Racisme penetreerde Westers christendom

God13 augustus 2020 Steven Paas
Steven Paas

Protesten tegen racisme kunnen verzanden in uitingen van politieke correctheid en hypocrisie. Anti-racisme kan ook worden misbruikt als propaganda voor een revolutionaire ideologie, met een ander doel. We zien beelden van relschoppers die monumenten omverhalen, winkels plunderen, brand stichten en op andere manieren de gevestigde orde aanvallen.

Onlangs wees een Nederland parlementslid terecht op intellectuelen die zich ‘slaafs en kruiperig wentelen in schuldbesef’, om maar te laten zien hoe deugdzaam zij zich hebben bekeerd tot de nieuwe modieuze trend van anti-racisme, en op (zwarte) activisten die het gewelddadige marxisme aanhangen. De parlementariër geeft toe dat racisme ‘uit den boze’ is, maar hij haalt vooral uit naar het anti-racisme dat ‘vaak … uit den boze’ is.

Maar, in zulke geïsoleerde aanvallen op het anti-racisme mist de vereiste nuance. Zo blijft de vraag naar het onderscheid onbeantwoord: Wanneer deugt anti-racisme en wanneer niet? Om dat te weten, moeten we eerst kijken naar de aard van het racisme zelf. Want, lopen we anders niet het gevaar dat met het aan de kaak stellen van de onoprechtheid, de politieke kleur en de gewelddadigheid van sommige actievoerders tegen het racisme het wijd en diep verbreide euvel van het racisme zelf wordt gerelativeerd en veel verzet ertegen verdacht wordt gemaakt?

Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’.

Liefde voor alle volken
Racisme is namelijk een groot kwaad. Het is zonde tegen God. Racisten ‘vergoddelijken’ de natie van hun voorkeur (meestal hun eigen natie of ras) en zij ‘ontmenselijken’ andere groepen mensen of een bepaalde groep, die ze daardoor beroven van het beeld van God waarnaar Hij ze heeft gemaakt (Gen.1:26,27). Maar God niet wil dat het ene ras boven of onder het andere wordt geplaatst. Een van de ernstigste misvattingen in het verstaan van de Schrift is de gedachte dat God een particuliere positieve of negatieve discriminatie toepast op bepaalde categorieën mensen. Zo wordt Gods liefde voor Israël soms uitgespeeld tegen Zijn liefde voor de (andere) volken. Echter, vanaf het begin van de openbaringsgeschiedenis heeft God de hele mensheid lief. De hele schepping valt binnen de lichtkring van Zijn liefde.

Gods bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël als openbaringsmiddel is een uitdrukking van die liefde. Israëls verkiezing sluit Gods liefde voor de volken in (zie bijvoorbeeld de Psalmen 67 en 84 en het boek Jona). In Zijn handelen met Israël heeft God zijn liefde voor de wereld gedemonstreerd. Hetzelfde geldt overigens voor Zijn oordelen. Als Israël in het Oude Testament Gods liefde afwijst, volgen Zijn oordelen. Gods liefdevolle of genadige handelen en zijn straffende en oordelende handelen zijn demonstraties voor de wereld van alle tijden en plaatsen. Op die manier laat God ieder mens weten wie Hij is en wat Hij van ons verwacht.

Met bloed doordrenkt
Het racisme in de vanouds ‘christelijke’ Westerse wereld heeft zich op verschillende manieren geuit. Imperialisme, kolonialisme en extreem nationalisme traden op als bondgenoten ervan. Dichtbij op de eigen ‘blanke’ of ‘boreale’ continenten van Europa en Amerika en veraf op de continenten van de anders gekleurde rassen is de bodem doordrenkt van bloed door vele pogingen om volken te onderwerpen, uit te roeien of tot slavernij te brengen.

Antisemitisme en filosemitisme komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was.

Wie de geschiedenis kent, weet dat er niet maar één genocide tegen één volk is geweest, maar vele tegen vele volken.

Fatale loskoppeling
Een van de pregnantste vormen van het Westerse racisme is het verschijnsel van het ‘Israëlisme’. Daaronder versta ik elke poging om de bijzondere verkiezing van het oudtestamentische Israël los te maken van Gods gerichtheid op de volken. Die loskoppeling is fataal, want zij leidt onvermijdelijk tot de veelbesproken maar weinig begrepen vervangingstheologie. Die religieuze theorie heeft zich naar twee schijnbaar tegengestelde kanten geuit: het verlagen of het verhogen van het Joodse volk ten opzichte van andere volken. Óf de volken vervangen Israël. Óf Israël vervangt de volken. Zo ontstaan de ideologieën van respectievelijk antisemitisme en filosemitisme.

Beide ideologieën komen voort uit de Westerse blanke vanouds ‘christelijke’ cultuur, wellicht omdat de ‘blanke’ Joodse medemens altijd in de buurt was. Genoemde ideologieën zijn typerende aspecten ervan. Ze illustreren dat het Westerse racisme ten diepste religieus van aard is. De Schrift laat juist eenheid tussen de rassen zien (Ef. 2:14; Gal. 3:28). Het ontwaren van die samenhang doet ons beter begrijpen wie Christus is (Gal. 3:14-18) en geeft zicht op het geheim van de grootheid van God (Joh. 17:21; Ef. 3:6-10).

Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom.

Genezen
Het neerkijken op een ander ras of andere rassen en het opzien naar een bepaald volk of ras heeft zich in de Westerse geschiedenis vermengd met het christendom. De onbijbelse gedachte dat een bepaald ras een exclusieve ‘goddelijke roeping’ zou bezitten, plaatst andere rassen lager op de ladder van Gods veronderstelde voorkeuren of prioriteiten. In feite is dit sociaal-Darwinisme in een christelijk jasje.

De schade die deze dwaling heeft aangericht is naar mijn overtuiging een belangrijke oorzaak van de terugval van kerk en geloof in het Westen. Wie als christen met de verlossende boodschap van Jezus Christus zijn of haar multiculturele wereld wil tegemoet treden, moet zich door Hem laten genezen van elke vorm van racisme.

Dr. Steven Paas sr is theoloog. Hij publiceert over kerkgeschiedenis, zending, Israëltheologieën en de lexicografie van het Chichewa, een veel gesproken taal in Centraal-Afrika.

Praatmee

Beluister onze podcast

#317 Jeffrey & Andries Knevel over bekering, predikantentekort en eenheid katholieken-protestanten
Beluister op soundcloud
Bekijk alle afleveringen
Of beluister op:

Meerartikelen

Groep studenten bij de kerk
Nieuws

Bemoedigd in Santiago: "We zochten al tien jaar naar God, Hij vulde onze leegte"

Even van de hoofdweg af, rijden we over zand- en grindwegen naar de kerk toe. De stofwolken kondigen onze komst aan. Cuba, het is een land van tegenstellingen. Hoeveel van de toeristen, die we vanmiddag zagen aan het strand bij de Caribische Zee, ken

Amsterdam
Nieuws

Tot Heil des Volks maakt opvang vluchtelingenkinderen mogelijk

Per maart maakt Tot Heil des Volks de opvang van vluchtelingenkinderen in Amsterdam mogelijk. Dat maakt de organisatie vandaag bekend.  Rust en stabiliteitVanaf halverwege maart worden in een van de panden in het Centrum maximaal 54 alleenstaande min

Mozaiek020 Ontmoet
Nieuws

Mozaiek020 Ontmoet: in gesprek met dominee Alexander Noordijk

Op 7 januari startte een reeks van vijf bijzondere zondagochtenden: Mozaiek020 Ontmoet. Tot en met juni nodigt de jonge kerk, Mozaiek020 in Buitenveldert, elke eerste zondag van de maand, met uitzondering van mei, bekende personen uit om in gesprek t

Willem Lingeman
Video

Waarom overspel een ernstige zonde is

Veel christenen zullen het erover eens zijn dat overspel schadelijk is. Wat Willem Lingeman betreft is er bij overspel sprake van een ernstige zonde. Waarom? Dat legt de auteur van 'Verbonden voor het Leven' uit in onderstaande video. Bekijk de uitle

Ds. D.J. Budding
Video

Ds. Budding vertelt over gemeentelid die kraakheldere boodschap achterliet: "Wij willen Jezus zien"

“Geen enkele prediker is volmaakt, maar het zou wel heel erg zijn als mensen moeten zeggen dat ze Jezus in de prediking missen”. Aan het woord is ds. D.J. Budding. De emeritus-predikant binnen de PKN merkte onlangs in een preek op dat Jezus niet in d

The Chosen
Nieuws

Onderzoek: Hitserie The Chosen wordt door miljoenen niet-gelovigen bekeken

De populaire hitserie The Chosen weet ook miljoenen niet-gelovigen te bereiken. Dat meldt CBN News. Uit een kijkersonderzoek van de serie zelf blijkt dat liefst 30 procent van de kijkers een niet-gelovige achtergrond heeft. Tot dusver bekeken 108 mil

Europese Digitale Identiteit
Nieuws

ChristenUnie ongelukkig met akkoord Europese Digitale Identiteit

Donderdag 29 februari ging het Europees Parlement akkoord met een uiteindelijke overeenkomst over de Europese Digitale Identiteit (eID), een Europese digitale plek om persoonlijke gegevens en documenten in op te slaan. De ChristenUnie is er niet blij

Open Doors
Video

Saleh riskeert de dood maar stopt daarom niet met evangeliseren

Evangelist Saleh uit Jemen krijgt keer op keer met doodsbedreigingen te maken. De ene keer via een sms, de andere keer per telefoon. De boodschap is altijd hetzelfde: ‘Ze zijn naar je op zoek. Je gaat dood. Je dagen zijn geteld.’ Die woorden zijn bea

Meerartikelen

ds. A. van Hees
God

Refoweb-vragensteller mist 'profetisch spreken' in reformatorische gezindte

'De laatste tijd heb ik veel preken/lezingen beluisterd uit evangelische kringen en van Baptistengemeenten. Het viel mij op dat ze daar veel meer de nadruk leggen op de tekenen der tijden. Ze halen vaak nieuws aan en koppelen dat aan de komst van de

pakistan
Nieuws

Terdoodveroordeelde christen in Pakistan krijgt goed nieuws en hoopt op vrijspraak

Een christen die in Pakistan ter dood is veroordeeld in een blasfemiezaak, is op 20 februari vrijgesproken in een andere zaak die betrekking had op hetzelfde incident. De rechter oordeelde dat er sprake was van dubbele vervolging, aldus zijn advocaat

Johan Schep
Video

Johan Schep over het naderend oordeel: "Je hoort de voetstappen van God"

Jona moest in Ninevé de boodschap brengen van het komende oordeel. Tegelijkertijd was datzelfde oordeel een blijk van genade van God. Want God oordeelt nooit zonder dat Hij eerst waarschuwt, zo betuigt ook Johan Schep in een nieuwe aflevering van de

Iran
Nieuws

Iran wil vervolgde christenen geen naam of gezicht geven

Hoewel het aantal opgepakte christenen in Iran jaarlijks ongeveer gelijk blijft, komen hun namen en gezichten steeds minder in de publiciteit. Het Iraanse regime lijkt daarmee het gezicht van vervolging te willen wegpoetsen. Teheran arresteerde in 20

EO-podcast
Nieuws

Nieuwe EO-podcast over hoe lessen uit Jezus’ Bergrede toe te passen zijn op het leven nu

De EO en IZB voegen een nieuwe podcast toe aan de succesvolle Eerst Dit-serie. Vanaf deze week is aflevering 1 van De Leerlingen te horen. In deze nieuwe podcast onderzoekt EO-presentator Jurjen ten Brinke grote vragen naar aanleiding van de bekendst

Narkisstraat
Video

Video: wat iedere christen zou moeten weten over Messiaanse Joden (deel 2)

Waarom spreken we eigenlijk over Messiaanse Joden of Messiasbelijdende Joden? Messiaans komt van het woord ‘Messias’. Aan het begin van de Bijbel, gelijk na de zondeval, belooft God dat er een Verlosser zal komen (Gen. 3:15). Die Verlosser wordt ook

Zie ik kom spoedig
Video

Wat zegt Openbaring 13 over het merkteken van het beest?

Het is voor veel mensen het bekendste en meest tot de verbeelding sprekende onderwerp van Openbaring. Wat is het merkteken van het beest en wat heeft dat te maken met kopen en verkopen? Maak in onderstaande video tijd voor aflevering 27 van een 40-de

Sven en Judith
Video

Sven en Judith Likkel zijn komende zondag te gast bij Hour of Power

Komende zondag ontvangt presentator Jan van den Bosch bij Hour of Power twee bijzondere mensen: Sven en Judith Likkel. Sven raakte door een duik in ondiep water verlamd, waardoor hij nu voor de rest van zijn leven in een rolstoel zit. Echter weet hij

GlobalRize
Nieuws

GlobalRize viert 10-jarig bestaan: van enkele tweet naar miljoenenbereik

Zendingsorganisatie GlobalRize bestaat tien jaar! Op 26 februari 2014 werden de handtekeningen bij de notaris gezet en was het bestaan van Stichting GlobalRize een feit. Wat begon met een enkele tweet van Marten Visser is uitgegroeid tot een zendings

Opperrabbijn
Column

Joden worden door islamitische heren én dames uitgescholden in Nederland

In zijn nieuwe dagboek vertelt opperrabbijn Jacobs dat er sinds kort iets is veranderd in de scheldpartijen waar joden al langer mee te maken hebben. Waar het eerst vooral islamitische heren waren die zich hier schuldig aan maakten, doen de dames inm

Henri Doornbos
Video

Henri Doornbos deelt ervaringen met afwijzing en zoektocht naar acceptatie in nieuwste single

Henri Doornbos’ persoonlijke ervaringen met afwijzing en zijn zoektocht naar acceptatie klinkt door in elke noot van “Caught in the Middle”.  Deze nieuwe single die Henri uitbrengt onder de naam 'Stranger on the Road' spreekt tot het hart van iederee

Arie-Jan Mulder
Column

Een veelvoorkomend misverstand over het avondmaal en een mopperende Paulus

Als ik Bijbelstudie geef over het avondmaal, en ik vraag aan de aanwezigen in welk Bijbelboek we dan moeten gaan lezen, dan krijg ik meestal als antwoord: in de eerste Korinthe-brief. Dat is wel begrijpelijk, want daarin staan heel pittige dingen ove