Hoe doopwater ons geloof en de roeping van de kerk weerspiegelt

God 7 september 2020 Ds. A.J. Mensink, De Waarheidsvriend
Ds. A. J. Mensink

De doop is niet alleen een inzetting van Christus voor ons persoonlijk leven. Dit sacrament is ook van betekenis voor de kerk. De doop drukt de identiteit van de kerk uit en houdt de kerk overeind. Deze betekenis van de doop verdient meer aandacht, stelt ds. A. J. Mensink in De Waarheidsvriend.

Nu is het niet zozeer de kerk die de doop overeind houdt – de doop houdt de kérk overeind. En hélpt haar ook weer overeind – zoals de doop ook mijzelf overeind houdt en helpt – want de doop is niet alleen een inzetting van Christus voor ons persoonlijk leven. Dit laatste is trouwens al heel wat: de doop betekent en verzegelt Gods verbond aan ons, verbindt ons aan Christus en is ons gegeven tot verzekering van het heil en tot troost in dagen van duivelse aanvechting. Er is een vloed aan goede en minder goede lectuur voorhanden over de doop als moment in ons leven waarop alles is gezegd.

Te weinig aandacht is er daarentegen voor de betekenis van de doop voor de ecclesiologie, voor wat wij belijden aangaande de kerk en de gemeente. De doop is namelijk niet alleen een sacrament bij de inlijving in de gemeente als lichaam van Christus. De doop is ook niet alleen een initiatierite waarbij een zondig mensenkind in de gemeenschap der heiligen wordt geplaatst.

Zou het waar kunnen zijn dat waar een kerk in noodweer verkeert en als een schip over de golven slingert, zij vanuit haar doop koers en hoop vindt?

De doop drukt de identiteit van de kerk uit. In het doopwater ziet de kerk haar wezen, haar geloof, haar roeping en haar leven weerspiegeld – namelijk dat zij volk van God is, lichaam van Christus en tempel van de Heilige Geest. De titel van de nieuwe visienota van de kerk luidt Van U is de toekomst. Ontvankelijk en waakzaam leven van genade. Dat is een en al taal van de doop.

Ik zou de stelling wel willen verdedigen dat alle thema’s in onze ambtelijke vergaderingen benaderd moeten worden vanuit de doop. Wat niet benaderd kan worden vanuit de doop en wat zich niet verdraagt met de doop, hoort op een kerkelijke vergadertafel niet thuis. De doop is immers een samenvatting van het hele Woord van God, het woord van apostelen en profeten en daarom ook uitdrukking van het hele werk van God drie-enig. Een kerk en een gemeente zijn geestelijk gezond naar de mate waarin zij haar doop verstaat in leer en leven.

Zou het daarom waar kunnen zijn dat waar een kerk of gemeente de doop niet overeind houdt, zij gedoemd is onderuit te gaan? Zou het eveneens waar kunnen zijn dat waar een kerk in noodweer verkeert en als een schip over de golven slingert, zij vanuit haar doop koers en hoop vindt?

Eenheid
In dat licht worden de zogenoemde eigenschappen van de kerk rijk en belangrijk. In haar oudste belijdenissen zegt de kerk dat zij één, heilig, katholiek en apostolisch is.

De eenheid van de kerk is met haar doop gegeven. Wie denkt niet aan de bekende woorden uit Efeze 4: één Heere, één geloof, één doop. Er is maar één Heiland en Zaligmaker, Jezus Christus, en al wie Hem toebehoren, behoren Hem toe als één lichaam met één Hoofd. Met eerbied gesproken: in de kerk zijn wij allen met hetzelfde sop overgoten. Jezus gaf Zijn bloed voor de één niet meer of minder dan voor de ander.

De doop betekent en verzegelt de eenheid van kerk en gemeente en verbiedt alle vormen van scheuring en schisma.

De doop betekent en verzegelt de eenheid van kerk en gemeente en verbiedt alle vormen van scheuring en schisma. De dichter van het bekende gezang ‘Eén Naam is onze hope’ of in een nieuwere berijming ‘De ware kerk des Heren’, Samuel Stone, maakte in de negentiende eeuw dit lied niet uit verlangen naar eenheid maar uit zorg voor scheuringsgezindheid, een omgaan met de kerk alsof zij mensenwerk is, en dus breekbaar werk.

Door de doop is de kerk van Godswege tot eenheid geroepen.

Heiligheid
Niet minder is zij geroepen tot heiligheid. De kerk is ek-klesia, de uit-de-wereld-geroepene, zoals Abraham uit Ur en Israël uit Egypte werden geroepen. Omdat het Hoofd van de kerk, Christus, heilig is, is ook Zijn lichaam heilig. Geroepen tot heilige gehoorzaamheid, niet aan zichzelf, niet aan de wereld, maar aan Hem Die haar kocht met Zijn dierbaar bloed. Voor wat de kerk is, gelooft en belijdt, is alleen Zijn Woord bron en norm. De doop herinnert de kerk dus aan haar wereldvreemde oorsprong en haar wereldvreemde toekomst. Samuel Stone zag de kerk niet alleen bedreigd door scheurmakerij – ook zag hij de verwoestende kracht van ketterij. Waar kerk en gemeente haar identiteit vanuit de doop miskennen, worden zij vatbaar voor allerlei wind van leer. Is haar leven geen leven in de zicht- en vruchtbare gemeenschap van de Gekruisigde en Opgestane. Met wie zij voor zichzelf en de wereld gekruisigd is – om mét Hem door de Heilige Geest in een nieuw leven te wandelen. Is de Protestantse Kerk en zijn haar gemeenten, ook de hervormd-gereformeerde, zichtbare gestalten van stervend en opstaand leven?

Het is verrassend hoe Paulus de Korinthiërs herinnert aan de doortocht door de Rode Zee. Er is een parallel tussen het volk Israël dat in Mozes gedoopt is, en de gemeente die in de Naam van Christus gedoopt is. De Rode Zee en het doopwater vormen een zichtbare waterscheiding tussen oud en nieuw, tussen Egypte en het beloofde land, tussen de wereld en het eeuwige leven, tussen de werken van het vlees en de vrucht van de Geest. Gods volk is een heilig volk, heiliger naarmate zij overeenkomstig haar doop leeft en wandelt. Door de doop is de identiteit van de kerk een radicale identiteit. Hier vallen beslissende woorden voor de catechetische en missionaire roeping van de kerk.

Katholiciteit
Vanuit de doop verstaan we ook de katholiciteit van de kerk. De kerk is de kerk der eeuwen, zij belijdt het geloof dat eenmaal aan de heiligen is overgeleverd. Bij dat geloof blijft zij, al verandert de wereld en wisselen haar tonelen. Wij belijden hetzelfde geloof als allen die vóór ons in de Naam van de Vader en van de Zoon en van de Heilige Geest gedoopt zijn.

Het is veelzeggend dat de oudste belijdenissen dóópbelijdenissen zijn. In het sacrament van de doop bewaart de Heilige Geest de gemeente door de eeuwen heen dus ook bij het enige, ware christelijke geloof. Een leer, een prediking in de kerk die zich niet verdraagt met de inhoud van de doop, hoort in de kerk daarom niet thuis. We kunnen ook eenvoudig zeggen dat het doopformulier, waarin de kerk zich belijdend uitspreekt over de betekenis van dit heilige sacrament, de inhoudelijke toonhoogte aangeeft van katholieke prediking. In de hervormde traditie hebben de klassieke liturgische formulieren een gezag dat gelijk is aan dat van de belijdenis – waarvan acte.

Ds. A. J. Mensink is predikant van de hervormde gemeente te Elburg en voorzitter van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Franscesca Albanese``
Persbericht

Groep Europarlementariërs vraagt ontslag Francesca Albanese op initiatief van SGP

De roep om het vertrek van Franscesca Albanese, de speciale VN-rapporteur voor de Palestijnse gebieden, wordt steeds luider. Op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen vraagt nu ook een groep Europarlementariërs om haar onmiddellijke o

Don Ceder
Persbericht

ChristenUnie presenteert manifest ‘Ruimte voor kerken’

De ChristenUnie heeft vandaag samen met lokale fracties het manifest ‘Ruimte voor kerken’ gepresenteerd. Met het document roept de partij kerken, gemeenten en de Rijksoverheid op om gezamenlijk werk te maken van voldoende ruimte voor kerkhuisvesting.

Roemenië
Nieuws

Ex-bewoners Roemeense kindertehuizen beschuldigen predikant van seksueel misbruik

Harvest Christian Fellowship, een grote evangelische gemeente in de Amerikaanse staat Californië, wil dat 22 rechtszaken over vermeend seksueel misbruik worden afgewezen. De zaken zijn aangespannen door voormalige bewoners van kindertehuizen in Roeme

Voorgangers Anglicaanse Kerk
Nieuws

Anglicaanse Kerk stopt gesprekken over zegenen homorelaties, verdeeldheid blijft

De Anglicaanse Kerk, ook wel bekend als de Kerk van Engeland, zet deze zomer een punt achter een meerjarig traject van gesprek en bezinning over relaties, seksualiteit en de zegen van paren van hetzelfde geslacht. Dat besloot de Generale Synode, het

Hugo de Jonge
Video

Hugo de Jonge is aankomende zondag te gast in Hour of Power

Aanstaande zondag in Hour of Power is voormalig vicepremier Hugo de Jonge te gast. Hij spreekt openhartig over zijn geloofswortels en de invloed van zijn opvoeding in een domineesgezin op zijn leven en leiderschap. “Mijn vader was dominee. De kerk ho

Schoolbussen
Nieuws

Schooldistrict aangeklaagd vanwege mogelijke discriminatie van christelijke organisaties

Een schooldistrict in de Amerikaanse staat Illinois wordt aangeklaagd wegens mogelijke discriminatie van christelijke naschoolse clubs. Dat meldt The Christian Post. Volgens de aanklacht krijgen de zogeheten Good News Clubs minder ruimte dan seculier

Carlino Bus
Video

Video: deze maatregelen moeten urenlange files bij Pinksterconferentie voorkomen

Tijdens Pinksteren vind op het evenemententerrein van Walibi Holland in Biddinghuizen de 56e editie van de Opwekkingsconferentie plaats. Tijdens deze conferentie komen jaarlijks tienduizenden christenen samen om God één of meerdere dagen groot te mak

Piet Baarssen & Ds. K. H. Bogerd
Video

Ds. Bogerd en Piet Baarsen zingen het prachtige: 'Er komen stromen van zegen'

Ds. K. H. Bogerd (rechts op de foto) is als predikant van de hervormde gemeente Jaarsveld dagelijks met het Woord bezig, maar wanneer zijn drukke bestaan dat toelaat, zingt hij graag. En dan voornamelijk als bariton. In onderstaande video zingt hij s

Meerartikelen

Johan Schep
Video

Evangelist Johan Schep vertelt hoe Melchizedek vooruitwijst naar Christus

In Genesis 14 slaan Abram en Sarai hun tenten op bij de eiken van Mamre, in de buurt van Hebron. Lot woont ondertussen in Sodom. In die regio komen vijf stadskoningen in opstand tegen Kedor-Laomer, de koning van Elam, omdat zij weigeren nog langer be

Ds. V. S. van der Meer
Video

HHK-predikant vertelt over christelijke arrestant die om appels bad in Sovjet-gevangenis

Appels zijn voor de meeste mensen de normaalste zaak ter wereld. Maar wat als je opgesloten zit in een Sovjet-gevangenis? Dan is het eten van zoiets ogenschijnlijk normaals helemaal niet vanzelfsprekend. De christelijke evangelist Michael zat vanwege

Ds. B. L. P. Tramper
Nieuws

Nieuwe predikant voor hervormde gemeente Elspeet: ds. B. L. P. Tramper

De hervormde gemeente te Elspeet mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. B. L. P. Tramper (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In het Veluwse dorp volgt Tramper ds. M. van Kooten op. Laatstgenoemde predikant ging in oktober vor

Colombia
Podcast

Rolo uit Colombia: Van rebel tot radicale volgeling van Jezus

Wat gebeurt er als iemand die ooit vocht met een geweer, zijn leven in handen legt van Christus? In deze aflevering van podcast De Stem vertelt Rolo uit Colombia zijn indrukwekkende verhaal. Hij was jarenlang actief als guerrillastrijder en stond fel

Clariska van Hoek
Opinie

Christelijke politiek begint niet bij het veroordelen van kiezers

Politiek vraagt om waakzaamheid aan alle kanten. Maar wanneer morele verontwaardiging selectief wordt ingezet, raakt het politieke en maatschappelijke kompas uit balans. Dat geldt des te meer wanneer die verontwaardiging zich richt op kiezers, terwij

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp vertelt over de periode dat zijn vrouw ernstig ziek was

In deze aflevering van 'Begin je dag met God' vertelt Wilkin van de Kamp over een moeilijke periode uit zijn leven. Hij blikt terug op de tijd dat zijn vrouw Aukje ziek was en welke impact dit op hen had. Van de Kamp merkt op dat er grenzen zijn aan

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Resolutie SGP over terugkeer uitgezette zendelingen in Turkije aangenomen

Mede op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen nam het Europees Parlement in Straatsburg donderdagmiddag een resolutie aan met de oproep aan Turkije om uitgezette christelijke zendelingen weer terug te laten keren. Turkije zette de af

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

Minister grijpt niet in na weigering paasdienst in Grote Kerk Alkmaar

Onlangs werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde vervolgens zowel in de Alkmaarse gemeenteraad als de Tweede Kamer tot vragen. Minister Gouke Moes (Onderwijs, C

Gereformeerde Gemeente Gouda
Nieuws

GerGem stelt toetsingscommissie in bij behandeling klachten over seksueel misbruik

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft woensdag in Gouda besloten een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie moet zorgen voor extra zorgvuldigheid en meer onafhankelijkheid bij de behandeling van klachte

Oeganda
Nieuws

Moslimextremisten vallen pastors aan na kerkdienst in Oeganda

Twee pastors uit Oost-Oeganda zijn op 30 januari aangevallen door moslimextremisten. Ze raakten daarbij gewond en verbleven ruim een week in het ziekenhuis. De twee geestelijken van de New Life Church in Palilisa werden op de terugweg van een kerkdie

Ds. H. C. Bezemer
Nieuws

CGK Urk hoopt op komst ds. H. C. Bezemer

De christelijke gereformeerde kerk te Urk hoopt op de komst van ds. H. C. Bezemer (foto). In de Maranathakerk is één van de predikantsplaatsen vacant in verband met het emeritaat van ds. H. Korving. Laatstgenoemde predikant ging in 2021 met emeritaat

Psalm 139 - Open Doors
Video

Luister naar deze prachtige versie van Psalm 139: 'Heer die mij ziet zoals ik ben'

'Gij volgt mij waar ik zit of sta. Wat mij ten diepste houdt bewogen, 't ligt alles open voor Uw ogen.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Heer die mij ziet zoals ik ben.' Het lied, gebaseerd op Psalm 139 en afkomstig van The Psalm P