Een risicovol onderzoek: leven scheppen uit dode materie

Verdieping 2 augustus 2024 Dr. Theo Boer
Dr. Theo Boer
YouTube

Prof. dr. Cees Dekker, hoogleraar Nanobiologie aan de TU Delft, ontvangt 40 miljoen euro voor onderzoek naar het ontstaan van leven. Met zijn team wil hij proberen om uit levenloze moleculen een levende cel te bouwen. Als christen ziet hij dit als een eigentijdse invulling van Gods cultuuropdracht aan de mens.

Leven scheppen uit dode materie klinkt ambitieus en is dat ook. Laten we wel wezen: nobelprijswaardig. Tot dusverre is immers geen enkel waarneembaar voorbeeld gevonden van leven dat ontstaat uit dode materie, hoewel het volgens evolutiebiologen ooit moet zijn gebeurd. Als zoā€™n eigentijds, liefst herhaalbaar voorbeeld er wel zou zijn ā€“ stel dat we hebben ontdekt dat zich in poelen met moleculen x, y en z levende cellen of protocellen vormen ā€“, dan wisten we alweer een hoop meer over de ontwikkeling van leven op aarde. Maar alles wat we tot dusverre aan leven creĆ«ren, denk aan klonen, chimaeren, hybriden etc. (de laatste twee zijn vormen van mens-diercombinaties; red.), verdient die naam eigenlijk niet, omdat we steevast gebruik maken van reeds bestaand leven.

Evolutie
Ik begin met het scenario dat het experiment teleurstelt. Goed onderzoek houdt overigens altijd rekening met de mogelijkheid dat je hypothese niet wordt bewezen; ook dƔt is een resultaat van onderzoek. Maar stel dat wat men ook probeert en hoe perfect men de omstandigheden ensceneert, er 40 miljoen euro later nog steeds geen begin van leven is ontstaan.

Wonderen kun je niet onderzoeken: die berusten per keer op een vrije beslissing van God om in te grijpen in de natuurlijke gang van zaken.

Critici ā€“ en mogelijk ook Cees Dekker zelf ā€“ zullen waarschijnlijk verzoeken om meer tijd en middelen. Dekker zelf houdt in elk geval rekening met de mogelijkheid dat het ooit gaat lukken, maar daarvoor moet je wel overtuigd zijn dat je aan het zoeken bent naar een soort natuurwet. Wonderen kun je immers niet onderzoeken: die berusten per keer op een vrije beslissing van God om in te grijpen in de natuurlijke gang van zaken. Dekker acht het ā€˜niet waarschijnlijkā€™ dat de overgang van dode materie naar leven het gevolg is van zoā€™n wonder.

Dus wat als het experiment niet lukt? Dat zou een goede reden zijn om aan te nemen dat materie niet ā€˜uit eigen krachtā€™ leven kan opleveren en dat voor de overgang van dood naar leven een (nieuwe) interventie van buiten de materie vereist is. Zoā€™n interventie tijdens de evolutie lijkt mij als gelovige ā€“ ik besef dat er lezers van dit blad zijn die dit anders zouden verwoorden ā€“ geen enkel probleem. Het geloof dat God ooit uit niets iets maakte, is immers net zoā€™n wonder. Welnu, is zoā€™n latere stap van dode materie naar leven misschien niet net zoā€™n ā€˜schepping uit het nietsā€™ geweest? Dat zou niet nieuw zijn: wie geloven in het bestaan van een onsterfelijke menselijke ziel, gaan in het algemeen ook uit van zoā€™n bijzondere scheppingsdaad tijdens de evolutie.

Apenrots
Dan scenario twee: wat als het Dekker en zijn team (of hun opvolgers) wel lukt om leven te scheppen uit dode materie? Ook met dat resultaat kun je twee kanten op: die van de verwondering en bescheidenheid, of die van de hybris (hoogmoed) of trots.

Staand op de top van de apenrots van de evolutie maken wij ons op om het universum te domesticeren.

De materialist zal zich bevestigd zien in de aanname dat alles wat wij waardevol noemen (ziel, kunst, liefde, cultuur en noem maar op), uiteindelijk niets anders is
dan een staaltje complexe chemische processen. Waar het christendom zegt dat het geestelijke voorafgaat aan het materiĆ«le (ā€˜In den beginne was het Woordā€™), gaat het materialisme ervan uit dat het geestelijke een onverklaarbaar groeisel boven op de materie is.

Als dat laatste klopt en er vĆ³Ć³r de big bang geen God bestond, dan maakt dat onszelf automatisch tot de goden van het universum zijn. Staand op de top van de apenrots van de evolutie maken wij ons op om het universum te domesticeren. C. S. Lewis zegt in The Abolition of Man (De afschaffing van de mens) dat de mens eerst de natuur gaat beheersen, daarna het mensdom en ten slotte (hoe kan het anders) God; om er vervolgens aan toe te voegen dat de mens met die aspiraties uiteindelijk zichzelf te gronde richt.

Dit artikel gratis verder lezen? Schrijf u via de website van De Waarheidsvriend in voor de nieuwsbrief en lees de volledige tekst van dit artikel. Dr. Theo Boer is hoogleraar Ethiek van de gezondheidszorg aan de Protestantse Theologische Universiteit.

Praatmee

Beluister onze podcast

#358 Patrick & Jeffrey over Christenen voor Israƫl, Tim Hofman en de CGK-crisis
Of beluister op:
Luister naar
0:00

Meerartikelen

Prof. dr. Arnold Huijgen
Opinie

Ik ben niet somber over de toekomst van de CGK

Aan alle kanten kun je horen en lezen dat de crisis binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) ongekend groot is. Toch ben ik eerlijk gezegd na de afgelopen synodeweek optimistischer over de toekomst van de CGK dan ik in lange tijd ben geweest

Jonah Falke
Interview

Jonah ging op avontuur in de Biblebelt: "Ze zijn veel minder wereldvreemd dan ik dacht"

ā€œWat ik het meest bijzonder vond, is dat orthodox-gereformeerden erg gewend zijn om met andersdenkenden om te gaan. Daar kunnen heel veel anderen nog wat van leren.ā€ Aan het woord is auteur, journalist en kunstenaar Jonah Falke. Voor zijn boek De Bib

Ds. M. L. Dekker
Nieuws

GerGem Berkenwoude krijgt voor het eerst sinds 1913 een dominee

Ds. M. L. Dekker heeft het beroep aangenomen dat door de gereformeerde gemeente Berkenwoude op hem was uitgebracht. Dat betekent dat deze gemeente na 112 jaar weer beschikt over een gemeentepredikant, zo laat Gergeminfo.nl weten. De gemeente Berkenwo

India
Nieuws

Verdrukking van christenen in India bereikt ongekende hoogte: ā€˜De situatie is ronduit zorgwekkendā€™

De vervolging van christenen in India is in 2024 tot een alarmerend hoogtepunt gekomen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Religious Liberty Commission van de Evangelical Fellowship of India (EFIRLC). De commissie verifieerde maar liefst 640 gev

Pakistan
Nieuws

Christelijk echtpaar zwaar getroffen door gruwelijke aanval in Pakistan

Een christelijk echtpaar uit Pakistan is slachtoffer geworden van een brute aanval waarbij de vrouw werd verkracht nadat de daders hoorden van hun geloof. De schokkende gebeurtenis vond plaats op 25 maart in het dorp Chak 62-GB Channan, in het distri

Cvandaag podcast
Podcast

Nasleep mediastorm Christenen voor Israƫl besproken in Cvandaag podcast

Christenen voor Israƫl was de afgelopen week hƩt gesprek van de dag. Daar ging een onderzoek van Investico, het Nederlands Dagblad en het BNNVARA-programma BOOS aan vooraf. De nasleep van de mediastorm bespreekt redacteur Patrick Simons in de nieuwsp

Oude stad
Nieuws

Toename anti-christelijk geweld in Israƫl: geestelijken bespuugd, kerken beschadigd

Het aantal antichristelijke incidenten in Israƫl is in 2024 fors gestegen. Dat blijkt uit een rapport van het Rossing Center for Education and Dialogue, een interreligieuze organisatie gevestigd in Jeruzalem. In totaal werden 111 aanvallen op christe

Sneeuwwitje
Nieuws

Evangelist bekritiseert remake Sneeuwwitje: "Mensen hebben redding nodig"

De Amerikaanse pastor Greg Laurie heeft stevige kritiek geuit op de remake van Sneeuwwitje. Volgens de evangelist is de diepere, geestelijke boodschap van het klassieke verhaal verdwenen, zo melden diverse media. De oorspronkelijke Sneeuwwitje, gebas

Meerartikelen

Ds. W. Visscher
Video

GerGem-predikant wijst op krapte woningmarkt: "Begin zo vlug mogelijk met sparen"

In een recente preek over het zevende gebod 'Gij zult niet stelen' stond GerGem-predikant W. Visscher onder meer stil bij de krapte op de woningmarkt. De predikant stelt vast dat het voor veel jongeren tegenwoordig een grote uitdaging is om een huis

Livia Tossici-Bolt
Nieuws

Amerikaanse overheid bezorgd over juridische vervolging Britse pro-life activiste

De Amerikaanse overheid heeft zich uitgesproken over de vervolging van de Britse pro-life activiste Livia Tossici-Bolt. Dat meldt Christian Today. De vrouw zou binnen de bufferzone van een abortuskliniek een bord hebben vastgehouden met de tekst: Her

Jochem Duinhof
Video

Dorcas niet blij met bezuiniging op ontwikkelingshulp: "We zijn erg teleurgesteld"

Minister Reinette Klever kan haar bezuinigingen op ontwikkelingshulp doorvoeren. "We zijn erg teleurgesteld in de nieuwe koers die het kabinet wil varen", reageert Jochem Duinhof (foto), politiek adviseur bij Dorcas, naar aanleiding van een debat dat

Jan-Jaap van Peperstraten
Preekverslag

God kan en wil niet op onbenaderbare afstand blijven

Geen enkel verhaal, hoe goed het ook is, staat alleen maar op zichzelf. Elke keer als we iemand een verhaal vertellen, of het nu echt is of verzonnen, dan hebben we daar een reden voor. We willen niet zomaar wat vertellen: we willen ook iets laten zi

Hans Reinders
Verdieping

Waarom er twee verschillende scheppingsverhalen in de Bijbel staan

De Duitse theoloog Julius Wellhausen (1844-1918) meende dat er in Genesis twee totaal verschillende scheppingsverhalen staan. Het eerste scheppingsverhaal in Genesis (1:1-2:4a) zou ongeveer vijf eeuwen voor Christus geschreven zijn door priesters. He

Petra van Aalst
Column

Geloofstwijfel: agnost houdt refogezindte spiegel voor

In mijn beleving was de kerkelijke gemeente waar ik als kind naartoe ging Ć©Ć©n van de weinigen waar de ware leer werd verkondigd. Bij veel andere kerken ging het allemaal veel te makkelijk. "Evangelie op grote wielen", noemden we dat. Waar die uitdruk

Kees van Dijk
Interview

Kees van Dijk neemt afscheid van Bond tegen vloeken: "We voeren geen achterhoedegevecht"

Na zeven jaar werkzaam te zijn geweest als directeur van de Bond tegen vloeken gaat Kees van Dijk (65) met pensioen. De directeur merkte een verharding in het taalgebruik in de afgelopen zeven jaar. Toch zag hij zijn werk niet als een achterhoedegeve

Diederik van Dijk
Nieuws

SGP verbijsterd: "Onze straten en steden worden gevuld met antisemitische drek"

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk voelde zich afgelopen weekeinde een vreemde in zijn eigen land. Dat vertelde hij dinsdag tijdens het wekelijkse Vragenuur in de Tweede Kamer. De reden? Tijdens een demonstratie verkleedde een man zich als Hamas-strijder

Judy Henderson
Positief nieuws

Vrouw verbleef 35 jaar onterecht in gevangenis: "Jezus gaf me de kracht om op te staan"

In 2017 zakte Judy Henderson op haar knieĆ«n in een gevangenis in Missouri. Na 35 jaar onterecht vast te hebben gezeten voor een misdrijf dat ze niet had gepleegd, kreeg ze onverwachts gratie van gouverneur Eric Greitens. ā€œHij pakte me bij de schouder

ds. A. Simons
Video

Ds. Simons vertelt verhaal over verjaardagscadeau van domineeszoon

"Er was een vrouw die was op een gezelschap geweest. Dat kwam vroeger vaak voor, dat Gods kinderen samenkwamen. En die vrouw wilde ook wel eens horen wat kinderen van God tegen elkaar vertelden. Maar in plaats van dat ze daar geestelijk door opgebeur

Bikker
Nieuws

ChristenUnie dreigt motie van wantrouwen tegen PVV-minister van Asiel te steunen

ChristenUnie twijfelt of het nog genoeg vertrouwen heeft in minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie. Dat blijkt uit de woorden van fractievoorzitter Mirjam Bikker tijdens het wekelijkse Vragenuur in de Tweede Kamer. Daardoor bestaat de kans da

pastor
Nieuws

Mysterieuze dood van pastor schokt christelijke gemeenschap India

De plotselinge en mysterieuze dood van pastor Praveen Pagadala (45) heeft diepe sporen nagelaten binnen de christelijke gemeenschap van Zuid-India. De geliefde voorganger uit Hyderabad werd op 25 maart levenloos aangetroffen in een greppel langs de w