Aanleiding is een besluit van de kerkenraad uit de zomer van 2025 om samenwonende homoseksuele stellen officieel toe te laten tot het avondmaal. Tegen dat besluit kwam vanuit een deel van de gemeente bezwaar. Ook een minderheid van de kerkenraad verzette zich hiertegen en diende een revisieverzoek in.

Na maanden van gesprekken heeft de kerkenraad, samen met een ingestelde commissie, besloten ruimte te geven aan een groep van zeven ambtsdragers die een nieuwe gemeente wil vormen. Volgens de kerkenraad doet deze oplossing 'recht aan de gewetens, geeft zij ruimte waar nodig is, en maakt zij het mogelijk om als gemeente verder te gaan', citeert het Reformatorisch Dagblad.

De nieuwe gemeente wil zich baseren op de zogenoemde vierslag van Schrift, belijdenis, kerkorde en synodale besluiten, zoals die ook wordt genoemd door de kerken rond Rijnsburg. Vanaf zondag 26 april zullen de eerste eigen diensten worden gehouden in de Jeruzalemkerk in Groningen. Het is de bedoeling dat de nieuwe gemeente per 1 juli officieel wordt geïnstitueerd. Daarvoor zal een verzoek worden ingediend bij de classis.

René Nicolaï, voorzitter van de kerkenraad, sprak woensdagavond van een fundamenteel verschil dat verder gaat dan alleen de omgang met homoseksuele relaties. De kerkenraad benadrukte tegelijk dat men elkaar wil blijven zien als broeders en zusters. De gemeente in Groningen telt volgens het jaarboek van 2025 ruim 1400 leden. Hoeveel leden zich bij de nieuwe, behoudende gemeente zullen aansluiten, is nog niet bekend. 

De ontwikkelingen in Groningen staan niet op zichzelf. Binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken lopen de spanningen al langer op rond onderwerpen als vrouwelijke ambtsdragers en homoseksualiteit. In meerdere classes is het kerkelijk leven daardoor vastgelopen. Een voorstel om behoudende en meer progressieve gemeenten tijdelijk van classis te laten wisselen in de regio’s Amersfoort en Apeldoorn strandde onlangs. Volgens initiatiefnemers was dat bedoeld om verdere botsingen te voorkomen en het kerkelijk leven weer op gang te brengen.

Tegelijk werken tientallen behoudende CGK-gemeenten rond Rijnsburg aan een eigen kerkelijke structuur met classes-in-opbouw. Deputaten van de CGK waarschuwen dat dit feitelijk neerkomt op een nieuw kerkverband. De initiatiefnemers rond Rijnsburg spreken dat tegen en zeggen juist 'christelijk gereformeerd te willen blijven'.