PKN verliest tienduizenden leden maar ziet lichtpuntjes

Nieuws 25 april 2025 3 minuten Redactie
Delft
Shutterstock

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verloor in 2024 in totaal 43.000 leden. Dat blijkt uit cijfers die de kerk donderdag zelf op haar website publiceerde. Ook het aantal kerkelijke gemeenten neemt af. Toch ziet het kerkverband ook lichtpuntjes.

‘De statistieken schetsen een dubbel beeld’, schrijft de PKN bij de cijfers. ‘Aan de ene kant krimpt de kerkelijke organisatie qua leden en aantallen gemeenten. Tegelijkertijd zijn er verschillende nieuwe initiatieven voor vernieuwing in proefplekken, zoals pioniersplekken, kliederkerken, diaconale presentieplekken en bestaande gemeenten. Deze nieuwe initiatieven zijn vaak minder zichtbaar dan de krimp en zijn ook geen vervanging voor wat verdwijnt. Beide ontwikkelingen bepalen het beeld van de Protestantse Kerk: een duidelijk zichtbare krimp én verschillende tekenen van vernieuwing en groei.’ 

Dalend aantal leden
In totaal waren er op 1 januari 2025 bijna 1,4 miljoen mensen lid van de PKN. Daarvan was 42 procent belijdend lid en 47 procent dooplid. De overige procent is ongedoopt lid. Er zijn in totaal 43.000 minder leden dan het jaar ervoor. 

Dat is overigens een bekende trend. Al tientallen jaren loopt het ledenaantal van de PKN terug. In de afgelopen tien jaar is het aantal leden van de kerk gekrompen met bijna dertig procent. Dat betekent in absolute aantallen dat de kerk sinds 2015 in totaal 583.000 leden verloor. Dat betekent overigens niet dat er ook zoveel mensen de kerk verlaten hebben. Omdat juist in de kerk de vergrijzing zichtbaar is, sterven er meer mensen dan dat er nieuwe kinderen geboren worden. 

Kerkelijke gemeenten
In totaal zijn er in Nederland 1458 kerkelijke gemeenten en 1815 wijkgemeenten die zijn aangesloten bij de PKN. Ook dit aantal is in de laatste tien jaar afgenomen. In 2015 waren er nog 1630 kerkelijke gemeenten en 2230 wijkgemeenten. 

28 procent van de kerkelijke gemeenten bestaat uit maximaal driehonderd leden en 27 procent zijn gemeenten tussen de 300 en de 600 leden. Daarnaast zijn er ook flink wat grotere gemeenten. Twintig procent van de PKN-gemeenten heeft tussen de 600 en de 1000 leden. 25 procent van de gemeenten heeft nóg meer dan 1000 leden. 

Lichtpuntjes
Er zijn ook lichtpuntjes, zo meldt de kerk op haar website. ‘Binnen de Protestantse Kerk ontstaan overal in het land nieuwe vormen van kerk-zijn, de pioniersplekken en kliederkerken. Een pioniersplek is bedoeld voor mensen die niet naar een kerk gaan. Elke pioniersplek is afgestemd op de context, werkt vanuit gedeeld geloof en is gericht op duurzame gemeenschapsvorming. Een kliederkerk is een missionaire vorm van kerk-zijn waarin jong en oud samen op een creatieve manier de betekenis van bijbelverhalen ontdekken. Een kliederkerk duurt gemiddeld twee uur en bestaat uit drie delen: samen ontdekken, samen vieren en samen eten.’

Het aantal pioniersplekken dat elk jaar start is van 2013 tot 2017 snel gegroeid. Daarna vlakte de groei af. Op 1 januari 2024 waren er 99 pioniersplekken. De doorstroom bestaat uit pioniersplekken die doorgroeien naar een zelfstandige vorm van kerk-zijn (bijvoorbeeld een kerngemeente), die blijvend verbonden blijven met de bestaande kerk (samen kerk-zijn) of zijn gestopt.

Predikanten
Volgens het nieuwste onderzoek zijn er in totaal 1352 predikanten werkzaam binnen de PKN. Zeventig procent daarvan is man en dertig procent vrouw. De gemiddelde leeftijd van predikanten ligt met 55 jaar behoorlijk hoog. 

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

Bert-Jan Ruissen
Persbericht

Resolutie SGP over terugkeer uitgezette zendelingen in Turkije aangenomen

Mede op initiatief van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen nam het Europees Parlement in Straatsburg donderdagmiddag een resolutie aan met de oproep aan Turkije om uitgezette christelijke zendelingen weer terug te laten keren. Turkije zette de af

Grote Kerk Alkmaar
Nieuws

Minister grijpt niet in na weigering paasdienst in Grote Kerk Alkmaar

Onlangs werd bekend dat de protestantse gemeente Alkmaar de Grote Kerk van Alkmaar niet mag huren voor een kerkdienst. De weigering leidde vervolgens zowel in de Alkmaarse gemeenteraad als de Tweede Kamer tot vragen. Minister Gouke Moes (Onderwijs, C

Gereformeerde Gemeente Gouda
Nieuws

GerGem stelt toetsingscommissie in bij behandeling klachten over seksueel misbruik

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) heeft woensdag in Gouda besloten een onafhankelijke toetsingscommissie in te stellen. Deze commissie moet zorgen voor extra zorgvuldigheid en meer onafhankelijkheid bij de behandeling van klachte

Oeganda
Nieuws

Moslimextremisten vallen pastors aan na kerkdienst in Oeganda

Twee pastors uit Oost-Oeganda zijn op 30 januari aangevallen door moslimextremisten. Ze raakten daarbij gewond en verbleven ruim een week in het ziekenhuis. De twee geestelijken van de New Life Church in Palilisa werden op de terugweg van een kerkdie

Ds. H. C. Bezemer
Nieuws

CGK Urk hoopt op komst ds. H. C. Bezemer

De christelijke gereformeerde kerk te Urk hoopt op de komst van ds. H. C. Bezemer (foto). In de Maranathakerk is één van de predikantsplaatsen vacant in verband met het emeritaat van ds. H. Korving. Laatstgenoemde predikant ging in 2021 met emeritaat

Psalm 139 - Open Doors
Video

Luister naar deze prachtige versie van Psalm 139: 'Heer die mij ziet zoals ik ben'

'Gij volgt mij waar ik zit of sta. Wat mij ten diepste houdt bewogen, 't ligt alles open voor Uw ogen.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Heer die mij ziet zoals ik ben.' Het lied, gebaseerd op Psalm 139 en afkomstig van The Psalm P

Olympische spelen
Nieuws

Olympische Spelen: 192 deelnemers afkomstig uit landen die christenen vervolgen

De Olympische Winterspelen in Milaan zijn in volle gang. Sport verbroedert, zo is de algemene opvatting. Er zit echter een schaduwzijde aan deze Spelen. Maar liefst 192 atleten zijn afkomstig uit landen waar christenen vervolgd worden. Die informatie

Kerkganger
Dagelijks leven

Refoweb-vragensteller vindt autisme en kerkgang ingewikkelde combinatie

Een dertiger uit de Protestantse Kerk in Nederland heeft op Refoweb openhartig zijn worsteling gedeeld met gemeente-zijn. Hij is ongetrouwd, woont alleen en kreeg enkele jaren geleden de diagnose autisme. Vooral op sociaal gebied ervaart hij grote on

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

VS sturen 200 militairen naar Nigeria voor strijd tegen islamitisch terrorisme

De Verenigde Staten sturen 200 militairen naar Nigeria om het Nigeriaanse leger te trainen in de strijd tegen islamitische terreurgroepen. Deze inzet volgt op recente Amerikaanse luchtaanvallen en waarschuwingen van president Donald Trump over de aan

Stap voor stap dichter bij Jezus
Persbericht

NBG nodigt uit tot bezinning met nieuw veertigdagentijdproject

Wat houdt mij bezig? Hoe leef ik? Waar word ik geraakt als ik over Jezus lees? Voor wie in de Veertigdagentijd wil stilstaan bij zulke vragen, heeft het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap het leesplan Stap voor stap dichter bij Jezus. Daarmee laat j

Klint Kubiak
Nieuws

Coach Super Bowl-team getuigt van geloof: “Onze identiteit ligt in Christus"

In aanloop naar de Super Bowl, de finale van de Amerikaanse footballcompetitie en een van de grootste sportevenementen ter wereld, spraken coaches en begeleiders van de Seattle Seahawks open over hun christelijk geloof. Terwijl het team zich voorbere

Poetin
Nieuws

Mensenrechtenactivisten: Poetin zet Russisch-Orthodoxe Kerk in om religie te onderdrukken

Het regime van president Vladimir Poetin zet de Russisch-Orthodoxe Kerk in om andere geloofsovertuigingen te onderdrukken. Dat is de conclusie van verschillende geestelijken en mensenrechtenactivisten tijdens de Internationale Top over Godsdiensvrijh

Lin Button
Interview

Lin Button voelt zich de oudste zoon: "Een leugen waarvan God ons wil bevrijden"

“Veel christenen zijn erg plichtsgetrouw en doen goede dingen voor God. Maar een intieme relatie met Hem missen ze.” Auteur en counselor Lin Button leidt aanstaand weekend de TPZ-conferentie in Houten en worstelde er ook zelf mee. “Ik dacht dat ik he

Ds. W. M. Mulder
Nieuws

HHK Nieuwleusen beroept ds. W. M. Mulder uit Springford (Canada)

De hersteld hervormde gemeente te Nieuwleusen (Rehoboth) hoopt binnenkort weer over een eigen predikant te beschikken. Afgelopen week werd een beroep uitgebracht op ds. W. M. Mulder (foto). De predikant, die sinds 2021 verbonden is aan de Reformed Ch

Kort geding kerk
Nieuws

CGK Urk-Eben Haëzer roept alsnog classis bijeen: kort geding afgeblazen

De Christelijke Gereformeerde Kerk (CGK) Urk-Eben Haëzer zal alsnog een officiële classisvergadering beleggen voor de kerken in de regio Zwolle. Daarmee is het aangekondigde kort geding van de CGK Hasselt en de NCGK Lelystad van de baan. De rechtszaa

Paschal
Nieuws

Christenen in Nigeriaans dorp leven in constante angst: "We verliezen hoop"

Honderden christenen in een Nigeriaans dorp leven in constante angst en zijn getraumatiseerd door aanhoudend geweld, ontvoeringen en moorden. Hoewel een ontvoerde katholieke priester uit het dorp recent na 61 dagen ontvoering vrijkwam, leven de chris

Bikker
Nieuws

Coalitie halt toegeroepen onder leiding van CU: "Vorm van machtspolitiek"

Het was een klein zinnetje in het coalitieakkoord met mogelijk grote gevolgen voor de kleine christelijke partijen. VVD, CDA en D66 wilden onderzoeken of er een kiesdrempel ingevoerd kan worden. Maar daar stak de volledige oppositie, onder aanvoering

Nayib Bukele
Positief nieuws

President Bukele schrijft ommekeer El Salvador toe aan Gods werk

De president van El Salvador, Nayib Bukele, zegt dat de grote veranderingen in zijn land een geestelijke basis hebben. In een recente boodschap op Instagram schrijft hij dat de ommekeer niet alleen te verklaren is door politiek beleid. Volgens Bukele

Ds. M. Messemaker
Video

Ds. Messemaker vertelt waar hij zich in de kerk steeds meer zorgen om maakt

"Weet u dat ik daar steeds meer bezorgd over ben? Dat er in de kerk mensen zitten die ervan uitgaan dat ze God gevonden hebben, maar niet eens weten wat het betekent om Hem te missen", aldus ds. M. Messemaker. De hervormde predikant waarschuwde in ee

President Donald Trump
Nieuws

Christelijke politicus wil gebedsontbijt mijden zolang Trump president is

De Zwitserse parlementariër en theoloog Marc Jost wil het National Prayer Breakfast, een jaarlijks gebedsontbijt, in de Verenigde Staten niet meer bezoeken zolang Donald Trump president van Amerika is. Hij zegt dat na zijn ervaringen bij de bijeenkom