Christelijke prominenten uiten in open brief kritiek over koers EO

Nieuws 22 september 2016
EO logo
Een groep christelijke leiders hebben onder naam ”appelgroep beleid EO” woensdagmiddag om 12 uur een open brief aangeleverd bij het bestuur en de directie van de Evangelische Omroep (EO). De groep uit zijn grote zorg over de huidige koers van de omroep. De briefschrijvers maken zich zorgen over de ruimte die de EO biedt aan de voormalige IKON, een omroep die tot voor kort de Nederlandse kerken representeerde in het publieke bestel.

Lees de brief hieronder: 
 
Ondergetekenden, leden van de EO, richten zich tot u met de volgende kritische vragen naar aanleiding van het feit dat de EO ruimte heeft gegeven aan de IKON, die in verband met bezuinigingen uit de ether zou verdwijnen. We leggen twee zaken, die ons ter harte gaan, aan u voor:
 
1. Als we in de ruimte die u aan de IKON hebt gegeven een uiting van christelijke ruimhartigheid mogen zien, dan heeft dat onze instemming. U zou dit tot uitdrukking kunnen brengen door een gedeelte van uw zendtijd af te staan aan programma’s die inhoudelijk overeenkomen met wat we tot nu toe bij de IKON konden horen en zien. Deze programma’s zouden dan ook als zodanig gemarkeerd kunnen worden, zodat duidelijk is dat de EO niet verantwoordelijk is voor de inhoud ervan. Hoe groot het aandeel ervan is zou bijvoorbeeld door de luister- en kijkdichtheid kunnen worden bepaald.
 
2. Wij hebben echter de indruk dat de EO hiermee tot uitdrukking wil brengen dat de theologische ligging van de IKON voortaan tot de geestelijke achtergrond van de EO behoort, zodat ook benoemingen van (beleids)medewerkers bij de EO zouden kunnen plaatsvinden, van wie bekend is, dat ze de identiteit van de EO, zoals die statutair is verwoord, niet zouden kunnen bijvallen of zelfs zouden kunnen tegenstaan. Als dat het geval zou zijn, dan valt te verwachten dat dit op den duur tot het verdwijnen van de EO zal leiden. De EO is een omroep geweest die in de reformatorische en evangelicale traditie van het christelijk geloof wil staan en zich daardoor wil laten voeden. De IKON heeft er altijd blijk van gegeven in eerste instantie algemeen religieus te zijn en slechts bij enkele noties uit de Bijbel en de christelijke traditie te willen aansluiten. Men gaf ook primair ruimte aan mensen die afwijzend tegenover de reformatorische traditie (zijn komen te) staan. Als dit een onderdeel van de geestelijke achtergrond van de EO wordt, dan volgt u dezelfde weg als de NCRV en komt naar ons inzicht het bestaansrecht van de EO in het geding. Als u met de nieuwe constructie op randkerkelijken mikt: voor zover die in een religieuze omroep zijn geïnteresseerd, kunnen zij terecht bij de NCRV.
 
Wij hebben het gevoel dat onze zorgen door velen worden gedeeld en doen een beroep op u om helderder met de achterban te communiceren over de te volgen koers. Met vriendelijke groet,
 
dr. H. A. Bakker
dr. G. van den Brink
dr. M. van Campen,
dr. Cees Dekker
dr. ir. J. van der Graaf
dr. J. Hoek
drs. A. B. F. Hoek-Van Kooten
dr. P. H. R. van Houwelingen
dr. H. Jochemsen
drs. I. A. Kole
dr. E. P. Meijering,
dr. Willem J. Ouweneel
dr. H. G. L. Peels
dr. R. Seldenrijk
dr. A. H. van Veluw
dr. W. Verboom

Reactie EO
De EO reageerde woensdag op de brief. "Een antwoord laat niet lang op zich wachten. In Visie, het mediamagazine van de EO, staat volgende week een groot interview met EO-directeuren Arjan Lock en Jaap Kooij," zo meldt de omroep. Het gesprek vond overigens plaats voordat de open brief verstuurd werd. 
In het interview gaan Lock en Kooij in op de vraag of de EO is veranderd, nu het geluid van de voormalige IKON onderdak heeft gevonden bij de omroep. Ze leggen onder meer uit dat het representeren van ‘het geluid’ van de protestantse kerken niet ten koste gaat van de missie van de EO: “Vanuit de missie van de EO zullen we onverkort programma’s blijven maken over het volgen van Jezus, inclusief het kruis en de opstanding. En ook in een taal die past bij de traditie waaruit wij komen.”
Wat betekent het precies, die representatie van kerken, werd hen gevraagd in het interview. Arjan: “Het gaat om de volledige breedte van de protestantse kerk, dus van de Protestantse Kerk en de kleine gereformeerde kerken tot aan de baptisten, remonstranten en oudkatholieken. We vonden het bijzonder dat de kerken ons de vraag stelden of hun geluid bij ons kon worden ondergebracht. Het is tegelijk ook een moeilijke, bijna onmogelijke taak; alle kerken vertegenwoordigen in het omroepbestel is best ingewikkeld. Maar we geloven dat ondanks de grote mate van secularisatie, de kerken in onze samenleving een stem horen te hebben. De kerk is het lichaam van Christus, ook in deze tijd.” 
Arjan Lock: "Het vertegenwoordigen van protestants Nederland is maar een klein deel van de verantwoordelijkheid die we hebben."


Jaap: “Het is wel belangrijk te benadrukken dat die taak erbij komt en dus niet in de plaats is gekomen van de missie die we als EO hebben. Wat we als EO maken, blijft voluit gaan om de kern van onze missie. We zijn ons er wel van bewust dat onze EO-missie en de taak om de kerken te laten horen inhoudelijk soms op spanning kunnen staan.” 

Arjan: “Tegelijkertijd is het vertegenwoordigen van protestants Nederland maar een klein deel van de verantwoordelijkheid die we hebben.” 

Tom Mikkers
Onlangs was er veel kritiek na de aanstelling van remonstrant Tom Mikkers als programmamaker bij de EO. De brief die hierboven staat heeft daar in directe zin alles mee te maken, al wordt er niet expliciet naar verwezen, omdat de briefschrijvers het waarschijnlijk niet op de man wilde spelen.

Tom Mikkers (foto) was 8,5 jaar algemeen secretaris van de Remonstrantse Broederschap. Het kerkgenootschap staat bekend als zeer vrijzinnig en veel EO leden snapten daarom niet waarom hij werd aangenomen als programmamaker, omdat zijn achtergrond niet zou aansluiten bij de reformatorische en evangelische roots van de omroep. Het is bijvoorbeeld algemeen bekend dat heel veel mensen bij de remonstranten de letterlijke opstanding van Jezus uit de dood ontkennen en er binnen de kerk absoluut geen probleem van wordt gemaakt. Iedereen is vrij om te geloven zoals hij of zij dat wil. Dat klinkt erg mooi voor veel mensen, maar staat aan de andere kant dus haaks op de achtergrond van de EO en de beleving van de achterban.

Dr. M. A. van den Berg uitte in het Reformatorisch Dagblad scherpe kritiek op de aanstelling van Mikkers. "Het verval van de NCRV, destijds de reden om de EO in het leven te roepen, verbleekt in het licht van de afgang van de EO."

"De visie op God en mens van remonstranten staat haaks op de uitgangspunten van de EO," voegde ds. J. Belder toe tegenover CIP.nl. "Ja, ik begrijp dat er onontkoombare compromissen gesloten moeten worden in omroepland. Maar de EO moet ervoor waken dat het eigen geluid niet verstomt."

Directeur Arjan Lock en de EO lieten destijds weten blij te zijn met de aanstelling van Mikkers omdat het zou passen bij het voornemen van de EO om het geluid "van de wegbezuinigde IKON – en daarmee van verschillende Nederlandse kerken – door te laten klinken."

De crux
Samenvattend draait de discussie dus om een verschil tussen de visie van het bestuur van de EO en de visie van een groot deel van haar achterban. Directeur Arjan Lock wijst er op dat de EO alle kerken wil vertegenwoordigen. Protestants Nederland is "maar een klein deel van de verantwoordelijkheid die we hebben," zo stelt hij in het interview met Visie. De achterban - en de briefschrijvers - wijzen er juist op dat de programma's van de EO dienen te worden gemaakt vanuit juist die protestantse achtergrond: de reformatorische en evangelicale traditie. En daar wringt de schoen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#403 Jeffrey & Alie Hoek over medische verrassingen in de Bijbel
Of beluister op:

Meerartikelen

Ds. P. W. J. van der Toorn
Video

CGK-predikant stelt confronterende vraag aan kerkgangers die geen geestelijke strijd ervaren

"Als je zegt: 'Ik herken de strijd niet', dan zou het dus zomaar kunnen dat je helemaal niet bij Jezus hoort en dat zou verschrikkelijk zijn", aldus ds. P. W. J. van der Toorn. De CGK-predikant uit Bunschoten stelde in een recente preek aan zijn toeh

Israël
Nieuws

Christenen blij met vrijlating Palestijnse Anglicaanse vrouw uit Israëlische gevangenis

Christelijke leiders reageren opgelucht op de vrijlating van Layan Nasir, een Palestijnse christelijke vrouw die maandenlang vastzat in Israëlische detentie. Nasir is lid van St Peter’s Anglican Church in Birzeit op de Westelijke Jordaanoever. De vro

Bevrijdingsconcert Katwijk aan Zee
Video

Nederland Zingt-video: koor- en samenzang vanuit Katwijk aan Zee

Nederland Zingt heeft een nieuwe muziekvideo gepubliceerd met koor- en samenzang vanuit de Nieuwe Kerk in Katwijk aan Zee. De opname is gemaakt tijdens het Bevrijdingsconcert op 2 mei en staat volledig in het teken van Gods trouw, hoop en aanbidding.

Veilige kerk
Persbericht

Lotgenotendag ‘Veilige Kerk’ biedt ruimte voor herstel en ontmoeting

Op zaterdag 30 mei 2026 organiseert Veilige Kerk een bijzondere lotgenotendag voor mensen die seksueel misbruik hebben meegemaakt. Onder het thema ‘Mozaïek van verhalen’ staat ontmoeting, erkenning en herstel centraal. De initiatiefnemers merken dat

Pinksteren
Verdieping

Pareltjes van het Pinksterfeest

Het Pinksterfeest vieren we elk jaar op een andere datum. Dat komt omdat Pinksteren altijd vijftig dagen na Pasen wordt gevierd – en de datum van Pasen hangt af van de maanstand: de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente. Maar waarom vijf

afghaan
Nieuws

Gevluchte Afghaanse gelovigen in angst door deportaties Tadzjikistan

Open Doors bevestigt recente nieuwsberichten die stellen dat Tadzjikistan ongeveer 250 Afghaanse vluchtelingen heeft opgepakt en het land uitgezet. Onder geheime gelovigen die Afghanistan zijn ontvlucht veroorzaken de deportaties veel angst. Bij teru

Ds. P. J. (Paul) Visser
Interview

Ds. Visser over zijn weg naar het ambt: “Ik had helemaal niets met God"

Voor ds. P. J. (Paul) Visser begon zijn weg naar het predikantschap niet met de wens om dominee te worden. Integendeel, Visser wilde de zending in. Maar toen een zendingsorganisatie hem vertelde dat zijn spraakgebrek een belemmering vormde, ging daar

Ds. Marien Kollenstaart
Opinie

Pinksteren ontmaskert onze angst voor asielzoekers

De komst van een azc of noodopvanglocatie zorgt voor veel maatschappelijke onrust. Ook in kerkelijke dorpen verzetten inwoners zich. Volgens Marien Kollenstaart vraagt het Pinksterfeest om anders naar onze zorgen en angsten te kijken. Met de spreidin

Meerartikelen

Maarten de Jong
Column

Pinksteren leert christenen anders kijken naar angst en vrede

Hoe leven we als kerk in deze tijden van grote geopolitieke spanningen? Velen onderkennen het menselijk onvermogen om echte vrede op aarde te bewerkstelligen en zien de wereld steeds meer in een kolk van chaos raken. Dat maakt mensen angstig, christe

Frank Visser
Opinie

Radicaal in het midden: ChristenUnie zoekt naar uitvoerbaar asielbeleid

De aangescherpte visie van de ChristenUnie op asielbeleid zorgt voor stevige discussie binnen en buiten de partij. Oud-partijleider Leen van Dijke sprak zelfs van een beweging richting rechtsradicaal gedachtegoed. In deze column pleit Frank Visser, v

Stockholm
Nieuws

Zweedse kerken spreken zich nauwelijks uit over abortus en euthanasie richting verkiezingen

Veel kerken in Zweden zijn bezorgd over abortus en euthanasie, maar spreken zich daar in het openbaar nauwelijks over uit. Dat stelt Olof Edsinger van de Swedish Evangelical Alliance in aanloop naar de landelijke verkiezingen van 13 september. Volgen

China vlag
Nieuws

Zes christenen in China opgepakt wegens zondagsschool en kinderwerk

In de Chinese provincie Guizhou zijn zes christenen gearresteerd vanwege hun betrokkenheid bij gewone kerkelijke activiteiten. Volgens mensenrechtenorganisatie Weiquanwang worden zij beschuldigd van fraude en het 'organiseren van minderjarigen voor a

SGP'er Diederik van Dijk
Video

SGP'er Diederik van Dijk ziet paralellen tussen sciencefictionroman en onze wereld

SGP'er Diederik van Dijk ziet zorgwekkende overeenkomsten tussen de huidige ontwikkelingen rond embryotechnologie en de wereld uit Brave New World. In die sciencefictionwereld worden baby’s gecreëerd met behulp van genetische manipulatie, biotechnolo

vluchtelingen en asiel
Nieuws

Moslims bedreigen Syrische christenen in Zeeuws azc na doop

Enkele Syrische bekeerlingen in een asielzoekerscentrum (azc) in Vlissingen zouden ernstig zijn bedreigd door moslims nadat zij zondag werden gedoopt. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. Volgens betrokkenen gaat het om intimidatie, fysieke bedreigi

Kerk in Actie
Nieuws

CIDI kritisch op steun Kerk in Actie aan omstreden organisaties

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) bekritiseert de financiële steun die Kerk in Actie de afgelopen jaren gaf aan Israëlische en Palestijnse organisaties. In een nieuw rapport stelt CIDI dat sommige van deze organisaties bijdragen aa

Kerkbank
Nieuws

Onderzoek: bij kerk aangesloten gelovigen hebben vaak betere mentale gezondheid

Mensen die actief betrokken zijn bij een kerk of geloofsgemeenschap hebben vaker een betere mentale gezondheid dan mensen zonder geloofsovertuiging. Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Amerikaanse Wheatley Institute. Onderzoekers bekeken meer

Hans Maat
Video

Komende zondag is Hans Maat te gast in Hour of Power

Met Pinksteren in zicht staat zondag bij Hour of Power het werk van de Heilige Geest centraal. Theoloog en tekstschrijver Hans Maat vertelt hoe het bekende lied ‘Ik zal er zijn’ ontstond nadat hij hoorde dat zangeres Kinga Bán ongeneeslijk ziek was.

Daan Lensink
Video

Moet thuisonderwijs vanwege geloof verdwijnen? Vereniging voor Thuisonderwijs reageert

De staatssecretaris van Onderwijs wil de uitzondering voor thuisonderwijs vanwege geloofs- en levensovertuiging schrappen. In Nederland krijgen bijna 2.500 kinderen thuis les omdat hun ouders niet tevreden zijn over de identiteit van scholen in de bu

Ds. C. P. de Boer
Video

Ds. De Boer vertelt over stervende man die niet voor God kon verschijnen

"'Dominee, mijn zonden. Ik moet sterven. Vanaf mijn trouwen ben ik niet meer in de kerk geweest. Over enkele uren sta ik voor God", aldus ds. C. P. de Boer. De CGK-predikant uit Renswoude deelde in een preek tijdens Goede Vrijdag (2023) een aangrijpe

World Servants
Persbericht

World Servants lanceert twintig nieuwe projecten voor 2027

De christelijke organisatie World Servants presenteerde deze maand het nieuwe projectseizoen voor 2027. Komend jaar zullen naar verwachting zo’n 620 jongeren zich inzetten voor projecten in ontwikkelingslanden, verspreid over elf landen in Latijns-Am