Mart-Jan van der Maas maakt discipelschap tastbaar: "Absurd dat Jezus tijd stak in groepje van 12 mensen"

Nieuws18 maart 2021
Mart-Jan van der Maas

Mart-Jan van der Maas woonde jarenlang met zijn gezin in Cambodja. Deze levenservaring en de genade van een goede vriend en mentor aan zijn zijde hebben hem veel geleerd over discipelschap. Aan alles merk je zijn passie voor Jezus en de wil om discipelschap tastbaar en begrijpelijk te maken. Hij schreef er vanuit deze ‘worsteling’ het boek ‘Diamant van discipelschap’ over. Volgens Mart-Jan is discipelschap vooral intentioneel en relationeel: “Jezus stak het overgrote deel van Zijn tijd hier op aarde bewust in een klein groepje van twaalf mensen. Dat is toch absurd?” 

Mart-Jan ziet dat discipelschap zich anders manifisteert in Cambodja dan in bijvoorbeeld Amsterdam. Elke situatie en elke kerk is verschillend volgens hem: “Er is geen perfect stappenplan naar de ultieme vorm van discipelschap. Maar ik geloof wel dat er basiselementen die Jezus ons voorleeft aanwezig moeten zijn. Of dat nu in Australië, Cambodja of in Nederland is.” 

Wat zijn deze basiselementen die je nodig hebt voor discipelschap?
“Discipelschap hoort plaats te vinden daar waar we ons verhouden tot andere mensen. Je kunt het dus niet beperken tot één onderdeel van je leven. Heel je leven behoort Jezus toe. Binnen elke groep en binnen elke relatie hoort discipelschap zijn plek te hebben. Maar ook als je je naar binnenkeert, in je eigen belevingswereld. Er hoort niet zoiets te zijn als een plek waar je je heilig gedraagt en een plek waar je je niet heilig gedraagt. Discipelschap vindt dus echt plaats op elk terrein van je leven.  

Daarnaast is discipelschap iets wat heel intentioneel is. Het komt niet vanzelf. Je gaat niet toevallig maar wat doen en daar komen dan volgelingen van Jezus uit. Jezus is ook heel bewust met zijn twaalf leerlingen bezig. Hij stuurt ze eropuit, kiest ze uit en houdt ze hun opdracht voor ogen. Het is doordacht. 

Verder is discipelschap ook heel relationeel. Dat is lastig voor ons als Nederlanders maar in Cambodja zie je dat relationele veel meer. Die relaties zijn ook niet gericht op wat je er voor krijgt. Dat zie je in Nederland nog wel vaak. Functionele interesse in anderen omdat je hen ergens voor kunt gebruiken. Discipelschap is hoog intentioneel en hoog relationeel. Dit zijn twee elementen waar we in Nederland moeite mee hebben.”  

"Hij nam mij op sleeptouw. Bij hem kon ik terecht met mijn vragen"

Wat maakt discipelschap in Cambodja makkelijker?
“Waar we in Nederland tegenaan lopen is het individualistische, het ik-gerichte. De wereld is belangrijk omdat het je voordeel oplevert. Dat maakt discipelschap moeilijk omdat Jezus zegt: ‘Het gaat niet om jou’. Discipelschap is gericht op het dienen van anderen dus dat gaat tegen de heersende cultuur in.  

Echter, in een collectieve cultuur kun je weer niet zo gemakkelijk beslissingen nemen als hier. Daar is het heel belangrijk wat je familie ergens van vindt. In Cambodja zeggen ze bijvoorbeeld ook: ‘Als je een Cambodjaan bent dan ben je een Boeddhist’. Dus als je daar zegt dat je voor Jezus kiest dan ben je daarmee eigenlijk geen Cambodjaan meer, zo diep gaat dat. Dat maakt discipelschap in Cambodja juist weer lastiger. 

Jezus spreekt ook juist tegen de collectivistische Joden als Hij zegt: ‘Wie vader of moeder of kind verlaat omwille van Mij…’. Het gaat er dus niet per se om dat het hier in Nederland makkelijker of moeilijker is.” 

"Ik worstelde in die tijd heel erg met geloofszekerheid en dan belde ik Bart"

Hoe ben jij zelf gediscipeld?
“Ik ben opgegroeid in een gereformeerde gemeente in Vlissingen. Er zit nergens een verwijt in mijn verhaal richting deze kerk maar ik worstelde met geloofsvragen. Ik was echt opzoek naar Jezus maar ik merkte dat ik daar in de kerk weinig handvatten voor kreeg. En terecht, hoor. Want ik was een puber en dan kwam ik op catechesatie met mijn vragen en dat schuurde dan en liep niet lekker. Ik was daar ook niet tactisch in. Maar er was dus niet echt ruimte voor mijn persoonlijke vragen. In die tijd leerde ik iemand kennen die graag met jongens van mijn leeftijd optrok. We gingen vaak vliegtuigen spotten bij Schiphol en daarna bij de McDonalds eten. Gewoon vriendschappelijk. We deden allemaal superleuke dingen. Hij nam mij op sleeptouw. Bij hem kon ik terecht met mijn vragen. Hij wist ook lang niet alles maar dan deden we de Bijbel open en gingen we erover praten en samen voor bidden. Als we het dan nog niet wisten, vroeg we het aan zijn ouders. Bart heette hij. 

Ik worstelde in die tijd heel erg met geloofszekerheid en dan belde ik Bart. Door de telefoon zei hij mij: ‘Wat staat er in Johannes 1:12 dan? Allen die Hem aangenomen hebben heeft Hij het recht gegeven om kinderen van God genoemd te worden. Dat staat er gewoon en dat mag jij ook aannemen.’ Ik merkte dat vanaf dat moment Gods Geest begon te werken en Gods Woord tot mij begon te spreken. Er kwam groei. Hoe Bart mij op sleeptouw nam en ook de leuke dingen met mij deed, was erg belangrijk voor mij. Ook tijdens de scheiding van mijn ouders. Dan hadden we de drie B’s: Bijbel, bidden en bier. Niet teveel bier, hoor. Maar hij was er, bad voor mij en ik mocht er zijn.” 

In jouw verhaal zie je dus vooral de relationele kant van discipelschap naar voren komen. 
“Ja. En ook als je kijkt naar Jezus. Het overgrote deel van zijn tijd hier op aarde investeerde hij in een heel klein groepje mensen. Een groepje van twaalf mannen. En dan binnen die groep had hij nog een speciale groep van drie mannen. 75 procent van zijn tijd ging op aan die groep. Dat is toch absurd? Dat is hoog relationeel. En dan uren en uren praten, wat je allemaal niet in de Bijbel leest, terwijl ze onderweg waren. Het leven delen. Dat vergeten we soms. We kijken vaak naar wát Jezus zegt maar niet naar hoé Hij met zijn discipelen omging.”  

Je boek spreekt over een ‘diamant’ van discipelschap. Waarom een diamant?
“Ik denk in plaatjes. Dit is niet zomaar weer een boek over discipelschap. Dit is ook een boek waar ik mee geworsteld heb, het heeft mij echt pijn gedaan zeg maar. Hoe kan het dat ik Jezus in alles wil volgen, maar dat als je mij vraagt: ‘Hoe doe je dat dan?’, dat ik daar geen pasklaar antwoord op heb? Daar heb ik echt mee geworsteld. Het kan toch niet zo zijn dat als Jezus nu terugkomt en Hij mij vraagt: ‘Hoe is het gegaan Mart-Jan?’, dat ik dan zeg: ‘Tja, moeilijk’. Dat kan toch niet? Dus dat heeft mij aangezet tot worstelen en bidden. 

Discipelschap moet zich in elke sociale ruimte afspelen: binnen elke groepsgrootte, binnen al die verschillende dynamieken. Daarom laat het zich heel mooi lenen voor het plaatje van een diamant, met al die verschillende vlakken. Die sociale ruimte is een soort driehoek op de kop en je kunt het ook naar boven doortrekken, naar een steeds grotere groepsomvang. Denk aan Mozaiek, de Opwekkingsconferentie. Het uitleven van dat we leren op een zondag, in een kring of kerngroep, in welke sociale ruimte dan ook, daar heeft de kerk lange tijd niet zo bekend om gestaan. Daar zit een onbalans. Terwijl als je naar Jezus kijkt je daar juist een volmaakte balans ziet. Alle facetten van discipelschap zijn bij Hem aanwezig.

Discipelschap is niet alleen de les op zondag maar bijvoorbeeld ook het samen geld inzamelen voor iemand die zijn huis is kwijtgeraakt, wat we in Cambodja hebben gedaan. Of samen huilen, of samen uitbundig God aanbidden toen er een nieuw kerkgebouw was. Gebalanceerde groei op alle vlakken. Dat deed Jezus ook. Hij deelde alle facetten van het leven met Zijn discipelen.” 

Praatmee

Beluister onze podcast

#322 Patrick & Jeffrey over David de Vos, de Trump-bijbel en een opvallende arrestatie
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt waarom Pasen én lachen alles met elkaar te maken hebben

"Lachen en Pasen horen bij elkaar, want duisternis, dood en kwaad hebben niet het laatste woord. Pasen is niet alleen het feest van de opgewekte Christus, maar ook van opgewekte christenen", aldus Wilkin van de Kamp. In de 48e aflevering van de serie

Mannenzang in de Grote Kerk van Dordrecht
Video

Luister naar deze mannenzang van Psalm 121 uit de Grote Kerk van Dordrecht

''k Sla d' ogen naar 't gebergte heen. Vanwaar ik dag en nacht, des hoogsten bijstand wacht. Mijn hulp is van den HEER alleen. Die hemel, zee en aarde, eerst schiep en sinds bewaarde', het zijn de bekende woorden uit het eerste vers van Psalm 121. Ee

Willem Ouweneel
Video

Willem Ouweneel: “Geestelijke machten zijn uit op totale vernietiging Israël”

Joden over de hele wereld worden geconfronteerd met antisemitisme, oftewel Jodenhaat. Dat is niet na 7 oktober begonnen, maar speelt al duizenden jaren. Waarom zit Jodenhaat zo diep, en waarom lijkt het ingebakken in de mens? Prof. dr. Willem Ouwenee

Ds. C. Harinck
Video

Ds. Harinck vertelt dat het beste nieuws dat de wereld ooit hoorde van een begraafplaats kwam

“Het beste nieuws dat de wereld ooit hoorde kwam vanuit een begraafplaats. Hij is er niet, want Hij is opgestaan. Dat betekent dat de dood is overwonnen. Jezus heeft de deur van de dood geopend die is op slot gevallen was sinds de zonde van Adam en E

'De Wereld Rond'
Podcast

Zendingswerker deelt ervaringen in podcast: Tamara Caceres-van Halteren

Tamara Caceres-van Halteren vertelt in de podcast van 'De Wereld Rond' hoe ze Jezus persoonlijk leerde kennen en via die ontmoeting met Hem in Zuid-Afrika belandde. Haar man Diego, die ze daar leerde kennen is evangelist en samen met hun twee kindere

Psalmen Challenge
Podcast

Psalmen Challenge: in deze podcast bespreken christenen Psalm 37

Symfonie van het hart is de psalmenchallenge die jou voorziet van alles wat je nodig hebt om het hele psalmenboek uit de Bijbel door te gaan. Teun van der Leer, Remko Ongersma en Peter Kruijt, de initiatiefnemers van de Psalmen Challenge, bespreken s

ds. W. F. 't Hart
Video

Terugkijken: ds. W. F. 't Hart beantwoordt Refoweb-vragen

In onderstaande aflevering van 'Pastorie online', een programma van Refoweb.nl op de Reformatorische Omroep, is ds. W. F. 't Hart te gast om te spreken over het thema 'Word hervormd'. De predikant van de Hersteld Hervormde Gemeente Zwartebroek-Tersch

Nigeriaanse vrouwen/Gerhard
Opinie

Ontvoeringsindustrie in Nigeria moet stoppen: tien jaar wegkijken is niet te verteren

Tien jaar geleden reageerde de wereld geschokt op de ontvoering van 276 meisjes van een school in Chibok, in het noorden van Nigeria. De geruchtmakende kinderroof werd de opmaat voor een bizar verdienmodel. Eerst even het geheugen opfrissen. Op 14 ap

Meerartikelen

nigeria
Nieuws

Tientallen christenen gedood bij driedaagse islamitische aanval in Nigeria

In het bisdom Pakshin in Nigeria hebben islamitische Fulani-herders drie dagen lang een bloedbad aangericht. Daarbij zijn minstens 29 christenen om het leven gekomen. Daarnaast raakten er twee christenen gewond en werden er kerken en huizen van chris

Engelse leerlingen
Nieuws

Rapport toont aan dat Engelse scholen hevig tekortschieten in godsdienstonderwijs

Op veel Engelse scholen ligt de kwaliteit van godsdienstonderwijs te laag. Dat is de conclusie uit een rapport dat deze week door onderzoeksbureau Ofsted gepubliceerd werd. In het rapport staat onder meer dat scholen hun godsdienstonderwijs veel meer

Myanmar
Nieuws

Predikant en christelijk leider in Myanmar kort na vrijlating opnieuw gearresteerd

De prominente christelijke leider en voorvechter van mensenrechten dominee Hkalam Samson is in Myanmar kort na zijn vrijlating opnieuw gearresteerd. Hij was nog maar enkele uren uit de gevangenis toen hij opnieuw werd opgepakt. Dat meldt een familiel

Miss Amie
Nieuws

Dragqueen cancelt voorleesbeurt in Amerikaanse kerk na aanhoudende kritiek en bedreigingen

Een Amerikaanse dragqueen ziet af van haar voorleesbeurt die ze volgende week zou verzorgen in een kerk in Pennsylvania. Dat meldt The Christian Post. Aanvankelijk zou de dragqueen haar voorleesbeurt houden in een bibliotheek maar na aanhoudende krit

Manchester
Nieuws

Politiebegeleiding voor pro-life spreker Manchester na scheldpartijen en bedreigingen

In het Engelse Manchester heeft de politie moeten ingrijpen om een jonge pro-life spreker te beschermen tegen een schreeuwende menigte pro-abortus demonstranten. De spreker, Madeline Page, CEO van de Alliance of Pro-life Students (APS), moest onder p

Ds. G. van Zanden
Video

Hervormde predikant waarschuwt voor valse nederigheid: "Dat is een christen op zijn slechtst"

"Het leek zo nederig, alsof het haar om de eer van God te doen was en dat ze dat wilde beschermen. Maar in feite zette ze zichzelf in de laagte neer om er de hoogte voor terug te krijgen. Dat is een christen op zijn slechtst", aldus ds G. van Zanden.

Anja Haga
Nieuws

ChristenUnie: BBB verkoopt Europese luchtkastelen

Europarlementariër Anja Haga (ChristenUnie) is verbijsterd na uitspraken van BBB over de inzet van Nederland in Europa wat betreft de mestderogatie: ‘Als je weet hoe het werkt in Brussel weet je ook dat duurzame afspraken voor boeren en natuur baat h

opperrabbijn
Column

Een moment verdwaald in Friesland

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs hoe hij moest spreken in Friesland en plotseling alleen in de regen stond. Verder deelt hij een verdrietig verhaal van een oud-leerling die op 52-jarige leeftijd overleed en vertelt Jacobs uit te kij

Nigeriaanse Bethany dankbaar voor hulp Open Doors
Video

Nigeriaanse christen werd ontvoerd nadat haar dochter overleed

De Nigeriaanse Bethany heeft veel meegemaakt. Nadat haar dochter ontvoerd werd en later overleed, viel zij zelf in handen van diezelfde ontvoerders. Open Doors hielp haar door middel van traumazorg en de bouw van een huis. Bethany’s dochter, Mary, we

Een sterke kerk op een kwetsbare plek
Video

Ontdek in deze video het bijzondere werk van christenen in Ghana

In Noord-Ghana wonen veel moslims en zijn christenen in de minderheid. Naast dominees zijn vrijwillige voorgangers van grote betekenis voor de kleine dorpskerken in dit extreem arme gebied. De Presbyteriaanse Kerk van Ghana traint catechisten. Een ca

evangelisten
Nieuws

Straatevangelisten organiseren tweedaags event in Amsterdam

Op donderdag 9 mei (Hemelvaart) en vrijdag 10 mei organiseert Evangelist.Network het tweedaagse event ‘Take The City Amsterdam’. Dit initiatief is eerder geboren uit een enthousiaste groep straatevangelisten, die het verlangen hebben om met vele gelo

Elbert Smet en Kinga Bán
Video

Nog steeds indrukwekkend: Kinga Bán en Elbert Smelt zingen 'Leef met volle teugen'

Het is bijna vijf jaar geleden dat de bekende en geliefde christelijke zangeres Kinga Bán op 37-jarige leeftijd overleed. Kinga, onder meer bekend van haar jarenlange deelname aan Sela, nam tijdens haar ziek-zijn de single 'Leef met volle teugen' op.