PKN verliest tienduizenden leden maar ziet lichtpuntjes

Nieuws 25 april 2025 3 minuten Redactie
Delft
Shutterstock

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verloor in 2024 in totaal 43.000 leden. Dat blijkt uit cijfers die de kerk donderdag zelf op haar website publiceerde. Ook het aantal kerkelijke gemeenten neemt af. Toch ziet het kerkverband ook lichtpuntjes.

‘De statistieken schetsen een dubbel beeld’, schrijft de PKN bij de cijfers. ‘Aan de ene kant krimpt de kerkelijke organisatie qua leden en aantallen gemeenten. Tegelijkertijd zijn er verschillende nieuwe initiatieven voor vernieuwing in proefplekken, zoals pioniersplekken, kliederkerken, diaconale presentieplekken en bestaande gemeenten. Deze nieuwe initiatieven zijn vaak minder zichtbaar dan de krimp en zijn ook geen vervanging voor wat verdwijnt. Beide ontwikkelingen bepalen het beeld van de Protestantse Kerk: een duidelijk zichtbare krimp én verschillende tekenen van vernieuwing en groei.’ 

Dalend aantal leden
In totaal waren er op 1 januari 2025 bijna 1,4 miljoen mensen lid van de PKN. Daarvan was 42 procent belijdend lid en 47 procent dooplid. De overige procent is ongedoopt lid. Er zijn in totaal 43.000 minder leden dan het jaar ervoor. 

Dat is overigens een bekende trend. Al tientallen jaren loopt het ledenaantal van de PKN terug. In de afgelopen tien jaar is het aantal leden van de kerk gekrompen met bijna dertig procent. Dat betekent in absolute aantallen dat de kerk sinds 2015 in totaal 583.000 leden verloor. Dat betekent overigens niet dat er ook zoveel mensen de kerk verlaten hebben. Omdat juist in de kerk de vergrijzing zichtbaar is, sterven er meer mensen dan dat er nieuwe kinderen geboren worden. 

Kerkelijke gemeenten
In totaal zijn er in Nederland 1458 kerkelijke gemeenten en 1815 wijkgemeenten die zijn aangesloten bij de PKN. Ook dit aantal is in de laatste tien jaar afgenomen. In 2015 waren er nog 1630 kerkelijke gemeenten en 2230 wijkgemeenten. 

28 procent van de kerkelijke gemeenten bestaat uit maximaal driehonderd leden en 27 procent zijn gemeenten tussen de 300 en de 600 leden. Daarnaast zijn er ook flink wat grotere gemeenten. Twintig procent van de PKN-gemeenten heeft tussen de 600 en de 1000 leden. 25 procent van de gemeenten heeft nóg meer dan 1000 leden. 

Lichtpuntjes
Er zijn ook lichtpuntjes, zo meldt de kerk op haar website. ‘Binnen de Protestantse Kerk ontstaan overal in het land nieuwe vormen van kerk-zijn, de pioniersplekken en kliederkerken. Een pioniersplek is bedoeld voor mensen die niet naar een kerk gaan. Elke pioniersplek is afgestemd op de context, werkt vanuit gedeeld geloof en is gericht op duurzame gemeenschapsvorming. Een kliederkerk is een missionaire vorm van kerk-zijn waarin jong en oud samen op een creatieve manier de betekenis van bijbelverhalen ontdekken. Een kliederkerk duurt gemiddeld twee uur en bestaat uit drie delen: samen ontdekken, samen vieren en samen eten.’

Het aantal pioniersplekken dat elk jaar start is van 2013 tot 2017 snel gegroeid. Daarna vlakte de groei af. Op 1 januari 2024 waren er 99 pioniersplekken. De doorstroom bestaat uit pioniersplekken die doorgroeien naar een zelfstandige vorm van kerk-zijn (bijvoorbeeld een kerngemeente), die blijvend verbonden blijven met de bestaande kerk (samen kerk-zijn) of zijn gestopt.

Predikanten
Volgens het nieuwste onderzoek zijn er in totaal 1352 predikanten werkzaam binnen de PKN. Zeventig procent daarvan is man en dertig procent vrouw. De gemiddelde leeftijd van predikanten ligt met 55 jaar behoorlijk hoog. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#391 Patrick, Jeffrey & Bart Jan Spruyt over cultuurchristenen, Wierd Duk en seculiere bondgenoten
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

SGP wil opheldering over 'leger' pro-abortuslobbyisten bij de EU

Europarlementariër Bert-Jan Ruissen wil opheldering over wat hij noemt ‘het leger aan pro-abortuslobbyisten’ dat momenteel in Brussel lobbyt voor het burgerinitiatief ‘My Voice, My Choice’. De SGP'er wil met name weten of hier Europees geld mee gemoe

Don Ceder
Nieuws

ChristenUnie ziet brede steun voor religieuze geletterdheid

De Tweede Kamer heeft ingestemd met een voorstel van de ChristenUnie om structureel te investeren in religieuze geletterdheid. Het voorstel is ingediend door Kamerlid Don Ceder (foto) en richt zich op meer kennis over religie binnen de overheid en op

Louis Raphaël Sako
Nieuws

Aramese Beweging blij met Europese steun voor christelijke minderheden

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) verwelkomt de toenemende politieke aandacht in Nederland en Europa voor de bedreigingen tegen Louis Raphaël Sako (foto), patriarch van de Chaldeeuwse Kerk in Irak. Volgens de organisatie is deze aandacht h

Jennifer Melle
Nieuws

Petitie roept ziekenhuis op om zaak tegen christelijke verpleegkundige te stoppen

Steunbetuigers van de christelijke verpleegkundige Jennifer Melle zijn een petitie gestart om haar ziekenhuis te bewegen alle disciplinaire maatregelen tegen haar te laten vallen, zo meldt Christian Today. Melle ligt al langere tijd onder vuur nadat

syrie
Nieuws

Christenen in Syrië vrezen dat wapenstilstand weinig verandert aan hun positie

De Syrische regering heeft een onmiddellijk landelijk staakt-het-vuren aangekondigd met de Koerdisch geleide Syrian Democratic Forces (SDF). Daarmee komt een einde aan bijna twee weken van gevechten in het noordoosten van het land. Internationaal kli

Ara Torosian
Nieuws

Iraanse voorganger slaat alarm: "Er vindt een massaslachting plaats"

De Iraanse voorganger Ara Torosian heeft in een emotioneel interview met CBN News een noodkreet geslaakt over de situatie in Iran. Volgens Torosian worden op straat duizenden mensen gedood en maakt ook de ondergrondse kerk extreem zware tijden door.

Esther Vorsterman van Oijen
Interview

Esther Vorsterman van Oijen ziet nood bij jongeren: “Maar God laat ze niet los!” 

“God liet mij zien: deze generatie verdrinkt.” Velen kennen Esther Vorsterman van Oijen als spreekster en presentatrice, maar in Hour of Power vertelde zij zondag haar échte verhaal. Over waarom ze alles losliet, waarom haar sabbatical langer duurde

India
Nieuws

Begrafenis India eindigt in terreur: christenen opgejaagd en kerken verwoest

In centraal India is een familie verwikkeld geraakt in een slepend conflict na de dood van de 65-jarige Chamru Ram Salam. Wat begon als een begrafenis volgens traditionele gebruiken, mondde uit in grootschalig geweld tegen christenen, brandstichting

Meerartikelen

Achterberg
Nieuws

Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland laten geen nieuwe student toe

De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN) hebben geen nieuwe student toegelaten tot de opleiding voor het predikantschap. Dat meldt het Reformatorisch Dagblad. De beslissing werd genomen door de commissie van onderzoek, die gesprekken voert

Ds. J. J. Mulder
Video

Ds. Mulder roept luisteraars op om in Jezus' betraande ogen te kijken: "God is bewogen"

"Ik vraag vanavond maar één ding: kijk eens één keer in je leven in de betraande ogen van Jezus Christus. Wij als predikanten bekeren niemand en toch weet ik het haast wel zeker: een keer Jezus' bewogenheid zien is het einde van je ongeloof", aldus d

Martin Koornstra
Interview

Kerken kunnen scheuren, zegt Martin Koornstra: "Maar onze zekerheid is in Jezus"

“Als je een thema als de eindtijd, de hel, de doop of Israël noemt, scheuren zalen doormidden”, ziet Martin Koornstra, voorganger en schrijver van het boek Wij volgen Jezus. “In onze standpunten zit een zekerheid, die maakt dat we de ‘andere club’ we

ChatGPT
Interview

Christenen komen met reformatorisch alternatief voor ChatGPT

Net zoals in de hele samenleving, heeft kunstmatige intelligentie (AI) ook in de reformatorische gezindte haar intrede gedaan. En dat is niet zonder gevaren, zeggen Jasper Visser, Ton van Dijk en Wim Nijsink. De drie lanceerden onlangs ‘RefGPT’, hét

Phil Knox
Nieuws

Britse missioloog ziet grote kansen voor de kerk: "Dit wordt het jaar van de doorbraak"

De Britse missioloog Phil Knox verwacht dat 2026 een uitzonderlijk jaar wordt voor de kerk in het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem staat de samenleving meer open voor het christelijk geloof dan in tientallen jaren het geval was. Knox stelt zelfs dat

Nigeria
Nieuws

Kerkdiensten aangevallen in Nigeria: meer dan 160 christenen ontvoerd

Gewapende mannen hebben zondag meerdere kerkdiensten in het noorden van Nigeria aangevallen. Daarbij zijn meer dan 160 christenen ontvoerd. De aanvallen vonden plaats terwijl de diensten bezig waren. Kerkgangers sloegen in paniek op de vlucht. Degene

Opperrabbijn Jacobs
Column

We zijn dankbaar dat onze zoon 47 jaar zoveel voor anderen betekende

Hoewel opperrabbijn Jacobs zich normaal gesproken niet vaak uitlaat over zijn privéleven vertelt hij in zijn nieuwste dagboek over het overlijden van zijn zoon enkele jaren geleden. Ook doet hij uit de doeken hoe hij als een VVV-informatiepaal bij ee

bijbel
Nieuws

Bijbel brak in 2025 records op social media

De Bijbel brak in 2025 records in de sociale media. Dat laten de kijkcijfers van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en Zij Lacht zien. Het bereik van Bijbelfilmpjes op TikTok verdrievoudigde ten opzichte van 2024. De groei is vooral te danken aa

Verwoeste kerk
Nieuws

Twintig predikanten overleven Russische drone-aanval op evangelische kerk in Kiev

Een Russische droneaanval op een evangelische kerk in Kiev heeft eind september wonderbaarlijk genoeg geen slachtoffers gemaakt. Dat schrijft The Christian Post. In het gebouw sliepen namelijk op dat moment twintig predikanten. De aanval vond plaats

Kerk
Nieuws

Onderzoek: steeds meer Amerikaanse kerken sluiten de deuren

In de Verenigde Staten sloten in 2024 meer protestantse kerken de deuren dan in datzelfde jaar geopend werden. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van Lifeway Research. Toch is er volgens de onderzoekers ook reden om hoopvol te zijn.   Volgens het onde

Hoes
Nieuws

Burgemeester Tilburg heeft "totaal" geen spijt van arrestatie Tom de Wal: "Zou het morgen weer doen"

De Tilburgse burgemeester heeft geen spijt van de arrestatie van Tom de Wal. Volgens hem was er geen sprake van een kerkdienst of een een religieuze bijeenkomst, zo zei hij in het televisieprogramma Café Kockelmann op WNL. “Ik zou het morgen weer doe

china
Nieuws

Chinese christenen in VS bidden en vasten voor vervolgde kerken in China

Honderden Chinese christenen in de Verenigde Staten hebben begin januari samen gebeden en gevast voor vervolgde kerken in China. Aanleiding was de nieuwe overheidsactie tegen huiskerken, waaronder de inval op 6 januari bij de Early Rain Covenant Chur