Evangelie en extreemrechts gaan niet samen

Opinie 14 september 2024 5 minuten Micha Nederland
Ouweneel-Lee-Paas
ANP

In de afgelopen jaren is extreemrechts gedachtegoed door heel Europa sterker geworden. Politieke partijen met dit gedachtegoed hebben verkiezingen gewonnen en nemen deel aan regeringen. Dat geldt voor zowel Nederland als voor andere Europese landen. In Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk hebben meerdere kerkleiders hier duidelijk stelling tegen genomen. Hun boodschap luidt steeds dat het evangelie niet samengaat met extreemrechtse gedachtegoed en extreemrechtse politiek. In Nederland overheerst tot nu toe de stilte vanuit kerkelijk leiderschap. In deze verklaring klinkt voluit het geloof dat alle mensen gelijkwaardig zijn, zowel voor Gods aangezicht als in de samenleving. Wij vinden dat de kerk nu stelling moet nemen. Daarom roepen wij christelijk Nederland op deze verklaring te onderschrijven.

Wij, ondergetekenden, spreken ons hierbij uit over het volgende:

1. Menselijke waardigheid behoort tot de kern van het christelijk geloof.
Wij geloven dat alle mensen door God gewild, geliefd en gekend zijn. Gods Koninkrijk is een veelkleurig Koninkrijk, bedoeld voor elke stam en elke taal.  Alle mensen zijn gelijkwaardig. We kunnen en willen geen onderscheid maken tussen de ene of de andere groep mensen.

Op dit moment wordt er over grote groepen mensen in Nederland gesproken alsof zij minderwaardig zijn. Dit blijkt onder andere uit het reduceren van groepen mensen tot een enkel kenmerk (zoals ‘gelukszoeker’ of ‘hoofddoekje’). We doen mensen geen recht als we ze typeren aan de hand van hun afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur.

Ook de niet-menselijke metaforen (zoals ‘tsunami aan vluchtelingen’ of ‘roedel’) die regelmatig gebruikt worden zijn dehumaniserend.

Op dit moment wordt er over grote groepen mensen in Nederland gesproken alsof zij minderwaardig zijn.

2. Een christelijke levensovertuiging kan onmogelijk samengaan met een extreemrechtse ideologie.
Bij ideologieën van extreemrechtse (politieke) partijen worden witte, westerse ‘volken’ gezien als superieur aan andere ‘volken’, waardoor mensen afkomstig uit andere ‘volken’ niet dezelfde rechten toekomen. Wij/zij-denken en hoger/lager-denken staat haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen zonder enig onderscheid.

Politieke partijen als de PVV en FVD stellen dat de superioriteit van westerse landen mede te danken is aan onze christelijke of joods-christelijke erfenis. Verschillende politici zeggen te willen strijden voor het behoud van de joods-christelijke cultuur, waarbij het volgens hen nodig is om (de culturele gedragingen van) niet-westerse migranten te weren. Maar juist het beroep op deze vermeende joods-christelijke erfenis versmalt onze naastenliefde tot slechts het omkijken naar het eigen ‘volk’. Hierdoor worden niet-westerse groepen, en in het bijzonder moslims, neergezet als tweederangsburgers. De naam van Christus wordt hiermee misbruikt.

3. Onze roeping tot naastenliefde is onbegrensd.
In een individualistische samenleving en in tijden van bestaansonzekerheid (met reële problemen zoals de woningnood en de groeiende moeite voor veel huishoudens om rond te komen) verleiden sommige politici mensen om als eerste en vooral hun eigen nood te zien. Toch moeten wij niet alleen willen opkomen voor onze eigen belangen. Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf. Alle mensen zijn elkaars naasten, ongeacht afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur, omdat we allemaal naar Gods beeld zijn geschapen.

Wij/zij-denken en hoger/lager-denken staat haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen zonder enig onderscheid.

Het idee van ‘eigen volk eerst’ gaat ten koste van andere mensen en dat sluit niet aan bij de houding die wij willen aannemen ten opzichte van armoede, onrecht of uitsluiting. De Bijbelse boodschap is radicaal: een leven als volgeling van Jezus is onlosmakelijk verbonden met een bewogen hart voor de mensen die in deze wereld uitgesloten of achtergesteld worden. Wanneer wij nalaten om hiernaar te leven, geven wij met onze houding en ons handelen een vertekend beeld van Gods liefdevolle bedoeling voor alle mensen, en werken wij Gods Koninkrijk tegen.

4. Gemakzuchtige politiek is schadelijk en het is belangrijk om ons daartegen te verzetten.
Sommige politieke partijen creëren de laatste jaren opzettelijk onrust door onwaarheden te vertellen. Hierdoor is er in onze samenleving een voedingsbodem ontstaan voor haat en uitsluiting, vanuit een gevoel van angst of onvrede. Maar zo willen wij niet naar elkaar en naar de wereld kijken.

Sommige politici willen complexe politieke uitdagingen oplossen (zoals het huizentekort en de uitdagingen rondom migratie) door bepaalde groepen mensen als zondebok aan te wijzen. Vervolgens stellen zij aanlokkelijke en opnieuw te simpele oplossingen voor (bijvoorbeeld grenzen sluiten), die de problemen op geen enkele manier daadwerkelijk kunnen oplossen. Natuurlijk zouden we allemaal wel willen dat het inderdaad zo simpel is. Maar het is niet reëel en het gaat voorbij aan het feit dat de uitdagingen van onze tijd complex zijn en de manieren om daarmee om te gaan vragen om meer wijsheid, diepgang en nuance. Politici verergeren zo het lijden van mensen door de complexiteit van de problemen niet serieus te nemen.

Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf.

5. Christelijke leiders mogen niet zwijgen over extreemrechts.
In Duitsland, Engeland en Frankrijk spraken leiders van landelijke kerkverbanden zich onlangs uit tegen extreemrechts gedachtegoed. Dat leiders van Nederlandse kerkverbanden daarentegen zwijgen, draagt bij aan de normalisatie van extreem-rechtse denkbeelden, ook binnen de kerk. Bovendien doet het afbreuk aan de geloofwaardigheid van het evangelie.

Ook in lokale kerken mogen we niet nalaten om extreemrechtse denkbeelden tegen te spreken, zeker nu steeds meer christenen deze ondersteunen. Wij geloven dat ongelijkheid, dehumanisering en racisme vormen van onrecht zijn waar de kerk zich in de meest heldere taal tegen moet verzetten.

Bovendien moeten we ook kritisch naar onze geschiedenis kijken. Onlangs in een verklaring heeft de PKN beleden dat ze voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog tekortschoot “in spreken en in zwijgen, in doen en in laten, in houding en in gedachten”. Mogen de lessen van het verleden richtingwijzers zijn voor de toekomst.

Ons geloof in Christus dringt ons om stelling te nemen vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen.

6. De profetische stem mag niet verstommen uit angst voor polarisatie.
Wij geloven dat het essentieel is om stelling te nemen voor gerechtigheid, ook als dat leidt tot moeilijke gesprekken binnen de kerk. Gerechtigheid vraagt om stellingname; zoals we nu weten vanuit het verleden, bij onrecht zoals discriminatie kunnen we niet ontwijkend in het zogenaamd neutrale midden blijven staan.
Ons geloof in Christus dringt ons om stelling te nemen vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen. Daarom kiezen wij ervoor om de profetische stem niet te laten verstommen, maar om onze geloofsgemeenschappen te laten fungeren als oefenplaatsen voor de noodzakelijke gesprekken over racisme en discriminatie. Opdat ons evangelie haar kracht niet verliest en smakeloos wordt!

Bovenstaande verklaring over extreemrechts gedachtegoed is door honderden christelijke leiders ondertekend. De christelijke organisatie Micha Nederland is de initiatiefnemer van de verklaring. Inmiddels staan er al ruim meer dan 400 christelijke leiders onder de verklaring, onder anderen publiek theoloog Stefan Paas (rechts op de foto) en binnen de christelijke wereld bekende namen zoals Willem J. Ouweneel (links op de foto), Thomas Quartier, Wilkin van de Kamp, Rhoïnde Doth en Samuel Lee (in het midden op de foto).

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #16 Refoweb: al 25 jaar luis in de reformatorische pels
Of beluister op:

Meerartikelen

Amazon
Nieuws

Christelijke organisatie roept gelovigen op om minder bij Amazon te kopen

Een christelijke organisatie in het Verenigd Koninkrijk roept gelovigen op om minder aankopen te doen bij webwinkel Amazon. Volgens JustMoney Movement (JMM) moeten christenen bewuster nadenken over de gevolgen van hun aankopen. De organisatie maakt...

Friends of Zion Ambassador Summit
Nieuws

Christelijke leiders uit 123 landen komen in Israël bijeen om steun te betuigen aan Joodse volk

Ruim 1.200 christelijke voorgangers en leiders uit 123 landen zijn vorige week in Israël bijeengekomen om hun verbondenheid met het Joodse volk te tonen. Tijdens de internationale bijeenkomst van Friends of Zion stond de strijd tegen antisemitisme...

Ahmed Joktan
Nieuws

Ex-moslim werd verbannen én zwaar mishandeld nadat hij tot geloof in Jezus kwam

Ahmed Joktan groeide op in een streng islamitisch gezin in Saudi-Arabië. Op zijn dertiende kende hij de hele Koran uit zijn hoofd. Niemand verwachtte dat hij ooit christen zou worden. Maar tijdens een verblijf in Nieuw-Zeeland veranderde zijn leven...

Verwoeste Oekraïense kerk
Nieuws

Meer dan 40.000 mensen gedoopt tijdens oorlog in Oekraïne: "God is aan het werk"

Sinds het begin van de Oekraïne-oorlog zijn meer dan 40.000 mensen gedoopt. Ook zijn ongeveer 2.000 voorgangers en diakenen bevestigd in hun ambt. Dat vertelde de Oekraïense voorganger Igor Bandura tijdens een christelijke conferentie in Albanië....

Anita Meston
Nieuws

Christelijke docente ontslagen nadat ze in les vertelde dat ze tegen abortus is

Een christelijke docente in Engeland is ontslagen nadat ze tijdens een les vertelde dat ze tegen abortus is. Dat schrijft Premier Christian News. De ervaren lerares Anita Meston zegt dat ze alleen een vraag van een leerling beantwoordde. Toch besloot...

Devotional Deck
Persbericht

Truth Muse wil Bijbellezen vertalen naar dagelijks leven: "Discipelschap is geen informatie"

Niet alleen de Bijbel lezen, maar het geleerde ook daadwerkelijk in praktijk brengen. Met twee sets Bijbelkaarten wil de Antwerpse ondernemer Kimberley Schouten volwassenen én kinderen daarbij helpen. Haar christelijke lifestylemerk Truth Muse brengt...

Rosaline Ratering-McDonald
Persbericht

"Je bent mooi zoals je bent": nieuw boek waarschuwt voor risico's borstimplantaten

Vijf jaar na het overlijden van Jacqueline Roes (56), die jarenlang kampte met ernstige gezondheidsproblemen en lekkende siliconen borstimplantaten, krijgt haar verhaal internationale aandacht. Schrijfster Rosaline Ratering-McDonald heeft haar boek...

Dijk
Nieuws

Trouw verwijt SGP ‘goedkoop populisme’ en plaatst partij in ‘radicaal-rechtse hoek’

Dagblad Trouw verwijt SGP-Kamerlid Diederik van Dijk ‘goedkoop populisme’ vanwege zijn uitspraken over de regenboogvlag. In een redactioneel commentaar plaatst de krant de SGP bovendien in de ‘radicaal-rechtse hoek’. Volgens Trouw voerde de partij...

Meerartikelen

Anouk Schaap bij Hour of Power
Interview

Anouk zocht jarenlang naar succes, maar vond God op een stadsstrand

Ze maakte carrière in de financiële wereld, maar liep vast door een burn-out. Anouk Schaap zocht toen haar rust in yoga en New Age, totdat een onverwachte ontmoeting op een Amsterdams stadsstrand haar leven veranderde. “Ik was zo diep geraakt door de...

joel
Nieuws

Stichting De Deur Uit stopt: “Onze verhalen zijn gehoord”

Stichting De Deur Uit stopt met al haar activiteiten en wordt ontbonden. De stichting is opgericht om mensen samen te brengen die bij De Deur hetzelfde hebben meegemaakt, zodat hun verhalen gehoord zouden worden. Volgens het bestuur is dat doel nu...

blasfemie
Nieuws

Pakistaanse christen vrijgesproken, maar zijn broer blijft ter dood veroordeeld.

Het Pakistaanse Hooggerechtshof heeft de doodstraf van christen Qaiser Ayub gehandhaafd, terwijl zijn broer Amoon is vrijgesproken. Beide mannen zaten jarenlang vast vanwege een website met materiaal dat volgens de rechtbank beledigend was voor...

Nigeri
Nieuws

Kerk in brand gestoken en meisje ontvoerd bij dodelijke aanvallen op christelijke dorpen in Nigeria

Bij aanvallen op christelijke dorpen in het noordoosten van Nigeria zijn mensen gedood, kerken in brand gestoken en een meisje ontvoerd. Gewapende mannen vielen donderdag 8 oktober drie dorpen aan in de deelstaat Adamawa. Bewoners wijzen naar...

Jerke Setz
Opinie

God is groter dan zes banen gekleurde stof

In een opiniebijdrage op Cvandaag bekritiseerde ds. M. van Reenen de ChristenUnie omdat de partij instemde met het hijsen van de regenboogvlag bij de Tweede Kamer. Volgens de predikant dreigt een partij die haar beginselen verliest ook Gods gunst...

Arthur Alderliesten en Johannes de Jong
Opinie

Het abortusdebat verdient meer diepgang: weg uit de loopgraven

Hoe kunnen christenen op een overtuigende manier opkomen voor ongeboren leven? Arthur Alderliesten (links op de foto) en Johannes de Jong zoeken het antwoord niet allereerst in scherpere argumenten of confronterende campagnes. Volgens hen moet het...

Israëlcentrum
Nieuws

Rechter veroordeelt pro-Palestijnse activisten na bekladding Israëlcentrum

Twee pro-Palestijnse activisten zijn door de rechtbank veroordeeld tot (deels) voorwaardelijke geldboetes vanwege protestacties bij het Israëlcentrum van Christenen voor Israël in Nijkerk. De rechtbank benadrukt dat demonstreren een fundamenteel...

Tom de Wal
Nieuws

Tom de Wal en Frontrunners vechten ingetrokken vergunning aan

Mag Tom de Wal met zijn organisatie Frontrunners Ministries kerkdiensten en conferenties houden in een voormalig partycentrum in Dussen? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens een rechtszaak in Breda. Hoewel de gemeente Altena inmiddels een...

Laurenskerk
Nieuws

Halloweenfeest in Rotterdamse kerk gaat voorlopig door ondanks duizenden handtekeningen

Het protest tegen het geplande Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk groeit snel. Inmiddels hebben ruim 16.000 mensen de petitie tegen het evenement ondertekend, zo laat Robbert-Jan van de Werken van Protestants Nederland aan Cvandaag weten....

Aquaduct
Nieuws

Archeologen ontdekken 2.000 jaar oud aquaduct dat water naar Tempelberg bracht

Archeologen hebben ten zuiden van Jeruzalem een ongeveer 300 meter lang deel van een eeuwenoud aquaduct blootgelegd. Dat schrijft All Israel News. De waterleiding werd zo'n 2.000 jaar geleden aangelegd en bracht water naar de Tempelberg. Het water...

Kerstkaart
Nieuws

Schotse basisschool noemt kerstkaarten voortaan 'winterkaarten': "Zo voelt iedereen zich welkom"

Een Schotse basisschool gaat kerstkaarten voortaan 'winterkaarten' noemen. Dat meldt Premier Christian News. De school zegt dat het 'meer rekening' wil houden met leerlingen die een andere culturele of religieuze achtergrond hebben. Tegenstanders...

Yoido Full Gospel Church
Nieuws

Cyberaanvallen op twee megakerken: gegevens van bijna een miljoen leden mogelijk gelekt

Twee grote kerken in Zuid-Korea zijn mogelijk slachtoffer geworden van een cyberaanval. Daarbij kunnen de persoonlijke gegevens van liefst 939.000 kerkgangers zijn buitgemaakt. Een van de getroffen kerken is de Yoido Full Gospel Church in Seoul,...