Evangelie en extreemrechts gaan niet samen

Opinie 14 september 2024 5 minuten Micha Nederland
Ouweneel-Lee-Paas
ANP

In de afgelopen jaren is extreemrechts gedachtegoed door heel Europa sterker geworden. Politieke partijen met dit gedachtegoed hebben verkiezingen gewonnen en nemen deel aan regeringen. Dat geldt voor zowel Nederland als voor andere Europese landen. In Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk hebben meerdere kerkleiders hier duidelijk stelling tegen genomen. Hun boodschap luidt steeds dat het evangelie niet samengaat met extreemrechtse gedachtegoed en extreemrechtse politiek. In Nederland overheerst tot nu toe de stilte vanuit kerkelijk leiderschap. In deze verklaring klinkt voluit het geloof dat alle mensen gelijkwaardig zijn, zowel voor Gods aangezicht als in de samenleving. Wij vinden dat de kerk nu stelling moet nemen. Daarom roepen wij christelijk Nederland op deze verklaring te onderschrijven.

Wij, ondergetekenden, spreken ons hierbij uit over het volgende:

1. Menselijke waardigheid behoort tot de kern van het christelijk geloof.
Wij geloven dat alle mensen door God gewild, geliefd en gekend zijn. Gods Koninkrijk is een veelkleurig Koninkrijk, bedoeld voor elke stam en elke taal.  Alle mensen zijn gelijkwaardig. We kunnen en willen geen onderscheid maken tussen de ene of de andere groep mensen.

Op dit moment wordt er over grote groepen mensen in Nederland gesproken alsof zij minderwaardig zijn. Dit blijkt onder andere uit het reduceren van groepen mensen tot een enkel kenmerk (zoals ‘gelukszoeker’ of ‘hoofddoekje’). We doen mensen geen recht als we ze typeren aan de hand van hun afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur.

Ook de niet-menselijke metaforen (zoals ‘tsunami aan vluchtelingen’ of ‘roedel’) die regelmatig gebruikt worden zijn dehumaniserend.

Op dit moment wordt er over grote groepen mensen in Nederland gesproken alsof zij minderwaardig zijn.

2. Een christelijke levensovertuiging kan onmogelijk samengaan met een extreemrechtse ideologie.
Bij ideologieën van extreemrechtse (politieke) partijen worden witte, westerse ‘volken’ gezien als superieur aan andere ‘volken’, waardoor mensen afkomstig uit andere ‘volken’ niet dezelfde rechten toekomen. Wij/zij-denken en hoger/lager-denken staat haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen zonder enig onderscheid.

Politieke partijen als de PVV en FVD stellen dat de superioriteit van westerse landen mede te danken is aan onze christelijke of joods-christelijke erfenis. Verschillende politici zeggen te willen strijden voor het behoud van de joods-christelijke cultuur, waarbij het volgens hen nodig is om (de culturele gedragingen van) niet-westerse migranten te weren. Maar juist het beroep op deze vermeende joods-christelijke erfenis versmalt onze naastenliefde tot slechts het omkijken naar het eigen ‘volk’. Hierdoor worden niet-westerse groepen, en in het bijzonder moslims, neergezet als tweederangsburgers. De naam van Christus wordt hiermee misbruikt.

3. Onze roeping tot naastenliefde is onbegrensd.
In een individualistische samenleving en in tijden van bestaansonzekerheid (met reële problemen zoals de woningnood en de groeiende moeite voor veel huishoudens om rond te komen) verleiden sommige politici mensen om als eerste en vooral hun eigen nood te zien. Toch moeten wij niet alleen willen opkomen voor onze eigen belangen. Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf. Alle mensen zijn elkaars naasten, ongeacht afkomst, religie, huidskleur, omstandigheden of cultuur, omdat we allemaal naar Gods beeld zijn geschapen.

Wij/zij-denken en hoger/lager-denken staat haaks op het evangelie van Gods liefde voor álle mensen zonder enig onderscheid.

Het idee van ‘eigen volk eerst’ gaat ten koste van andere mensen en dat sluit niet aan bij de houding die wij willen aannemen ten opzichte van armoede, onrecht of uitsluiting. De Bijbelse boodschap is radicaal: een leven als volgeling van Jezus is onlosmakelijk verbonden met een bewogen hart voor de mensen die in deze wereld uitgesloten of achtergesteld worden. Wanneer wij nalaten om hiernaar te leven, geven wij met onze houding en ons handelen een vertekend beeld van Gods liefdevolle bedoeling voor alle mensen, en werken wij Gods Koninkrijk tegen.

4. Gemakzuchtige politiek is schadelijk en het is belangrijk om ons daartegen te verzetten.
Sommige politieke partijen creëren de laatste jaren opzettelijk onrust door onwaarheden te vertellen. Hierdoor is er in onze samenleving een voedingsbodem ontstaan voor haat en uitsluiting, vanuit een gevoel van angst of onvrede. Maar zo willen wij niet naar elkaar en naar de wereld kijken.

Sommige politici willen complexe politieke uitdagingen oplossen (zoals het huizentekort en de uitdagingen rondom migratie) door bepaalde groepen mensen als zondebok aan te wijzen. Vervolgens stellen zij aanlokkelijke en opnieuw te simpele oplossingen voor (bijvoorbeeld grenzen sluiten), die de problemen op geen enkele manier daadwerkelijk kunnen oplossen. Natuurlijk zouden we allemaal wel willen dat het inderdaad zo simpel is. Maar het is niet reëel en het gaat voorbij aan het feit dat de uitdagingen van onze tijd complex zijn en de manieren om daarmee om te gaan vragen om meer wijsheid, diepgang en nuance. Politici verergeren zo het lijden van mensen door de complexiteit van de problemen niet serieus te nemen.

Als christenen zijn we geroepen om God lief te hebben boven alles en onze naasten als onszelf.

5. Christelijke leiders mogen niet zwijgen over extreemrechts.
In Duitsland, Engeland en Frankrijk spraken leiders van landelijke kerkverbanden zich onlangs uit tegen extreemrechts gedachtegoed. Dat leiders van Nederlandse kerkverbanden daarentegen zwijgen, draagt bij aan de normalisatie van extreem-rechtse denkbeelden, ook binnen de kerk. Bovendien doet het afbreuk aan de geloofwaardigheid van het evangelie.

Ook in lokale kerken mogen we niet nalaten om extreemrechtse denkbeelden tegen te spreken, zeker nu steeds meer christenen deze ondersteunen. Wij geloven dat ongelijkheid, dehumanisering en racisme vormen van onrecht zijn waar de kerk zich in de meest heldere taal tegen moet verzetten.

Bovendien moeten we ook kritisch naar onze geschiedenis kijken. Onlangs in een verklaring heeft de PKN beleden dat ze voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog tekortschoot “in spreken en in zwijgen, in doen en in laten, in houding en in gedachten”. Mogen de lessen van het verleden richtingwijzers zijn voor de toekomst.

Ons geloof in Christus dringt ons om stelling te nemen vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen.

6. De profetische stem mag niet verstommen uit angst voor polarisatie.
Wij geloven dat het essentieel is om stelling te nemen voor gerechtigheid, ook als dat leidt tot moeilijke gesprekken binnen de kerk. Gerechtigheid vraagt om stellingname; zoals we nu weten vanuit het verleden, bij onrecht zoals discriminatie kunnen we niet ontwijkend in het zogenaamd neutrale midden blijven staan.
Ons geloof in Christus dringt ons om stelling te nemen vóór de gelijkheid en gelijkwaardigheid van alle mensen. Daarom kiezen wij ervoor om de profetische stem niet te laten verstommen, maar om onze geloofsgemeenschappen te laten fungeren als oefenplaatsen voor de noodzakelijke gesprekken over racisme en discriminatie. Opdat ons evangelie haar kracht niet verliest en smakeloos wordt!

Bovenstaande verklaring over extreemrechts gedachtegoed is door honderden christelijke leiders ondertekend. De christelijke organisatie Micha Nederland is de initiatiefnemer van de verklaring. Inmiddels staan er al ruim meer dan 400 christelijke leiders onder de verklaring, onder anderen publiek theoloog Stefan Paas (rechts op de foto) en binnen de christelijke wereld bekende namen zoals Willem J. Ouweneel (links op de foto), Thomas Quartier, Wilkin van de Kamp, Rhoïnde Doth en Samuel Lee (in het midden op de foto).

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #7: Arnold Huijgen over eeuwige straf en de hel
Of beluister op:

Meerartikelen

Silo
Nieuws

Archeologen stuiten in Bijbels Silo op bijzondere vondsten uit Tweede Tempeltijd 

Archeologen hebben bij het oude Silo in Samaria bijzondere voorwerpen uit de tijd van de Tweede Tempel gevonden. Dat schrijft All Israel News. De ontdekkingen geven volgens onderzoekers nieuw inzicht in het Joodse leven in deze periode. Dat is ook de

Klaslokaal
Nieuws

Katholieke docente naar rechter; zegt ontslagen te zijn na beantwoorden abortusvragen

Een katholieke docente in Schotland zegt dat zij ontslagen is omdat zij tijdens een les vragen van leerlingen beantwoordde over abortus, religie en de Verenigde Staten. Dat meldt The Christian Post. De zaak komt op 24 augustus voor bij een arbeidsrec

Ds. J. M. D. de Heer
Nieuws

Nieuwe predikant voor gereformeerde gemeente Alblasserdam: ds. J. M. D. de Heer

De gereformeerde gemeente te Alblasserdam mag binnenkort een nieuwe predikant verwelkomen. Ds. J. M. D. de Heer (foto) nam het op hem uitgebrachte beroep aan. In Alblasserdam volgt de predikant de in 2023 naar Poederoijen vertrokken ds. C. Sonnevelt

pakistan
Nieuws

Pakistaanse autoriteiten: meerderheid van godslasteringszaken is verzonnen

De meerderheid van de godslasteringszaken die de afgelopen vijf jaar in Pakistan zijn geregistreerd, blijkt verzonnen te zijn. Dat hebben hoge overheidsfunctionarissen en politievertegenwoordigers verklaard tijdens een hoorzitting van de Senaatscommi

Hans van Hoof
Nieuws

IRS opnieuw op zoek naar directeur; Hans van Hoof keert tijdelijk terug

Stichting IRS (In de Rechte Straat) moet opnieuw op zoek naar een directeur. De onlangs benoemde directeur Jan Keuken heeft de organisatie alweer verlaten vanwege zijn benoeming tot wethouder in de gemeente Buren. Hans van Hoof (foto) keert tijdelijk

Kerkleidersdag
Persbericht

New Wine organiseert gratis Kerkleidersdag tijdens Zomerconferentie

New Wine Nederland organiseert op dinsdag 21 juli, in samenwerking met het Evangelisch Werkverband (EW), een gratis Kerkleidersdag tijdens de New Wine Zomerconferentie in Liempde. De dag is bedoeld voor predikanten, voorgangers, pioniers, kerkelijk w

Stoop
Nieuws

SGP-burgemeester beëindigt lidmaatschap: "Steun PVV-motie dolksteek in de rug"

De 64-jarige burgemeester van West Betuwe, Servaas Stoop, heeft zijn lidmaatschap van de SGP opgezegd. Dat vertelt hij tegenover het Reformatorisch Dagblad. De belangrijkste reden voor zijn vertrek bij de partij is het asielstandpunt van de landelijk

verf
Nieuws

Tientallen kerken en christenen doelwit van geweld in Europa

In Europa zijn in juni veertig antichristelijke haatmisdrijven geregistreerd. Kerken werden in brand gestoken of vernield en ook voorgangers, bekeerlingen en andere christenen werden bedreigd of aangevallen. Dat blijkt uit cijfers van de organisatie

Meerartikelen

vrouw
Verdieping

Vijf vragen en antwoorden over de proef met abortussen tussen 22 en 24 weken

De proef waarbij enkele Nederlandse ziekenhuizen abortussen tussen 22 en 24 weken gaan uitvoeren, zorgt voor veel onrust. ChristenUnie, SGP en verschillende prolifeorganisaties maken zich grote zorgen. Wat is er precies aan de hand en wat verandert e

Fred
Opinie

Seksueel overschrijdend gedrag is in de christelijke muziekwereld geen incident

Opnieuw is er een christelijke organist en dirigent verdacht in een zedenzaak. Volgens musicus en opiniemaker Fred de Vries is de christelijke muziekwereld allesbehalve braaf op seksueel en financieel gebied. Bovendien zien wij volgens hem nog niet e

Geralda en Gerben
Video

Jong echtpaar ervaart Gods leiding in camper: "Vertrouw op je eigen relatie met God"

Gerben en Geralda verruilden een vast bestaan in Nederland voor een leven in een omgebouwde buscamper. In de podcast van Ichthus Alive vertellen zij hoe hun zoektocht naar Gods wil hen naar verschillende Europese landen bracht en hoe zij onderweg lee

abortus
Nieuws

NPV start petitie: stop omstreden proef met ‘ziekenhuisabortus’ 22-24 weken

De NPV start een petitie als reactie op de proef waar het Amsterdamse ziekenhuis OLVG mee start om abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk te maken. Het initiatief van de proef is afkomstig van beroepsvereni

Päivi Räsänen
Nieuws

Finse politica Päivi Räsänen mag mogelijk niet meer naar Verenigd Koninkrijk reizen

De Finse christelijke politica Päivi Räsänen zegt dat de Britse autoriteiten haar elektronische reistoestemming (ETA) onverwacht hebben ingetrokken. Volgens Räsänen houdt dit waarschijnlijk verband met haar recente veroordeling wegens een christelijk

Libie
Nieuws

Anglicaanse Kerk herdenkt jaarlijks 21 door IS vermoorde christenen

De Kerk van Engeland gaat jaarlijks de 21 christenen herdenken die in 2015 door terreurgroep Islamitische Staat (IS) werden onthoofd op een strand in Libië. De Generale Synode stemde in met een officiële herdenkingsdag op 15 februari, de datum waarop

Ds. W. Visscher
Video

Ds. Visscher over pijn neerleggen voor God: "Zucht maar als je geen woorden hebt"

In vraag en antwoord 27 van de Heidelbergse Catechismus wordt de Heere onder meer omschreven als de almachtige en alomtegenwoordige God. God is dus overal aanwezig. Dat is confronterend als we ons realiseren dat we vaak de verkeerde dingen doen, maar

Instagram-profiel Noorse Kerk
Nieuws

Noorse Kerk wisselt tijdelijk van logo na verloren WK-weddenschap

De Kerk van Noorwegen heeft na een verloren weddenschap met de Anglicaanse Kerk tijdelijk haar logo op Instagram aangepast. Dat meldt Premier Christian News. De Noorse kerk gebruikt nu een kruis dat lijkt op het logo van de Church of England. Daarmee

pakistan
Nieuws

Steeds meer Bijbels verspreid in Pakistan waar christenen zwaar onder druk staan

In Pakistan zijn de laatste twee jaar meer Bijbels verspreid dan in de jaren daarvoor. Dit ondanks de zware tegenwerking waar christenen in het land mee kampen. Dat meldt SDOK op basis van informatie van een zusterorganisatie. De organisatie roept op

Bikker van Dijk
Nieuws

CU en SGP slaan alarm: Proef met abortus van gezonde kinderen bij 22 en 23 weken

Het Amsterdamse ziekenhuis OLVG start de komende maanden met een proef waarbij ook abortussen bij gezonde ongeboren kinderen van 22 en 23 weken zwangerschap mogelijk worden gemaakt. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) spre

Aanhangers/demonstranten Amnesty International
Nieuws

Amnesty International betuigt spijt na felle kritiek op rapport over christelijke organisaties

Amnesty International UK heeft spijt betuigd over de publicatie van een rapport waarin christelijke organisaties, pro-lifegroepen en andere organisaties werden gerekend tot een zogenoemde 'beweging tegen mensenrechten'. Na felle kritiek verwijderde d

Adam Curry
Interview

Adam Curry bekeerde zich radicaal tot God: "Noem me maar een Jesus-freak"

“Ik ben gered. Ik heb een heel nieuw leven”, zegt Adam Curry, voormalig MTV-presentator en radio-dj. De man die ooit bekendstond om zijn extravagante levensstijl en succes in de mediawereld, leeft nu als een overtuigd christen. Afgelopen zondag verte