Christelijke prominenten uiten in open brief kritiek over koers EO

Nieuws 22 september 2016
EO logo
Een groep christelijke leiders hebben onder naam ”appelgroep beleid EO” woensdagmiddag om 12 uur een open brief aangeleverd bij het bestuur en de directie van de Evangelische Omroep (EO). De groep uit zijn grote zorg over de huidige koers van de omroep. De briefschrijvers maken zich zorgen over de ruimte die de EO biedt aan de voormalige IKON, een omroep die tot voor kort de Nederlandse kerken representeerde in het publieke bestel.

Lees de brief hieronder: 
 
Ondergetekenden, leden van de EO, richten zich tot u met de volgende kritische vragen naar aanleiding van het feit dat de EO ruimte heeft gegeven aan de IKON, die in verband met bezuinigingen uit de ether zou verdwijnen. We leggen twee zaken, die ons ter harte gaan, aan u voor:
 
1. Als we in de ruimte die u aan de IKON hebt gegeven een uiting van christelijke ruimhartigheid mogen zien, dan heeft dat onze instemming. U zou dit tot uitdrukking kunnen brengen door een gedeelte van uw zendtijd af te staan aan programma’s die inhoudelijk overeenkomen met wat we tot nu toe bij de IKON konden horen en zien. Deze programma’s zouden dan ook als zodanig gemarkeerd kunnen worden, zodat duidelijk is dat de EO niet verantwoordelijk is voor de inhoud ervan. Hoe groot het aandeel ervan is zou bijvoorbeeld door de luister- en kijkdichtheid kunnen worden bepaald.
 
2. Wij hebben echter de indruk dat de EO hiermee tot uitdrukking wil brengen dat de theologische ligging van de IKON voortaan tot de geestelijke achtergrond van de EO behoort, zodat ook benoemingen van (beleids)medewerkers bij de EO zouden kunnen plaatsvinden, van wie bekend is, dat ze de identiteit van de EO, zoals die statutair is verwoord, niet zouden kunnen bijvallen of zelfs zouden kunnen tegenstaan. Als dat het geval zou zijn, dan valt te verwachten dat dit op den duur tot het verdwijnen van de EO zal leiden. De EO is een omroep geweest die in de reformatorische en evangelicale traditie van het christelijk geloof wil staan en zich daardoor wil laten voeden. De IKON heeft er altijd blijk van gegeven in eerste instantie algemeen religieus te zijn en slechts bij enkele noties uit de Bijbel en de christelijke traditie te willen aansluiten. Men gaf ook primair ruimte aan mensen die afwijzend tegenover de reformatorische traditie (zijn komen te) staan. Als dit een onderdeel van de geestelijke achtergrond van de EO wordt, dan volgt u dezelfde weg als de NCRV en komt naar ons inzicht het bestaansrecht van de EO in het geding. Als u met de nieuwe constructie op randkerkelijken mikt: voor zover die in een religieuze omroep zijn geïnteresseerd, kunnen zij terecht bij de NCRV.
 
Wij hebben het gevoel dat onze zorgen door velen worden gedeeld en doen een beroep op u om helderder met de achterban te communiceren over de te volgen koers. Met vriendelijke groet,
 
dr. H. A. Bakker
dr. G. van den Brink
dr. M. van Campen,
dr. Cees Dekker
dr. ir. J. van der Graaf
dr. J. Hoek
drs. A. B. F. Hoek-Van Kooten
dr. P. H. R. van Houwelingen
dr. H. Jochemsen
drs. I. A. Kole
dr. E. P. Meijering,
dr. Willem J. Ouweneel
dr. H. G. L. Peels
dr. R. Seldenrijk
dr. A. H. van Veluw
dr. W. Verboom

Reactie EO
De EO reageerde woensdag op de brief. "Een antwoord laat niet lang op zich wachten. In Visie, het mediamagazine van de EO, staat volgende week een groot interview met EO-directeuren Arjan Lock en Jaap Kooij," zo meldt de omroep. Het gesprek vond overigens plaats voordat de open brief verstuurd werd. 
In het interview gaan Lock en Kooij in op de vraag of de EO is veranderd, nu het geluid van de voormalige IKON onderdak heeft gevonden bij de omroep. Ze leggen onder meer uit dat het representeren van ‘het geluid’ van de protestantse kerken niet ten koste gaat van de missie van de EO: “Vanuit de missie van de EO zullen we onverkort programma’s blijven maken over het volgen van Jezus, inclusief het kruis en de opstanding. En ook in een taal die past bij de traditie waaruit wij komen.”
Wat betekent het precies, die representatie van kerken, werd hen gevraagd in het interview. Arjan: “Het gaat om de volledige breedte van de protestantse kerk, dus van de Protestantse Kerk en de kleine gereformeerde kerken tot aan de baptisten, remonstranten en oudkatholieken. We vonden het bijzonder dat de kerken ons de vraag stelden of hun geluid bij ons kon worden ondergebracht. Het is tegelijk ook een moeilijke, bijna onmogelijke taak; alle kerken vertegenwoordigen in het omroepbestel is best ingewikkeld. Maar we geloven dat ondanks de grote mate van secularisatie, de kerken in onze samenleving een stem horen te hebben. De kerk is het lichaam van Christus, ook in deze tijd.” 
Arjan Lock: "Het vertegenwoordigen van protestants Nederland is maar een klein deel van de verantwoordelijkheid die we hebben."


Jaap: “Het is wel belangrijk te benadrukken dat die taak erbij komt en dus niet in de plaats is gekomen van de missie die we als EO hebben. Wat we als EO maken, blijft voluit gaan om de kern van onze missie. We zijn ons er wel van bewust dat onze EO-missie en de taak om de kerken te laten horen inhoudelijk soms op spanning kunnen staan.” 

Arjan: “Tegelijkertijd is het vertegenwoordigen van protestants Nederland maar een klein deel van de verantwoordelijkheid die we hebben.” 

Tom Mikkers
Onlangs was er veel kritiek na de aanstelling van remonstrant Tom Mikkers als programmamaker bij de EO. De brief die hierboven staat heeft daar in directe zin alles mee te maken, al wordt er niet expliciet naar verwezen, omdat de briefschrijvers het waarschijnlijk niet op de man wilde spelen.

Tom Mikkers (foto) was 8,5 jaar algemeen secretaris van de Remonstrantse Broederschap. Het kerkgenootschap staat bekend als zeer vrijzinnig en veel EO leden snapten daarom niet waarom hij werd aangenomen als programmamaker, omdat zijn achtergrond niet zou aansluiten bij de reformatorische en evangelische roots van de omroep. Het is bijvoorbeeld algemeen bekend dat heel veel mensen bij de remonstranten de letterlijke opstanding van Jezus uit de dood ontkennen en er binnen de kerk absoluut geen probleem van wordt gemaakt. Iedereen is vrij om te geloven zoals hij of zij dat wil. Dat klinkt erg mooi voor veel mensen, maar staat aan de andere kant dus haaks op de achtergrond van de EO en de beleving van de achterban.

Dr. M. A. van den Berg uitte in het Reformatorisch Dagblad scherpe kritiek op de aanstelling van Mikkers. "Het verval van de NCRV, destijds de reden om de EO in het leven te roepen, verbleekt in het licht van de afgang van de EO."

"De visie op God en mens van remonstranten staat haaks op de uitgangspunten van de EO," voegde ds. J. Belder toe tegenover CIP.nl. "Ja, ik begrijp dat er onontkoombare compromissen gesloten moeten worden in omroepland. Maar de EO moet ervoor waken dat het eigen geluid niet verstomt."

Directeur Arjan Lock en de EO lieten destijds weten blij te zijn met de aanstelling van Mikkers omdat het zou passen bij het voornemen van de EO om het geluid "van de wegbezuinigde IKON – en daarmee van verschillende Nederlandse kerken – door te laten klinken."

De crux
Samenvattend draait de discussie dus om een verschil tussen de visie van het bestuur van de EO en de visie van een groot deel van haar achterban. Directeur Arjan Lock wijst er op dat de EO alle kerken wil vertegenwoordigen. Protestants Nederland is "maar een klein deel van de verantwoordelijkheid die we hebben," zo stelt hij in het interview met Visie. De achterban - en de briefschrijvers - wijzen er juist op dat de programma's van de EO dienen te worden gemaakt vanuit juist die protestantse achtergrond: de reformatorische en evangelicale traditie. En daar wringt de schoen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#390 Elisabeth van Zijl en Carolien Pape over hun diepe worsteling, geloofsreis en bevrijdingsproces
Of beluister op:

Meerartikelen

Arthur Alderliesten
Column

Pro-life in mineur en majeur: leren zingen met Maria, ook in 2026

Vanuit pro-life perspectief gaf 2025 aanleiding voor een mineurstemming, schrijft Arthur Alderliesten, directeur van Schreeuw om leven. Zou de moed je niet in de pro-life schoenen zinken? Maria geeft het voorbeeld, als zij de kerstboodschap hoort. Ee

Kaarsen in kerk
Nieuws

Kerst was voor menig christen geen feest van vrede

Voor christenen wereldwijd was het kerstfeest niet alleen feestelijk, maar regelmatig ook gevaarlijk. Dat laat Christian Today zien. Zo werden in Turkije honderd strijders van Islamitische Staat gearresteerd en werden in India meer dan tachtig meldin

Nigeria
Nieuws

Moeten christenen in Nigeria vrezen voor meer geweld? Rapport zegt dat extremisme kan verdubbelen

Hoewel Nigeria al het land is waar de meeste dodelijke slachtoffers onder christenen vallen, kan dit aantal zelfs verdubbelen in 2026, zegt het Annual Persecution Trends Report van Release International. Essentieel wordt de vraag of het extremisme de

Dankbare vrouw
God

Jongvolwassenen in Groot-Brittannië zijn God dankbaarder, laat onderzoek zien

In Groot-Brittannië zijn 18 tot 34-jarigen vaker dankbaar ten opzichte van God, laat het onderzoek Greatful Britain? zien. In het onderzoek dat door onderzoeksbureau Opinium werd uitgevoerd in opdracht van het King's College in Londen, werden 2050 me

Bram Hofland
Podcast

Cvandaag podcast: CGK-predikant wijst op doopverwarring onder jongeren

Predikant Bram Hofland ziet een groeiende noodzaak voor kerken om opnieuw na te denken over de manier waarop zij onderwijs geven over de doop en hoe zij daarin geestelijke eenheid bewaren. In de Cvandaag podcast vertelt hij hoe jonge gelovigen steeds

Ruben Flach
Video

Zondag is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast in Hour of Power

In de eerste Hour of Power uitzending van het nieuwe jaar is voormalig directeur van Opwekking Ruben Flach te gast. Hij vertelt over THE SEND, een beweging die gelovige jongeren in actie zet om hun generatie te bereiken met het goede nieuws. Volgens

Ds. A. D. Fokkema
Video

CGK-predikant: "Wees op het gebied van seksualiteit net zo zuiver en wijs als Maria"

"Maria gaat met seksualiteit om zoals God dat bedoeld heeft: alleen op die veilige en zuivere plek binnen het huwelijk", aldus ds. A. D. Fokkema. De CGK-predikant preekte onlangs over Lukas 1 vers 34. In dat vers reageert Maria op de boodschap van de

Hans Alblas
Podcast

Wat de genezing van de melaatse ons vandaag leert

Deze podcast van het Evangelisch College laat op een indringende manier zien hoe Jezus omgaat met mensen die aan de rand van de samenleving staan. De genezing van de melaatse uit het evangelie van Marcus is geen gewoon wonder. Het raakt aan sociale u

Meerartikelen

Guinee-Bissau
Interview

Ondernemen met God in Guinee-Bissau

Marianne woont en werkt al 21 jaar in Guinee-Bissau, samen met Gerda Klaver-Natchende. Sinds een jaar is zij met lokale medewerkers een bijenproject gestart. Inmiddels staan er 40 bevolkte bijenkasten in de omliggende bossen en is de eerste honing is

Josiane Umulinga
Interview

Familie Josiane werd vermoord tijdens Rwandese genocide: "Een snelle dood was een daad van genade"

Tijdens de genocide van de Tutsi’s in 1994 in Rwanda verloor Josiane Umulinga haar moeder, drie broers en twee zussen. Kun je als overlevende van een genocide loskomen van wrok en bitterheid? Ja, uit ervaring weet Josiane dat dit kan. Het uitdragen v

Conny Luchtenburg
Column

De Christelijke Kameraden stelden mij voor de vraag: waar staan wij als reformatorische christenen?

In de kerstvakantie hielpen mijn man en ik om kerstpakketten in te pakken met de Christelijke Kameraden, een groep Feyenoord-supporters. We brachten ze naar mensen die het extraatje goed kunnen gebruiken. Als voormalig Rotterdammers voelden wij ons g

Ds. M. van Kooten
Video

Ds. Van Kooten hoopt dat Israëlische premier tot bekering komt

"Ik zou met Netanyahu (Benjamin, red.) niet durven meereizen naar de grote eeuwigheid, want die man kent de Heere Jezus niet. Ik hoop dat hij bij het lezen van de Thora-rollen, of wat dan ook, toch de naam van de Messias mag leren spellen", aldus ds.

Portland
Nieuws

Rechter buigt zich over vraag of Amerikaanse moeder haar dochter (12) mee naar de kerk mag nemen

Het Hooggerechtshof in de Amerikaanse staat Maine buigt zich de komende weken over de vraag of een moeder haar 12-jarige dochter mee naar de kerk mag nemen en haar mag laten omgaan met haar vrienden uit de kerk. Het was de vraag in december 2024: mag

Kerk in Perth
Positief nieuws

Kerk groeit sinds corona: miljoen Australiërs gaan wekelijks naar de kerk

Uit een onderzoek van de Church Pulse Check Panel blijkt dat 1,35 miljoen Australiërs wekelijks naar de kerk gaan. Het is een effect wat sinds de coronatijd zichtbaar wordt: steeds meer Australiërs gaan wekelijks naar de kerk. Onderzoekers bevroegen

Ds. W. Visscher
Video

Is gehoorzaamheid aan God een leven zonder vreugde? Ds. Visscher antwoordt

Vaak leeft de gedachte dat gehoorzaamheid aan God het plezier uit het leven wegneemt. Alsof Gods wil ons bestaan kleiner en somberder maakt. Maar legt deze gedachte niet iets bloots van ons eigen vermaak? En is die wel verbonden aan wat God goed noem

Erika Kirk bij de herdenkingsdienst
God

Erika Kirk over relatie met God na moord op Charlie: "Ik bid: God, gebruik mij"

Erika Kirk heeft na de moord op haar man Charlie Kirk in september verteld hoe de aanslag haar relatie met God vormde. "Ik heb altijd geweten dat mijn leven niet alleen voor mezelf bedoeld was." In 2021 trouwde Erika met haar man Charlie Kirk. Samen

Nieuws scrollen
Redactie

Onderzoek: veel Nederlanders mijden oorlogsnieuws, maar betrokkenheid blijft groot

Bijna de helft van de Nederlanders klikt nieuws over oorlogen en rampen liever weg. Dat blijkt uit onderzoek van noodhulporganisatie ZOA, uitgevoerd door PanelWizard. Vooral onder jongvolwassenen is de neiging groot om oorlogsberichtgeving te vermijd

De Bron
Persbericht

Nieuwe Protestantse gemeente ‘De Goede Herder’ van start in Assen: “Een teken van hoop”

Terwijl in Nederland veel kerken te maken hebben met krimp en sluiting, klinkt er in Assen een hoopvol tegengeluid. Per 1 januari 2026 krijgt de geloofsgemeenschap De Goede Herder de officiële status van Protestantse Kerk in Nederland (PKN) gemeente

Kinderen uit Guinee-Bissau
Interview

Veldwerker Ria Hogendoorn: "Met Gods hulp kun je meer doen dan gedacht"

Ria Hogendoorn bereidt zich voor op haar uitzending naar Guinee-Bissau, waar ze gaat werken op project Jedidja. Op dit moment is Ria weer terug in Nederland, na een vrijwilligersperiode van anderhalf jaar in Afrika. Ze hoopt over enkele maanden als v

opstanding Jezus
Boekfragment

De opstanding van Jezus: feit of fictie? De wetenschap weegt mee

Nadat Jezus ter dood veroordeeld was, werd Hij volgens de Romeinse gebruiken van zijn kleding ontdaan en gegeseld, voor Hij gekruisigd werd. Gezien de wreedheid van de geseling en ook de daaropvolgende kruisiging en het doorstoken worden met een spee