Het kerstverhaal begint niet in Bethlehem maar in de Hof van Eden

Boekfragment 24 december 2024 4 minuten Wilkin van de Kamp
Moederbelofte

Eigenlijk begint het kerstverhaal zoals we dat kennen niet in het dorpje Bethlehem, maar in een tuin die Eden heette. Je zou kunnen zeggen dat Eden en Bethlehem sleutelplaatsen zijn in Gods verhaal met ons.

Toen Adam en Eva in zonde waren gevallen, konden zij niet langer in de Hof van Eden verblijven. God stuurde hen niet weg omdat Hij boos op hen was, maar om hen te beschermen. God sprak: ‘Laat hij zijn hand niet uitsteken en ook van de boom des levens nemen en eten, zodat hij eeuwig zou leven!’ (Genesis 3:22, HSV). God stuurde Adam en Eva weg uit de Hof omdat ze anders van de boom des levens zouden blijven eten; waardoor ze tot in de eeuwigheid in de macht van de zonde zouden leven. Dat was ondenkbaar. God had een ander plan. Hij riep de duivel ter verantwoording en sprak een oordeel over hem uit: ‘Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen, en u zult Het de hiel vermorzelen’ (Genesis 3:15, HSV).

Dit vers wordt de moederbelofte genoemd. God beloofde dat uit Eva Iemand (de Messias) zou voortkomen, die de kop van de slang (de duivel) zal verbrijzelen. Daarom schrijft de Herziene Statenvertaling het woord ‘Nageslacht’ hier met een hoofdletter. Deze oorlogsverklaring wordt ook wel het proto-evangelium genoemd: het eerste evangelie. Zonde en dood hebben niet het laatste woord. God beloofde dat uit Eva Iemand zou voortkomen die de wereld zal verlossen en de kop van de slang zal vermorzelen. De duivel zal in deze strijd het onderspit delven.

De duivel zal in deze strijd het onderspit delven.

In Genesis 3:15 wordt niet alleen het doodsvonnis over de duivel uitgesproken, er wordt ook een glorieuze overwinning voorzegd van Degene die men later de Messias noemde. De Messias die komt om een eind te maken aan de heerschappij van de duisternis. Het was Jesaja die de naam van de Messias openbaarde: ‘Zie, de maagd zal zwanger worden. Zij zal een Zoon baren en Hem de naam Immanuel [God met ons] geven’ (Jesaja 7:14, HSV). Het was Micha die profeteerde waar de Messias geboren zou worden: ‘Maar jij, Bethlehem in Efratha, al heb je in Juda niet veel te betekenen, toch zul jij Iemand voortbrengen, die namens Mij over Israël heersen zal. In het verre verleden ligt zijn oorsprong, in lang vervlogen dagen’ (Micha 5:1, GNB).

Sinds God het doodsvonnis over de slang heeft uitgesproken, zette de duivel alles op alles om te verhinderen dat de Messias uit Israël geboren zou worden. Door de hele Bijbel heen wordt deze geestelijke strijd beschreven. Een geestelijke strijd, waarvan mensen het slachtoffer werden. De slang bewoog de Egyptische Farao om alle Hebreeuwse jongetjes te doden. Hij bewoog de Amalekieten om Israël te vernietigen. Hij bewoog de goddeloze Atalia om alle koninklijke erfgenamen van het huis van Juda te doden. Hij bewoog de Amalekiet Haman om een genocide tegen de Joden te beramen. Koste wat het kost wilde de slang de komst van de Messias tegenhouden, die zijn kop zou vermorzelen. Daarom laaide de (geestelijke) strijd rondom Israël telkens weer op.

We weten hoe het Adam en Eva en hun kinderen verging. Toen de duivel Adam en Eva tot zonde verleidde, verloren zij hun door God gegeven autoriteit. Sinds de zondeval leven wij in een gevallen en gebroken wereld en in vijandig gebied. De goede aarde werd aan de vloek en de vruchteloosheid – de macht van de zonde en de dood – onderworpen. Hierdoor worden wij allemaal geconfronteerd met de strijd tussen leven en dood, goed en kwaad. Vanaf dat moment zucht en kreunt niet alleen de mens maar de hele schepping onder de zondevloek.

De geboorte van Jezus in Bethlehem luidde het einde in van de oude slang, zoals was beloofd in Eden.

Adam en Eva verloren hun door God gegeven heerschappij en konden niet uit zichzelf onder de heerschappij van de zonde uit komen. De zonde was hun leven binnengedrongen en had hun zondeloze natuur zodanig veranderd dat de menselijke natuur geheel zondig werd. Adam en Eva zouden zich nog wel vermenigvuldigen, maar hun kinderen zouden onder de heerschappij van de zonde worden geboren. Hun nakomelingen werden geboren met een zondige natuur en vulden de aarde met zonde, ongerechtigheid, lijden en dood. Zij kozen ervoor om – net als hun voorouders – zelf te bepalen wat goed en wat kwaad is in hun ogen, waardoor zich een destructieve cyclus ontspon die telkens weer chaos en wanorde brengt in Gods goede wereld.

Wist God voordat Hij de wereld schiep wat er zou gebeuren? Ja, Hij wist het. De Eeuwige wist dat wij zouden falen en dat we van Hem gescheiden zouden worden. Daarom had Hij voor de schepping van de wereld al besloten dat Hij mens zou worden, dat Hij in Christus naar ons toe zou komen om de relatie met ons te herstellen. Het is zoals Paulus schrijft aan de christenen in Efeze: ‘Voordat de wereld gemaakt werd, heeft God ons immers in Christus uitgekozen om Hem toe te behoren en smetteloos voor Hem te staan. In zijn liefde had Hij van tevoren beslist dat Hij ons door Jezus Christus als zijn kinderen zou aannemen. Zo wilde Hij het, in zijn goedheid’ (Efeze 1:4-5, GNB).

In Jezus kwam God onze gebroken wereld binnen. Om ons de uitweg te wijzen van de dood naar eeuwig leven. Op weg naar een nieuwe wereld die komen gaat. De geboorte van Jezus in Bethlehem luidde het einde in van de oude slang, zoals was beloofd in Eden.

Wilkin van de Kamp is spreker en schrijver. Bovenstaand boekfragment is afkomstig uit 'De Muizenval'. Als God almachtig is, dan had Hij onze zonden toch kunnen vergeven zonder dat Jezus voor ons zou sterven? In dit boek geeft Wilkin van de Kamp antwoord op deze vraag, door ons een boeiend kijkje achter de schermen te geven van ‘Gods invasie in de wereld’. Klik hier om het boek te bestellen.

Praatmee

Beluister onze podcast

#293 Jeffrey & Farshid Seyed Mehdi over massamoord in Iran, het regime & Jeremia 49
Of beluister op:

Meerartikelen

David van Weel
Nieuws

Minister ziet geen structurele jihadistische dreiging voor bekeerlingen in asielopvang

ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft opheldering gevraagd over de veiligheid van religieuze minderheden in de asielopvang. Aanleiding zijn signalen dat asielzoekers die zich tot het christelijk geloof bekeren, in azc’s te maken krijgen met intimidat

Middelburg
Nieuws

Van ontucht verdachte kerkorganist A.N. voorlopig op vrije voeten

Organist A.N., die wordt verdacht van seksueel misbruik en verkrachting, komt in afwachting van zijn inhoudelijke rechtszaak op vrije voeten. Dat bepaalde de rechter donderdag tijdens een pro-formazitting in Middelburg. De 34-jarige A.N. zit inmiddel

Myanmar vlag
Nieuws

Rapport onthult zware vervolging van christenen in Myanmar

Christelijke organisaties slaan alarm over de situatie van gelovigen in Myanmar. Volgens een nieuw rapport van het Burma Research Institute worden christenen sinds de militaire staatsgreep in 2021 op grote schaal vervolgd. Kerken zijn verwoest, gelov

Gaza
Persbericht

Global Aid Network (GAiN) brengt hulpgoederen naar Gaza en start campagne ‘Geef om Gaza’

Sinds oktober 2025 heeft GAiN een opening in Gaza dankzij jarenlange samenwerking met betrouwbare partners in de regio. Van november 2025 t/m januari 2026 stuurde GAiN meer dan 170 hulptransporten naar Gaza, goed voor ruim 4.000 ton aan hulpgoederen.

Christentoerisme Israël
Nieuws

Israël mikt op christenen voor herstel toerismesector

Israël zet vol in op een ambitieuze strategie om zijn door oorlogen geteisterde toerisme-industrie nieuw leven in te blazen. Dit laat de Israëlische krant The Times of Israel weten. MiljoeneninvesteringMet een specifieke focus op christenen, gelovige

Minister David van Weel
Nieuws

Meerderheid Tweede Kamer wil religiegezant behouden ondanks kabinetsplannen

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Nederland een speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging behoudt. Een motie hierover van de drie christelijke partijen ChristenUnie, SGP en CDA werd gisterenmiddag aangenomen. Ook de aan

Kerkgebouw
Nieuws

Nieuwe predikant voor protestantse gemeente Heerenveen: proponent R. N. van der Lest

De protestantse gemeente te Heerenveen beschikt binnenkort over een nieuwe dominee. Proponent R. N. van der Lest uit Ureterp heeft het op hem uitgebrachte beroep aangenomen. De proponent gaat in Heerenveen voor het eerst als gemeentepredikant aan de

gokken
Nieuws

ChristenUnie vraagt met succes debat over online gokken aan

De Tweede Kamer heeft met ruime meerderheid ingestemd met een debat over online gokken, naar aanleiding van een verzoek van de ChristenUnie. De aanleiding voor het debat ligt in de toename van maatschappelijke problematiek sinds de invoering van de W

Meerartikelen

India
Nieuws

Christenen in India vrijgesproken in antibekeringzaken

In het Noord-Indiase deelstaat Uttarakhand zijn vijf rechtszaken tegen christenen rond zogenoemde 'anti-conversiewetten' recentelijk afgesloten zonder veroordelingen. Uit gerechtelijke documenten blijkt dat de aanklachten in al deze zaken sneuvelden

Worship
Persbericht

TPZ-conferentie in Houten over innerlijke genezing en leven uit de Geest

Stichting Toerusting Pastorale Zorg (TPZ) organiseert op 13 en 14 februari een conferentie over innerlijke genezing. Het thema van de bijeenkomst is Stromen van levend water, leef in de kracht van de Geest. De conferentie vindt plaats in De Lichtboog

Wilmert en Julia
Interview

Wilmert en Julia hoorden Gods stem: “God roept ons naar Sittard”

Het is september 2025. Wilmert en Julia Bontenbal bezoeken zoals altijd een dienst in De Ark, het gebouw van de CGK in Spijkenisse. Het is de kerk waar ze zich helemaal thuis voelen. Ze hebben er hun geloof beleden, zijn er getrouwd en mogen er meedr

Gavin Ortlund
Boekfragment

Jezus volgen in het sociale media-tijdperk: Waarheid zonder liefde is lelijk

Soms lijkt het alsof we van de ene controverse naar de andere springen. Ze spelen zich bijna allemaal af op sociale media, onder het oog van de wereld. Elke week lijkt er wel weer iets nieuws naar boven te komen. Het heeft geen zin om voorbeelden te

Nieuw-Zeeland
Positief nieuws

Nieuw-Zeelandse jongeren omarmen het geloof: kerken zien sterke groei

Terwijl de secularisatie in het Westen voortduurt, verschijnen er verrassende berichten over een groeiende interesse in geloof onder jonge mensen. Na een eerder rapport over de ‘Quiet Revival’ in het Verenigd Koninkrijk, lijkt dit fenomeen, hoewel vo

Prof. dr. Willem Ouweneel
Column

Antichrist, eindtijd en YouTube-profeten: hoe ver reikt Daniël 8?

Het is zo langzamerhand een cliché om te zeggen dat we in spannende en verwarrende tijden leven. Bijna elke dag is er ander nieuws uit Washington dat journalisten en politici weer even aan het schrikken brengt. Wat is het vandaag? Iran? Gaza? Oekraïn

Pakistan
Nieuws

Pakistaanse rechtbank kent voogdij 13-jarig christelijk meisje toe aan islamitische ontvoerder

Federale rechters in Pakistan hebben op dinsdag 3 februari het gezag over een 13-jarig christelijk meisje toegewezen aan haar islamitische ontvoerder. Dit gebeurde ondanks eerdere bevindingen dat de ontvoering en gedwongen bekering net als het huweli

Nigeria
Nieuws

Nigeriaanse politie meldt terugkeer 80 ontvoerde kerkgangers, christelijke organisatie ontkent

Volgens de Nigeriaanse politie zijn inmiddels tachtig van de 177 ontvoerde kerkgangers die recent in het noorden van het land ontvoerd werden weer thuis. De Christian Association of Nigeria (CAN) stelt echter geen informatie te hebben die dat bevesti

Rotskoepel
Nieuws

Islamitische geestelijke vindt Rotskoepel in Jeruzalem een belemmering voor vrede

Imam Mohammad Tawhidi van de Global Imams Council sprak recent over de positie van de Rotskoepel op de Tempelberg. Dat deed hij in een gesprek met de Israëlische Midden-Oostenexpert dr. Mordechai Kedar, waarin ook de rol van de Rotskoepel in het vred

Britse parlement
Nieuws

Gelovigen bezorgd nu Britse overheid definitie islamofobie wil aanpassen

Vertegenwoordigers van alle grote religies in Groot-Brittannië zijn bezorgd om nieuwe plannen die de overheid smeedt. De Britse overheid werkt namelijk aan een officiële richtlijn die uitlegt wat zij ziet als ‘anti-moslimhaat'. Gelovigen vrezen op hu

Ds. A. C. Uitslag
Video

CGK-predikant vertelt hoe twintiger na een nachtje stappen tot inkeer kwam

"Op zijn zondeweg kreeg hij met Gods Woord van doen. Het is in de confrontatie met Gods Woord dat God zondaren wil bekeren", aldus ds. A. C. Uitslag. De CGK-predikant uit Urk deelde in een preek een indringend verhaal over een jonge man die bewust af

Ds. W. L. van der Staaij
Nieuws

CGK Kerkwerve hoopt op komst ds. W. L. van der Staaij

De CGK te Kerkwerve hoopt op de komst van ds. W. L. van der Staaij (foto). Op de predikant werd afgelopen week een beroep uitgebracht. In het Zeeuwse dorpje zoeken de christelijke gereformeerden naar een nieuwe gemeentepredikant sinds het vertrek van