PKN verliest tienduizenden leden maar ziet lichtpuntjes

Nieuws 25 april 2025 3 minuten Redactie
Delft
Shutterstock

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) verloor in 2024 in totaal 43.000 leden. Dat blijkt uit cijfers die de kerk donderdag zelf op haar website publiceerde. Ook het aantal kerkelijke gemeenten neemt af. Toch ziet het kerkverband ook lichtpuntjes.

‘De statistieken schetsen een dubbel beeld’, schrijft de PKN bij de cijfers. ‘Aan de ene kant krimpt de kerkelijke organisatie qua leden en aantallen gemeenten. Tegelijkertijd zijn er verschillende nieuwe initiatieven voor vernieuwing in proefplekken, zoals pioniersplekken, kliederkerken, diaconale presentieplekken en bestaande gemeenten. Deze nieuwe initiatieven zijn vaak minder zichtbaar dan de krimp en zijn ook geen vervanging voor wat verdwijnt. Beide ontwikkelingen bepalen het beeld van de Protestantse Kerk: een duidelijk zichtbare krimp én verschillende tekenen van vernieuwing en groei.’ 

Dalend aantal leden
In totaal waren er op 1 januari 2025 bijna 1,4 miljoen mensen lid van de PKN. Daarvan was 42 procent belijdend lid en 47 procent dooplid. De overige procent is ongedoopt lid. Er zijn in totaal 43.000 minder leden dan het jaar ervoor. 

Dat is overigens een bekende trend. Al tientallen jaren loopt het ledenaantal van de PKN terug. In de afgelopen tien jaar is het aantal leden van de kerk gekrompen met bijna dertig procent. Dat betekent in absolute aantallen dat de kerk sinds 2015 in totaal 583.000 leden verloor. Dat betekent overigens niet dat er ook zoveel mensen de kerk verlaten hebben. Omdat juist in de kerk de vergrijzing zichtbaar is, sterven er meer mensen dan dat er nieuwe kinderen geboren worden. 

Kerkelijke gemeenten
In totaal zijn er in Nederland 1458 kerkelijke gemeenten en 1815 wijkgemeenten die zijn aangesloten bij de PKN. Ook dit aantal is in de laatste tien jaar afgenomen. In 2015 waren er nog 1630 kerkelijke gemeenten en 2230 wijkgemeenten. 

28 procent van de kerkelijke gemeenten bestaat uit maximaal driehonderd leden en 27 procent zijn gemeenten tussen de 300 en de 600 leden. Daarnaast zijn er ook flink wat grotere gemeenten. Twintig procent van de PKN-gemeenten heeft tussen de 600 en de 1000 leden. 25 procent van de gemeenten heeft nóg meer dan 1000 leden. 

Lichtpuntjes
Er zijn ook lichtpuntjes, zo meldt de kerk op haar website. ‘Binnen de Protestantse Kerk ontstaan overal in het land nieuwe vormen van kerk-zijn, de pioniersplekken en kliederkerken. Een pioniersplek is bedoeld voor mensen die niet naar een kerk gaan. Elke pioniersplek is afgestemd op de context, werkt vanuit gedeeld geloof en is gericht op duurzame gemeenschapsvorming. Een kliederkerk is een missionaire vorm van kerk-zijn waarin jong en oud samen op een creatieve manier de betekenis van bijbelverhalen ontdekken. Een kliederkerk duurt gemiddeld twee uur en bestaat uit drie delen: samen ontdekken, samen vieren en samen eten.’

Het aantal pioniersplekken dat elk jaar start is van 2013 tot 2017 snel gegroeid. Daarna vlakte de groei af. Op 1 januari 2024 waren er 99 pioniersplekken. De doorstroom bestaat uit pioniersplekken die doorgroeien naar een zelfstandige vorm van kerk-zijn (bijvoorbeeld een kerngemeente), die blijvend verbonden blijven met de bestaande kerk (samen kerk-zijn) of zijn gestopt.

Predikanten
Volgens het nieuwste onderzoek zijn er in totaal 1352 predikanten werkzaam binnen de PKN. Zeventig procent daarvan is man en dertig procent vrouw. De gemiddelde leeftijd van predikanten ligt met 55 jaar behoorlijk hoog. 

Praatmee

Beluister onze podcast

Onder de Kansel #1: Ds. Simons over geloofszekerheid
Of beluister op:

Meerartikelen

Madaba, Jordanië
Nieuws

Wetswijziging biedt Jordaanse christenen zeggenschap over nalatenschap: mogen afwijken van sharia

De Jordaanse ministerraad heeft wijzigingen goedgekeurd die christenen de mogelijkheid bieden om af te wijken van islamitische erfwetten. Deze wetsaanpassingen maken het voor christenen voor het eerst mogelijk om via een officieel geregistreerd testa

Hizkia's tunnel, ter illustratie
Nieuws

Bewijs van hervormingen Hizkia? Gevonden steen wijst erop, zegt Israëlische universiteit

Een recent onderzoek van de Bar-Ilan Universiteit suggereert dat een steen van 2.750 jaar oud die gevonden is in een Israëlitische villa bij Tel Eton, ten zuiden van Jeruzalem, mogelijk archeologisch bewijs levert voor de bijbelse hervormingen van ko

Ds. A. Simons
Video

Ds. Simons wijst op christenen die leven onder het deksel van de wet

"Er zitten er in de kerk die wachten omdat er nog iets geschonken moet worden en die hun hele leven onder het deksel van de wet leven. Ze bidden wat af, opdat God vervullen wil wat Hij beloofd heeft. Maar wie de belofte heeft, die heeft de inhoud van

Vlag Bangladesh
Nieuws

Evangelist in Bangladesh zwaar mishandeld door groep islamitische mannen

Een christelijke evangelist is in Bangladesh zwaar mishandeld nadat hij had verteld dat hij een volgeling van Jezus Christus is. Dat meldt International Christian Concern (ICC). Het slachtoffer, dat vanwege veiligheidsredenen wordt aangeduid als Arif

Familie Willemsen
Dagelijks leven

Willemsen in Xingang: kerkplanting in Taiwan

In het midden van Xingang staat een grote tempel. Als je op de hoofdstraat loopt, springt het gebouw direct in het oog: het is het centrum van het dorp. Deze tempel is gewijd aan Mazu, een zeegodin die thuishoort in zowel Chinese volksreligie als het

Homokoppel
Nieuws

Amerikaanse staat trekt boete van bijna 78.000 euro voor christelijke hulpverlener in

De Amerikaanse staat Oregon heeft een boete van bijna 78.000 euro ingetrokken die was opgelegd aan de christelijke hulpverlener Frank Canepa. Dat meldt The Christian Post. Canepa kwam onder vuur te liggen nadat hij tijdens een gesprek met een cliënt

dyslexievriendelijke Bijbel
Persbericht

NBG introduceert eerste dyslexievriendelijke Bijbel in het Nederlands

Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) heeft een bijzondere primeur gepresenteerd: de eerste dyslexievriendelijke Bijbel in het Nederlandse taalgebied. De nieuwe uitgave van de NBV21 is speciaal ontworpen om de Bijbel beter toegankelijk te mak

dr. Thijs Tromp
Persbericht

Kerkenevent over gastvrijheid en contact met niet-kerkelijken in Rotterdam

Hoe leg je als kerk contact met mensen voor wie de kerk een onbekende of zelfs negatieve omgeving is? En wat betekent Bijbelse gastvrijheid in de praktijk? Over die vragen staat een kerkenevent centraal dat op woensdag 24 juni wordt gehouden in Rotte

Meerartikelen

Tafels van de scriba
Nieuws

Wat is de betekenis van de kerk in een postseculiere tijd? PKN-scriba gaat in gesprek

PKN-scriba Kees van Ekris gaat op 24 juni in gesprek met de Amerikaans-Nederlandse theoloog Edwin van Driel over de betekenis van de kerk in een postseculiere samenleving. De ontmoeting maakt deel uit van de reeks Tafels van de scriba, waarin actuele

Dr. Esther van Raamsdonk
Opinie

De Statenvertaling was nooit af: lessen uit 1637 voor vandaag

Een aantal vragen waarmee de kerken zich nu bezighouden met het oog op de nieuwe vertaling van 2027, hielden de oorspronkelijke vertalers van de Statenvertaling uit 1637 al bezig. Wordt de tekst niet te veel aangepast aan de huidige tijd? Wat is de v

Drs. Piet Guijt
Verdieping

Wanneer begint de zeventigste jaarweek van Daniël?

De profetie van de zeventig jaarweken in Daniël 9 houdt christenen al eeuwen bezig. Veel uitlegmodellen gaan uit van een lange onderbreking tussen de 69e en 70e jaarweek en plaatsen die laatste periode in de eindtijd. Piet Guijt betoogt dat de Bijbel

doekes
Column

Hoe de verantwoordelijkheid van de kerk groeit door het verslechteren van de zorg

In deze column pleit Matthijn Doekes voor meer aandacht voor mensen met psychische problemen binnen kerk en samenleving. Vanuit zijn eigen ervaringen met de geestelijke gezondheidszorg wijst hij op de groeiende druk op de GGZ en de verantwoordelijkhe

Iers parlement
Nieuws

Iers parlement stemt in met afschaffen bedenktermijn abortus

Het Ierse parlement heeft ingestemd met een wetsvoorstel om de verplichte bedenktermijn van drie dagen voor abortus af te schaffen. Dat schrijven diverse internationale media.  Het voorstel kreeg woensdag steun van 86 parlementariërs. 70 leden stemde

Kees van Helden
Opinie

Ervaring abortuspil valt vaak tegen

Het Amerikaanse Charlotte Lozier Institute heeft een nieuw onderzoek gepresenteerd naar de ervaringen met de abortuspil. In Amerika zijn diverse organisaties actief die de set abortuspillen per post willen toesturen. Vaak is daartoe alleen het invull

Maarten en Tijmen Blom
Video

Maarten en Tijmen Blom van 'Een Huis Vol' aanstaande zondag te gast in Hour of Power

Wat houdt het in om vader te zijn, en hoe is het om God als Vader te kennen? Daarover gaat het zondag in Hour of Power. In de uitzending zijn Maarten Blom en zijn zoon Tijmen te gast, bekend van de televisieserie Een Huis Vol. Voor Maarten is het ant

Ds. A. A. Egas
Video

Ds. Egas wijst op psychische nood onder jongeren: "Zelfdoding grootste doodsoorzaak"

"De meeste jongeren in onze tijd sterven door zelfdoding, omdat ze het leven niet aankunnen. Dat moet ons bewogen maken met jonge mensen. Een hartelijke bewogenheid als we zien hoeveel er op hen afkomt", aldus ds. A. A. Egas. De christelijke gereform

Christian Verwoerd
Getuigenis

Ik kan niet zonder U: Christian Verwoerd aan het woord

"Gods Koninkrijk moet vol worden," vindt zanger en liedschrijver Christian Verwoerd. Muziek is zijn bediening: hij wil God prijzen, aanbidden en Zijn Naam bekend maken. Tegelijk wil hij iets van verdieping meegeven aan zijn luisteraars waardoor ze op

Pakistaanse vlag
Nieuws

Christelijk meisje (12) vermist in Pakistan: familie vreest voor gedwongen bekering en huwelijk

Een christelijke familie in Pakistan maakt zich grote zorgen om het lot van hun twaalfjarige dochter Maryam Asif Masih. Volgens haar moeder is ze twee maanden geleden ontvoerd door een 41-jarige moslimman, gedwongen bekeerd tot de islam en uitgehuwel

Wimco Ester
Video

Open Doors reageert op VN-oproep voor Nigeriaanse christenvrouwen

De Verenigde Naties hebben in een brandbrief alarm geslagen over het geweld tegen christelijke vrouwen en meisjes in Nigeria. Volgens VN-experts worden zij slachtoffer van moorden, seksueel geweld, gedwongen bekeringen en kindhuwelijken. De Nigeriaan

Pro-abortusdemonstranten
Nieuws

Meer dan 1,1 miljoen abortussen in Amerika: sterke stijging van abortuspillen

In Amerika vonden vorig jaar naar schatting ruim 1,1 miljoen abortussen plaats. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van onderzoeksproject #WeCount van de Society of Family Planning. Opvallend daarin is de forse toename van het gebruik van de abortuspil. On