PKN-predikant over de GemeenteGroeiGroepen: "Het is een goed teken als we elkaar in de kerk broers en zussen noemen"

God 21 juni 2019
Pieter Both

De PKN heeft een aantal succesvolle pioniersplekken opgestart. Vragen vanuit de samenleving worden door de kerk op een creatieve manier beantwoord. Zo zijn er bloeiklassen voor twintigers over aansprekende thema’s als dankbaarheid. Maar ook de interne GemeenteGroeiGroepen, zijn populair. CIP.nl sprak met eén van die mannen achter dit succes, Pieter Both. Hij is deel van de werkgroep GGG-materiaal, die door ds. Jelle de Kok vanuit het Evangelisch werkverband wordt aangestuurd.

Hoe is dat succes van de gemeentegroeigroepen eigenlijk tot stand gekomen Pieter?
"Hans Eschbach heeft deze kringen, vanuit het Evangelische Werkverband, twintig jaar geleden geïntroduceerd. Het is op zich een bekende formule maar het werkt. We zien elk jaar weer veel vraag naar ons samengestelde materiaal. Prachtig om te zien!"

"Wij moeten deels afsterven aan het individu en meer de groepsbelangen gaan dienen."

We hoorden in de wandelgangen dat het thema dit jaar ‘Dit is mijn Lichaam’ zou zijn. Kun je dit bevestigen en zo ja, waarom hebben jullie daarvoor gekozen?
"Dat klopt! De belangrijkste reden voor die keus is dat de samenleving toch wel erg individueel ingesteld is geraakt. Juist het Lichaam van Christus, de nieuwe gemeenschap die ontstaan is dankzij het offer van Jezus, mag daarin een voorbeeld zijn. ‘Je moet worden wat je eet bij het avondmaal’, zei Augustinus ons al voor. De kerk zou de plek moeten zijn waar in de juiste verhouding het individu en de groep samenkomt. Dat komt ook terug in de titel van het materiaal, de kern ligt daarvan in de opstanding van Christus, dat bindt samen. Wij moeten deels afsterven aan het individu en meer de groepsbelangen gaan dienen. Of in ieder geval onze eigen belangen in het juiste perspectief zetten. Die van het dienen van Gods Lichaam."

Wat gaat er nog mis in het Lichaam van Christus? Wat kan er beter?
"Ik zie wel dat kerken vooral kijken hoe ze aantrekkelijk voor mensen kunnen zijn. Dat is ook hoe gemeenschappen zich tegenwoordig inrichten. Het moet aansprekend een aanlokkelijk zijn. Maar juist in de PKN zie je nu ook met de nieuwe pioniersplekken dat we meer familiezijn ontwikkelen. Zo erg zelfs dat ik laatst iemand van búiten de kerk hoorde zeggen: ‘dit voelt als familie’. Familie is soms een wat achtergebleven thema in de kerk. We zijn broers en zussen. Laatst klaagde iemand erover dat we het niet meer ‘broeders en zusters’ noemden maar steeds vaker ‘broers en zussen’. Dan denk ik, dat laatste is toch juist een goed teken? Dat is veel persoonlijker en eigentijdser. Het avondmaal is echt samen zijn, het is echt een liefdesmaal. Hoe dat er in de tijd van de eerste gemeente uit heeft gezien weten we niet precies. Wij hebben vooral het symbolische over gehouden.

"Laatst klaagde iemand erover dat we het niet meer ‘broeders en zusters’ noemden maar steeds vaker ‘broers en zussen’. Dan denk ik, dat laatste is toch juist een goed teken?"

Het was in de oude kerk echt bedoelt voor de armen en dat gebeurt nu nog vaak, dat er dan ook vooral gecollecteerd wordt voor de diakonie. In ons materiaal komt het ‘nieuwe wij’ sterk terug zoals we dat noemen. Het is goed om naar de gemeenschap te kijken. We zijn met vele graankorrels één brood. En Christus’ was de graankorrel die stierf zodat wij konden leven.

In de psychologie wordt steeds vaker beschreven dat we als samenleving de band met elkaar kwijt zijn. Je kunt op verschillende manieren naar het Lichaam van Christus kijken, de plaatselijke kerk zoals die gemeentegroeigroepen, maar ook de wereldwijde kerk. Paulus zegt namelijk ‘er is er maar één kerk, de wereldwijde kerk. Maar je zou ook prima een huiskring als Lichaam van Christus kunnen zien. Want de Bijbel zegt: ‘waar twee of drie vergaderd zijn daar is God in hun midden’. We schrijven het materiaal om het geloofsgesprek op gang te brengen. Het stelt altijd de vraag: ‘hoe geef jij de theorie vorm in jouw leven?’ Dus het is niet per se de studie maar groei in geloof is het doel, het gaat om je hoofd, hart en je handen.

Soms zie je dat we nogal eens in dat theoretische blijven hangen. Soms horen we dat het materiaal te weinig diepgravend is. Dat we er te weinig diepgravende feiten inzetten. Maar dan denk ik: het gaat om meer vruchten dragen en niet om meer takken te krijgen. Dus het is echt wat je ermee doet. Het toepassen van de kennis die je hebt en krijgt. Meer kennis van het geloof verwarren mensen nog weleens met geloofsgroei."

Hoe komt dat materiaal nou tot stand? Is dat een geheim ritueel of gaan jullie heel lang vasten en slaan jullie dan op goed geluk de Bijbel open?
"Vanuit de brainstorm kwamen we op het thema individualisering. Iemand had het boek Borderline Times van Dirk de Wagter gelezen en vond dat we iets met het thema individualisering moesten gaan doen. Vroeger was het niet per se beter, hoor. Toen werden mensen soms ook juist onderdrukt door de christelijke heersende moraal. Ze moesten zich dan erg aanpassen en je kon niet met je kop boven het maaiveld uitsteken. Nu is dat meer vrijgevochten maar dat heeft ook zijn nadelen. Deze tijd is niet per se slecht, dat hoor je ook nog wel eens. Moderne media bijvoorbeeld, daar kun je heel negatief naar kijken maar je kan het ook het wonder van verbinding noemen! Ik vind het heel mooi dat mijn verhuizing voor mijn kinderen veel makkelijker is geworden door social media. God wil ook dat we ons ontplooien maar we mogen ons ook opzij zetten voor de ander."

Prachtig! Waneer starten we? En is er nog meer informatie?
"Op de landelijke GemeenteGroeiGroependag van het Evangelisch Werkverband, op zaterdag 7 september geef ik een lezing over het materiaal en is er een workshop over hoe je een gesprek leidt en hoe je een kring vormgeeft. Daarbij verstrekken we informatie over de achtergronden van het materiaal."

Praatmee

Beluister onze podcast

Patrick & Jeffrey over de Opwekkingsconferentie, asielkoers ChristenUnie en Nigeriaanse christenen
Of beluister op:

Meerartikelen

Junia
Persbericht

Christelijke kinderopvang Junia opent nieuwe vestiging in Amsterdam

Op vrijdag 5 juni opent Junia officieel de deuren van de peutergroep en buitenschoolse opvang bij IKC Veerkracht in Amsterdam. Van 13.00 tot 14.00 uur vieren kinderen, ouders, school, opvang en genodigden samen de feestelijke opening van deze nieuwe

Ds. J. R. Bulten
Nieuws

Christelijke gereformeerde kerk Kampen brengt beroep uit op ds. J. R. Bulten

De christelijke gereformeerde kerk te Kampen heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. Bulten (foto). De predikant moet in de Overijsselse plaats ds. A. Hakvoort opvolgen. Laatstgenoemde predikant vertrok begin vorig jaar naar Amersfoort. Bulten is s

SGP
Nieuws

SGP-Kamerlid snoeihard over kabinet: "We moeten ons kapot schamen"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk haalde deze week snoeihard uit naar het kabinet. Hij noemt het onbegrijpelijk dat de Amerikaanse rapper Kanye West welkom is in Nederland om op te treden, terwijl hem in tal van andere landen de toegang is ontzegd. De o

Ceder
Nieuws

CU-Kamerlid Don Ceder trekt aan de bel over situatie christenen India en Congo

CU-Kamerlid Don Ceder heeft Kamervragen gesteld over de situatie van christenen in zowel Congo als India. Uit beide landen kwamen de afgelopen periode verontrustende berichten. Het Kamerlid wil weten hoe de minister van Buitenlandse Zaken daarover de

Muurschildering
Nieuws

Archeologen stuiten in Turkije op muurschildering van Jezus uit de derde eeuw

Archeologen hebben in Turkije een reeks belangrijke christelijke vondsten gedaan. Onder de ontdekkingen bevindt zich onder meer een muurschildering van Jezus uit de derde eeuw. Dat meldt The Christian Post. De vondsten werden gedaan op verschillende

Oscar Lohuis
Video

Terugkijken: Oscar Lohuis bespreekt geruchten rond de Tempelberg

De Tempelberg in Jeruzalem blijft een van de meest gevoelige plekken in het Midden-Oosten. Aanleiding is een bericht van het Britse platform Middle East Eye, waarin wordt beweerd dat de Verenigde Staten en Israël zouden overwegen het beheer van de Te

Bethel Church
Nieuws

Bethel Church voert ingrijpende hervormingen door na beschuldigingen tegen voorganger

De Amerikaanse megakerk Bethel Church heeft een reeks hervormingen aangekondigd naar aanleiding van beschuldigingen van seksueel misbruik tegen voorganger Ben Armstrong. Ook neemt de kerk volgens de Christian Post nadrukkelijk afstand van verschillen

Jonge Generaties Dag
Persbericht

Jeugdtrends 2026: christenjongeren zoeken steeds vaker richting en houvast in geloof

Christelijke jongeren lijken geloof steeds minder te zien als een beperking van hun vrijheid en juist vaker als een bron van betekenis en richting. Dat blijkt uit de Jeugdtrends 2026, die vrijdag werden gepresenteerd tijdens de eerste Jonge Generatie

Meerartikelen

paus
Nieuws

Paus Leo reist naar Spanje om migranten te ontmoeten

Paus Leo XIV brengt deze week een bezoek aan Spanje, waarbij vooral zijn reis naar de Canarische Eilanden de aandacht trekt. Daar wil hij migranten ontmoeten die vaak onder gevaarlijke omstandigheden de oversteek naar Europa hebben gemaakt. Volgens C

Frankrijk
Nieuws

Stijging van anti-christelijke incidenten in Frankrijk baart zorgen

Het aantal anti-christelijke incidenten in Frankrijk is in 2025 opnieuw gestegen. Volgens cijfers van het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken werden vorig jaar 843 anti-christelijke voorvallen geregistreerd, een stijging van negen procent ten op

Preekfestival 2026
Persbericht

Preekfestival 2026 in Utrecht: twee dagen inspiratie rond vrijmoedig spreken

In juni 2026 staat Utrecht opnieuw in het teken van het Preekfestival. Op maandag 8 en dinsdag 9 juni komen predikanten, voorgangers en andere kerkelijke werkers samen voor twee dagen vol inspiratie, ontmoeting en verdieping rond het thema ‘Vrijmoedi

Nigeria
Nieuws

Vijf verdachten opgepakt na ontvoering van honderden christelijke scholieren in Nigeria

De Nigeriaanse veiligheidsdiensten hebben meerdere verdachten gearresteerd voor de massale ontvoering van christelijke leerlingen en leraren in Nigeria. In november 2025 werden honderden leerlingen en personeelsleden van een katholieke school ontvoer

Hendrina Harmannij
Interview

Na haar doop kwam Hendrina Harmannij in een geloofscrisis: “Ik miste iemand die met mij meeliep”

Toen Hendrina Harmannij tot levend geloof kwam en zich liet dopen, was ze vol van blijdschap. Maar daarna kwam al gauw de vraag: hoe nu verder? Terugkijkend op die periode na haar doop, voelde ze zich alleen en kwam ze zelfs in een soort geloofscrisi

Popzangeres Raye
Nieuws

Popzangeres Raye: “Ik zoek antwoorden in de Bijbel, niet op Instagram”

De Britse popzangeres Raye zegt dat haar geloof en de Bijbel haar richting geven in het leven. In een interview met de Britse krant The Times vertelde de zangeres dat zij bewust afstand neemt van sociale media. “Ik zoek antwoorden in een Bijbel-app,

Wilfred Kols
Interview

Evangelist Wilfred Kols ontmoet jihadisten en ministers: “God opende de deur”

Op zijn verjaardag op Ambon staat Wilfred Kols oog in oog met tientallen ex-gevangenen. Sommigen zaten jarenlang vast. Anderen brachten een groot deel van hun volwassen leven achter tralies door. Toch zijn ze die dag niet gekomen om over hun verleden

Vietnam
Nieuws

Vietnamese Montagnard christenen opnieuw gearresteerd om geloof

Twee Vietnamese christenen, dominee Siu Yúi (68) en kerklid Siu Dok (40), zijn onlangs gearresteerd in de provincie Gia Lai, gelegen in de centrale hooglanden van Vietnam. De mannen, die behoren tot de Montagnard-gemeenschap, worden ervan beschuldigd

China
Nieuws

China ontzegt pastors Bijbels in gevangenis

Drie predikanten van de Maizhong Reformed Church in China mogen in de gevangenis geen Bijbels ontvangen. Pastor Zhang Sen, Pastor Chang Shun en ouderling Ma Tao, die in juni 2025 werden gearresteerd, hebben herhaaldelijk verzocht om toegang tot de Bi

Kamer
Nieuws

Tweede Kamer stemt in met wijziging Embryowet: CU luidt noodklok

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wijziging van de Embryowet. Daardoor geldt de wet straks niet alleen voor embryo’s die ontstaan uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel, maar ook voor embryo-achtige structuren die in een laboratorium

Kerk in Kyiv zwaar beschadigd door Russische raketaanval
Nieuws

Opnieuw Oekraïense kerk zwaar beschadigd door Russische luchtaanval

Een evangelische kerk in de Oekraïense hoofdstad Kyiv is zwaar beschadigd geraakt door een Russische raketaanval. Dat meldt Evangelical Focus. De aanval vond gisterenochtend plaats. Er vielen geen slachtoffers, omdat het kerkgebouw op dat moment leeg

Jongeren met LHBTI-vlag
Nieuws

Rechter wijst bezwaar van christen tegen LHBTI-symbolen op kantoor af

Een Britse christen heeft opnieuw een rechtszaak verloren over LHBTI-symbolen op de werkvloer. Mark Jennings wilde dat zijn toekomstige werkgever alle regenboogsymbolen en andere LHBTI-uitingen uit het kantoor zou verwijderen. Volgens hem waren deze