Evangelie en extreemrechts gaan niet samen

Opinie 14 september 2024 5 minuten Micha Nederland
Ouweneel-Lee-Paas
ANP

In de afgelopen jaren is extreemrechts gedachtegoed door heel Europa sterker geworden. Politieke partijen met dit gedachtegoed hebben verkiezingen gewonnen en nemen deel aan regeringen. Dat geldt voor zowel Nederland als voor andere Europese landen. In Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk hebben meerdere kerkleiders hier duidelijk stelling tegen genomen. Hun boodschap luidt steeds dat het evangelie niet samengaat met extreemrechtse gedachtegoed en extreemrechtse politiek. In Nederland overheerst tot nu toe de stilte vanuit kerkelijk leiderschap. In deze verklaring klinkt voluit het geloof dat alle mensen gelijkwaardig zijn, zowel voor Gods aangezicht als in de samenleving. Wij vinden dat de kerk nu stelling moet nemen. Daarom roepen wij christelijk Nederland op deze verklaring te onderschrijven.

Wij, ondergetekenden, spreken ons hierbij uit over het volgende:

1. Menselijke waardigheid behoort tot de kern van het christelijk geloof.
Wij geloven dat alle mensen door God gewild, geliefd en gekend zijn. Gods Koninkrijk is een veelkleurig Koninkrijk, bedoeld voor elke stam en elke taal.  Alle mensen zijn gelijkwaardig. We kunnen en willen geen onderscheid maken tussen de ene of de andere groep mensen.

Op dit moment wordt er over grote groepen mensen in Nederland gesproken alsof zij minderwaardig zijn. Dit blijkt onder andere uit het reduceren van groepen mensen tot een enkel kenmerk (zoals ‘gelukszoeker’ of ‘hoofddoekje’). We doen mensen geen recht als we ze typeren aan de hand van hun afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur.

Ook de niet-menselijke metaforen (zoals ‘tsunami aan vluchtelingen’ of ‘roedel’) die regelmatig gebruikt worden zijn dehumaniserend.

Op dit moment wordt er over grote groepen mensen in Nederland gesproken alsof zij minderwaardig zijn.

2. Een christelijke levensovertuiging kan onmogelijk samengaan met een extreemrechtse ideologie.
Bij ideologieën van extreemrechtse (politieke) partijen worden witte, westerse ‘volken’ gezien als superieur aan andere ‘volken’, waardoor mensen afkomstig uit andere ‘volken’ niet dezelfde rechten toekomen. Wij/zij-denken en hoger/lager-denken staat haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen zonder enig onderscheid.

Politieke partijen als de PVV en FVD stellen dat de superioriteit van westerse landen mede te danken is aan onze christelijke of joods-christelijke erfenis. Verschillende politici zeggen te willen strijden voor het behoud van de joods-christelijke cultuur, waarbij het volgens hen nodig is om (de culturele gedragingen van) niet-westerse migranten te weren. Maar juist het beroep op deze vermeende joods-christelijke erfenis versmalt onze naastenliefde tot slechts het omkijken naar het eigen ‘volk’. Hierdoor worden niet-westerse groepen, en in het bijzonder moslims, neergezet als tweederangsburgers. De naam van Christus wordt hiermee misbruikt.

3. Onze roeping tot naastenliefde is onbegrensd.
In een individualistische samenleving en in tijden van bestaansonzekerheid (met reële problemen zoals de woningnood en de groeiende moeite voor veel huishoudens om rond te komen) verleiden sommige politici mensen om als eerste en vooral hun eigen nood te zien. Toch moeten wij niet alleen willen opkomen voor onze eigen belangen. Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf. Alle mensen zijn elkaars naasten, ongeacht afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur, omdat we allemaal naar Gods beeld zijn geschapen.

Wij/zij-denken en hoger/lager-denken staat haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen zonder enig onderscheid.

Het idee van ‘eigen volk eerst’ gaat ten koste van andere mensen en dat sluit niet aan bij de houding die wij willen aannemen ten opzichte van armoede, onrecht of uitsluiting. De Bijbelse boodschap is radicaal: een leven als volgeling van Jezus is onlosmakelijk verbonden met een bewogen hart voor de mensen die in deze wereld uitgesloten of achtergesteld worden. Wanneer wij nalaten om hiernaar te leven, geven wij met onze houding en ons handelen een vertekend beeld van Gods liefdevolle bedoeling voor alle mensen, en werken wij Gods Koninkrijk tegen.

4. Gemakzuchtige politiek is schadelijk en het is belangrijk om ons daartegen te verzetten.
Sommige politieke partijen creëren de laatste jaren opzettelijk onrust door onwaarheden te vertellen. Hierdoor is er in onze samenleving een voedingsbodem ontstaan voor haat en uitsluiting, vanuit een gevoel van angst of onvrede. Maar zo willen wij niet naar elkaar en naar de wereld kijken.

Sommige politici willen complexe politieke uitdagingen oplossen (zoals het huizentekort en de uitdagingen rondom migratie) door bepaalde groepen mensen als zondebok aan te wijzen. Vervolgens stellen zij aanlokkelijke en opnieuw te simpele oplossingen voor (bijvoorbeeld grenzen sluiten), die de problemen op geen enkele manier daadwerkelijk kunnen oplossen. Natuurlijk zouden we allemaal wel willen dat het inderdaad zo simpel is. Maar het is niet reëel en het gaat voorbij aan het feit dat de uitdagingen van onze tijd complex zijn en de manieren om daarmee om te gaan vragen om meer wijsheid, diepgang en nuance. Politici verergeren zo het lijden van mensen door de complexiteit van de problemen niet serieus te nemen.

Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf.

5. Christelijke leiders mogen niet zwijgen over extreemrechts.
In Duitsland, Engeland en Frankrijk spraken leiders van landelijke kerkverbanden zich onlangs uit tegen extreemrechts gedachtegoed. Dat leiders van Nederlandse kerkverbanden daarentegen zwijgen, draagt bij aan de normalisatie van extreem-rechtse denkbeelden, ook binnen de kerk. Bovendien doet het afbreuk aan de geloofwaardigheid van het evangelie.

Ook in lokale kerken mogen we niet nalaten om extreemrechtse denkbeelden tegen te spreken, zeker nu steeds meer christenen deze ondersteunen. Wij geloven dat ongelijkheid, dehumanisering en racisme vormen van onrecht zijn waar de kerk zich in de meest heldere taal tegen moet verzetten.

Bovendien moeten we ook kritisch naar onze geschiedenis kijken. Onlangs in een verklaring heeft de PKN beleden dat ze voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog tekortschoot “in spreken en in zwijgen, in doen en in laten, in houding en in gedachten”. Mogen de lessen van het verleden richtingwijzers zijn voor de toekomst.

Ons geloof in Christus dringt ons om stelling te nemen vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen.

6. De profetische stem mag niet verstommen uit angst voor polarisatie.
Wij geloven dat het essentieel is om stelling te nemen voor gerechtigheid, ook als dat leidt tot moeilijke gesprekken binnen de kerk. Gerechtigheid vraagt om stellingname; zoals we nu weten vanuit het verleden, bij onrecht zoals discriminatie kunnen we niet ontwijkend in het zogenaamd neutrale midden blijven staan.
Ons geloof in Christus dringt ons om stelling te nemen vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen. Daarom kiezen wij ervoor om de profetische stem niet te laten verstommen, maar om onze geloofsgemeenschappen te laten fungeren als oefenplaatsen voor de noodzakelijke gesprekken over racisme en discriminatie. Opdat ons evangelie haar kracht niet verliest en smakeloos wordt!

Bovenstaande verklaring over extreemrechts gedachtegoed is door honderden christelijke leiders ondertekend. De christelijke organisatie Micha Nederland is de initiatiefnemer van de verklaring. Inmiddels staan er al ruim meer dan 400 christelijke leiders onder de verklaring, onder anderen publiek theoloog Stefan Paas (rechts op de foto) en binnen de christelijke wereld bekende namen zoals Willem J. Ouweneel (links op de foto), Thomas Quartier, Wilkin van de Kamp, Rhoïnde Doth en Samuel Lee (in het midden op de foto).

ChristenvervolgingGeloofszekerheidDuurzaamheidOpvoedenIsraël

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Busenitz
Nieuws

Opvolger John MacArthur bevestigd: "Hij moet het Woord prediken"

Nathan Busenitz is zondag bevestigd als opvolger van John MacArthur in Grace Community Church in Sun Valley, een wijk van Los Angeles. De Schotse theoloog Sinclair Ferguson preekte tijdens de dienst over de opdracht van een voorganger. “Hij moet...

Niko en Tino
Nieuws

Christelijke YouTubers niet vervolgd voor islamkritische video: Duits OM stopt onderzoek

De Duitse christelijke YouTubers Niko en Tino krijgen geen strafzaak voor hun video ‘De islam is geen vrede’. Het Openbaar Ministerie in Hamburg beëindigt het onderzoek naar het beledigen van een religie. Volgens het OM is er geen sprake van een...

school
Nieuws

Meerderheid Nederland wil geldkraan voor christelijke scholen dicht: in Wekerom botst het al

Christelijke scholen zouden het zonder overheidsgeld moeten doen. Dat vindt een meerderheid van de deelnemers aan een nieuwe peiling van EenVandaag. 64 procent wil dat de overheid alleen nog openbare scholen betaalt. Ondertussen roept de komst van...

Barend
Nieuws

3FM-dj Barend van Deelen brak met reformatorische opvoeding, maar keerde terug naar God

3FM-dj Barend van Deelen wilde na zijn reformatorische jeugd jarenlang niets meer van God weten. De beperkingen thuis en in de kerk maakten hem opstandig. Inmiddels noemt hij zichzelf christen, vertelt hij aan DIT, het journalistieke platform van...

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP-Kamerlid woedend over Hamasverheerlijking in Amsterdam: "Totaal beschamend"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk heeft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) stevig aan de tand gevoeld over het verheerlijken van Hamas tijdens demonstraties in Amsterdam. Tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer op dinsdag uitte hij zijn...

Nepal
Nieuws

24 Zuid-Koreaanse christenen gearresteerd bij Bijbelschool in Nepal

De Nepalese politie heeft 24 Zuid-Koreaanse christenen gearresteerd bij een Bijbelschool in het oosten van het land. Volgens de autoriteiten namen zij deel aan religieuze activiteiten die niet zijn toegestaan met een toeristenvisum. De...

Ds. W. C. van Slooten
Nieuws

Ds. Van Slooten aanvaardt beroep christelijke gereformeerde kerk Stad en Ommeland (Groningen)

Ds. W. C. van Slooten heeft een beroep aangenomen van de christelijke gereformeerde kerk Stad en Ommeland. De eerder dit jaar in Groningen ontstane kerkelijke gemeente krijgt daarmee voor het eerst een eigen predikant. De predikant was sinds 2020...

Lydia
Nieuws

Christelijke hulpverleenster Lydia (30) doodgeschoten bij aanval in Nigeria

De christelijke hulpverleenster Lydia Nwankwo (30) is doodgeschoten toen gewapende mannen het voertuig van haar hulpteam aanvielen in het noordwesten van Nigeria. De vrijwilligster van het Rode Kruis keerde terug van werkzaamheden in moeilijk...

Meerartikelen

paus
Nieuws

Paus Leo heeft longkanker: artsen verwijderen deel van rechterlong

Bij paus Leo XIV (71) is longkanker vastgesteld. Artsen verwijderden dinsdag tijdens een operatie in Rome de onderste kwab van zijn rechterlong. Volgens het Vaticaan verliep de ingreep zonder complicaties en is de paus daarna teruggekeerd naar zijn...

Clive Johnston
Nieuws

Predikant krijgt boete van ruim 500 euro na openluchtpreek bij ziekenhuis

De 78-jarige predikant Clive Johnston uit Noord-Ierland heeft een boete van ruim 500 euro gekregen vanwege een preek bij een ziekenhuis. Dat meldt Christian Today. De dienst vond plaats binnen een zogeheten bufferzone. Opvallend is dat Johnston...

Antoine Bodar
Nieuws

Paus benoemt Antoine Bodar (81) tot kapelaan: priester mag zich voortaan monseigneur noemen

De Nederlandse priester Antoine Bodar (81) heeft een bijzondere onderscheiding gekregen van paus Leo XIV. De paus heeft hem benoemd tot zijn kapelaan, een eretitel voor priesters die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de Rooms-Katholieke...

Vrouw
Nieuws

VN-rapporteur: ‘Abortus onder druk is vorm van geweld tegen vrouwen’

Vrouwen die onder druk worden gezet om abortus te plegen, zijn slachtoffer van geweld. Dat stelt Reem Alsalem, speciaal rapporteur van de Verenigde Naties (VN) voor geweld tegen vrouwen en meisjes. In een rapport pleit ze voor betere bescherming...

Man in Laos
Interview

David vertrok als zendeling naar Laos: “Stuur me maar naar een plek waar bijna geen werkers zijn”

Als veertienjarige zat David* diep in de put. Hij werd veel gepest en wilde op een gegeven moment niet meer verder leven. Uitgerekend in die periode had hij naar eigen zeggen een ingrijpende ontmoeting met God. Het werd het begin van een roeping...

Doop aan Britse kust
Nieuws

550 mensen gedoopt aan de Engelse kust: 'Ik kan nog steeds niet geloven wat God deed'

Maar liefst 550 mensen hebben zich laten dopen in de koude zee bij het Engelse Bridlington. Dat meldt evangelist Merlin Kraft, die de bijeenkomst organiseerde via zijn sociale mediakanaal BibleLadUK. Mensen kwamen vanuit verschillende delen van het...

Gerry Velema
Opinie

Van abortus naar een sterfplicht: langzaam verschuiven de coulissen

Het is al jaren geleden dat ik wakker werd uit een vreemde droom. Deze kon ik echt niet plaatsen. Ik droomde dat er een wet in ons land werd aangenomen die bepaalde dat elke Nederlander tachtig jaar kreeg om te genieten van het leven. Daarna werd...

Hendrik Jan van der Heiden
Nieuws

Kritiek op verbondsleer GerGem: publicist komt met 95 ideeën over genadeverbond

Mogen gedoopte kinderen vertrouwen op Gods beloften, ook als niet vaststaat dat zij uitverkoren zijn? Die vraag staat centraal in twee nieuwe theologische publicaties van Hendrik Jan van der Heiden. De Apeldoornse publicist heeft 95 ideeën over het...

Ds. N. den Ouden
Nieuws

Nieuwe predikant voor hersteld hervormde gemeente Opheusden: ds. N. den Ouden

De hersteld hervormde gemeente te Opheusden mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. N. den Ouden (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. De predikant volgt in het Gelderse dorp ds. R. van de Kamp op. Van de Kamp is sinds...

Amazon
Nieuws

Christelijke organisatie roept gelovigen op om minder bij Amazon te kopen

Een christelijke organisatie in het Verenigd Koninkrijk roept gelovigen op om minder aankopen te doen bij webwinkel Amazon. Volgens JustMoney Movement (JMM) moeten christenen bewuster nadenken over de gevolgen van hun aankopen. De organisatie maakt...

Friends of Zion Ambassador Summit
Nieuws

Christelijke leiders uit 123 landen komen in Israël bijeen om steun te betuigen aan Joodse volk

Ruim 1.200 christelijke voorgangers en leiders uit 123 landen zijn vorige week in Israël bijeengekomen om hun verbondenheid met het Joodse volk te tonen. Tijdens de internationale bijeenkomst van Friends of Zion stond de strijd tegen antisemitisme...

Ahmed Joktan
Nieuws

Ex-moslim werd verbannen én zwaar mishandeld nadat hij tot geloof in Jezus kwam

Ahmed Joktan groeide op in een streng islamitisch gezin in Saudi-Arabië. Op zijn dertiende kende hij de hele Koran uit zijn hoofd. Niemand verwachtte dat hij ooit christen zou worden. Maar tijdens een verblijf in Nieuw-Zeeland veranderde zijn leven...