PKN verliest tienduizenden leden maar ziet lichtpuntjes

Nieuws 25 april 2025 3 minuten Redactie
Delft
Shutterstock

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verloor in 2024 in totaal 43.000 leden. Dat blijkt uit cijfers die de kerk donderdag zelf op haar website publiceerde. Ook het aantal kerkelijke gemeenten neemt af. Toch ziet het kerkverband ook lichtpuntjes.

‘De statistieken schetsen een dubbel beeld’, schrijft de PKN bij de cijfers. ‘Aan de ene kant krimpt de kerkelijke organisatie qua leden en aantallen gemeenten. Tegelijkertijd zijn er verschillende nieuwe initiatieven voor vernieuwing in proefplekken, zoals pioniersplekken, kliederkerken, diaconale presentieplekken en bestaande gemeenten. Deze nieuwe initiatieven zijn vaak minder zichtbaar dan de krimp en zijn ook geen vervanging voor wat verdwijnt. Beide ontwikkelingen bepalen het beeld van de Protestantse Kerk: een duidelijk zichtbare krimp én verschillende tekenen van vernieuwing en groei.’ 

Dalend aantal leden
In totaal waren er op 1 januari 2025 bijna 1,4 miljoen mensen lid van de PKN. Daarvan was 42 procent belijdend lid en 47 procent dooplid. De overige procent is ongedoopt lid. Er zijn in totaal 43.000 minder leden dan het jaar ervoor. 

Dat is overigens een bekende trend. Al tientallen jaren loopt het ledenaantal van de PKN terug. In de afgelopen tien jaar is het aantal leden van de kerk gekrompen met bijna dertig procent. Dat betekent in absolute aantallen dat de kerk sinds 2015 in totaal 583.000 leden verloor. Dat betekent overigens niet dat er ook zoveel mensen de kerk verlaten hebben. Omdat juist in de kerk de vergrijzing zichtbaar is, sterven er meer mensen dan dat er nieuwe kinderen geboren worden. 

Kerkelijke gemeenten
In totaal zijn er in Nederland 1458 kerkelijke gemeenten en 1815 wijkgemeenten die zijn aangesloten bij de PKN. Ook dit aantal is in de laatste tien jaar afgenomen. In 2015 waren er nog 1630 kerkelijke gemeenten en 2230 wijkgemeenten. 

28 procent van de kerkelijke gemeenten bestaat uit maximaal driehonderd leden en 27 procent zijn gemeenten tussen de 300 en de 600 leden. Daarnaast zijn er ook flink wat grotere gemeenten. Twintig procent van de PKN-gemeenten heeft tussen de 600 en de 1000 leden. 25 procent van de gemeenten heeft nóg meer dan 1000 leden. 

Lichtpuntjes
Er zijn ook lichtpuntjes, zo meldt de kerk op haar website. ‘Binnen de Protestantse Kerk ontstaan overal in het land nieuwe vormen van kerk-zijn, de pioniersplekken en kliederkerken. Een pioniersplek is bedoeld voor mensen die niet naar een kerk gaan. Elke pioniersplek is afgestemd op de context, werkt vanuit gedeeld geloof en is gericht op duurzame gemeenschapsvorming. Een kliederkerk is een missionaire vorm van kerk-zijn waarin jong en oud samen op een creatieve manier de betekenis van bijbelverhalen ontdekken. Een kliederkerk duurt gemiddeld twee uur en bestaat uit drie delen: samen ontdekken, samen vieren en samen eten.’

Het aantal pioniersplekken dat elk jaar start is van 2013 tot 2017 snel gegroeid. Daarna vlakte de groei af. Op 1 januari 2024 waren er 99 pioniersplekken. De doorstroom bestaat uit pioniersplekken die doorgroeien naar een zelfstandige vorm van kerk-zijn (bijvoorbeeld een kerngemeente), die blijvend verbonden blijven met de bestaande kerk (samen kerk-zijn) of zijn gestopt.

Predikanten
Volgens het nieuwste onderzoek zijn er in totaal 1352 predikanten werkzaam binnen de PKN. Zeventig procent daarvan is man en dertig procent vrouw. De gemiddelde leeftijd van predikanten ligt met 55 jaar behoorlijk hoog. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#397 Patrick, Jeffrey & Bart Bolhuis over De Linkse Kerk: is links stemmen Bijbelser dan rechts?
Of beluister op:

Meerartikelen

Truus
Nieuws

Meesteroplichter van kerken Truus W. veroordeeld tot celstraf

Meesteroplichter Truus W. moet bijna een jaar cel in. Daarnaast krijgt ze een jaar voorwaardelijke celstraf en moet ze sommige gedupeerde kerken geld terugbetalen. De 54-jarige vrouw lichtte tientallen kerken op. Omdat ze haar straf al in voorarrest

Flach
Nieuws

SGP hekelt iftarschorsing in Tweede Kamer: 'Nederland heeft christelijke wortels en tradities'

Een commissiedebat in de Tweede Kamer werd dinsdag geschorst omdat een islamitisch Kamerlid van de partij DENK zijn vasten van de Ramadan wilde doorbreken. De voorzitter gaf hier toestemming voor, maar dat kon op de nodige kritiek rekenen van onder m

Iraanse kerk in Armenië
Nieuws

Armenië als toevluchtsoord voor Iraanse christenen: “Mijn droom is een vrij Iran”

Aan de grens tussen Armenië en Iran bereiden kerken en hulporganisaties zich voor op een mogelijke toestroom van duizenden Iraanse vluchtelingen. Terwijl de oorlog in Iran escaleert, maken christelijke organisaties noodplannen om mensen op te vangen

Ds. K. Hoefnagel
Video

Ds. Hoefnagel over huidige impasse binnen CGK: "Rebellie in onze kerken"

Hoewel er formeel nog geen definitieve breuk is, verkeren de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) al lange tijd in een diepe impasse. Zo overwegen tientallen plaatselijke gemeenten zich af te scheiden. Het verschil in visie ten aanzien van vrouwel

Indonesie
Nieuws

Groep moslims forceert stop kerkreparatie Indonesië

In het dorp Kulim Jaya, op Sumatra, is op 1 maart de reparatie van het dak van een protestantse kerk stilgelegd na protesten van tientallen moslimbewoners. De groep eiste voorafgaande goedkeuring van de lokale moslimgemeenschap voor de dakwerkzaamhed

DMM
Persbericht

DMM-conferentie wil kerken toerusten tot discipelschap en vermenigvuldiging

Op zaterdag 18 april 2026 vindt de tweede DMM-conferentie plaats. Tijdens deze dag staan toerusting en praktische handvatten centraal voor christenen die verlangen naar groei en vermenigvuldiging van gemeenten. Sprekers zijn Kevin Wiegelt uit Canada

Ceder
Nieuws

Tweede Kamer debatteert over christenvervolging ondanks tegenstand Groenlinks/PvdA

Even leek het erop dat het geplande debat over christenvervolging wereldwijd geannuleerd zou worden. Maar CU-Kamerlid Don Ceder overtuigde een meerderheid van de Tweede Kamer om het alsnog plaats te laten vinden. Onder meer GroenLinks/PvdA zag geen p

Preektocht
Persbericht

Vijfde Preektocht in IJsselstein staat in teken van Christus’ opdracht

In IJsselstein vindt D.V. woensdag 15 april 2026 de vijfde editie van de zogenoemde Preektocht plaats. Deze studiedag, die volledig in het teken staat van preekvoorbereiding, richt zich op predikanten, geestelijken, pastoraal werkers, theologiestuden

Meerartikelen

Dina-Perla Portnaar
Opinie

Blasfemiewetten beschermen geen geloof maar macht

Vrijheid van godsdienst is een fundament van de rechtsstaat. Het beschermt het diepste wat een mens heeft, namelijk geweten, overtuiging en identiteit. Maar diezelfde vrijheid wordt steeds vaker misbruikt om anderen het zwijgen op te leggen, of erger

Chris Verhagen
Opinie

Waarom postchristelijk Nederland het kwaad niet meer herkent

Onlangs vielen Israël en de Verenigde Staten het radicaal sjiitische leiderschap van Iran aan. Een regime dat al decennia lang zijn eigen bevolking onderdrukt, christenen vervolgt en openlijk spreekt over de vernietiging van Israël en de Verenigde St

Mariët
Getuigenis

Mariët (22) deelt getuigenis: “Ik was zes toen ik God ontmoette”

Toen Mariët zes jaar oud was, bad ze een eenvoudig gebed: of Jezus in haar hart wilde komen wonen. Wat er daarna gebeurde, zou haar leven blijvend vormen. “Ik ervaarde echt dat God mij vulde, van top tot teen”, vertelt ze. “Voor mij was dat het momen

SGP logo
Persbericht

SGP behaalt hoogste aantal leden ooit

De SGP heeft per 1 januari 2026 het hoogste aantal leden in haar ruim honderdjarige geschiedenis bereikt. De partij telt nu 31.426 leden, bijna duizend meer dan een jaar eerder. Daarmee zet de groei van de partij zich voort. Niet alleen het aantal le

Ds. J. R. van Vugt
Nieuws

HHK Soest hoopt op komst ds. J. R. van Vugt uit Waddinxveen

De hersteld hervormde kerk te Soest heeft een beroep uitgebracht op ds. J. R. van Vugt (foto). De predikant moet in de Ichthuskerk ds. R. C. Boogaard opvolgen. Laatstgenoemde predikant nam eind 2025 afscheid van de gemeente en ontving toen ook de bev

 Oekraine
Nieuws

Rusland vernietigde honderden kerken sinds inval in Oekraïne

Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 zijn zeker 737 religieuze gebouwen beschadigd of vernietigd. Dit blijkt uit een recent rapport van Mission Eurasia, een christelijke hulporganisatie die zich richt op kerken in Oekraïne en omstreken. Ho

Pakistan
Nieuws

Christelijke twintiger in Pakistan doodgemarteld door werkgevers

Een 21-jarige christelijke landarbeider in Pakistan, Marcus Masih, is op woensdag 4 maart door zijn werkgevers gemarteld en gedood. De daders probeerden zijn dood vervolgens in scène te zetten als zelfmoord. Dat vertelt een broer van het slachtoffer

Deutekom
Nieuws

Evangelist vertrekt bij Nederlandse tak Charlie Kirk na onenigheid over arrestatie Tom de Wal

Evangelist Daniël van Deutekom is samen met nog een aantal vrijwilligers alweer vertrokken bij Turning Point Nederland. Dat laat hij weten door middel van een videoboodschap. De reden hiervoor is dat de organisatie weigerde op te komen voor godsdiens

Bijbel
Nieuws

Bijbelverkoop in Groot-Brittannië bereikt recordhoogte

De verkoop van Bijbels in Groot-Brittannië is reusachtig toegenomen. Vorig jaar werden meer Bijbels verkocht dan ooit sinds het begin van de metingen in 1998. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau NielsenIQ BookData. In 2025 nam het aantal Brit

Joram Kaat
Interview

EO-presentator Joram Kaat: "Ik stond altijd aan, tot ik ontdekte dat Jezus mij rust leert"

De smartphone gaf hem het gevoel dat alles mogelijk was, maar tegelijk verdween de rust uit zijn leven. In Hour of Power vertelt EO-presentator Joram Kaat hoe hij jarenlang maar doorging, overal ja op zei en merkte dat hij zichzelf voorbij rende. Met

Samaritan's Purse
Nieuws

Zendingspiloot deelt evangelie tijdens vliegtuigkaping in Zuid-Soedan

Jim Streit, een zendingspiloot, deelde tijdens een vlucht het evangelie met een gewapende man die zijn vliegtuig probeerde te kapen. Dat gebeurde in december 2025 tijdens een medische hulpvlucht naar een afgelegen gebied in Zuid-Soedan, meldt The Chr

Ds. B. L. P. Tramper
Video

Ds. Tramper vertelt dat beroep uit hervormd Elspeet veel bij hem teweegbracht

Ds. B. L. P. Tramper aanvaardde onlangs het beroep dat de hervormde gemeente Elspeet op hem uitgebracht had. In het Veluwse dorp volgt hij ds. M. van Kooten op. Tijdens een preek vertelde Tramper wat het beroep met hem deed. Voordat Tramper het beroe