Het kerstverhaal begint niet in Bethlehem maar in de Hof van Eden

Boekfragment 24 december 2024 4 minuten Wilkin van de Kamp
Moederbelofte

Eigenlijk begint het kerstverhaal zoals we dat kennen niet in het dorpje Bethlehem, maar in een tuin die Eden heette. Je zou kunnen zeggen dat Eden en Bethlehem sleutelplaatsen zijn in Gods verhaal met ons.

Toen Adam en Eva in zonde waren gevallen, konden zij niet langer in de Hof van Eden verblijven. God stuurde hen niet weg omdat Hij boos op hen was, maar om hen te beschermen. God sprak: ‘Laat hij zijn hand niet uitsteken en ook van de boom des levens nemen en eten, zodat hij eeuwig zou leven!’ (Genesis 3:22, HSV). God stuurde Adam en Eva weg uit de Hof omdat ze anders van de boom des levens zouden blijven eten; waardoor ze tot in de eeuwigheid in de macht van de zonde zouden leven. Dat was ondenkbaar. God had een ander plan. Hij riep de duivel ter verantwoording en sprak een oordeel over hem uit: ‘Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen, en u zult Het de hiel vermorzelen’ (Genesis 3:15, HSV).

Dit vers wordt de moederbelofte genoemd. God beloofde dat uit Eva Iemand (de Messias) zou voortkomen, die de kop van de slang (de duivel) zal verbrijzelen. Daarom schrijft de Herziene Statenvertaling het woord ‘Nageslacht’ hier met een hoofdletter. Deze oorlogsverklaring wordt ook wel het proto-evangelium genoemd: het eerste evangelie. Zonde en dood hebben niet het laatste woord. God beloofde dat uit Eva Iemand zou voortkomen die de wereld zal verlossen en de kop van de slang zal vermorzelen. De duivel zal in deze strijd het onderspit delven.

De duivel zal in deze strijd het onderspit delven.

In Genesis 3:15 wordt niet alleen het doodsvonnis over de duivel uitgesproken, er wordt ook een glorieuze overwinning voorzegd van Degene die men later de Messias noemde. De Messias die komt om een eind te maken aan de heerschappij van de duisternis. Het was Jesaja die de naam van de Messias openbaarde: ‘Zie, de maagd zal zwanger worden. Zij zal een Zoon baren en Hem de naam Immanuel [God met ons] geven’ (Jesaja 7:14, HSV). Het was Micha die profeteerde waar de Messias geboren zou worden: ‘Maar jij, Bethlehem in Efratha, al heb je in Juda niet veel te betekenen, toch zul jij Iemand voortbrengen, die namens Mij over Israël heersen zal. In het verre verleden ligt zijn oorsprong, in lang vervlogen dagen’ (Micha 5:1, GNB).

Sinds God het doodsvonnis over de slang heeft uitgesproken, zette de duivel alles op alles om te verhinderen dat de Messias uit Israël geboren zou worden. Door de hele Bijbel heen wordt deze geestelijke strijd beschreven. Een geestelijke strijd, waarvan mensen het slachtoffer werden. De slang bewoog de Egyptische Farao om alle Hebreeuwse jongetjes te doden. Hij bewoog de Amalekieten om Israël te vernietigen. Hij bewoog de goddeloze Atalia om alle koninklijke erfgenamen van het huis van Juda te doden. Hij bewoog de Amalekiet Haman om een genocide tegen de Joden te beramen. Koste wat het kost wilde de slang de komst van de Messias tegenhouden, die zijn kop zou vermorzelen. Daarom laaide de (geestelijke) strijd rondom Israël telkens weer op.

We weten hoe het Adam en Eva en hun kinderen verging. Toen de duivel Adam en Eva tot zonde verleidde, verloren zij hun door God gegeven autoriteit. Sinds de zondeval leven wij in een gevallen en gebroken wereld en in vijandig gebied. De goede aarde werd aan de vloek en de vruchteloosheid – de macht van de zonde en de dood – onderworpen. Hierdoor worden wij allemaal geconfronteerd met de strijd tussen leven en dood, goed en kwaad. Vanaf dat moment zucht en kreunt niet alleen de mens maar de hele schepping onder de zondevloek.

De geboorte van Jezus in Bethlehem luidde het einde in van de oude slang, zoals was beloofd in Eden.

Adam en Eva verloren hun door God gegeven heerschappij en konden niet uit zichzelf onder de heerschappij van de zonde uit komen. De zonde was hun leven binnengedrongen en had hun zondeloze natuur zodanig veranderd dat de menselijke natuur geheel zondig werd. Adam en Eva zouden zich nog wel vermenigvuldigen, maar hun kinderen zouden onder de heerschappij van de zonde worden geboren. Hun nakomelingen werden geboren met een zondige natuur en vulden de aarde met zonde, ongerechtigheid, lijden en dood. Zij kozen ervoor om – net als hun voorouders – zelf te bepalen wat goed en wat kwaad is in hun ogen, waardoor zich een destructieve cyclus ontspon die telkens weer chaos en wanorde brengt in Gods goede wereld.

Wist God voordat Hij de wereld schiep wat er zou gebeuren? Ja, Hij wist het. De Eeuwige wist dat wij zouden falen en dat we van Hem gescheiden zouden worden. Daarom had Hij voor de schepping van de wereld al besloten dat Hij mens zou worden, dat Hij in Christus naar ons toe zou komen om de relatie met ons te herstellen. Het is zoals Paulus schrijft aan de christenen in Efeze: ‘Voordat de wereld gemaakt werd, heeft God ons immers in Christus uitgekozen om Hem toe te behoren en smetteloos voor Hem te staan. In zijn liefde had Hij van tevoren beslist dat Hij ons door Jezus Christus als zijn kinderen zou aannemen. Zo wilde Hij het, in zijn goedheid’ (Efeze 1:4-5, GNB).

In Jezus kwam God onze gebroken wereld binnen. Om ons de uitweg te wijzen van de dood naar eeuwig leven. Op weg naar een nieuwe wereld die komen gaat. De geboorte van Jezus in Bethlehem luidde het einde in van de oude slang, zoals was beloofd in Eden.

Wilkin van de Kamp is spreker en schrijver. Bovenstaand boekfragment is afkomstig uit 'De Muizenval'. Als God almachtig is, dan had Hij onze zonden toch kunnen vergeven zonder dat Jezus voor ons zou sterven? In dit boek geeft Wilkin van de Kamp antwoord op deze vraag, door ons een boeiend kijkje achter de schermen te geven van ‘Gods invasie in de wereld’. Klik hier om het boek te bestellen.

Praatmee

Beluister onze podcast

Van Hart tot Hart #14: Is de hemel het einddoel? In gesprek met Sebastiaan
Of beluister op:

Meerartikelen

Martin Mans & Ds. K. H. Bogerd
Persbericht

Mannenzang met Martin Mans en ds. K. H. Bogerd in hervormde kerk Jaarsveld

Op Monumentendag, aanstaande zaterdag, zal er mannenzang in de kerk van Jaarsveld te horen zijn. Van 15.00 tot 15.45 uur worden geliefde psalmen en liederen gezongen rond het thema ‘De Heer is mijn Herder’. De muzikale leiding is in handen van ds. K....

LHBTI'ers
Nieuws

Britse christen vrijgesproken na uitdelen evangelisatiefolder in 'LHBTI-veilige' wijk

De christelijke evangelist Richard Johnson (72) is vrijgesproken nadat hij een evangelisatiefolder had uitgedeeld in de Londense wijk Soho. Twee mannen vonden de inhoud van de folder kwetsend vanwege de boodschap over homoseksualiteit en dienden...

Brazilië
Nieuws

Aandeel protestantse en evangelicale christenen groeit in Brazilië

Meer dan acht op de tien Brazilianen rekenen zichzelf nog altijd tot het christendom. Binnen die grote christelijke meerderheid vinden echter flinke verschuivingen plaats, merkt Evangelical Focus op. De groep die in Brazilië wordt aangeduid als...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Een op de drie protestanten en katholieken stemde AfD, ondanks fel verzet van Duitse kerken

Een op de drie protestanten en katholieken in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt heeft zondag op de AfD gestemd. Dat is opvallend, omdat diverse protestantse en katholieke kerken hun leden probeerden te overtuigen niet op de partij te stemmen. De...

Chris Stoffer
Nieuws

SGP-leider Stoffer stelt Kamervragen over risico’s geavanceerde AI

SGP-leider Chris Stoffer wil van het kabinet weten of Nederland voldoende is voorbereid op de risico’s van steeds krachtigere kunstmatige intelligentie. In schriftelijke Kamervragen vraagt hij onder meer aandacht voor cyberaanvallen, beïnvloeding van...

Polen vlag
Nieuws

Poolse kerk introduceert opvallend parkeertarief: betalen met gebed

Wie zijn auto bij een kerk in het westen van Polen wil parkeren, hoeft geen munten, pinpas of parkeerapp tevoorschijn te halen. De plaatselijke parochie heeft een bijzondere betaalmethode bedacht: automobilisten voldoen hun ‘parkeerkosten’ door te...

Israël-manifestatie
Nieuws

Landelijke Israël-manifestatie op de Dam: ‘Hoop en verbinding’

Op de Dam in Amsterdam vindt donderdag 17 september een landelijke manifestatie plaats om steun te betuigen aan Israël en het Joodse volk. De bijeenkomst wordt georganiseerd door de werkgroep Op de bres voor Israël en staat in het teken van...

kamer
Nieuws

SPG stemt voor, CU tégen PVV-motie over Israël: “Overbodige motie”

Waar ChristenUnie en SGP bij Israël-moties vaak eensgezind stemmen, was dat deze week niet het geval. De PVV diende een motie in waarin wordt uitgesproken dat Judea, Samaria en Oost-Jeruzalem aan het Joodse volk en de staat Israël toebehoren en dat...

Meerartikelen

Nigeria
Nieuws

Boko Haram doodt elf mensen bij aanval op christelijke gemeenschap in Nigeria

Terroristen van de islamitische terreurorganisatie Boko Haram hebben elf mensen gedood in de Nigeriaanse deelstaat Adamawa. De aanval was gericht tegen een overwegend christelijke gemeenschap. Ook werden woningen in brand gestoken. Dat meldt...

Jacobs
Column

Mijn bijzondere ontmoeting met een Israëlische taxichauffeur

Het Joodse jaar is bijna ten einde en dat maakt dat opperrabbijn Jacobs in zijn nieuwste dagboek terugblikt maar zeker ook vooruit kijkt. Hij wenst iedereen het komende jaar daadwerkelijk sjalom toe, waarin eenieder zichzelf kan en mag zijn. Verder...

Maarten van Loon en John de Groot
Interview

Maarten van Loon stopte als gemeentepredikant: "Je mag ook verliezen"

"Ik was de burn-out nét voor." Met die woorden blikt dominee Maarten van Loon terug op zijn besluit om te stoppen als gemeentepredikant. Twee jaar na zijn afscheid vertelt hij openhartig waarom de klassieke vorm van het predikantschap voor hem niet...

Stef Schagen
Opinie

Geven uit liefde of uit angst? Zo kan geloof toxisch worden

Moeten christenen tienden geven om Gods zegen te ontvangen? Stef Schagen waarschuwt voor geloofsbewegingen waarin geld, macht en geestelijk gezag met elkaar verweven raken. Hij legt de praktijk naast het Nieuwe Testament en stelt een andere manier...

Meer dan 388 miljoen christenen wereldwijd hebben te maken met vervolging vanwege hun geloof. Op zaterdag 26 september komen Nederlandse christenen in Utrecht samen om hen door een stille tocht een stem te geven: de Walk of Hope.
Nieuws

Walk of Hope vraagt met stille tocht in Utrecht aandacht voor christenvervolging

Meer dan 388 miljoen christenen wereldwijd hebben te maken met vervolging vanwege hun geloof. Op zaterdag 26 september komen Nederlandse christenen in Utrecht samen om hen door een stille tocht een stem te geven: de Walk of Hope. De Walk of Hope...

Daniël
Nieuws

Ambulancevlucht door God geleid: "Het is echt een wonder"

De 22-jarige Daniël uit Zuid-Soedan droomt ervan om advocaat te worden, om de mensen in zijn land te helpen. Dat hij nu die droom heeft, is een groot wonder, want twintig jaar geleden hing zijn leven aan een zijden draadje. Zijn moeder Sentina zal...

Wang
Nieuws

Advocaat van vervolgde Chinese huiskerk vlucht naar Taiwan

De Chinese advocaat Ruth Wang is naar Taiwan gevlucht nadat zij voorgangers van de vervolgde Zion Church juridisch had bijgestaan. Wang wil zich in een ander land vestigen en hoopt op hulp vanuit onder meer de Verenigde Staten en Canada. Wang is...

Ds. K. Hak
Video

Ds. Hak wijst op essentieel verschil tussen samenwonen en gehuwd zijn: "Ware liefde trouwt"

Boaz laat zijn liefde voor Ruth niet op zijn beloop. Na hun ontmoeting op de dorsvloer komt hij direct in actie om het huwelijk met haar te realiseren. Daarin ziet ds. K. Hak een voorbeeld van wat ware liefde is: ze wacht niet eindeloos af, maar...

Masih
Nieuws

Christelijke tiener in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij vrouwen beschermde tegen belagers

Een christelijke tiener (17) is in Pakistan zwaar mishandeld nadat hij het opnam voor vrouwen die onderweg naar de kerk werden lastiggevallen. De jongen werd met stokken en motorkettingen geslagen en raakte bewusteloos. De politie heeft inmiddels...

overstromingen Filipijnen
Positief nieuws

Bruid trotseert meterslang ondergelopen kerkpad voor huwelijk

Een Filipijns bruidspaar heeft zich niet laten tegenhouden door ernstige overstromingen. Gilbert Chico en Liean Liza Chico trouwden op 1 september in een kerk waar het water op sommige plaatsen tot hun middel kwam. Hoewel de parochie had...

plateau
Nieuws

Opnieuw christenen gedood bij aanvallen op Nigeriaanse dorpen

Bij nieuwe aanvallen op overwegend christelijke dorpen in de Nigeriaanse deelstaat Plateau zijn vijf christenen om het leven gekomen. De slachtoffers vielen tijdens afzonderlijke aanvallen op 3 en 5 september in het district Mangu. Op zaterdag 5...

Ulrich Siegmund
Nieuws

Grote zorgen onder christenen na enorme verkiezingswinst AfD in Duitsland

De enorme verkiezingswinst van de AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt leidt tot grote zorgen onder christenen. Dat zegt Johann Matthies van de Duitse Evangelische Alliantie (EAD). Hij roept christenen op om kritisch te blijven, maar waarschuwt...