, en het delen van wat we ontvangen hebben – niet meegroeit, is het armzalig met onze kerken gesteld.

God heeft geen coronacrisis
Dat het anders kan, heb ik juist ook in het afgelopen coronajaar in onze eigen gemeente gezien. Ik vind het hoopvol, juist omdat wij niet beter of anders zijn dan anderen. Inwoners van Almere zijn niet minder vatbaar voor de tijdgeest, voor kritisch consumentisme, dan anderen. Helaas komt dat ook bij ons voor. Maar ik zie ook dat een groep mensen in onze gemeente een flinke groei heeft doorgemaakt. Welke mensen zijn dat? Het zijn de mensen die uitgedaagd zijn om bijvoorbeeld in een wijkteam een deel van de gemeenschap te gaan leiden – en die uitdaging hebben aanvaard.

 

Als gemeente hebben we, dankzij de coronacrisis, een vermenigvuldiging doorgemaakt van wijkgemeenten. Met de bagage die deze mensen in de achterliggende jaren hebben meegekregen zijn ze onder verantwoordelijkheid van de kerkenraad een nieuwe wijkgemeenschap gaan leiden. Bij de nieuwe gemeenschappen, die door de coronacrisis een verdeling van de bestaande kerkleden en gasten over de wijken betekende, voegden zich al snel mensen die nooit eerder een kerk bezochten. Met honger kwamen ze en sommigen hebben in de achterliggende maanden hun leven aan de Heere Jezus toevertrouwd. Je begrijpt dat het voor de dienende gemeenteleden een extra stimulans was om door te gaan, en al delend groeiden ze verder in de genade en kennis van de Heere Jezus Christus. Ik zag kinder- en tienerwerkers met honger komen om een Woord, een gebed of een advies dat ze weer uit konden delen. Bij hen overheerst niet de kritische geest, maar het verlangen naar meer van de Heilige Geest.

Zelf mocht ik van dichtbij getuige zijn hoe in onze buurt mensen op het gebed bij de gemeente van Christus gevoegd werden. Hoe dit ontstond? De basis bestond uit twee jaar lang (twee)wekelijks gebed voor de wijk en voor onze straat. Ook ontstond het uit een overbuurman met wie ik samen bad en die een bijbelcursus ging aanbieden. En uit het missionaire kinderwerk dat doorging met activiteiten in coronatijd. Het werd voor mensen tot een eeuwige zegen!

De kerk moet zich blijvend reformeren. Terug naar de Bron van Gods Woord, naar Gods bedoelingen.

Terug naar de Bron
Hoe kan het anders? Wat staat ons te doen als we onszelf of onze gemeente herkennen in het geschetste beeld van de kritische consument? De kerk moet zich blijvend reformeren. Terug naar de Bron van Gods Woord, naar Gods bedoelingen. We moeten ons bekeren van onze arrogantie en betweterigheid. Ons past nederigheid, omdat we totaal afhankelijk zijn van Gods Geest. We kunnen het zelf echt niet. Als kerk zouden we Gods Woord weer leidend moeten laten zijn.

Wat staat ons te doen? Laten we allereerst individueel naar God toe gaan en vergeving vragen voor het consumentisme, dat in ons hart zo vaak aanwezig is. Geef in overgave aan bereid te zijn de Heere Jezus (opnieuw) te willen volgen; om Zijn gemeente en de roeping die ze in de wereld heeft te willen dienen tegen elke prijs. Deze roeping van Christus brengt, wanneer we de lat niet verlagen, lijden met zich mee. Vraag concreet om de hulp van Gods Geest hierbij; het zou namelijk zeer arrogant zijn om te denken dat we dit zelf kunnen.

 

Zoek niet het groener lijkende gras bij de buurkerk op, maar ga voor het samen gemeentezijn in en vanuit jouw plaatselijke kerk. Verenig krachten door met een aantal mensen uit de gemeente de verbinding te zoeken en je samen hiervoor in te zetten. Neem contact op met de kerkenraad en geef aan dat jullie mee willen helpen om de gemeente ter plaatse weer bij elkaar te krijgen. Zoek als kerk naar mogelijkheden om bij volgende maatregelen van de overheid in deelgroepen bij elkaar te komen. Nodig een goede vriend, collega en buur uit om mee te gaan en wees zelf de brug tussen de kerk en de zoeker in de wereld.

De onrust in de mensen om je heen wordt alleen maar groter omdat zij God kwijt zijn. Breng hen bij God en ze vinden werkelijk hun bestemming in Hem. Het gaat om God en God alleen!

Bert Noteboom (1984) is getrouwd met Christa en vader van Joshua, Joëlle en Judah. Als pastor/voorganger verbonden aan Christelijke Gemeente ‘De Wegwijzer’ in Almere.

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de website van TGC Nederland & Vlaanderen. TGC Nederland & Vlaanderen richt zich op de vernieuwende doorwerking van het evangelie van Jezus Christus, Gods Zoon, Heer van hemel en aarde, in kerk en maatschappij. 

Bovenstaand artikel kwam in 2021 tot stand en wordt ter inspiratie van lezers af en toe gedeeld op de sociale mediakanalen van Cvandaag.

ChristenvervolgingDuurzaamheidOpvoedenIsraëlGeloofszekerheid

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #6: Schuldbelijdenis van reformatorische christenen over kerkelijke verdeeldheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Pakistan
Nieuws

Als tiener opgepakt voor godslastering, negen jaar later dreigt nog altijd de strop

Hij was zestien toen hij werd opgepakt wegens godslastering. Inmiddels zit de Pakistaanse christen Shahzad Masih al ruim negen jaar gevangen en hangt hem de doodstraf boven het hoofd. Zijn advocaten vragen opnieuw om ingrijpen: het hoger beroep tegen...

Duitsland
Nieuws

Duitse vreemdelingendienst breekt kerkelijk gebouw open om vrouw uit kerkasiel te halen

In het Duitse Bremerhaven hebben medewerkers van de vreemdelingendienst woensdagmorgen een deur van een kerkelijk gebouw laten openbreken om een 62-jarige Syrische vrouw uit kerkasiel te halen. De vrouw moest naar Polen worden overgebracht, maar werd...

Oud-president George W. Bush
Nieuws

George Bush steunt vertrek gemeente uit methodistenkerk en krijgt lof

De Amerikaanse evangelist Franklin Graham prijst oud-president George W. Bush vanwege zijn steun aan het vertrek van een kerkelijke gemeente uit de United Methodist Church. Dat meldt Baptist News Global. Volgens Graham is de kerk daarmee 'trouw aan...

Europees Parlement
Nieuws

Ruim miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen aangeboden aan Europarlementariërs

Een petitie met meer dan een miljoen handtekeningen voor vervolgde christenen in Afrika is woensdag aangeboden aan Europarlementariërs in Brussel. Onder de ontvangers was SGP’er Bert-Jan Ruissen. De oproep van Open Doors vraagt om bescherming,...

Brooke Rollins
Nieuws

Rechter tikt Amerikaanse minister op de vingers: geen e-mails over Jezus naar personeel

De Amerikaanse landbouwminister Brooke Rollins mag haar medewerkers niet langer via officiële kanalen religieuze boodschappen sturen. Dat heeft een federale rechter donderdag bepaald, meldt Politico. De minister stuurde eerder kerst- en paasmails...

Taybeh
Nieuws

Priester waarschuwt voor vertrek christenen uit Westelijke Jordaanoever door kolonistengeweld

De Palestijnse priester Bashar Fawadleh vreest dat het christelijke leven op de Westelijke Jordaanoever langzaam verdwijnt. Door aanhoudend geweld van Israëlische kolonisten en toenemende onveiligheid verlaten steeds meer christelijke families hun...

Kerkgebouw
Nieuws

Protestantse Kerk verwacht kwart minder kerkgebouwen binnen tien jaar

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor ingrijpende keuzes over de toekomst van haar kerkgebouwen. Naar verwachting zal over tien jaar een kwart van de kerkgebouwen verdwenen zijn. Een landelijke projectgroep werkt daarom aan een...

Slachtoffer van misbruik
Nieuws

Twee arrestaties bij politieonderzoek naar seksueel misbruik in Presbyteriaanse Kerk Ierland

Bij een politieonderzoek naar seksueel misbruik binnen de Presbyterian Church in Ireland (PCI) hebben zich inmiddels 168 mensen gemeld. Ook zijn twee verdachten aangehouden. Dat meldt de BBC. Het onderzoek startte een jaar geleden, nadat er binnen de...

Meerartikelen

begrafenis
Persbericht

Verandert de reformatorische begrafenis? Biblebelt-bijeenkomst bespreekt opvallende ontwikkeling

Binnen bevindelijk-gereformeerde kringen staat bij een begrafenis van oudsher niet de overledene centraal, maar de ernst van de dood en de oproep tot bekering. Toch lijken persoonlijke wensen en herinneringen aan de overledene steeds vaker een plaats...

Hour of Power
Nieuws

Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma te gast bij Hour of Power

Een zeer gevreesde strafrechtadvocaat, die criminelen verdedigde tot de laatste snik toe. Willem Jan Ausma veranderde echter. Wat is voor hem bijbelse rechtvaardigheid? "Ook als mensen vreselijke dingen hebben gedaan, kunnen ze verder met hun leven."...

Berg
Nieuws

SGP-wethouder Wouter van den Berg voorgedragen als burgemeester van Reimerswaal

Wouter van den Berg (40) is voorgedragen als nieuwe burgemeester van Reimerswaal. De gemeenteraad koos donderdagavond tijdens een besloten vergadering voor de SGP-wethouder uit Houten. Als de benoemingsprocedure volgens planning verloopt, wordt hij...

Brink
Nieuws

Minister Van den Brink wil snelrecht inzetten tegen religieus geweld in azc’s

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie wil de bestaande mogelijkheden voor snelrecht gebruiken bij religieus geweld in de asielopvang. Ook steunt hij betere kennis van religie bij COA-medewerkers. Dat zei hij donderdag tijdens het...

Christian Verwoerd
Video

Christian Verwoerd schrijft zegenlied voor gezin dat naar Israël vertrekt

Hoe wens je vrienden Gods zegen toe wanneer zij met hun gezin naar Israël verhuizen om daar hun geloof in de praktijk te brengen? Zanger Christian Verwoerd besloot er een lied voor te schrijven. Speciaal voor de uitzenddienst van Gert en Janine van...

Hans Hamoen
Podcast

Bijbelsmokkelaar Hans Hamoen beleeft wonderlijke ontmoeting bij Roemeense douane

Met een koffer vol Johannesevangeliën reist Hans Hamoen in de jaren tachtig naar het communistische Roemenië. Bij aankomst op het vliegveld van Boekarest ontdekt een douanebeambte tien Bijbelboekjes in zijn binnenzak. Wat volgt, kan Hans tientallen...

Eunice van Zomeren en Tobias Cinjee
Interview

Auteurs over de toekomst van christelijke zorg: "De zorg is eigenlijk 'gekaapt' van de kerk"

Veel Nederlandse ziekenhuizen en zorginstellingen hebben christelijke wortels. Maar wat betekent die identiteit nog in een tijd van secularisatie, personeelstekorten en toenemende werkdruk? In het boek Blijvend Bezield onderzoeken Eunice van...

Reinier Blijleven
Persbericht

Compassion Nederland krijgt nieuwe COO: Reinier Blijleven volgt Wietse Kooistra op

Per 1 december 2026 treedt Reinier Blijleven toe tot het leiderschapsteam van Compassion Nederland als Chief Operating Officer (COO). Hij volgt Wietse Kooistra op die per 1 januari 2027, na tien jaar, afscheid neemt van de christelijke...

André Flach
Nieuws

SGP-Kamerlid André Flach: "Islam eist steeds meer publieke ruimte op"

Volgens SGP-Kamerlid André Flach eist de islam steeds meer publieke ruimte op in Nederland. Dat stelde de christenpoliticus maandag tijdens een debat over integratie in de Tweede Kamer. Hij wees daarbij op de versterkte islamitische gebedsoproep in...

Krakau
Nieuws

Schutter van Krakau krijgt mogelijk kerkelijke begrafenis: 'Hij was gedoopt'

De 24-jarige Michał Oksiński, die begin november negen mensen doodschoot in Krakau, krijgt mogelijk een kerkelijke begrafenis. Priester en hoogleraar ethiek Andrzej Kobyliński vindt dat de kerk de overleden schutter niet mag uitsluiten. Volgens de...

Gaza
Nieuws

Kardinaal spreekt met christenen in Gaza: ‘Een hoekje paradijs, omringd door de hel’

Terwijl het geweld in Gaza ondanks het staakt-het-vuren voortduurt, probeert een kleine christelijke gemeenschap overeind te blijven. Kardinaal Claudio Gugerotti sprak deze week via een videoverbinding met de katholieke parochie van de Heilige...

Iran
Nieuws

Kerst onder druk in Iran: gelekt document noemt vergaande maatregelen

Een gelekt document wijst volgens mensenrechtenorganisatie Article18 op Iraanse plannen om kerstvieringen en de verkoop van christelijke artikelen te beperken. Scholen zouden geen kerstvieringen mogen houden en hotels geen kerstbomen mogen...