De kathedraal van Onze Lieve Vrouw, Koningin van Afrika in de Soedanese stad El-Obeid staat tussen een militaire kazerne, een politiebureau en een gebouw van de veiligheidstroepen. Dus toen op 15 april 2023 de burgeroorlog uitbrak en twee legereenheden (die loyaal zijn aan verschillende politici) slaags raakten, stond de kathedraal plots middenin de gevarenzone.

Strijdkrachten op bezoek
In gesprek met de pauselijke stichting Kerk in Nood (ACN) vertelde bisschop Yunan Tombe van El-Obeid dat hij, toen de eerste granaten insloegen, de kathedraal binnenging en bad voor het Allerheiligste. Al snel kreeg hij onverwacht bezoek. “Ik herinner me dat het de eerste zaterdag van Pasen was. De kathedraal werd getroffen door kogels en granaatscherven en de ramen waren kapot. Ik was aan het bidden toen leden van de Soedanese strijdkrachten (SAF) aankwamen. Ze waren over de muur geklommen op zoek naar beschutting. Ik bleef zitten voor het Heilig Sacrament en de paaskaars, maar ik merkte dat een van hen beefde van angst. Dus riep ik hem bij me. Na een tijdje kalmeerde hij.”

Sterke en krachtige kaars
Toen ze zagen dat hun collega gekalmeerd was, gingen de andere leden van het team, allemaal moslims, ook bij de bisschop zitten, herinnert hij zich. “Na drie uur nam het vechten af en vertrokken ze allemaal, terug over de muur. Maar na een paar uur ging de poort open en een van hen kwam terug en zei tegen me, terwijl hij naar het tabernakel wees: 'Bisschop, deze kaars is sterk en krachtig. Het heeft ons beschermd.'

Hij begreep niet dat de kaars er was vanwege het Allerheiligste. Vanaf die dag heb ik de kaars en het Allerheiligste als mijn kracht aangenomen, en het is me gelukt om vier keer per dag aanbidding te hebben. Ik verdeel mijn tijd tussen de mensen en God. Ik haal mijn kracht uit het Heilig Sacrament en geloof dat dit mijn kracht en mijn vreugde is.”

Bisschop Tombe is erin geslaagd om deze devotie door te geven aan veel van de 300 katholieke families die nog steeds in El-Obeid wonen. De plaats is nog steeds in handen van de SAF, maar wordt volledig belegerd door de Rapid Support Forces.

Gevlucht
Toen de oorlog begon, slaagden veel christenen erin om te vluchten naar vreedzamere regio's of buurlanden. Degenen die in de stad achterbleven, waren voornamelijk de ouderen, vrouwen en kinderen. Ook zijn er mensen die Khartoum, de hoofdstad, waren ontvlucht en door El-Obeid trokken toen de omsingeling van de stad compleet was en die er zijn gebleven. “De meesten zijn in hun huizen, maar een groot aantal uit Khartoem verblijft bij familie. Sommigen verblijven onder bomen en velen verblijven in scholen.”

De situatie in El-Obeid is slecht, er zijn af en toe beschietingen. “We hebben al 19 maanden geen water meer in de pastorie, geen elektriciteit, geen internet en slechts zelden telefoon. Degenen die zijn gebleven, zijn bleek van de honger. Maar er is kracht uit de wetenschap dat God aanwezig is. In deze moeilijke situatie is het geloof sterker geworden en worden er zelfs meer sacramenten toegediend. Er komen meer mensen naar de kerk, er is meer behoefte aan priesters en bisschoppen”, vertelt de prelaat aan Kerk in Nood (ACN).

Scholen open
Christenen vormen slechts een kleine minderheid in Soedan en dat geldt ook voor El-Obeid, de op één na belangrijkste stad van het land. Desondanks heeft de katholieke kerk zes kleuterscholen, zes basisscholen en één middelbare school in El-Obeid, en volgens bisschop Tombe zijn dit de enige onderwijsinstellingen die open blijven. “We kregen in augustus bezoek van de gouverneur en hij bedankte ons voor het openhouden van onze scholen, omdat alle moslimscholen dichtgingen na een incident waarbij een granaat 35 jonge meisjes doodde in een school in de stad”, legt hij uit.

Geboren en getogen in oorlog
Door etnische verdeeldheid of om sociale en economische redenen is Soedan al zo lang als iemand zich kan herinneren in oorlog. Wel is de huidige burgeroorlog waarschijnlijk de ergste is die het land de afgelopen decennia heeft meegemaakt. Bisschop Tombe, die oorspronkelijk uit het Nubagebergte komt, waar de grootste christelijke gemeenschap van het land woont, zegt dat hij aan deze realiteit gewend is geraakt.

“Ik ben geboren in 1964 en de oorlog in het gebied van de Nuba-bergen begon in 1955, dus ik ben geboren in een decennium van oorlog. Die oorlog duurt, samen met andere, nog steeds voort. Ik ben geboren in oorlog, ben opgegroeid in oorlog en heb gestudeerd in oorlog. Het is een deel van mij. Misschien heeft dat me geholpen om hier doorheen te komen en om te begrijpen dat het mogelijk is om meer te doen en dat God met ons is.”

Hoop op vrede
Hoewel er geen onmiddellijk vooruitzicht is op een wapenstilstand, hoopt bisschop Tombe dat westerse mogendheden hun invloed kunnen aanwenden om een vorm van vrede in zijn land te bereiken. “Als ze de twee leiders niet bij elkaar kunnen brengen, sta dan op zijn minst toe dat internationale hulpverleners veilig voedsel brengen. Maar ik heb goede hoop dat de Europese mogendheden hun invloed bij de buurlanden kunnen aanwenden en hun kunnen vragen hun mogelijke relaties met machtige figuren in Soedan aan te wenden om aan te dringen op vrede, te luisteren en hun volk te redden.”

Ondertussen blijft de katholieke kerk, ondanks alle moeilijkheden, Jezus Christus aanwezig houden te midden van het lijden en de wreedheid van de oorlog. Er worden zelfs meer arbeiders voorbereid om in de wijngaard te dienen. “We hebben momenteel meer dan 70 jongeren in onze vormingshuizen en dit jaar zal ik zes nieuwe jonge priesters wijden. Het aantal roepingen groeit! God is aan het werk,” besluit de bisschop.

Dit artikel is overgenomen van de website van Kerk in Nood.