Herinner je je het verhaal van Julio Diaz nog? Die zijn overvaller mee uit eten nam, met de gedachte: “Het enige wat je kunt doen is mensen goed behandelen en hopen dat ze jouw op hun beurt goed behandelen.” Ik vond het een mooi verhaal dat aansloot bij wat Jezus vertelt in de Bergrede. De hele Bergrede is een beschrijving van hoe het eraan toegaat in Gods Koninkrijk en een uitnodiging om mee te doen aan het goede leven van het Koninkrijk.

De preek die ik erover hield ging over Matteüs 5:17-48. Daarin vertelt Jezus dat Hij de wet niet afschaft, maar vervult. Dat je niet alleen geen moord moet plegen, maar ook geen woede tegen een ander moet koesteren. Niet alleen: geen overspel, maar ook: geen lust. Geen echtscheiding, geen eed zweren, de andere wang toekeren, je vijand liefhebben. Over deze paar verzen zijn boeken vol geschreven. In deze blog wil ik je 3 kernideeën over dat Leven in het Koninkrijk meegeven, om je te stimuleren radicaler met Jezus te leven.

1. Leven in het Koninkrijk gaat over het hart
Jezus zet in de Bergrede het uiterlijke gedrag tegenover het hart erachter. Niet moorden is voor veel mensen makkelijk, geen overspel plegen lukt de meesten gelukkig ook wel. Maar Jezus kijkt naar de bron: woede, minachting, lust, wraak. En in het stuk over een eed zweren gaat het niet om ‘geen eed zweren’, maar in de kern over hoe betrouwbaar je woorden zijn, ook zonder verbale manipulatie.

De vervulling van de wet waar Jezus het over heeft, gaat precies daarover: van de uiterlijke rechtschapenheid van de Farizeeën naar het hart van Leven in het Koninkrijk. In Jeremia 31:33 zegt God dat Hij een nieuwe wet ‘in hun hart zal schrijven’. En in Romeinen 2:29 heeft Paulus het over een besnijdenis van het hart; ‘het werk van de Geest, niet een voorschrift uit de wet’.

De uitspraken die Jezus hier doet kunnen makkelijk opgevat worden als nieuwe wetten. Ik geloof niet dat dat Jezus’ bedoeling is. Het zijn illustraties van het Leven in het Koninkrijk, vanuit een hart dat beschreven en veranderd is door de Geest.

2. Leven in het Koninkrijk gaat over liefde
Veel van de dingen die Jezus zegt zijn negatieven (doe dit niet), anderen zijn positief (doe vooral dit), maar allemaal komen ze voort uit een hart van liefde. Een liefde voor God en voor mensen. Woede, minachting, echtscheiding, je vijanden liefhebben. Al deze illustraties gaan over de waarde van mensen, de mensen waar God van houdt.

De vraag die deze illustraties steeds weer impliciet stellen is: Wat is het liefdevolle om te doen? Wat komt er voort uit het hart van liefde?

Een voorbeeld is de tekst over niet naar vrouwen kijken. In veel culturen zijn vrouwen vooral het probleem. Vooral niet kijken, anders word je verleid. ‘Niet kijken’ wordt een nieuwe wet. En het klopt dat vrouwen diep geraakt worden door blikken vol lust. Maar de vraag gaat verder: Wat is het liefdevolle om te doen? Dan kun je nooit naar een vrouw kijken, maar toch een verkeerd beeld van vrouwen en seksualiteit hebben. En dan blijven vrouwen het probleem, in plaats van mensen met waarde. Echtscheiding in die tijd liet vrouwen kwetsbaar en arm achter, ook als het op de ‘officieel juiste’ manier gedaan was.

3. Leven in het Koninkrijk gaat over tegencultureel zijn
Al deze teksten gaan over anders zijn en vaak gaan ze in tegen de heersende cultuur. Blijkbaar de cultuur van toen, maar zeker ook de cultuur van nu. Het gaat over anders leven, anders liefhebben, anders reageren, mensen anders zien.

Iemand de andere wang toekeren gaat over kwetsbaar durven blijven zijn. Een andere uitleg gaat ook over de andere wang toekeren als teken dat je niet meegaat in het wij-zij-beeld of de vernederende intenties van de ander. Wat mij betreft kunnen ze beiden naast elkaar bestaan.

Het is tegencultureel om meer te doen dan mensen van je vragen. Om de extra mijl te gaan, om je vijanden lief te hebben, om te lenen als iemand iets van je vraagt. En ook in het Nederland is het tegencultureel om niet mensen uit de weg te gaan die iets van je nodig hebben. Zoals veel in Gods Koninkrijk gaat het in tegen de gangbare cultuur. Elders heeft Jezus het over de kosten berekenen voor je Hem volgt. Zijn Koninkrijk is een beweging, het is actief en het zal botsen met de cultuur van deze samenleving.

Deze drie ideeën maken dat als ik de Bergrede lees, ik ernaar verlang radicaler achter Jezus aan te gaan. Volgende keer: Waarom zou je dit eigenlijk willen?

Deze blog verscheen eerder op de website van Matthijs den Dekker en is een bewerking van een preek die ik hield in Vineyard Groningen. De preek is te zien op YouTube (dat is natuurlijk wel een spoiler voor de volgende blog!). Wil je mij ook uitnodigen als spreker? Leuk, dat kan! Kijk op mijn sprekerspagina en neem contact op.